Lord Bharata (Rama)

શ્રી ભરત કવચમ્ (આનન્દ રામાયણ)

(Sri Bharata Kavacham in Gujarati)

Also known as shri bharata kavacham · shree bharata kavacham · bharata kavacham

An armour for Bharata from the Ananda Ramayana, spoken by Agastya, and it is unusual simply in existing: hymns to Rama's brothers are rare and armours to them rarer. Its meditation fixes him in a posture rather than describing his body — Kaikeyi's son, dark, his eyes fixed on Raghu's best, devoted to the word of the husband of Videha's daughter, standing at Sita's lord's left side and fanning him with a chowrie held in his right hand — so what is meditated on is a man in attendance. The viniyoga makes his relationships into the working parts of the mantra: the conch is the seed, Kaikeyi's son the power, the lord of Bharatakhanda the pin, Rama's younger brother the weapon, and the servant of the lord of the seven continents the armour itself.

॥ શ્રી ભરત કવચમ્ ॥
અગસ્ત્ય ઉવાચ।
અતઃ પરં ભરતસ્ય કવચં તે વદામ્યહમ્ ।
સર્વપાપહરં પુણ્યં સદા શ્રીરામભક્તિદમ્ ॥ ૧ ॥
કૈકેયીતનયં સદા રઘુવરન્યસ્તેક્ષણં શ્યામલં
સપ્તદ્વીપપતેર્વિદેહતનયાકાન્તસ્ય વાક્યે રતમ્ ।
શ્રીસીતાધવસવ્યપાર્શ્વનિકટે સ્થિત્વા વરં ચામરં
ધૃત્વા દક્ષિણસત્કરેણ ભરતં તં વીજયન્તં ભજે ॥ ૨ ॥
॥ વિનિયોગઃ ॥
અસ્ય શ્રીભરતકવચમન્ત્રસ્ય અગસ્ત્ય ઋષિઃ શ્રીભરતો દેવતા અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ શઙ્ખ ઇતિ બીજં કૈકેયીનન્દન ઇતિ શક્તિઃ ભરતખણ્ડેશ્વર ઇતિ કીલકં રામાનુજ ઇત્યસ્ત્રં સપ્તદ્વીપેશ્વરદાસ ઇતિ કવચં રામાંશજ ઇતિ મન્ત્રઃ શ્રીભરતપ્રીત્યર્થં સકલમનોરથસિદ્ધ્યર્થં જપે વિનિયોગઃ ॥
॥ અથ કરન્યાસઃ ॥
ઓં ભરતાય અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ઓં શઙ્ખાય તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
ઓં કૈકેયીનન્દનાય મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
ઓં ભરતખણ્ડેશ્વરાય અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ઓં રામાનુજાય કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
ઓં સપ્તદ્વીપેશ્વરાય કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
॥ અથ અઙ્ગન્યાસઃ ॥
ઓં ભરતાય હૃદયાય નમઃ ।
ઓં શઙ્ખાય શિરસે સ્વાહા ।
ઓં કૈકેયીનન્દનાય શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓં ભરતખણ્ડેશ્વરાય કવચાય હુમ્ ।
ઓં રામાનુજાય નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓં સપ્તદ્વીપેશ્વરાય અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઓં રામાંશજાય ચેતિ દિગ્બન્ધઃ ।
॥ અથ ધ્યાનમ્ ॥
રામચન્દ્રસવ્યપાર્શ્વે સ્થિતં કેકયજાસુતમ્ ।
રામાય ચામરેણૈવ વીજયન્તં મનોરમમ્ ॥ ૧ ॥
રત્નકુણ્ડલકેયૂરકઙ્કણાદિસુભૂષિતમ્ ।
પીતામ્બરપરીધાનં વનમાલાવિરાજિતમ્ ॥ ૨ ॥
માણ્ડવીધૌતચરણં રશનાનૂપુરાન્વિતમ્ ।
નીલોત્પલદલશ્યામં દ્વિજરાજસમાનનમ્ ॥ ૩ ॥
આજાનુબાહું ભરતખણ્ડસ્ય પ્રતિપાલકમ્ ।
રામાનુજં સ્મિતાસ્યં ચ શત્રુઘ્નપરિવન્દિતમ્ ॥ ૪ ॥
રામન્યસ્તેક્ષણં સૌમ્યં વિદ્યુત્પુઞ્જસમપ્રભમ્ ।
રામભક્તં મહાવીરં વન્દે તં ભરતં શુભમ્ ॥ ૫ ॥
એવં ધ્યાત્વા તુ ભરતં રામપાદેક્ષણં હૃદિ ।
કવચં પઠનીયં હિ ભરતસ્યેદમુત્તમમ્ ॥ ૬ ॥
॥ અથ કવચમ્ ॥
પૂર્વતો ભરતઃ પાતુ દક્ષિણે કૈકયીસુતઃ ।
નૃપાત્મજઃ પ્રતીચ્યાં હિ પાતૂદીચ્યાં રઘૂત્તમઃ ॥ ૭ ॥
અધઃ પાતુ શ્યામલાઙ્ગશ્ચોર્ધ્વં દશરથાત્મજઃ ।
મધ્યે ભરતવર્ષેશઃ સર્વતઃ સૂર્યવંશજઃ ॥ ૮ ॥
શિરસ્તક્ષપિતા પાતુ ભાલં પાતુ હરિપ્રિયઃ ।
ભ્રુવોર્મધ્યં જનકજાવાક્યૈકતત્પરોઽવતુ ॥ ૯ ॥
પાતુ જનકજામાતા મમ નેત્રે સદાત્ર હિ ।
કપોલૌ માણ્ડવીકાન્તઃ કર્ણમૂલે સ્મિતાનનઃ ॥ ૧૦ ॥
નાસાગ્રં મે સદા પાતુ કૈકેયીતોષવર્ધનઃ ।
ઉદારાઙ્ગો મુખં પાતુ વાણીં પાતુ જટાધરઃ ॥ ૧૧ ॥
પાતુ પુષ્કરતાતો મે જિહ્વાં દન્તાન્ પ્રભામયઃ ।
ચુબુકં વલ્કલધરઃ કણ્ઠં પાતુ વરાનનઃ ॥ ૧૨ ॥
સ્કન્ધૌ પાતુ જિતારાતિર્ભુજૌ શત્રુઘ્નવન્દિતઃ ।
કરૌ કવચધારી ચ નખાન્ ખડ્ગધરોઽવતુ ॥ ૧૩ ॥
કુક્ષી રામાનુજઃ પાતુ વક્ષઃ શ્રીરામવલ્લભઃ ।
પાર્શ્વે રાઘવપાર્શ્વસ્થઃ પાતુ પૃષ્ઠં સુભાષણઃ ॥ ૧૪ ॥
જઠરં ચ ધનુર્ધારી નાભિં શરકરોઽવતુ ।
કટિં પદ્મેક્ષણઃ પાતુ ગુહ્યં રામૈકમાનસઃ ॥ ૧૫ ॥
રામમિત્રં પાતુ લિઙ્ગમૂરૂ શ્રીરામસેવકઃ ।
નન્દિગ્રામસ્થિતઃ પાતુ જાનુની મમ સર્વદા ॥ ૧૬ ॥
શ્રીરામપાદુકાધારી પાતુ જઙ્ઘે સદા મમ ।
ગુલ્ફૌ શ્રીરામબન્ધુશ્ચ પાદૌ પાતુ સુરાર્ચિતઃ ॥ ૧૭ ॥
રામાજ્ઞાપાલકઃ પાતુ મમાઙ્ગાન્યત્ર સર્વદા ।
મમ પાદાઙ્ગુલીઃ પાતુ રઘુવંશસુભૂષણઃ ॥ ૧૮ ॥
રોમાણિ પાતુ મે રમ્યઃ પાતુ રાત્રૌ સુધીર્મમ ।
તૂણીરધારી દિવસં દિક્પાતુ મમ સર્વદા ॥ ૧૯ ॥
સર્વકાલેષુ માં પાતુ પાઞ્ચજન્યઃ સદા ભુવિ ।
એવં શ્રીભરતસ્યેદં સુતીક્ષ્ણ કવચં શુભમ્ ॥ ૨૦ ॥
॥ ફલશ્રુતિ ॥
મયા પ્રોક્તં તવાગ્રે હિ મહામઙ્ગલકારકમ્ ।
સ્તોત્રાણામુત્તમં સ્તોત્રમિદં જ્ઞેયં સુપુણ્યદમ્ ॥ ૨૧ ॥
પઠનીયં સદા ભક્ત્યા રામચન્દ્રસ્ય હર્ષદમ્ ।
પઠિત્વા ભરતસ્યેદં કવચં રઘુનન્દનઃ ॥ ૨૨ ॥
યથા યાતિ પરં તોષં તથા સ્વકવચેન ન ।
તસ્માદેતત્સદા જપ્યં કવચાનામનુત્તમમ્ ॥ ૨૩ ॥
અસ્યાત્ર પઠનાન્મર્ત્યઃ સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્ ।
વિદ્યાકામો લભેદ્વિદ્યાં પુત્રકામો લભેત્સુતમ્ ॥ ૨૪ ॥
પત્નીકામો લભેત્ પત્નીં ધનાર્થી ધનમાપ્નુયાત્ ।
યદ્યન્મનોઽભિલષિતં તત્તત્કવચપાઠતઃ ॥ ૨૫ ॥
લભ્યતે માનવૈરત્ર સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્ ।
તસ્માત્સદા જપનીયં રામોપાસકમાનવૈઃ ॥ ૨૬ ॥
॥ ઇતિ શ્રીમદાનન્દરામાયણે શ્રીભરતકવચમ્ સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Explore More