The Guru

শ্রী পাদুকা অষ্টকম্

(Shri Paduka Ashtakam in Bengali)

Also known as sri paduka ashtakam · shree paduka ashtakam · paduka ashtakam

Eight verses to the guru's sandals, and it is a Shrividya text rather than a devotional one: what is taken refuge in is not a pair of shoes but the two padukas understood as the seat of the teaching. Each verse closes on the same line, at dawn, in the mind, I take refuge in the guru's two sandals — so the practice named is mental and is fixed to a time of day. What is said about them is metaphysical throughout: they are made of nada and bindu and kala, sounded by the ten sounds, of five colours, unbroken, the first cause; they are a net of sound and the wheel-king itself, arisen at the unstruck sound and of the colour of cloud. One verse calls them the form of intelligence, unbound, dwelling at the summit of the three. The sandals are the mantra, described as an object.

॥ শ্রী পাদুকা অষ্টকম্ ॥
শ্রীসমজ্ঞিতমব্যযং পরমপ্রকাশগোচরং
খেদবর্জিতমপ্রমেযমনন্তমঝ্ঝিতকল্মষম্ ।
নির্মলং নিগমান্তনমদ্ভুতমপ্যতর্ক্যমনুত্তমং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ১ ॥
নাদবিন্দু কলাত্মকং দশনাদ বেদ বিনোদিতং
মন্ত্ররাজপরাজিতং নিজমণ্ডলান্তরভাসিতম্ ।
পঞ্চবর্ণমখণ্ডমদ্ভুতমাদিকারণমচ্যুতং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ২ ॥
হন্তচারুমখণ্ডনাদমনেক বর্ণমরূপকং
শব্দজালমযং চরাচর জন্তুদেহনিরাসিনম্ ।
চক্ররাজমনাহতোদ্ভবমেঘবর্ণমতত্পরং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৩ ॥
বুদ্ধিরূপমবদ্ধকং ত্রিদৈবকূটস্থনিবাসিনং
নিশ্চযং নিরতপ্রকাশমনেক সদ্রুচিরূপকম্ ।
পঙ্কজান্তরখেলনং নিজশুদ্ধসখ্যমগোচরং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৪ ॥
পঞ্চপঞ্চহৃষিকদেহমনশ্চ তুষ্কপরস্পরং
পঞ্চভূতনিকামষট্ক সমীরশব্দমভীকরম্ ।
পঞ্চকোশগুণত্রযাদি সমস্তধর্মবিলক্ষণং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৫ ॥
পঞ্চমুদ্রসুলক্ষ্যদর্শন ভাবমাত্রনিরূপণং
বিদ্যুদগ্নি দগ্ধতিগ বিনোদ কান্তিবিবর্তনম্ ।
চিন্মযত্রয বর্তিনং সদসদ্বিবেকমযাযিকং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৬ ॥
পঞ্চবর্ণশুকং সমস্ত রুচির্বিচিত্র বিচারিণং
চন্দ্র সূর্য চিদগ্নি মণ্ডল মণ্ডিতং ঘন চিন্মযম্ ।
চিত্কলাপরিপূর্ণমণ্ডল চিত্সমাধিনিরীক্ষিতং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৭ ॥
স্থূলসূক্ষ্মসকারণান্তরখেলনং পরিপালনং
বিশ্বতৈজপপ্রাজ্ঞ চেত সমন্তরাত্মনিজস্থিতিম্ ।
সর্বকারণমীশ্বরং নিটলান্তরালবিহারিণং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৮ ॥
তপ্তকাঞ্চনদীপ্যমানমহানুরূপমরূপকং
চন্দ্রকান্তরতারকৈরবমুজ্বলং পরমং পদম্ ।
নীলনীলরথমধ্যমস্থিত বিদ্যুদাভবিভাসিতং
প্রাতরেব হি মানসে গুরুপাদুকাদ্বযমাশ্রযে ॥ ৯ ॥
॥ ইতি শ্রীপাদুকাষ্টকং সম্পূর্ণম্ ॥

Explore More