॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
નામધારક વિનવી સિદ્ધાસી । પુઢે કથા વર્તલી કૈસી ।
શ્રીગુરુ સાંગતી વિસ્તારેસી । કાય નિરૂપિલે યાનંતર ॥૧॥
શ્રીગુરુ સાંગતી વિસ્તારેસી । કાય નિરૂપિલે યાનંતર ॥૧॥
ઐક નામધારકા સગુણા । શ્રીગુરુ અવતાર નારાયણા ।
જાણે સર્વ આચારખુણા । સાંગતસે કૃપેસી ॥૨॥
જાણે સર્વ આચારખુણા । સાંગતસે કૃપેસી ॥૨॥
ત્રૈમૂર્તીચ્યા અવતારાસ । આચાર સાંગતા કાય પ્રયાસ ।
જ્ઞાન દેઉની પતિતાસ । વેદ મ્હણવિલે કવણેપરી ॥૩॥
જ્ઞાન દેઉની પતિતાસ । વેદ મ્હણવિલે કવણેપરી ॥૩॥
ઐસે ગુરુમૂર્તિ દાતારુ । ભક્તજનકલ્પતરુ ।
સાંગતે ઝાલે આચારુ । કૃપા કરોનિ વિપ્રાસી ॥૪॥
સાંગતે ઝાલે આચારુ । કૃપા કરોનિ વિપ્રાસી ॥૪॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી । ગૃહરક્ષણાર્થ કારણાસી અગ્નિમંથનકાષ્ઠાસી ।
સંપાદાવે કૃષ્ણામાર્જાર ॥૫॥
સંપાદાવે કૃષ્ણામાર્જાર ॥૫॥
શ્રીખંડાદિ મણિઘૃતે । તિળ કૃષ્ણાજિન છાગવસ્ત્રે ।
ઇતુકી અસાવી પવિત્રે । દુરિતે બાધા કરૂ ન શકતી ॥૬॥
ઇતુકી અસાવી પવિત્રે । દુરિતે બાધા કરૂ ન શકતી ॥૬॥
શુક્લપક્ષ સારસાસી । પોસાવે ઘરી પરિયેસી ।
સમસ્તપાપવિનાશી । ધેનુ અસાવી આપુલે ઘરી ॥૭॥
સમસ્તપાપવિનાશી । ધેનુ અસાવી આપુલે ઘરી ॥૭॥
દેવપૂજેચે વિધાન । સાંગેન ઐકા એક મન ।
ગૃહ બરવે સંમાર્જન । દેવગુહ અસાવે ॥૮॥
ગૃહ બરવે સંમાર્જન । દેવગુહ અસાવે ॥૮॥
હિરણ્ય રૌપ્ય તામ્રેસી । અથવા મૃત્તિકા પાત્રેસી ।
સંમાર્જન કરાવે વિધીંસી । નિષિદ્ધ પાત્રે સાંગેન ॥૯॥
સંમાર્જન કરાવે વિધીંસી । નિષિદ્ધ પાત્રે સાંગેન ॥૯॥
કાસ્યપાત્રી કન્યકાહસ્તી । નોવરી અથવા શૂદ્ર જાતી ।
ન કરાવે વસ્ત્ર ધરોનિ વામહસ્તી । દક્ષિણ હસ્તી સારવાવે ॥૧૦॥
ન કરાવે વસ્ત્ર ધરોનિ વામહસ્તી । દક્ષિણ હસ્તી સારવાવે ॥૧૦॥
પ્રારંભ કરાવા નૈઋત્યકોની । રાત્રી ન કરાવે ઉદક ઘેઉની ।
અગત્ય કરણે ઘડે મની । ભસ્મે કરોનિ સારવાવે ॥૧૧॥
અગત્ય કરણે ઘડે મની । ભસ્મે કરોનિ સારવાવે ॥૧૧॥
રંગમાળિકા ઘાલોનિ નિર્મળ । અસાવે દેવતાભુવની ।
મગ બૈસોનિ શુભાસની । દેવપૂજા કરાવી ॥૧૨॥
મગ બૈસોનિ શુભાસની । દેવપૂજા કરાવી ॥૧૨॥
જૈસી સંધ્યા બ્રાહ્મણાસી । દેવપૂજા કરાવી તૈસી ।
ત્રિકાલ કરાવે અર્ચનાસી । એકચિત્તે મનોભાવે ॥૧૩॥
ત્રિકાલ કરાવે અર્ચનાસી । એકચિત્તે મનોભાવે ॥૧૩॥
ત્રિકાળી ન ઘડે જ્યાસી । પ્રાતઃકાળી કરાવી હર્ષી ।
તેહી ન સાધે પરિયેસી । માધ્યાહ્નકાળી કરાવે ॥૧૪॥
તેહી ન સાધે પરિયેસી । માધ્યાહ્નકાળી કરાવે ॥૧૪॥
સાયંકાળી મંત્રેસી । પુષ્પે વાહોનિ ભક્તીસી ।
ઐસે ન સાધે જયાસી । ભોજનકાળી કરાવે ॥૧૫॥
ઐસે ન સાધે જયાસી । ભોજનકાળી કરાવે ॥૧૫॥
દેવપૂજા ન કરી નર । પાવે ત્વરિત યમપુર ।
નરક ભોગી નિરંતર । ઐક બ્રાહ્મણા એકચિત્તે ॥૧૬॥
નરક ભોગી નિરંતર । ઐક બ્રાહ્મણા એકચિત્તે ॥૧૬॥
વિપ્રકુળી જન્મ જયાસી । પૂજા ન કરિતા જેવી હર્ષી ।
તોચિ હોય યમગ્રાસી । વૈશ્વદેવ ન કરી નર ॥૧૭॥
તોચિ હોય યમગ્રાસી । વૈશ્વદેવ ન કરી નર ॥૧૭॥
દેવપૂજા કરાવયાસી । સહા પ્રકાર પરિયેસી ।
ઉદકનારાયણ વિશેષી । પૂજિતા તૃપ્તિ જગન્નાથા ॥૧૮॥
ઉદકનારાયણ વિશેષી । પૂજિતા તૃપ્તિ જગન્નાથા ॥૧૮॥
દુસરા પ્રકાર સાંગેન ઐકા । અગ્નિદેવપૂજા અધિકા ।
માનસપૂજા અતિવિશેખા । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૯॥
માનસપૂજા અતિવિશેખા । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૯॥
સૂર્યપૂજા કરિતા જાણ । સંતુષ્ટ હોય નારાયણ ।
સામાન્યપક્ષે સ્થંડિલી જાણ । પ્રતિમાપૂજા સ્વલ્પબુદ્ધિ ॥૨૦॥
સામાન્યપક્ષે સ્થંડિલી જાણ । પ્રતિમાપૂજા સ્વલ્પબુદ્ધિ ॥૨૦॥
જ્ઞાતા અસેલ બુદ્ધિમંત । યજ્ઞપુરુષપૂજા ત્વરિત ।
સ્વર્ગાપવર્ગા પૂજા દેત । યજ્ઞપુરુષપૂજા મુખ્ય જાણ ॥૨૧॥
સ્વર્ગાપવર્ગા પૂજા દેત । યજ્ઞપુરુષપૂજા મુખ્ય જાણ ॥૨૧॥
અથવા પૂજાવે ધેનૂસી । બ્રાહ્મણપૂજા વિશેષી ।
ગુરુપૂજા મનોભાવેસી । પ્રત્યક્ષ તુષ્ટે ગુરુમૂર્તિ ॥૨૨॥
ગુરુપૂજા મનોભાવેસી । પ્રત્યક્ષ તુષ્ટે ગુરુમૂર્તિ ॥૨૨॥
ગુરુ ત્રૈમૂર્તિ મ્હણોનિ । બોલતી સમસ્ત શ્રુતિવચની ।
સકળાભીષ્ટે તયાપાસૂની । પાવિજે ચારી પુરુષાર્થ ॥૨૩॥
સકળાભીષ્ટે તયાપાસૂની । પાવિજે ચારી પુરુષાર્થ ॥૨૩॥
કલિપ્રવેશ હોતા નરૂ । ન કરિતા અંતઃકરણ સ્થિરૂ ।
ઉત્પત્તિ કેલી શાઙર્ગધરૂ । સમસ્ત કલિ ઉદ્ધારાવયા ॥૨૪॥
ઉત્પત્તિ કેલી શાઙર્ગધરૂ । સમસ્ત કલિ ઉદ્ધારાવયા ॥૨૪॥
શાલિગ્રામચક્રાંકિતેસી । પ્રકાશ કેલા હ્રષીકેશી ।
તીર્થ ઘેતા પરિયેસી । સમસ્ત પાપે નાસતી ॥૨૫॥
તીર્થ ઘેતા પરિયેસી । સમસ્ત પાપે નાસતી ॥૨૫॥
આજ્ઞા ઘેઊનિ શ્રીગુરૂચી । પૂજા કરાવી પ્રતિમેચી ।
વેદોક્ત મંત્ર કરોની વાચી । વિધિપૂર્વક પૂજાવે ॥૨૬॥
વેદોક્ત મંત્ર કરોની વાચી । વિધિપૂર્વક પૂજાવે ॥૨૬॥
સ્ત્રીજનાદિ શૂદ્રાંસી । ન મ્હણાવે વેદમંત્રેસી ।
આગમોક્તમાર્ગૈસી ગુરુનિરોપે કરાવે ॥૨૭॥
આગમોક્તમાર્ગૈસી ગુરુનિરોપે કરાવે ॥૨૭॥
શ્રીગુરૂચે નિરોપાને । પૂજિજે કાષ્ઠે પાષાણે ।
તેચિ હોતી દેવ જાણે । હોતી પ્રસન્ન પરિયેસા ॥૨૮॥
તેચિ હોતી દેવ જાણે । હોતી પ્રસન્ન પરિયેસા ॥૨૮॥
શુચિ આસની બૈસોની । કરાવે પ્રાણાયામ તિન્હી ।
યેભ્યોમાતા મ્હણોનિ । ચેતન કરાવા પરમાત્મા ॥૨૯॥
યેભ્યોમાતા મ્હણોનિ । ચેતન કરાવા પરમાત્મા ॥૨૯॥
પ્રણવ મંત્રોનિ દ્વાદશી । ઉદક પ્રોક્ષાવે આપુલ્યા શિરસી ।
સંકલ્પ કરોનિ અંગન્યાસી । કલશપૂજા કરાવી ॥૩૦॥
સંકલ્પ કરોનિ અંગન્યાસી । કલશપૂજા કરાવી ॥૩૦॥
દેવાચ્યા દક્ષિણ ભાગેસી । કલશ ઠેવાવા પરિયેસી ।
પૂજા કરોનિ ભક્તીસી । શંખપૂજા કરાવી ॥૩૧॥
પૂજા કરોનિ ભક્તીસી । શંખપૂજા કરાવી ॥૩૧॥
નિર્માલ્ય કાઢોનિ વિનયેસી । ટાકાવે તે નૈઋત્યદિશી ।
ધૌત વસ્ત્ર હાંતરોનિ હર્ષી । દીપ પ્રજ્વલિત કરાવા ॥૩૨॥
ધૌત વસ્ત્ર હાંતરોનિ હર્ષી । દીપ પ્રજ્વલિત કરાવા ॥૩૨॥
સ્મરાવે મની શ્રીગુરૂસી । મનોવાક્કાયકર્મૈસી ।
અર્ચન કરાવે પીઠાસી । વિધિપૂર્વક અવધારા ॥૩૩॥
અર્ચન કરાવે પીઠાસી । વિધિપૂર્વક અવધારા ॥૩૩॥
ચારી દ્વારે પૂજોનિ । દિશા પૂજાવ્યા અર્ચુની ।
શાંતાકાર કરા ધ્યાની । મગ આવાહનાવે મંત્રોક્ત ॥૩૪॥
શાંતાકાર કરા ધ્યાની । મગ આવાહનાવે મંત્રોક્ત ॥૩૪॥
સહસ્ત્રશીર્ષેતિ આવાહનોનિ । પુરુષએવેદં આસની ।
એતાવાનસ્ય મ્હણોનિ । પાદ્ય દ્યાવે અવધારા ॥૩૫॥
એતાવાનસ્ય મ્હણોનિ । પાદ્ય દ્યાવે અવધારા ॥૩૫॥
મંત્ર મ્હણોનિ ત્રિપાદૂર્ધ્વ ઐસા । અર્ઘ્ય દ્યાવે પરિયેસા ।
તસ્માદ્વિરાડ મ્હણા ઐસા । દેવાસી આચમન સમર્પાવે ॥૩૬॥
તસ્માદ્વિરાડ મ્હણા ઐસા । દેવાસી આચમન સમર્પાવે ॥૩૬॥
યત્પુરુષેણ મંત્રેસી । સ્નપન કરા દેવાસી ।
દુગ્ધાદિ પંચામૃતાસી । સ્નપનપૂજા કરાવી ॥૩૭॥
દુગ્ધાદિ પંચામૃતાસી । સ્નપનપૂજા કરાવી ॥૩૭॥
પુરુષસૂક્તાદિ રુદ્રેસી । શ્રુતિમાર્ગૈ કરોનિ ન્યાસાસી ।
સ્નપન કરાવે પરિયેસી । એકચિત્તે અવધારા ॥૩૮॥
સ્નપન કરાવે પરિયેસી । એકચિત્તે અવધારા ॥૩૮॥
સ્નપન કરૂનિ દેવાસી । બૈસવાવે શૂભાસનેસી ।
તયજ્ઞમિતિ મંત્રેસી । વસ્ત્રે દ્યાવી પરિયેસા ॥૩૯॥
તયજ્ઞમિતિ મંત્રેસી । વસ્ત્રે દ્યાવી પરિયેસા ॥૩૯॥
તસ્માદ્યજ્ઞેતિ મંત્રેસી । યજ્ઞોપવીત દ્યાવે દેવાસી ।
યેણેચિ મંત્રે ગંધાક્ષતેસી । વહાવે અનન્યભક્તીને ॥૪૦॥
યેણેચિ મંત્રે ગંધાક્ષતેસી । વહાવે અનન્યભક્તીને ॥૪૦॥
તસ્માદશ્વા અજાયન્ત । ઐસા તુમ્હી મંત્ર મ્હણત ।
પુષ્પે વહાવી એકચિત્ત । મનઃપૂર્વક દેવાસી ॥૪૧॥
પુષ્પે વહાવી એકચિત્ત । મનઃપૂર્વક દેવાસી ॥૪૧॥
પુષ્પે વહાવયાચે વિધાન । સાંગેન ઐકા ઋષિજન ।
આપણ પેરિલી કુસુમે સગુણ । ઉત્તમ પક્ષ પરિયેસા ॥૪૨॥
આપણ પેરિલી કુસુમે સગુણ । ઉત્તમ પક્ષ પરિયેસા ॥૪૨॥
પુષ્પે અસતી અરણ્યાત । તી મધ્યમ પ્રકાર બોલિજેત ।
ક્રય કરૂનિ ઘેતા વિકત । અધમ પુષ્પે જાણિજે ॥૪૩॥
ક્રય કરૂનિ ઘેતા વિકત । અધમ પુષ્પે જાણિજે ॥૪૩॥
ઉત્તમ ન મિળતા ઘ્યાવી વિકત । ઉત્તમ પક્ષ પુષ્પે શ્વેત ।
રક્ત મધ્યમ અધમ પીત । કૃષ્ણચિત્ર અધમાધમ ॥૪૪॥
રક્ત મધ્યમ અધમ પીત । કૃષ્ણચિત્ર અધમાધમ ॥૪૪॥
વર્જાવી શિળી પુષ્પે દેખ । સચ્છિદ્ર અથવા કૃમિભક્ષક ।
ભૂમીવરી પડે ઐક । પુષ્પ ત્યજાવે દેવાસી ॥૪૫॥
ભૂમીવરી પડે ઐક । પુષ્પ ત્યજાવે દેવાસી ॥૪૫॥
શિળી નવ્હેતી દ્રવ્યે જાણા । બિલ્વપત્રે તુળસી આણા ।
સહસ્ત્રપત્રે કમળે નાના । સદા ગ્રાહ્ય દેવાંસી ॥૪૬॥
સહસ્ત્રપત્રે કમળે નાના । સદા ગ્રાહ્ય દેવાંસી ॥૪૬॥
શતપત્રે બકુલચંપકાસી । પાટલે કમલે પુન્નાગેસી ।
મલ્લિકા જાતી કરવીરેસી । કલ્હારપુષ્પે અર્પાવી ॥૪૭॥
મલ્લિકા જાતી કરવીરેસી । કલ્હારપુષ્પે અર્પાવી ॥૪૭॥
વિષ્ણુપૂજા કરાવયાસી । વર્જાવી પુષ્પે તુમ્હી ઐસી ।
ધત્તૂર અર્ક કરવીરેસી । રક્ત પુષ્પે વર્જાવી ॥૪૮॥
ધત્તૂર અર્ક કરવીરેસી । રક્ત પુષ્પે વર્જાવી ॥૪૮॥
ગિરિકર્ણિકા નિર્ગુડેસી । સેવગા કપિત્થ કરંજેસી ।
અમલપત્ર કુષ્માંડેસી । પુષ્પે વિષ્ણૂસી વર્જાવી ॥૪૯॥
અમલપત્ર કુષ્માંડેસી । પુષ્પે વિષ્ણૂસી વર્જાવી ॥૪૯॥
હી વાહિલ્યા હોય દોષી । સાંગેન ઐકા સમસ્ત ઋષિ ।
પુજા કરિતી વિષ્ણુસી । ત્યજાવી યાચિ કારણે ॥૫૦॥
પુજા કરિતી વિષ્ણુસી । ત્યજાવી યાચિ કારણે ॥૫૦॥
અર્કપુષ્પ વાહિલ્યાસી । વિનાશ હોય આપણાસી ।
ધત્તૂરપુષ્પે પ્રજ્ઞાનાસી । કોવિદારે દરિદ્રતા ॥૫૧॥
ધત્તૂરપુષ્પે પ્રજ્ઞાનાસી । કોવિદારે દરિદ્રતા ॥૫૧॥
શ્રીકર્ણિકાપુષ્પે વાહતા । કુળક્ષય હોય ત્વરિતા ।
કંટુકારીપુષ્પે વાહતા । શોક હોય પરિયેસા ॥૫૨॥
કંટુકારીપુષ્પે વાહતા । શોક હોય પરિયેસા ॥૫૨॥
કંદપુષ્પે હોય દુઃખ । શાલ્મલીપુષ્પે રોગ ઐક ।
ત્યાચી કારણે કરૂનિ વિવેક । પુષ્પે વહાવી વિષ્ણૂસી ॥૫૩॥
ત્યાચી કારણે કરૂનિ વિવેક । પુષ્પે વહાવી વિષ્ણૂસી ॥૫૩॥
વર્જા પુષ્પે ઈશ્વરાસી । સાંગેન નાવે પરિયેસી ।
કપિત્થ કેતકી શશાંકેસી । શ્યામપુષ્પે વર્જાવી ॥૫૪॥
કપિત્થ કેતકી શશાંકેસી । શ્યામપુષ્પે વર્જાવી ॥૫૪॥
કાષ્ઠ પિંપળ કરંજ દેખા । બકુલ દાડિંબ કેતકા ।
ઘાતકી નિંબાદિ પંચકા । માધવીપુષ્પે વર્જાવી ॥૫૫॥
ઘાતકી નિંબાદિ પંચકા । માધવીપુષ્પે વર્જાવી ॥૫૫॥
ચૂત કુંદ યૂથિકા જાતી । રક્ત પુષ્પે વર્જાવી નિરુતી ।
ઈશ્વરાર્ચને દોષ ઘડતી । શ્વેતપુષ્પે મુખ્ય દેખા ॥૫૬॥
ઈશ્વરાર્ચને દોષ ઘડતી । શ્વેતપુષ્પે મુખ્ય દેખા ॥૫૬॥
પૂજા કરિતા ગણેશાસી । વર્જ કરા તુમ્હી તુલસી ।
નિત્યપૂજા કરા દૂર્વૈસી । દૂર્વા વર્જ શક્તિદેવીતે ॥૫૭॥
નિત્યપૂજા કરા દૂર્વૈસી । દૂર્વા વર્જ શક્તિદેવીતે ॥૫૭॥
યેણે વિધી પુષ્પે વાહતા । કામ્ય હોય તુમ્હા ત્વરિતા ।
ચતુર્વિધ પુરુષાર્થા । લાધાલ તુમ્હી અવધારા ॥૫૮॥
ચતુર્વિધ પુરુષાર્થા । લાધાલ તુમ્હી અવધારા ॥૫૮॥
યત્પુરુષેતિ મંત્રેસી । સુગંધ ધૂપાદિ પરિમળેસી ।
બ્રાહ્મણોસ્યેતિ મંત્રેસી । એકાર્તિક્ય કરાવે ॥૫૯॥
બ્રાહ્મણોસ્યેતિ મંત્રેસી । એકાર્તિક્ય કરાવે ॥૫૯॥
ચંદ્રમામનસો ઇતિ મંત્રેસી । નૈવેદ્ય અર્પાવા દેવાસી ।
તાંબૂલ અર્પિતા મ્હણા મંત્રાસી । નાભ્યાઆસીદિતિ ઐસા ॥૬૦॥
તાંબૂલ અર્પિતા મ્હણા મંત્રાસી । નાભ્યાઆસીદિતિ ઐસા ॥૬૦॥
સુવર્ણપુષ્પે નીરાંજન । સપ્તાસ્યેતિ મંત્રે કરૂન ।
પુષ્પાંજલિ ઘેઊન । દેવા યજ્ઞેતિ મંત્રે અર્પાવી ॥૬૧॥
પુષ્પાંજલિ ઘેઊન । દેવા યજ્ઞેતિ મંત્રે અર્પાવી ॥૬૧॥
ધાતાપુરસ્તાત્ મંત્રેસી । નમસ્કારાવે દેવાસી ।
અતિ સંમુખ પૃષ્ઠદેશી । ગર્ભગૃહી કરૂ નયે ॥૬૨॥
અતિ સંમુખ પૃષ્ઠદેશી । ગર્ભગૃહી કરૂ નયે ॥૬૨॥
નમસ્કારાચે વિધાન । સાંગેન ઐકા વિદ્વજ્જન ।
સવ્ય દેવપ્રદક્ષિણા । કરૂનિ નમન કરાવે ॥૬૩॥
સવ્ય દેવપ્રદક્ષિણા । કરૂનિ નમન કરાવે ॥૬૩॥
આપુલા ગુરુ માતા પિતા । સંમુખ જાવે બાહેરૂનિ યેતા ।
અથવા ઉત્તમ દ્વિજ દેખતા । સંમુખ જાવોનિ વંદાવે ॥૬૪॥
અથવા ઉત્તમ દ્વિજ દેખતા । સંમુખ જાવોનિ વંદાવે ॥૬૪॥
સભા અસેલ દ્વિજાંચી । નમસ્કાર કરા તુમ્હી એકચી ।
દેવાર્ચની તૈસેચી । નમસ્કાર પાવે સમસ્તા ॥૬૫॥
દેવાર્ચની તૈસેચી । નમસ્કાર પાવે સમસ્તા ॥૬૫॥
માતા પિતા શ્રીગુરૂસી । નમસ્કારાચી રીતિ ઐસી ।
ઉભય હસ્તે કર્ણસ્પર્શી । એકભાવે વંદાવે ॥૬૬॥
ઉભય હસ્તે કર્ણસ્પર્શી । એકભાવે વંદાવે ॥૬૬॥
સવ્ય પાદાવરી દેખા । સવ્ય હસ્ત સ્પર્શોનિ નિકા ।
વામહસ્તી વામપાદુકા । ધરૂનિ નમન કરાવે ॥૬૭॥
વામહસ્તી વામપાદુકા । ધરૂનિ નમન કરાવે ॥૬૭॥
ગુરુસ્થાનાંચી નાવે । સાંગેન ઐકા ભાવે ।
વિચારોનિયા બરવે । નમસ્કારાવે યેણે વિધી ॥૬૮॥
વિચારોનિયા બરવે । નમસ્કારાવે યેણે વિધી ॥૬૮॥
માતા પિતા ગુરુ ધાતા । ભયહર્તા અન્નદાતા ।
વ્રતબંધ કેલ્યા પુરોહિતા । સાપત્ની તે ગુરુસ્થાની ॥૬૯॥
વ્રતબંધ કેલ્યા પુરોહિતા । સાપત્ની તે ગુરુસ્થાની ॥૬૯॥
જ્યેષ્ઠ ભ્રાતા અથવા ચુલતા । સાપત્ન અસેલ જ્યાચી માતા ।
વય અધિક ઇષ્ટમિત્રા । નમસ્કારાવે તયાંસી ॥૭૦॥
વય અધિક ઇષ્ટમિત્રા । નમસ્કારાવે તયાંસી ॥૭૦॥
નિષિદ્ધ સ્થાને નમાવયાસી । સાંગેન ઐકા તુમ્હાસી ।
ઉણે અસેલ વય જ્યાસી । નમૂ નયે વિદ્વજ્જની ॥૭૧॥
ઉણે અસેલ વય જ્યાસી । નમૂ નયે વિદ્વજ્જની ॥૭૧॥
અગ્નિ સમિધા પુષ્પે કુશા । ધરિલા અસેલ અક્ષતાંકુશા ।
સ્વહસ્તી પરહસ્તી અસતા દોષા । અશસ્ત્રવધ હોઈજે નમસ્કારિતા ॥૭૨॥
સ્વહસ્તી પરહસ્તી અસતા દોષા । અશસ્ત્રવધ હોઈજે નમસ્કારિતા ॥૭૨॥
જપ અથવા હોમ કરિતા । દૂર દેખિલા દ્વિજ યેતા ।
સ્નાન કરિતા જળી અસતા । નમન કરિતા દોષ ઘડે ॥૭૩॥
સ્નાન કરિતા જળી અસતા । નમન કરિતા દોષ ઘડે ॥૭૩॥
એખાદા વિપ્ર અસે ધાવત । નેણતા અથવા ધનગર્વિત ।
ક્રોધવંત કિંવા મંગલસ્નાન કરિત । નમસ્કાર કરૂ નયે ॥૭૪॥
ક્રોધવંત કિંવા મંગલસ્નાન કરિત । નમસ્કાર કરૂ નયે ॥૭૪॥
એકહસ્તે બ્રાહ્મણાસી । નમૂ નયે પરિયેસી ।
સૂતકિયા મૂર્ખ જનાંસી । કરૂ નયે નમસ્કાર ॥૭૫॥
સૂતકિયા મૂર્ખ જનાંસી । કરૂ નયે નમસ્કાર ॥૭૫॥
ગીતવાદ્યાદિ નૃત્યેસી । સંતુષ્ટાવે દેવાસી ।
પ્રાર્થના કરાવી ભક્તીસી । મગ અર્ચાવે સનકાદિકા ॥૭૬॥
પ્રાર્થના કરાવી ભક્તીસી । મગ અર્ચાવે સનકાદિકા ॥૭૬॥
પૂજા અપૂર્વ દેવાસી । હસ્ત ઠેવૂનિ પીઠેસી ।
ઉત્તરપૂજા કરાવી હર્ષી । મગ કરાવે ઉદ્વાસન ॥૭૭॥
ઉત્તરપૂજા કરાવી હર્ષી । મગ કરાવે ઉદ્વાસન ॥૭૭॥
ઐસેપરી દેવપૂજા । કરાવી ભક્તીને ઐકા દ્વિજા ।
સંસ્કૃત અન્ન વ્હાવયા કાજા । વૈશ્વદેવ કરાવા ॥૭૮॥
સંસ્કૃત અન્ન વ્હાવયા કાજા । વૈશ્વદેવ કરાવા ॥૭૮॥
અગ્નિ અલંકાર કરૂનિ । અન્ન અગ્નિકુંડી દાખવૂનિ ।
ઘૃતસંમિશ્રિત કરૂનિ । પંચ ભાગ કરાવે ॥૭૯॥
ઘૃતસંમિશ્રિત કરૂનિ । પંચ ભાગ કરાવે ॥૭૯॥
એક ભાગાચ્યા દહા આહુતિ । દુસરા બળિહરણી યોજિતી ।
અગ્રદાન તિસરા કરિતી । ચૌથ્યા માગે પિતૃયજ્ઞ ॥૮૦॥
અગ્રદાન તિસરા કરિતી । ચૌથ્યા માગે પિતૃયજ્ઞ ॥૮૦॥
મનુષ્યયજ્ઞ પાંચવ્યાસી । વૈશ્વદેવ કરાવા મંત્રેસી ।
અન્ન નાહી જ્યા દિવસી । તંદુલાંની કરાવા ॥૮૧॥
અન્ન નાહી જ્યા દિવસી । તંદુલાંની કરાવા ॥૮૧॥
વૈશ્વદેવ સમયાસી । અતિથિ આલિયા ઘરાસી ।
ચોર ચાંડાલ હોય હર્ષી । પૂજા કરાવી મનોભાવે ॥૮૨॥
ચોર ચાંડાલ હોય હર્ષી । પૂજા કરાવી મનોભાવે ॥૮૨॥
યમ સાંગે દૂતાસી । વૈશ્વદેવ કરિતા નરાસી ।
જાઊ નકો તયાપાસી । વિષ્ણુઆજ્ઞા આમ્હા અસે ॥૮૩॥
જાઊ નકો તયાપાસી । વિષ્ણુઆજ્ઞા આમ્હા અસે ॥૮૩॥
માતાપિતાઘાતકિયાંસી । શુનિ શ્વપચચાંડાસાંસી ।
અતિથિ આલિયા ઘરાસી અન્ન દ્યાવે પરિયેસા ॥૮૪॥
અતિથિ આલિયા ઘરાસી અન્ન દ્યાવે પરિયેસા ॥૮૪॥
ન વિચારાવે ગોત્રકુળ । અન્ન ઘાલાવે તાત્કાળ ।
વિન્મુખ ઝાલિયા પિતૃકુળ । વર્ષૈ સોળા ન યેતી ઘરાસી ॥૮૫॥
વિન્મુખ ઝાલિયા પિતૃકુળ । વર્ષૈ સોળા ન યેતી ઘરાસી ॥૮૫॥
પ્રવાસી અસેલ આપણ જરી । ઔષધિ ઘૃત દધિ ક્ષીરી ।
કંદમૂળે ફળે તરી । દેવયજ્ઞ કરાવા ॥૮૬॥
કંદમૂળે ફળે તરી । દેવયજ્ઞ કરાવા ॥૮૬॥
અન્નાવિણે અગ્રદાન । કરૂ નયે સાધુજન ।
પંચમહાયજ્ઞ કરૂ બ્રાહ્મણ । ચાંદ્રાયણ આચરાવે ॥૮૭॥
પંચમહાયજ્ઞ કરૂ બ્રાહ્મણ । ચાંદ્રાયણ આચરાવે ॥૮૭॥
ન હોતા વૈશ્વદેવ આપુલ્યા ઘરી । ભિક્ષેસિ આલા નર જરી ।
ભિક્ષા ઘાલિતા પાપ દૂરી । વૈશ્વદેવફલ અસે ॥૮૮॥
ભિક્ષા ઘાલિતા પાપ દૂરી । વૈશ્વદેવફલ અસે ॥૮૮॥
બળિહરણ ઘાલોનિ કાડઃઈ આપણ । ત્યાણે આચરાવે ચાંદ્રાયણ ।
આપં કાઢિતા દોષ જાણ । આણિકાકરવી કાઢવાવે ॥૮૯॥
આપં કાઢિતા દોષ જાણ । આણિકાકરવી કાઢવાવે ॥૮૯॥
બળિહરણ ન કાઢિતા જેવી જરી । સહા પ્રાણાયામ ત્વરિત કરી ।
તેણે હોય પાપ દૂરી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૯૦॥
તેણે હોય પાપ દૂરી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૯૦॥
ગૃહપૂજા કરૂનિ દેખા । ગોગ્રાસ દ્યાવા વિશેખા ।
નિત્ય શ્રાદ્ધ કરણે ઐકા । કરૂનિ અન્ન સમર્પાવે ॥૯૧॥
નિત્ય શ્રાદ્ધ કરણે ઐકા । કરૂનિ અન્ન સમર્પાવે ॥૯૧॥
સ્વધાકાર પિંડદાન । કરૂ નયે અગ્નૌકરણ ।
બ્રહ્મચારિયાસી તાંબૂલદાન । દક્ષિણા વર્જ પરિયેસા ॥૯૨॥
બ્રહ્મચારિયાસી તાંબૂલદાન । દક્ષિણા વર્જ પરિયેસા ॥૯૨॥
વૈશ્વદેવ ઝાલિયાવરી । ઉભા રાહોનિ આપુલ્યા દ્વારી ।
અતિથિમાર્ગ પહાવા નિર્ધારી । આલિયા પૂજન કરાવે ॥૯૩॥
અતિથિમાર્ગ પહાવા નિર્ધારી । આલિયા પૂજન કરાવે ॥૯૩॥
શ્રમોનિ આલિયા અતિથિસી । પૂજા કરાવી ભક્તીસી ।
અથવા અસ્તમાનસમયાસી । આલિયા પૂજન કરાવે ॥૯૪॥
અથવા અસ્તમાનસમયાસી । આલિયા પૂજન કરાવે ॥૯૪॥
વર્ણાના બ્રાહ્મણો ગુરુઃ । ઐસે બોલતી વેદશાસ્ત્રુ ।
અતિથિ જાણ સર્વ ગુરુ । વૈશ્વદેવસમયાસી ॥૯૫॥
અતિથિ જાણ સર્વ ગુરુ । વૈશ્વદેવસમયાસી ॥૯૫॥
વૈશ્વદેવસમયી અતિથિસી । પૂજા કરિતા પરિયેસી ।
તી પાવે દેવાંસી । તુષ્ટે બ્રહ્મા ઇંદ્ર વહ્નિ ॥૯૬॥
તી પાવે દેવાંસી । તુષ્ટે બ્રહ્મા ઇંદ્ર વહ્નિ ॥૯૬॥
વાયુગણ અર્યમાદિ દેવ । તૃપ્તિ પાવે સદાશિવ ।
પૂજા કરાવી એકભાવ । સર્વ દેવતા સંતુષ્ટતી ॥૯૭॥
પૂજા કરાવી એકભાવ । સર્વ દેવતા સંતુષ્ટતી ॥૯૭॥
અતિથીપાદ પ્રક્ષાળિતી । પિતર સકળ તૃપ્ત હોતી ।
અન્નદાને બ્રહ્મા તૃપ્તિ । વિષ્ણુમહેશ્વરા અવધારા ॥૯૮॥
અન્નદાને બ્રહ્મા તૃપ્તિ । વિષ્ણુમહેશ્વરા અવધારા ॥૯૮॥
યતીશ્વરાદિ બ્રહ્મચારી । જે સમયી યેતી આપુલ્યા ઘરી ।
અન્ન દ્યાવે નિર્ધારી । મહાપુણ્ય અસે દેખા ॥૯૯॥
અન્ન દ્યાવે નિર્ધારી । મહાપુણ્ય અસે દેખા ॥૯૯॥
ગ્રાસમાત્ર દિધલા એક । મેરૂસમાન પુણ્ય અધિક ।
બરવે દ્યાવે ત્યાસી ઉદક । સમુદ્રાસમાન દાન અસે ॥૧૦૦॥
બરવે દ્યાવે ત્યાસી ઉદક । સમુદ્રાસમાન દાન અસે ॥૧૦૦॥
અતિથિ આલિયા ઘરાસી । જેવી આપણ ત્યજૂની ત્યાસી ।
શ્વાનયોની પાવે હર્ષી । ગર્દભયોની પુઢે ઉપજે ॥૧॥
શ્વાનયોની પાવે હર્ષી । ગર્દભયોની પુઢે ઉપજે ॥૧॥
ઐસે અતિથિ પૂજોન । મગ કરાવે ભોજન આપણ ।
સર્વથા ન કરાવે અન્ન ભિન્ન । પ્રપંચ કરિતા દોષ અસે ॥૨॥
સર્વથા ન કરાવે અન્ન ભિન્ન । પ્રપંચ કરિતા દોષ અસે ॥૨॥
સાયંપ્રાતર્ગૃહસ્થાસી । ભોજન કરણે સંતોષી ।
પ્રક્ષાલન કરોનિ પાદાંસી । ઓલે પાયી અસાવે ॥૩॥
પ્રક્ષાલન કરોનિ પાદાંસી । ઓલે પાયી અસાવે ॥૩॥
ઓલી અસાવી પાચ સ્થાને । હસ્ત પાદ ઉભય જાણે ।
મુખ ઓલે પંચમ સ્થાને । શતાયુષી પુરુષ હોય ॥૪॥
મુખ ઓલે પંચમ સ્થાને । શતાયુષી પુરુષ હોય ॥૪॥
પૂર્વાભિમુખ બૈસોન । ભોજનસમયી ધરા મૌન ।
પાદ ઉભય જોડોન । બૈસાવે ઐકા એકચિત્તે ॥૫॥
પાદ ઉભય જોડોન । બૈસાવે ઐકા એકચિત્તે ॥૫॥
મંડલ કરાવે ચતુષ્કોની । વરી ભસ્મ પ્રોક્ષોનિ ।
ક્ષત્રિયાસ મંડલ ત્રિકોની । વર્તુળ વૈશ્યાસી પરિયેસા ॥૬॥
ક્ષત્રિયાસ મંડલ ત્રિકોની । વર્તુળ વૈશ્યાસી પરિયેસા ॥૬॥
શૂદ્રે અર્ધચંદ્રાકાર । મંડલ કરાવે પરિકર ।
આવાહનાવે સુરવર । આદિત્ય વસુ રુદ બ્રહ્મા ॥૭॥
આવાહનાવે સુરવર । આદિત્ય વસુ રુદ બ્રહ્મા ॥૭॥
પિતામહાદિ દેવતા । તયા મંડલી ઉપજવિતા ।
યાચિ કારણે તત્ત્વતા । મંડલાવિણે જેવૂ નયે ॥૮॥
યાચિ કારણે તત્ત્વતા । મંડલાવિણે જેવૂ નયે ॥૮॥
ન કરિતા મંડલ જેવી જરી । અન્ન નેતી નિશાચરી ।
પિશાચ અસુર રાક્ષસ પરી । અન્નરસ નેતી અવધારા ॥૯॥
પિશાચ અસુર રાક્ષસ પરી । અન્નરસ નેતી અવધારા ॥૯॥
ઉત્તમ પૂર્વાભિમુખી દેખ । પશ્ચિમ મધ્યમ ઐક ।
પિતૃકાર્યા ઉત્તરમુખ । સદા દક્ષિણ વર્જાવી ॥૧૧૦॥
પિતૃકાર્યા ઉત્તરમુખ । સદા દક્ષિણ વર્જાવી ॥૧૧૦॥
ધરાવે પાત્ર સુવર્ણ રજત તામ્રપાત્ર ।
પદ્મઅપાત્ર પાલાશપાત્ર । પુણ્યપાત્ર પરિયેસા ॥૧૧॥
પદ્મઅપાત્ર પાલાશપાત્ર । પુણ્યપાત્ર પરિયેસા ॥૧૧॥
જેવિતા વર્જાવે ગૃહસ્થાંની તામ્રપાત્ર । યતીંની સુવર્ણ અથવા રજત ।
તામ્રશુક્તિશંખજ પાત્ર । સ્ફટિક પાષાણ યતીસી ॥૧૨॥
તામ્રશુક્તિશંખજ પાત્ર । સ્ફટિક પાષાણ યતીસી ॥૧૨॥
કર્દલીગર્ભપત્રેસી । પદ્મપત્રજળે સ્પર્શી ।
વલ્લીપાલાશપત્રેસી । જેવિતા ચાંદ્રાયણ આચરાવે ॥૧૩॥
વલ્લીપાલાશપત્રેસી । જેવિતા ચાંદ્રાયણ આચરાવે ॥૧૩॥
વટ અશ્વત્થ અર્ક પટોલ । કદંબ કોવિદારપર્ણે કોમળ ।
ભોજન કરિતા તાત્કાળ । ચાંદ્રાયણ આચરાવે ॥૧૪॥
ભોજન કરિતા તાત્કાળ । ચાંદ્રાયણ આચરાવે ॥૧૪॥
લોહપાત્ર આપુલે કરી । તામ્ર મૃણ્મય પૃષ્ઠપર્ણાવરી ।
કાર્પાસપત્રી વસ્ત્રાવરી । જેવિતા નરકાપ્રતી જાય ॥૧૫॥
કાર્પાસપત્રી વસ્ત્રાવરી । જેવિતા નરકાપ્રતી જાય ॥૧૫॥
કાસ્યપાત્રી જેવિલ્યાસી । યશ બળ પ્રજ્ઞા આયુષ્યાસી ।
વઢે નિત્ય અધિકેસી । ગૃહસ્થાંની નિત્ય કાસ્યપાત્ર ॥૧૬॥
વઢે નિત્ય અધિકેસી । ગૃહસ્થાંની નિત્ય કાસ્યપાત્ર ॥૧૬॥
અસાવે પાત્ર પાચ શેર । નસાવે ઉને અધિક થોર ।
ઉત્તમોત્તમ ષટ્ શેર । સુવર્ણપાત્રાસમાન દેખા ॥૧૭॥
ઉત્તમોત્તમ ષટ્ શેર । સુવર્ણપાત્રાસમાન દેખા ॥૧૭॥
કાસ્યપાત્રીચે ભોજન । તાંબૂલાસહિત અભ્યંગન ।
યતી બ્રહ્મચારી જાણ । વિધવા સ્ત્રિયાંની વર્જાવે ॥૧૮॥
યતી બ્રહ્મચારી જાણ । વિધવા સ્ત્રિયાંની વર્જાવે ॥૧૮॥
શ્વાનાચ્યા ચર્માહુની । નિષેધ અસે એરંડપાની ।
નિષેધ અધિક ત્યાહુની । આણિક જેવિલ્યા ભિન્નતાટી ॥૧૯॥
નિષેધ અધિક ત્યાહુની । આણિક જેવિલ્યા ભિન્નતાટી ॥૧૯॥
ફુટકે કાસ્યપાત્રેસી । જેવિતા હોય મહાદોષી ।
સંધ્યાકાળી જેવિતા હર્ષી । મહાપાતકી હોય જાણા ॥૧૨૦॥
સંધ્યાકાળી જેવિતા હર્ષી । મહાપાતકી હોય જાણા ॥૧૨૦॥
જવળી અસતા પતિત જરી । જેવૂ નયે અવધારી ।
શૂદ્ર જેવિલ્યા શેષાવરી । જેવૂ નયે બ્રાહ્મણાને ॥૨૧॥
શૂદ્ર જેવિલ્યા શેષાવરી । જેવૂ નયે બ્રાહ્મણાને ॥૨૧॥
સવે ઘેઉની બાળાસી । જેવૂ નયે શ્રાદ્ધદિવસી ।
આસન આપુલે આપણાસી । ઘાલૂ નયે બ્રાહ્મણાને ॥૨૨॥
આસન આપુલે આપણાસી । ઘાલૂ નયે બ્રાહ્મણાને ॥૨૨॥
આપોશન આપુલે હાતી । ઘેઊ નયે મંદમતી ।
તૈલ ઘાલુની સ્વહસ્તી । આપણ અભ્યંગ કરૂ નયે ॥૨૩॥
તૈલ ઘાલુની સ્વહસ્તી । આપણ અભ્યંગ કરૂ નયે ॥૨૩॥
ભોજનકાળી મંડળ દેખા । કરૂ નયે સ્વહસ્તકા ।
આયુષ્યક્ષય પુત્રઘાતકા । મ્હણિજે નામ તયાસી ॥૨૪॥
આયુષ્યક્ષય પુત્રઘાતકા । મ્હણિજે નામ તયાસી ॥૨૪॥
નમસ્કારાવે વાઢિતા અન્ન । અભિધારાવે પહિલેચિ જાણ ।
પ્રાણાહુતિ ઘેતા ક્ષણ । ઘૃત ઘાલાવે સ્વહસ્તાને ॥૨૫॥
પ્રાણાહુતિ ઘેતા ક્ષણ । ઘૃત ઘાલાવે સ્વહસ્તાને ॥૨૫॥
ઉદક ઘેઊનિ વ્યાહ્રતિ મંત્રી । પ્રોક્ષોનિ અન્ન કરા પવિત્રી ।
પરિષિંચાવે તેચિ રીતી । મગ નમાવે ચિત્રગુપ્તા ॥૨૬॥
પરિષિંચાવે તેચિ રીતી । મગ નમાવે ચિત્રગુપ્તા ॥૨૬॥
બળી ઘાલોનિ ચિત્રગુપ્તાસી । કાઢવાવે સવેચિ પરિયેસી ।
વામ હસ્તક ધુવોનિ સરસી । પાત્ર દૃઢ ધરાવે ॥૨૭॥
વામ હસ્તક ધુવોનિ સરસી । પાત્ર દૃઢ ધરાવે ॥૨૭॥
અંગુષ્ઠતર્જનીમધ્યમાંગુલીસી । ધરાવે પાત્ર વામહસ્તેસી ।
આપોશન કરાવે સવ્યકરેસી । આણિકાકરવી ઘાલાવે ॥૨૮॥
આપોશન કરાવે સવ્યકરેસી । આણિકાકરવી ઘાલાવે ॥૨૮॥
આપોશન ઉદક સોડોનિ જરી । આણિક ઘેતી ઉદક તરી ।
શ્વાનમૂત્ર ઘેતલ્યાપરી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૨૯॥
શ્વાનમૂત્ર ઘેતલ્યાપરી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૨૯॥
ધરિલે આપોશન બ્રાહ્મણાસી । નમસ્કારિતા મહાદોષી ।
આશીર્વાદ ઘેઊ નયે તયાપાસી । ઉભયતાંસી દોષ ઘડે ॥૧૩૦॥
આશીર્વાદ ઘેઊ નયે તયાપાસી । ઉભયતાંસી દોષ ઘડે ॥૧૩૦॥
મૌન અસાવે બ્રાઅહ્મણે દેખ । બોલૂ નયે શબ્દાદિક ।
આપોશન ઘ્યાવે મંત્રપૂર્વક । મગ ઘ્યાવ્યા પ્રાણાહુતિ ॥૩૧॥
આપોશન ઘ્યાવે મંત્રપૂર્વક । મગ ઘ્યાવ્યા પ્રાણાહુતિ ॥૩૧॥
આપોશનાવિણ ભોજન કરી । પાપવિમોચન કરા તરી ।
અષ્ટોત્તરશત મંત્ર ગાયત્રી । જપતા દોષ પરિહરે ॥૩૨॥
અષ્ટોત્તરશત મંત્ર ગાયત્રી । જપતા દોષ પરિહરે ॥૩૨॥
પ્રાણાહુતીચે વિધાન । સાંગેન ઐકિજે બ્રાહ્મણ ।
પ્રાણાગ્નિહોત્ર કરિતા જાણ । સમસ્ત પાપે જાતી દેખા ॥૩૩॥
પ્રાણાગ્નિહોત્ર કરિતા જાણ । સમસ્ત પાપે જાતી દેખા ॥૩૩॥
જૈસા કાર્પાસરાશીચી । અગ્નિ લાગતા પરિયેસી ।
જળોનિ જાય ત્વરિતેસી । તૈસી પાપે નાસતી ॥૩૪॥
જળોનિ જાય ત્વરિતેસી । તૈસી પાપે નાસતી ॥૩૪॥
પ્રાણાહુતીચે લક્ષણ । ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ જાણ ।
અન્ન સ્પર્શોનિ મંત્ર મ્હણે । ગીતાશ્લોક પ્રખ્યાત ॥૩૫॥
અન્ન સ્પર્શોનિ મંત્ર મ્હણે । ગીતાશ્લોક પ્રખ્યાત ॥૩૫॥
શ્લોક ॥ અહં વૈશ્વાનરો ભૂત્વા પ્રાણિનાં દેહમાશ્રિતઃ ।
પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્ ॥૩૬॥
પ્રાણાપાનસમાયુક્તઃ પચામ્યન્નં ચતુર્વિધમ્ ॥૩૬॥
ટીકા ॥ અન્નં બ્રહ્મ રસો વિષ્ણુ । ભોક્તા દેવ ગિરિજારમણુ ।
ઐસા તુમ્હી મંત્ર મ્હણોનુ । અગ્નિરસ્મિ મંત્ર જપાવા ॥૩૭॥
ઐસા તુમ્હી મંત્ર મ્હણોનુ । અગ્નિરસ્મિ મંત્ર જપાવા ॥૩૭॥
મગ ઘ્યાવ્યા પ્રાણાહુતિ । આહેતિ પંચ મંત્ર પ્રખ્યાતિ ।
તર્જની મધ્યમ અંગુષ્ઠધૃતી । પ્રાણાય સ્વાહા મ્હણાવે ॥૩૮॥
તર્જની મધ્યમ અંગુષ્ઠધૃતી । પ્રાણાય સ્વાહા મ્હણાવે ॥૩૮॥
મધ્યમ અનામિકા અંગુષ્ઠેસી । અપાનાય સ્વાહા મ્હણા હર્ષી ।
વ્યાનાય સ્વાહા મ્હણા યાંસી । કનિષ્ઠિકાઅનામિકાઅંગુષ્ઠેસી ॥૩૯॥
વ્યાનાય સ્વાહા મ્હણા યાંસી । કનિષ્ઠિકાઅનામિકાઅંગુષ્ઠેસી ॥૩૯॥
અંગુષ્ઠતર્જનીકનિષ્ઠિકેસી । ઉદાનાય સ્વાહા મ્હણા હર્ષી ।
પંચાંગુલીને પરિયેસી । સમાનાય સ્વાહા મ્હણાવે ॥૧૪૦॥
પંચાંગુલીને પરિયેસી । સમાનાય સ્વાહા મ્હણાવે ॥૧૪૦॥
પ્રાણાહુતી ઘેતલ્યા અન્ન । દંતા સ્પર્શો નયે જાણ ।
જિવ્હે ગિળાવે તક્ષણ । મગ ધરાવે મૌન દેખા ॥૪૧॥
જિવ્હે ગિળાવે તક્ષણ । મગ ધરાવે મૌન દેખા ॥૪૧॥
મૌન ધરાવયાચી સ્થાને । સાંગેન ઐકા અતિઉત્તમે ।
સ્નાનાસમયી ધરા નિર્ગુણે । ન ધરિતા ફલ અસેના ॥૪૨॥
સ્નાનાસમયી ધરા નિર્ગુણે । ન ધરિતા ફલ અસેના ॥૪૨॥
હોમ કરિતા ન ધરી મૌન । લક્ષ્મી જાય તત્ક્ષણ ।
જેવિતા મૌન ન ધરિતા આપણ । અપમૃત્યુ ઘડે ત્યાસી ॥૪૩॥
જેવિતા મૌન ન ધરિતા આપણ । અપમૃત્યુ ઘડે ત્યાસી ॥૪૩॥
અશક્ય અસેલ મૌન જરી । પ્રાણાહુતિ ઘેઈ તવવરી ।
મૌન ધરાવે અવધારી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૪૪॥
મૌન ધરાવે અવધારી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૪૪॥
પિતા જિવંત અસે જ્યાસી । અથવા જ્યેષ્ઠ બંધુ પરિયેસી ।
ધરૂ નયે મૌનાસી । શ્રાદ્ધાન્ન જેવિતા ધરાવે ॥૪૫॥
ધરૂ નયે મૌનાસી । શ્રાદ્ધાન્ન જેવિતા ધરાવે ॥૪૫॥
પંચ પ્રાણાહુતિ દેતા । સર્વાંસી મૌન ગ્રાહ્યતા ।
અસેલ પિતા વડીલ ભ્રાતા । મૌન ધરિલ્યા અધઃપાત ॥૪૬॥
અસેલ પિતા વડીલ ભ્રાતા । મૌન ધરિલ્યા અધઃપાત ॥૪૬॥
જેવિતા પ્રથમ મધુરાન્ન । ભોજન કરાવે નરે જાણ ।
ભક્ષૂન પૂર્વી દ્રવાન્ન । કઠિણાંશ પરિયેસા ॥૪૭॥
ભક્ષૂન પૂર્વી દ્રવાન્ન । કઠિણાંશ પરિયેસા ॥૪૭॥
ભોજનાંતી સમયાસી । જેવૂ નયે દ્રવાન્નાંસી ।
બળ જાય પરિયેસી । શીઘ્ર ભોજન કરાવે ॥૪૮॥
બળ જાય પરિયેસી । શીઘ્ર ભોજન કરાવે ॥૪૮॥
ધેનૂસી ઉદક પ્યાવયાસી । જિતુકા વેળ હોય ત્યાસી ।
ભોજન કરાવે પરિયેસી । શીઘ્ર ભોજન મુખ્ય જાણા ॥૪૯॥
ભોજન કરાવે પરિયેસી । શીઘ્ર ભોજન મુખ્ય જાણા ॥૪૯॥
ભોજન કરાવયાચી સ્થિતિ । સાંગેન ઐકા ગ્રાસમિતિ ।
સંન્યાસી-મુનિ-યતી । અષ્ટ ગ્રાસ ધ્યાવે જાણ ॥૧૫૦॥
સંન્યાસી-મુનિ-યતી । અષ્ટ ગ્રાસ ધ્યાવે જાણ ॥૧૫૦॥
ષોડશ ગ્રાસ અરણ્યવાસી । દ્વાત્રિશત ગૃહસ્થાસી ।
મિતિ નાહી બ્રહ્મચાર્યાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫૧॥
મિતિ નાહી બ્રહ્મચાર્યાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૫૧॥
જિતુકા માવેલ આપુલ્યા મુખી । તિતુકા ગ્રાસ ઘ્યાવા વિશેખી ।
અધિક ઘેતા ગ્રાસ મુખી । ઉચ્છિષ્ઠ ભક્ષિલે ફળ દેખા ॥૫૨॥
અધિક ઘેતા ગ્રાસ મુખી । ઉચ્છિષ્ઠ ભક્ષિલે ફળ દેખા ॥૫૨॥
અર્ધા ગ્રાસ ભક્ષૂનિ । ઉરલે ઠેવિતી આપુલ્યા ભાણી ।
ચાંદ્રાયણ આચરાવે ત્યાંની । ઉચ્છિષ્ઠ ભોજન તયા નાવ ॥૫૩॥
ચાંદ્રાયણ આચરાવે ત્યાંની । ઉચ્છિષ્ઠ ભોજન તયા નાવ ॥૫૩॥
ન બૈસાવે સહભોજનાસી । ઇષ્ટસોયરે ઇત્યાદિકાંસી ।
વ્રતબંધાવિણે પુત્રાસી । કન્યાકુમારાંસી દોષ નાહી ॥૫૪॥
વ્રતબંધાવિણે પુત્રાસી । કન્યાકુમારાંસી દોષ નાહી ॥૫૪॥
સાંડૂ નયે અન્ન દેખા । ઘૃત પાયસ વિશેષ ઐકા ।
સાંડાવે થોડે ગ્રાસ એકા । જેવૂ નયે સર્વ અન્ન ॥૫૫॥
સાંડાવે થોડે ગ્રાસ એકા । જેવૂ નયે સર્વ અન્ન ॥૫૫॥
ભોજન સંપેપર્યંત । પાત્રી ધરાવા વામહસ્ત ।
જરી સોડીલ અજાણત । અન્ન વર્જોનિ ઉઠાવે ॥૫૬॥
જરી સોડીલ અજાણત । અન્ન વર્જોનિ ઉઠાવે ॥૫૬॥
યા કારણે દ્વિજજના । સોડૂ નયે પાત્ર જાણા ।
અથવા ન ધરાવે પૂર્વીચ જાણા । દોષ નાહી પરિયેસા ॥૫૭॥
અથવા ન ધરાવે પૂર્વીચ જાણા । દોષ નાહી પરિયેસા ॥૫૭॥
વસ્ત્ર ગુંડાળોનિ ડોયીસી । અથવા સંમુખ દક્ષિણેસી ।
વામપાદાવરી હસ્તેસી । જેવિતા અન્ન રાક્ષસ નેતી ॥૫૮॥
વામપાદાવરી હસ્તેસી । જેવિતા અન્ન રાક્ષસ નેતી ॥૫૮॥
વામહસ્ત ભૂમીવરી । ઠેવૂનિ નર ભોજન કરી ।
રોગ હોય શરીરી । અંગુલી સોડોનિ જેવૂ નયે ॥૫૯॥
રોગ હોય શરીરી । અંગુલી સોડોનિ જેવૂ નયે ॥૫૯॥
અંગુલી સોડૂનિ જેવી જરી । દોષ ગોમાંસ ભક્ષિલ્યાપરી ।
દોષ અસતી નાનાપરી । સ્થાને અસતી ભોજનાસી ॥૧૬૦॥
દોષ અસતી નાનાપરી । સ્થાને અસતી ભોજનાસી ॥૧૬૦॥
અશ્વગજારૂઢ હોઊનિ । અથવા બૈસોનિ સ્મશાની ।
દેવાલયી શયનસ્થાની । જેવૂ નયે પરિયેસા ॥૬૧॥
દેવાલયી શયનસ્થાની । જેવૂ નયે પરિયેસા ॥૬૧॥
નિષિદ્ધ જેવણ કરપાત્રેસી । ઓલે નેસોનિ આર્દ્રકેશી ।
બહિર્હસ્ત બહિઃકેશી । જેવિતા દોષ પરિયેસી ॥૬૨॥
બહિર્હસ્ત બહિઃકેશી । જેવિતા દોષ પરિયેસી ॥૬૨॥
યજ્ઞોપવિતાચ્યા ઉપવીતીસી । ભોજન કરાવે પરિયેસી ।
જેવિતા આપુલ્યા સંમુખેસી । પાદરક્ષા અસૂ નયે ॥૬૩॥
જેવિતા આપુલ્યા સંમુખેસી । પાદરક્ષા અસૂ નયે ॥૬૩॥
ગ્રાસ ઉદક કંદ મૂળ । ઇક્ષુદંડાદિ કેવળ ।
ભક્ષોનિ પાત્રી ઠેવિતા સકળ । ઉચ્છિષ્ટ હોય અવધારા ॥૬૪॥
ભક્ષોનિ પાત્રી ઠેવિતા સકળ । ઉચ્છિષ્ટ હોય અવધારા ॥૬૪॥
ભોજન કરી સ્નાનાવિણે । ન કરિતા હોમ જેવી કવણે ।
અન્ન નવ્હે કૃમિ જાણે । મ્હણે પરાશર ઋષિ ॥૬૫॥
અન્ન નવ્હે કૃમિ જાણે । મ્હણે પરાશર ઋષિ ॥૬૫॥
પર્ણપૃષ્ઠાવરી રાત્રીસી । દીપેવિણ જેવિલ્યાસી ।
મહાદોષ અસે તયાસી । કૃમિ ભક્ષિલ્યાસમાન હોય ॥૬૬॥
મહાદોષ અસે તયાસી । કૃમિ ભક્ષિલ્યાસમાન હોય ॥૬૬॥
દીપ જાય ભોજન કરિતા । પાત્ર ધરાવે સ્મરોનિ સવિતા ।
પુનરપિ આણોનિ લાવિતા । મગ ભોજન કરાવે ॥૬૭॥
પુનરપિ આણોનિ લાવિતા । મગ ભોજન કરાવે ॥૬૭॥
પાત્રી અસેલ જિતુકે અન્ન । તિતુકેચિ જેવાવે પરિપૂર્ણ ।
આણિક ઘેતા દોષ જાણ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૬૮॥
આણિક ઘેતા દોષ જાણ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૬૮॥
સ્પર્શો નયે જેવિતા કેશ । કથા સાંગતા મહાદોષ ।
દિસૂ નયે વ્યોમ આકાશ । અંધકારી જેવૂ નયે ॥૬૯॥
દિસૂ નયે વ્યોમ આકાશ । અંધકારી જેવૂ નયે ॥૬૯॥
ન ઠેવિતા શેષ સ્ત્રિયેસી । જેવિતા હોય અત્યંત દોષી ।
ઠેવિલે ન જેવિતા સ્ત્રિયા દોષી । મહાપાતકે ઘડતી જાણા ॥૧૭૦॥
ઠેવિલે ન જેવિતા સ્ત્રિયા દોષી । મહાપાતકે ઘડતી જાણા ॥૧૭૦॥
શૂન્યદેવદેવાલયી । દેવસ્થાન આપુલે ગૃહી ।
જલસમીપ સંધ્યાસમયી । જેવૂ નયે પરિયેસા ॥૭૧॥
જલસમીપ સંધ્યાસમયી । જેવૂ નયે પરિયેસા ॥૭૧॥
પાત્રે ઠેવૂનિ દગડાવરી । જેવૂ નયે અવધારી ।
અવલોકૂ નયે મુખાવરી । સ્ત્રીજનાચે પરિયેસી ॥૭૨॥
અવલોકૂ નયે મુખાવરી । સ્ત્રીજનાચે પરિયેસી ॥૭૨॥
ન કરાવે સહભોજન । જેવિતા હોય ઉચ્છિષ્ટભક્ષણ ।
કુલસ્ત્રિયેસી કરિતા ભોજન । નિર્દોષ અસે પરિયેસા ॥૭૩॥
કુલસ્ત્રિયેસી કરિતા ભોજન । નિર્દોષ અસે પરિયેસા ॥૭૩॥
પ્રાશન શેષ ઉદકાસી । ઘેઊ નયે ઉચ્છિષ્ટાસી ।
અગત્ય ઘડે સંધીસી । કિંચિત્ સાંડૂનિ ઘેઈજે ॥૭૪॥
અગત્ય ઘડે સંધીસી । કિંચિત્ સાંડૂનિ ઘેઈજે ॥૭૪॥
વસ્ત્રોદક ઘેતલ્યાસી । અપાર દોષ ઘડતી તયાસી ।
જન્મ પાવે શ્વાનયોનીસી । પડે માગુતી નરકાત ॥૭૫॥
જન્મ પાવે શ્વાનયોનીસી । પડે માગુતી નરકાત ॥૭૫॥
શબ્દ હોય ઉદક ઘેતા । અથવા ક્ષીર ઘૃત સેવિતા ।
આપોશનોદક પ્રાશિતા । સુરાપાનસમાન અસે ॥૭૬॥
આપોશનોદક પ્રાશિતા । સુરાપાનસમાન અસે ॥૭૬॥
મહાજળી રિઘોનિ । ઉદક ઘેતી મુખાંતુની ।
અથવા જે ઘેતી ઉભ્યાની । સુરાપાનસમાન જાણા ॥૭૭॥
અથવા જે ઘેતી ઉભ્યાની । સુરાપાનસમાન જાણા ॥૭૭॥
દ્વયહસ્તાંજુળિ કરૂનિ । ઘેઊ નયે ઉદક જ્ઞાની ।
ઘ્યાવે એક હસ્તે કરૂનિ । વામ હસ્ત લાવૂ નયે ॥૭૮॥
ઘ્યાવે એક હસ્તે કરૂનિ । વામ હસ્ત લાવૂ નયે ॥૭૮॥
સભે બૈસોનિ એકાસની । અથવા આપુલે હાતુરણી ।
પ્રાશન કરૂ નયે પાણી । મહાદોષ પરિયેસા ॥૭૯॥
પ્રાશન કરૂ નયે પાણી । મહાદોષ પરિયેસા ॥૭૯॥
વાઢાવે ભિન્ન પાત્રેસી । પાહૂ નયે આણિક યાતીસી ।
રજસ્વલા સ્ત્રિયાંસી । ચાંડાળ શ્વાન પાહૂ નયે ॥૧૮૦॥
રજસ્વલા સ્ત્રિયાંસી । ચાંડાળ શ્વાન પાહૂ નયે ॥૧૮૦॥
દૃષ્ટિ પડે ઇતુકિયાસી । ધ્વનિ ઐકતા કર્ણાસી ।
ત્યજાવે અન્ન ત્વરિતેસી । જેવિતા દોષ પરિયેસી ॥૮૧॥
ત્યજાવે અન્ન ત્વરિતેસી । જેવિતા દોષ પરિયેસી ॥૮૧॥
કલહશબ્દ કાંડણ દળણ । ઐકતા જેવૂ નયે અન્ન ।
અપશબ્દ સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટ જાણ । ત્યજાવે અન્ન પરિયેસા ॥૮૨॥
અપશબ્દ સ્પૃષ્ટાસ્પૃષ્ટ જાણ । ત્યજાવે અન્ન પરિયેસા ॥૮૨॥
નેણતે લોક પંક્તીસી । ઘેઊ નયે પરિયેસી ।
અગત્ય ઘડે સંધીસી । ઉદકે ભસ્મે કરા પૃથક ॥૮૩॥
અગત્ય ઘડે સંધીસી । ઉદકે ભસ્મે કરા પૃથક ॥૮૩॥
અથવા સ્તંભ અસેલ મધ્ય । દ્વારમાર્ગ અસેલ શુદ્ધ ।
ઉદકે વેષ્ટિતા આપુલે પરિઘ । દોષ નાહી પરિયેસા ॥૮૪॥
ઉદકે વેષ્ટિતા આપુલે પરિઘ । દોષ નાહી પરિયેસા ॥૮૪॥
કૃષ્ણ વસ્ત્ર નેસોનિ આપણ । જેવિતા દોષ અપાર જાણ ।
સ્ત્રીજન વાઢિતી કાંસેવિણ । ઉચ્છિષ્ટસમાન પરિયેસા ॥૮૫॥
સ્ત્રીજન વાઢિતી કાંસેવિણ । ઉચ્છિષ્ટસમાન પરિયેસા ॥૮૫॥
ઐસા વિચાર કરૂનિ મની । કરાવે ભોજન દ્વિજજની ।
વિકિરિદ વિલોહિત મ્હણોનિ । અભિમંત્રાવે શેષ અન્ન ॥૮૬॥
વિકિરિદ વિલોહિત મ્હણોનિ । અભિમંત્રાવે શેષ અન્ન ॥૮૬॥
વિકિરીદે ઇતિ મંત્રાસી । મ્હણાવા અઘોર ઋષિ ।
રુદ્રદેવતા પરિયેસી । અન્નાભિમંત્રણે વિનિયોગ ॥૮૭॥
રુદ્રદેવતા પરિયેસી । અન્નાભિમંત્રણે વિનિયોગ ॥૮૭॥
ઐસા મંત્ર જપોન । હાતી ઘ્યાવે શેષાન્ન ।
યમાચ્યા નાવે બળી ઘાલોન । ઉત્તરાપોશન મગ ઘ્યાવે ॥૮૮॥
યમાચ્યા નાવે બળી ઘાલોન । ઉત્તરાપોશન મગ ઘ્યાવે ॥૮૮॥
ઉચ્છિષ્ટ સર્વ પાત્રીચે । ઘેઊનિ હાતી મ્હણા વાચે ।
રૌરવમંત્ર અસે ત્યાચે । પાત્રાજવળી ઠેવાવે ॥૮૯॥
રૌરવમંત્ર અસે ત્યાચે । પાત્રાજવળી ઠેવાવે ॥૮૯॥
ઉઠોનિ જાવે પ્રક્ષાલનાસી । ગંડૂષ કરોનિ મગ હસ્ત સ્પર્શી ।
ન કરિત ગંડૂષ પ્રક્ષાલી હસ્તાસી । આત્મઘાતકી તોચિ જાણા ॥૧૯૦॥
ન કરિત ગંડૂષ પ્રક્ષાલી હસ્તાસી । આત્મઘાતકી તોચિ જાણા ॥૧૯૦॥
મુખ પ્રક્ષાળિતા પરિયેસી । મધ્યમાંગુલી દાત ઘાસી ।
તર્જની અંગુષ્ઠે મહાદોષી । રૌરવ નરકી પરિયેસા ॥૯૧॥
તર્જની અંગુષ્ઠે મહાદોષી । રૌરવ નરકી પરિયેસા ॥૯૧॥
બરવે હસ્તપ્રક્ષાલન । કરાવે દંતશોધન ।
હાતીચે પવિત્ર સોડૂન । ટાકાવે નૈઋત્ય દિશે ॥૯૨॥
હાતીચે પવિત્ર સોડૂન । ટાકાવે નૈઋત્ય દિશે ॥૯૨॥
અંગુષ્ઠમાત્ર પુરુષા । મ્હણાવા મંત્ર પરિયેસા ।
હસ્ત ઘાસોનિ ચક્ષુષા । ઉદક લાવાવે અવધારા ॥૯૩॥
હસ્ત ઘાસોનિ ચક્ષુષા । ઉદક લાવાવે અવધારા ॥૯૩॥
ઐસા જરી ન મ્હણા મંત્ર । ચક્ષુરોગ હોય ત્વરિત ।
યા કારણે કરા નિશ્ચિત હસ્તોદકે આરોગ્યતા ॥૯૪॥
યા કારણે કરા નિશ્ચિત હસ્તોદકે આરોગ્યતા ॥૯૪॥
દ્વિરાચમન કરોનિ । આયંગૌ મંત્ર મ્હણોનિ ।
દુપદાદિવેન્મુમુચા મ્હણોનિ । પાદપ્રક્ષાલન કરાવે ॥૯૫॥
દુપદાદિવેન્મુમુચા મ્હણોનિ । પાદપ્રક્ષાલન કરાવે ॥૯૫॥
ઐસા તુમ્હી મંત્ર જપતા । ભોજનઠાયી જાઊનિ બૈસતા ।
દ્વિરાચમન કરૂનિ નિગુતા । નાસિકાસ્પર્શ મગ કરાવા ॥૯૬॥
દ્વિરાચમન કરૂનિ નિગુતા । નાસિકાસ્પર્શ મગ કરાવા ॥૯૬॥
સ્મરાવે મગ અગસ્ત્યાસી । કુંભકર્ણ વડવાગ્નીસી ।
વૃકોદર શનૈશ્ચરાસી । ઇલ્વલ વાતાપિ જીર્ય મ્હણાવે ॥૯૭॥
વૃકોદર શનૈશ્ચરાસી । ઇલ્વલ વાતાપિ જીર્ય મ્હણાવે ॥૯૭॥
હસ્ત દાખવાવે અગ્નિસી । આણિક સાંગેન પરિયેસી ।
બંધુવર્ગ અસતી જયાસી । પુસૂ નયે વસ્ત્રે કર ॥૯૮॥
બંધુવર્ગ અસતી જયાસી । પુસૂ નયે વસ્ત્રે કર ॥૯૮॥
મગ સ્મરાવે શ્રીગુરૂસી । આણિક સ્મરાવે કુળદેવતેસી ।
યેણેપરી વિધીસી । ભોજન કરાવે દ્વિજોત્તમે ॥૯૯॥
યેણેપરી વિધીસી । ભોજન કરાવે દ્વિજોત્તમે ॥૯૯॥
વિપ્ર વિનવી શ્રીગુરૂસી । ભોજનપ્રકાર સાંગિતલા આમ્હાસી ।
વિધિનિષિદ્ધ અન્નૈ કૈસી । નિરોપાવી દાતારા ॥૨૦૦॥
વિધિનિષિદ્ધ અન્નૈ કૈસી । નિરોપાવી દાતારા ॥૨૦૦॥
વિપ્રવચન ઐકોનિ । નિરોપિતી શ્રીગુરુ સંતોષોનિ ।
ઐક બ્રાહ્મણા મ્હણોનિ । અતિપ્રેમે નિરોપિતી ॥૧॥
ઐક બ્રાહ્મણા મ્હણોનિ । અતિપ્રેમે નિરોપિતી ॥૧॥
મ્હણે સરસ્વતી ગંગાધરુ । બ્રાહ્મણપણાચા આચારુ ।
નિરોપિલા ગુરુનાથે સમગ્રુ । મ્હણોનિ વિનવી સંતોષે ॥૨॥
નિરોપિલા ગુરુનાથે સમગ્રુ । મ્હણોનિ વિનવી સંતોષે ॥૨॥
વૈશ્વદેવાવિણે અન્ન । અથવા ગણાન્ન પરિપુર્ણ ।
ઘાતલે અસેલ બહુ લવણ । બહુમિશ્રિતાન્ન જેઊ નયે ॥૩॥
ઘાતલે અસેલ બહુ લવણ । બહુમિશ્રિતાન્ન જેઊ નયે ॥૩॥
લશુન ગાજર કંદ મુળા । વૃંતાક શ્વેત જો અસે ભોપળા ।
છત્રાકાર શાખા સકળા । વર્જાવ્યા તુમ્હી પરિયેસા ॥૪॥
છત્રાકાર શાખા સકળા । વર્જાવ્યા તુમ્હી પરિયેસા ॥૪॥
ધેનુઅજામહિષીક્ષીર । પ્રસૂતીચે । વર્જાવે । દશરાત્ર ।
નૂતનોદક પર્જન્ય પૂર । ત્રિરાત્રીચે વર્જાવે ॥૫॥
નૂતનોદક પર્જન્ય પૂર । ત્રિરાત્રીચે વર્જાવે ॥૫॥
કૂષ્માંડ ડોરલી પડવળેસી । મુળા બેલ આવળેસી ।
ન ભક્ષાવે પ્રતિપદેસી । ભક્ષિતા પાપ પરિયેસા ॥૬॥
ન ભક્ષાવે પ્રતિપદેસી । ભક્ષિતા પાપ પરિયેસા ॥૬॥
સ્વર્ગાપવર્ગ ચાડ જ્યાસી । અષ્ટમી વર્જાવી ઔદુંબરાસી ।
અમલકફળ રાત્રીસી । વર્જાવે ભાનુવાસર સપ્તમી ॥૭॥
અમલકફળ રાત્રીસી । વર્જાવે ભાનુવાસર સપ્તમી ॥૭॥
બેલફળ વર્જ શુક્રવારી । શમીફળ મંદવારી ।
ભક્ષિતા લક્ષ્મી જાય દુરી । વર્જાવે તે દિવસી પરિયેસ ॥૮॥
ભક્ષિતા લક્ષ્મી જાય દુરી । વર્જાવે તે દિવસી પરિયેસ ॥૮॥
ધાત્રીફળ રાત્રીસી । ભક્ષિતા હાનિ પ્રજ્ઞેસી ।
નાશ કરી વીર્યાસી । ધાત્રીફળ વર્જાવે ॥૯॥
નાશ કરી વીર્યાસી । ધાત્રીફળ વર્જાવે ॥૯॥
નખ કેશ પડિલિયા અન્ના । સ્પર્શ કેલિયા માર્જાર જાણા ।
વાયસ ઘારી કુક્કુટ જાણા । સ્પર્શ કેલિયા અન્ન ત્યજાવે ॥૨૧૦॥
વાયસ ઘારી કુક્કુટ જાણા । સ્પર્શ કેલિયા અન્ન ત્યજાવે ॥૨૧૦॥
ધેનુમૂષક મુખસ્પર્શે । અથવા સ્પર્શે અધઃકેશે ।
ત્યજાવે અન્ન ભરવસે । અસેલ ઉચ્છિષ્ટ અન્નાજવળી ॥૧૧॥
ત્યજાવે અન્ન ભરવસે । અસેલ ઉચ્છિષ્ટ અન્નાજવળી ॥૧૧॥
એક હાતી વાઢલે અન્ન । શિળે અસેલ શીત જાણ ।
વર્જાવે તુમ્હી બ્રાહ્મણ । નિષિદ્ધ બોલિલે આચાર્ય ॥૧૨॥
વર્જાવે તુમ્હી બ્રાહ્મણ । નિષિદ્ધ બોલિલે આચાર્ય ॥૧૨॥
ઘૃતતૈલમિશ્રિત । શિળે અન્ન અપવિત્ર ।
તળિલે અસેલ સર્વત્ર । શિળે નવ્હે સર્વથા ॥૧૩॥
તળિલે અસેલ સર્વત્ર । શિળે નવ્હે સર્વથા ॥૧૩॥
વિપ્ર વિકિતી ગોરસ । ઘૃત ક્ષીર પરિયેસ ।
ઘેતા ઘડતી મહાદોષ । સાક્ષાત વહ્નિપક્વ જેવૂ નયે ॥૧૪॥
ઘેતા ઘડતી મહાદોષ । સાક્ષાત વહ્નિપક્વ જેવૂ નયે ॥૧૪॥
માષાન્નાચે વટક દેખા । શિળે ન હોતી કધી ઐકા ।
જૈસે લાહ્યાપીઠ દેખા । શિળે નવ્હે પરિયેસા ॥૧૫॥
જૈસે લાહ્યાપીઠ દેખા । શિળે નવ્હે પરિયેસા ॥૧૫॥
કંદમૂળાદિ સુરાન્ન । જવાંચે અસેલ પરમાન્ન ।
ગુડયુક્ત અસેલ અન્ન । શિળે નવ્હે પરિયેસા ॥૧૬॥
ગુડયુક્ત અસેલ અન્ન । શિળે નવ્હે પરિયેસા ॥૧૬॥
ઐશા શિળ્યા અન્નાસી । દોષ નાહી પરિયેસી ।
વિટાળ હોતા મહાદોષી । શુચિ સ્થાની અસાવે ॥૧૭॥
વિટાળ હોતા મહાદોષી । શુચિ સ્થાની અસાવે ॥૧૭॥
ભોજન કેલિયા નંતર । તાંબૂલ ઘ્યાવે પરિકર ।
ક્રમુકચૂર્ણ પર્ણ સત્વર । ઘ્યાવે દ્યાવે બ્રાહ્મણી ॥૧૮॥
ક્રમુકચૂર્ણ પર્ણ સત્વર । ઘ્યાવે દ્યાવે બ્રાહ્મણી ॥૧૮॥
તિળમિશ્રિત ભક્ષ્યાસી । જેવુ નયે રાત્રીસી ।
જેવિતા હોય મહાદોષી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાતે ॥૧૯॥
જેવિતા હોય મહાદોષી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાતે ॥૧૯॥
ક્રમુક એક સુખારોગ્ય । દ્વય દેતા નિશ્ચળ આરોગ્ય ।
ત્રીણિ દ્યાવી મહા ભાગ્ય । ચતુર્થે દુઃખ હોય જાણા ॥૨૨૦॥
ત્રીણિ દ્યાવી મહા ભાગ્ય । ચતુર્થે દુઃખ હોય જાણા ॥૨૨૦॥
પાચ ક્રમુક દેતા જરી । આયુષ્ય પ્રજ્ઞા વાઢે ભારી ।
દેઊ નયે સહા સુપારી । મરણ સાંગે પરિયેસા ॥૨૧॥
દેઊ નયે સહા સુપારી । મરણ સાંગે પરિયેસા ॥૨૧॥
પર્ણ અગ્ર મૂલ ન કાઢી જરી । વ્યાધિ સંભવે અવધારી ।
અગ્ર ભક્ષિતા પાપ ભારી । ચૂર્ણપર્ણે આયુષ્ય ક્ષીણ ॥૨૨॥
અગ્ર ભક્ષિતા પાપ ભારી । ચૂર્ણપર્ણે આયુષ્ય ક્ષીણ ॥૨૨॥
પર્ણપૃષ્ઠી બુદ્ધિનાશ । દ્વિપર્ણ ખાતા મહાદોષ ।
ઐશ્વર્યાચા હોય વિનાશ । ઋષિસંમત અસે જાણા ॥૨૩॥
ઐશ્વર્યાચા હોય વિનાશ । ઋષિસંમત અસે જાણા ॥૨૩॥
પર્ણૈવિણ ક્રમુક મુખી । ઘાલિતા આપણ હોય અસુખી ।
સપ્ત જન્મ દરિદ્રી દુઃખી । અજ્ઞાની હોય અંતકાળી ॥૨૪॥
સપ્ત જન્મ દરિદ્રી દુઃખી । અજ્ઞાની હોય અંતકાળી ॥૨૪॥
યતીશ્વરાદિબ્રહ્મચારી । રજસ્વલા સ્ત્રી વિધવા જરી ।
તાંબૂલ ભક્ષિતા માંસપરી । રસ ત્યાચા સુરાપાનસમ ॥૨૫॥
તાંબૂલ ભક્ષિતા માંસપરી । રસ ત્યાચા સુરાપાનસમ ॥૨૫॥
તાંબૂલ ભક્ષિલ્યાનંતર । સાયંસંધ્યા કરાવી વિપ્રે ।
સૂર્યઅર્ધમંડળ ઉતરે । અર્ઘ્યૈ દ્યાવી પરિયેસા ॥૨૬॥
સૂર્યઅર્ધમંડળ ઉતરે । અર્ઘ્યૈ દ્યાવી પરિયેસા ॥૨૬॥
બૈસોનિ દ્યાવી અર્ઘ્યૈ તિન્હી । ચારી દ્યાવી કાળ ક્રમૂનિ ।
ગાયત્રી મંત્ર જપૂનિ । ઇમંમેવરુણ મ્હણાવા ॥૨૭॥
ગાયત્રી મંત્ર જપૂનિ । ઇમંમેવરુણ મ્હણાવા ॥૨૭॥
ગોત્રપ્રવર ઉચ્ચારોન । મગ કરાવે ઔપાસન ।
કરાવે નિશિ ભોજન । ક્ષીરમિશ્રિત મુખ્ય અસે ॥૨૮॥
કરાવે નિશિ ભોજન । ક્ષીરમિશ્રિત મુખ્ય અસે ॥૨૮॥
રાત્રી કરિતા પરિસિંચના । ઋતંત્વા સત્યં મંત્ર મ્હણા ।
યેણે વિધી કરા ભોજના । પૂર્વી જૈસે બોલિલે અસે ॥૨૯॥
યેણે વિધી કરા ભોજના । પૂર્વી જૈસે બોલિલે અસે ॥૨૯॥
ભોજન ઝાલિયાનંતર । વેદાભ્યાસ એક પ્રહર ।
મગ જાવે શયનાવર । યેણે વિધી આચરાવે ॥૨૩૦॥
મગ જાવે શયનાવર । યેણે વિધી આચરાવે ॥૨૩૦॥
શયન કરાવયાચે વિધાન । સાંગેન ઐકા વિદ્વજ્જન ।
પરાશર સાંગે વચન । તેચિ વિધાન સાંગતસે ॥૩૧॥
પરાશર સાંગે વચન । તેચિ વિધાન સાંગતસે ॥૩૧॥
ખટ્વા અસાવી નિર્મળ જાણ । વર્જાવી ત્રિપાદ ભિન્ન દૂષણ ।
ઔદુંબર અશ્વત્થ પિંપરી નિર્ગુણ । ન કરાવી ખટ્વા પરિયેસા ॥૩૨॥
ઔદુંબર અશ્વત્થ પિંપરી નિર્ગુણ । ન કરાવી ખટ્વા પરિયેસા ॥૩૨॥
નિષિદ્ધ જાંબૂળ કાષ્ઠાચી । વર્જાવી પ્રેતગજદંતાચી ।
ભિન્નકાષ્ઠ ત્યજાવી સાચી । બરવી અસાવી ખટ્વા દેખા ॥૩૩॥
ભિન્નકાષ્ઠ ત્યજાવી સાચી । બરવી અસાવી ખટ્વા દેખા ॥૩૩॥
સુમુહૂર્તૈ વિણાવી ખટ્વા દેખા । ધનિષ્ઠા ભરણી મૃગશીર્ષી દૂષકા ।
વાર સાંગેન વિશેખા । શૂભાશુભફળ અસે ॥૩૪॥
વાર સાંગેન વિશેખા । શૂભાશુભફળ અસે ॥૩૪॥
આદિત્યવારી લાભ દેખા । ચંદ્રવારી મહામુખા ।
ભૌમવારી પાવિજે દુઃખા । બુધવારી સાંગે મહાપીડા ॥૩૫॥
ભૌમવારી પાવિજે દુઃખા । બુધવારી સાંગે મહાપીડા ॥૩૫॥
ગુરુવારી વિણલ્યાસી । સહા પુત્ર હોતી ત્યાસી ।
શુક્રવારી અતિવિશેષી । મૃત્યુ પાવે મંદવારી ॥૩૬॥
શુક્રવારી અતિવિશેષી । મૃત્યુ પાવે મંદવારી ॥૩૬॥
સ્વગૃહી શયન પૂર્વશિરેંસી । શ્વશુરાલયી દક્ષિણેસી ।
પ્રવાસકાળી પશ્ચિમેસી । શયન કરાવે પરિયેસા ॥૩૭॥
પ્રવાસકાળી પશ્ચિમેસી । શયન કરાવે પરિયેસા ॥૩૭॥
સદા નિષિદ્ધ ઉત્તર દિશા । વર્જલે ફળ સાંગિતલી દિશા ।
વિપ્રે આચરાવા ઐસા । ઋષિમાર્ગ શુભાચાર ॥૩૮॥
વિપ્રે આચરાવા ઐસા । ઋષિમાર્ગ શુભાચાર ॥૩૮॥
પૂર્ણ કુંભ ઠેઊનિ ઉશી । મંગળ દ્રવ્ય ઘાલાવે બહુવશી ।
રાત્રિસૂક્ત મ્હણાવે હર્ષી । વિષ્ણુસ્મરણ કરાવે ॥૩૯॥
રાત્રિસૂક્ત મ્હણાવે હર્ષી । વિષ્ણુસ્મરણ કરાવે ॥૩૯॥
મગ સ્મરાવા અગસ્ત્યઋષિ । માધવ મુચુકુંદ પરિયેસી ।
આસ્તિક કપિલ મહાઋષિ । સર્પસ્તુતિ કરાવી ॥૨૪૦॥
આસ્તિક કપિલ મહાઋષિ । સર્પસ્તુતિ કરાવી ॥૨૪૦॥
નિષિદ્ધ સ્થાને નિજાવયાસી । સાંગેન સર્વ પરિયેસી ।
જીર્ણ દેવાલયી સ્મશાનાસી । એક વૃક્ષાતળી વર્જાવે ॥૪૧॥
જીર્ણ દેવાલયી સ્મશાનાસી । એક વૃક્ષાતળી વર્જાવે ॥૪૧॥
ચારી બિદી ચોહાટેસી । ઈશ્વરસ્થાન પરિયેસી ।
માતાપિતા નિજલે સ્થળાસી । નિજૂ નયે પરિયેસા ॥૪૨॥
માતાપિતા નિજલે સ્થળાસી । નિજૂ નયે પરિયેસા ॥૪૨॥
વર્જાવે વારુળાજવળી । આણિ તળ્યાચે પાળી ।
નદીતીરી નસતા જવળી । ઘોર સ્થળી નિજૂ નયે ॥૪૩॥
નદીતીરી નસતા જવળી । ઘોર સ્થળી નિજૂ નયે ॥૪૩॥
વર્જાવે શયન ધાન્યાવરી । નિજૂ નયે મોડકે ઘરી ।
વડીલ ખાલી નિજતીલ તરી । ખટ્વા વર્જાવી ત્યાપુઢે ॥૪૪॥
વડીલ ખાલી નિજતીલ તરી । ખટ્વા વર્જાવી ત્યાપુઢે ॥૪૪॥
નેસૂન ઓલે અથવા નગ્ન । નિજૂ નયે શિર વેષ્ટૂન ।
આકાશાખાલી વર્જાવે શયન । દીપ અસતા નિજૂ નયે ॥૪૫॥
આકાશાખાલી વર્જાવે શયન । દીપ અસતા નિજૂ નયે ॥૪૫॥
પૂર્વરાત્રી અપરાત્રીસી । નિજૂ નયે પરિયેસી ।
અસૂ નયે સ્ત્રિયેપાસી । રજસ્વલા ચતુર્થદિની ॥૪૬॥
અસૂ નયે સ્ત્રિયેપાસી । રજસ્વલા ચતુર્થદિની ॥૪૬॥
અસાવે જાનવે ઉપવીતીસી । દૃષ્ટી ન પડાવી યોનીસી ।
આયુષ્ય ક્ષીણ પરિયેસી । દીપ વર્જાવા યા કારણે ॥૪૭॥
આયુષ્ય ક્ષીણ પરિયેસી । દીપ વર્જાવા યા કારણે ॥૪૭॥
નીળ વસ્ત્ર નેસલે સ્ત્રિયેસી । કરિતા સંગ પરિયેસી ।
પુત્ર ઉપજે ચાંડાળેસી । શુભ્ર વસ્ત્ર વિશેષ ॥૪૮॥
પુત્ર ઉપજે ચાંડાળેસી । શુભ્ર વસ્ત્ર વિશેષ ॥૪૮॥
રજસ્વલા ન હોતા સ્ત્રિયેસી । ન કરાવા સંગ પરિયેસી ।
સંગ કરિતા મહાદોષી । આણિક પ્રકાર એક અસે ॥૪૯॥
સંગ કરિતા મહાદોષી । આણિક પ્રકાર એક અસે ॥૪૯॥
દશ વર્ષે હોતા કન્યેસી । રજસ્વલા સર્વત્રાંસી ।
ઐકા તુમ્હી સર્વ ઋષિ પરાશર સાંગતસે ॥૨૫૦॥
ઐકા તુમ્હી સર્વ ઋષિ પરાશર સાંગતસે ॥૨૫૦॥
ઋતુકાળ અસતા સ્ત્રિયેસી । ગાવાસી જાતા પરિયેસી ।
ભ્રૂણહત્યા હોય દોષી । પ્રખ્યાત અસે પરિયેસા ॥૫૧॥
ભ્રૂણહત્યા હોય દોષી । પ્રખ્યાત અસે પરિયેસા ॥૫૧॥
વૃદ્ધ અથવા વાંઝેસી ।અસતી પુત્ર જિસી ।
બહુ કન્યા હોતી જિયેસી । ચુકતા ઋતુકાળ દોષ નાહી ॥૫૨॥
બહુ કન્યા હોતી જિયેસી । ચુકતા ઋતુકાળ દોષ નાહી ॥૫૨॥
ઋતુ દેતા ચતુર્થ દિવસી । પુત્ર ઉપજે અલ્પાયુષી ।
કન્યા હોય પાચવે દિવસી । સહાવે દિની પુત્ર પરિયેસા ॥૫૩॥
કન્યા હોય પાચવે દિવસી । સહાવે દિની પુત્ર પરિયેસા ॥૫૩॥
વિષમ દિવસી કન્યા જાણ । સમ દિવસી પુત્ર સગુણ ।
દહા દિવસ ઋતુકાળ ખૂણ । ચંદ્રબળ અસાવે ॥૫૪॥
દહા દિવસ ઋતુકાળ ખૂણ । ચંદ્રબળ અસાવે ॥૫૪॥
મૂળ મઘા રેવતી દિવસી । સંગ ન કરાવા પરિયેસી ।
કોપ નસાવા ઉભયતાંસી । સંતોષરૂપે અસાવે ॥૫૫॥
કોપ નસાવા ઉભયતાંસી । સંતોષરૂપે અસાવે ॥૫૫॥
ઋતુકાળી સ્ત્રીપુરુષાંસી । જે જે અસેલ માનસી ।
સત્ત્વરજતમોગુણેસી । તૈસા પિંડ ઉપજે દેખા ॥૫૬॥
સત્ત્વરજતમોગુણેસી । તૈસા પિંડ ઉપજે દેખા ॥૫૬॥
ઐસા બ્રાહ્મણાચા આચાર । સાંગતા ઝાલા પરાશર ।
ઐકોનિ સમસ્ત ઋષીશ્વર । યેણેપરી આચરતી ॥૫૭॥
ઐકોનિ સમસ્ત ઋષીશ્વર । યેણેપરી આચરતી ॥૫૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાંસી । ઐસા આચાર પરિયેસી ।
જે આચરતી વિધીંસી । દૈન્ય કૈચે તયા ઘરી ॥૫૮॥
જે આચરતી વિધીંસી । દૈન્ય કૈચે તયા ઘરી ॥૫૮॥
તે વંદ્ય હોત દેવાંસી । કામધેનુ યેઈલ ઘરાસી ।
લક્ષ્મી રાહે અખંડેસી । પુત્રપૌત્રી નાંદતી ॥૫૯॥
લક્ષ્મી રાહે અખંડેસી । પુત્રપૌત્રી નાંદતી ॥૫૯॥
હોય આપણ શતાયુષી । ન ઘડતી દોષ કાહી ત્યાસી ।
તો ન ભિઈ કળિકાળાસી । બ્રહ્મજ્ઞાની હોય જાણા ॥૨૬૦॥
તો ન ભિઈ કળિકાળાસી । બ્રહ્મજ્ઞાની હોય જાણા ॥૨૬૦॥
કાળમૃત્યુ ચુકે દેખા । અપમૃત્યુ ઘડે કૈચા ઐકા ।
ઐસા આચાર આહે નિકા । નિત્ય રહાટાવે યેણેપરી ॥૬૧॥
ઐસા આચાર આહે નિકા । નિત્ય રહાટાવે યેણેપરી ॥૬૧॥
ઐસે ઐકોનિયા વચના । વિપ્ર લાગે શ્રીગુરુચરણા ।
ઝાલા ઉપદેશ ઉદ્ધારણા । કૃપાસાગર ગુરુમૂર્તિ ॥૬૨॥
ઝાલા ઉપદેશ ઉદ્ધારણા । કૃપાસાગર ગુરુમૂર્તિ ॥૬૨॥
ભક્તજન તારાવયાસી । અવતરલાસી હ્રષીકેશી ।
પરિહરિલે અંધકારાસી । જ્ઞાનજ્યોતી પ્રકાશલી ॥૬૩॥
પરિહરિલે અંધકારાસી । જ્ઞાનજ્યોતી પ્રકાશલી ॥૬૩॥
ઐસે વિનવોનિ બ્રાહ્મણ । પુનરપિ ધરિલે શ્રીગુરુચરણ ।
શ્રીગુરુમુર્તિ સંતોષોન । પ્રસન્ન ઝાલે તયે વેળી ॥૬૪॥
શ્રીગુરુમુર્તિ સંતોષોન । પ્રસન્ન ઝાલે તયે વેળી ॥૬૪॥
મ્હણતી શ્રીગુરુ તયાસી । આચાર સાંગિતલા તુજ હર્ષી ।
નવ જાવે આતા ભિક્ષેસી । આચાર કરૂનિ સુખી અસે ॥૬૫॥
નવ જાવે આતા ભિક્ષેસી । આચાર કરૂનિ સુખી અસે ॥૬૫॥
જે જે ઇચ્છિસી કામના । હોઈલ નિરુતી સત્ય જાણા ।
કન્યા પુત્ર નાંદતી સગુણા । સંદેહ ન ધરાવા માનસી ॥૬૬॥
કન્યા પુત્ર નાંદતી સગુણા । સંદેહ ન ધરાવા માનસી ॥૬૬॥
ઐસા વર લાધોનિ । વિપ્ર ગેલા સંતોષોનિ ।
હોતા તૈસા આચરોનિ । સકળાભીષ્ટે લાધલા ॥૬૭॥
હોતા તૈસા આચરોનિ । સકળાભીષ્ટે લાધલા ॥૬૭॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । શ્રીગુરુચરિત્ર ઐસે પરિયેસી ।
ઐકતા જ્ઞાન સમસ્તાંસી । મૂઢ હોય બ્રહ્મજ્ઞાની ॥૬૮॥
ઐકતા જ્ઞાન સમસ્તાંસી । મૂઢ હોય બ્રહ્મજ્ઞાની ॥૬૮॥
અજ્ઞાનતિમિરઅંધકારાસી । જ્યોતિપ્રકાશ કથા સુરસી ।
જે જે ઇચ્છિલે માનસી । પાવિજે ત્વરિત અવધારા ॥૬૯॥
જે જે ઇચ્છિલે માનસી । પાવિજે ત્વરિત અવધારા ॥૬૯॥
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધરુ । શ્રીગુરુચરિત્ર અસે સુરતરુ ।
ઐકતા હોય સંતોષ ફારુ । સકળાભીષ્ટે સાધતી ॥૨૭૦॥
ઐકતા હોય સંતોષ ફારુ । સકળાભીષ્ટે સાધતી ॥૨૭૦॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્ર । નામધારકા શિષ્ય સાંગત ।
આચાર જો કા સમસ્ત । નિરોપિલા શ્રીગુરુનાથે ॥૨૭૧॥
આચાર જો કા સમસ્ત । નિરોપિલા શ્રીગુરુનાથે ॥૨૭૧॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે આહ્નિકકર્મનિરૂપણં નામ સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥૩૭॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે આહ્નિકકર્મનિરૂપણં નામ સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥૩૭॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥