Lord Dakshinamurti

శ్రీ దక్షిణామూర్తి పఞ్జరమ్

(Sri Dakshinamurthy Panjaram in Telugu)

Also known as dakshinamurti panjara stotram · dakshinamurthy panjar · skanda narada dakshinamurti

A panjara — a cage rather than an armour, the form that encloses the reciter on every side — set as a conversation in which the sage of the vina bows his head to Shiva with Uma and then asks Skanda for it, addressing him as the one who has obtained the whole of scripture, commander of the host, beloved son of Parvati. What Skanda gives him runs to some fifty verses: the syllables of the mantra set about the body and the quarters, the directions closed, and the enclosure completed. The last verse states its purpose without ornament — therefore a person who seeks release should by every effort turn this Dakshinamurti Panjara over daily; his self made clean of every sin, he goes to the eternal brahman.

॥ శ్రీ దక్షిణామూర్తి పఞ్జరమ్ ॥
ప్రణమ్య సామ్బమీశానాం శిరసా వైణికో మునిః ।
వినయాఽవనతో భూత్వా పప్రచ్ఛ స్కన్దమాదరాత్ ॥ ౧ ॥
నారద ఉవాచ।
భగవన్ పరమేశాన సమ్ప్రాప్తాఖిలశాస్త్రక ।
స్కన్దసేనాపతే స్వామిన్ పార్వతీప్రియనన్దన ॥ ౨ ॥
యజ్జపాత్ కవితా విద్యా శివే భక్తిశ్చ శాశ్వతీ ।
అవాప్తిరణిమాదీనాం సమ్పదాం ప్రాప్తిరేవ చ ॥ ౩ ॥
భూతప్రేతపిశాచానామగమ్యత్వమరోగతా ।
మహావిజ్ఞానసమ్ప్రాప్తిర్మహారాజవిపూజనమ్ ॥ ౪ ॥
వరప్రసాదో దేవానాం మహాభోగార్థసమ్భవః ।
నష్టరాజ్యశ్చ సిద్ధిశ్చ తథా నిగలమోచనమ్ ॥ ౫ ॥
ఋణదారిద్ర్యనాశశ్చ తనయప్రాప్తిరేవ చ ।
అశ్రుతస్య ప్రబన్ధస్య సమ్యగ్వ్యాఖ్యానపాటవమ్ ॥ ౬ ॥
ప్రతిభోన్మేషణం చైవ ప్రబన్ధరచనా తథా ।
భవన్త్యచిరకాలేన తద్బ్రూహి హర సుప్రజః ॥ ౭ ॥
స్కన్ద ఉవాచ।
సాధు పృష్టం మహాభాగ కమలాసనసత్సుత ।
త్వయైవ పృష్టమేతద్ధి జగతాముపకారకమ్ ॥ ౮ ॥
బాల ఏవ పురా సోఽహం స్వపనం ప్రాప్తవాన్ యదా ।
తదా మే నికటం ప్రాప్య దక్షిణామూర్తిరూపధృత్ ॥ ౯ ॥
పితా మే పఞ్జరం స్వస్య సర్వవిజ్ఞానదాయకమ్ ।
ఉపాదిశదహం తేన విజ్ఞానమగమం ధృవమ్ ॥ ౧౦ ॥
దేవసేనాపతిత్వం చ తారకస్య జయం తథా ।
విద్యామయోఽహం భగవన్ తజ్జపాన్మునిసత్తమ ॥ ౧౧ ॥
సదా తస్య జపం కుర్యాదాత్మనః క్షేమకృద్యది ।
ఇతః పూర్వం న కస్యాపి మయా నోక్తం యతవ్రత ॥ ౧౨ ॥
ఉపదేశం తవైవాద్య కరవాణి శుభాప్తయే ।
త్వన్ముఖాదేవ లోకేషు ప్రసిద్ధం చ గమిష్యతి ॥ ౧౩ ॥
॥ వినియోగః ॥
ఓం అస్య శ్రీదక్షిణామూర్తి పఞ్జర మహామన్త్రస్య శ్రీ శుక ఋషిః అనుష్టుప్ ఛన్దః శ్రీదక్షిణామూర్తిర్దేవతా ఓం బీజం స్వాహా శక్తిః నమః కీలకం శ్రీ దక్షిణామూర్తి ప్రసాదసిద్ధ్యర్థే జపే వినియోగః ।
॥ ధ్యానమ్ ॥
తతః సామ్బం శివం ధ్యాయేద్దక్షిణామూర్తిమవ్యయమ్ ।
ఛాయాపిహితవిశ్వస్య మూలే న్యగ్రోధశాఖినః ॥ ౧౬ ॥
మణిసింహాసనాసీనం మునిబృన్దనిషేవితమ్ ।
వరభూషణదీప్తాఙ్గం మాణిక్యమకుటోజ్జ్వలమ్ ॥ ౧౭ ॥
మన్దాకినీజలస్పర్ధి ప్రభాభాసితవిగ్రహమ్ ।
శుక్లవస్త్రపరీధానం శుక్లమాల్యానులేపనమ్ ॥ ౧౮ ॥
స్ఫాటికీమక్షమాలాం చ వహ్నిం చ భుజగాధిపమ్ ।
పుస్తకం చ కరైర్దివ్యైర్దధానం చన్ద్రశేఖరమ్ ॥ ౧౯ ॥
మఞ్జుమఞ్జీరనినదైరాకృష్టాఖిలసారసమ్ ।
కేయూరకోటివిలసద్వరమాణిక్యదీప్తిభిః ॥ ౨౦ ॥
తేజితాశేషభువనం తేజసామేకసంశ్రయమ్ ।
జాహ్నవీసలిలోన్మగ్న జటామణ్డలమణ్డితమ్ ॥ ౨౧ ॥
ఉత్ఫుల్లకమలోదారచక్షుషం కరుణానిధిమ్ ।
భుజఙ్గశిశు విత్రస్త కురఙ్గశిశుమణ్డితమ్ ॥ ౨౨ ॥
అగ్రేన్ద్రతనయాసక్తవరాఙ్గమతులప్రభమ్ ।
పాదశుశ్రూషణాసక్త నాకనారీసమావృతమ్ ॥ ౨౩ ॥
కైలాసశృఙ్గసఙ్కాశ మహోక్షవరవాహనమ్ ।
బ్రహ్మాదిభిరభిధ్యేయం బ్రహ్మణ్యం బ్రహ్మనిష్ఠితమ్ ॥ ౨౪ ॥
ప్రాచీనానామపి గిరామగోచరమనామయమ్ ।
ధ్యాయన్నేవం మహాదేవం ప్రజపేత్పఞ్జరం శుభమ్ ॥ ౨౫ ॥
॥ పఞ్జర స్తోత్రమ్ ॥
శిరో మే దక్షిణామూర్తిః పాతు పాశవిమోచకః ।
ఫాలం పాతు మహాదేవః పాతు మే విశ్వదృగ్దృశౌ ॥ ౧ ॥
శ్రవణే పాతు విశ్వాత్మా పాతు గణ్డస్థలం హరః ।
శివో మే నాసికాం పాతు తాల్వోష్ఠౌ పార్వతీపతిః ॥ ౨ ॥
జిహ్వాం మే పాతు విద్యాత్మా దన్తాన్ పాతు వృషధ్వజః ।
చుబుకం పాతు సర్వాత్మా శ్రీకణ్ఠః కణ్ఠమేవతు ॥ ౩ ॥
స్కన్ధౌ పాతు వృషస్కన్ధః శూలపాణిః కరౌ మమ ।
సర్వజ్ఞో హృదయం పాతు స్తనౌ పాతు గజాన్తకః ॥ ౪ ॥
వక్షో మృత్యుఞ్జయః పాతు కుక్షిం కుక్షిస్థవిష్టపః ।
శర్వో వలిత్రయం పాతు పాతు నాభిం గిరీశ్వరః ॥ ౫ ॥
వ్యోమకేశః కటిం పాతు గుహ్యం పాతు పురాన్తకః ।
ఊరూ పాతు మఘధ్వంసీ జానునీ పాతు శఙ్కరః ॥ ౬ ॥
జఙ్ఘే పాతు జగత్స్రష్టా గుల్ఫౌ పాతు జగద్గురుః ।
అపస్మారౌపమర్దీ మే పాదౌ పాతు మహేశ్వరః ॥ ౭ ॥
రోమాణి వ్యోమకేశో మే పాతు మాంసం పినాకధృత్ ।
దారాన్ పాతు విరూపాక్షః పుత్రాన్ పాతు జటాధరః ॥ ౮ ॥
పశూన్ పశుపతిః పాతు భ్రాతౄన్ భూతేశ్వరో మమ ।
రక్షాహీనం తు యత్ స్థానం సర్వతః పాతు శఙ్కరః ॥ ౯ ॥
॥ ఫలశ్రుతి ॥
ఇతీదం పఞ్జరం యస్తు పఠేన్నిత్యం సమాహితః ।
గద్యపద్యాత్మికా వాణీ ముఖాన్నిస్సరతి ధ్రువమ్ ॥ ౧౦ ॥
వ్యాచష్టే హ్యశ్రుతం శాస్త్రం తనుతే కావ్యనాటకమ్ ।
శాస్త్రషట్కం చతుర్వేదాః సమయాః షట్తథైవ చ ॥ ౧౧ ॥
స్వయమేవ ప్రకాశన్తే నాత్ర కార్యా విచారణా ।
తస్య గేహే మహాలక్ష్మీః సన్నిధత్తే సదాఽనఘ ॥ ౧౨ ॥
తస్య కాత్యాయనీ దేవీ ప్రసన్నా వరదా భవేత్ ।
ఆధయో వ్యాధయశ్చాపి న భవన్తి కదాచన ॥ ౧౩ ॥
స చ నాశయతే నిత్యం కాలమృత్యుమపి ధ్రువమ్ ।
జపేదవశ్యం విద్యార్థీ గ్రహణే చన్ద్రసూర్యయోః ॥ ౧౪ ॥
దక్షిణామూర్తిదేవస్య ప్రాసాదాత్ పణ్డితో భవేత్ ।
భక్తిశ్రద్ధే పురస్కృత్య దక్షిణామూర్తిపఞ్జరమ్ ॥ ౧౫ ॥
జపిత్వా కవితాం విద్యాం ప్రాప్నుయాత్ సర్వమాప్నుయాత్ ।
జలమధ్యే స్థిరో భూత్వా జపిత్వా పఞ్జరోత్తమమ్ ॥ ౧౬ ॥
భూతప్రేతపిశాచాదీన్నాశయేన్నాత్ర సంశయః ।
మహాపాతకయుక్తో వా యుక్తో వా సర్వపాతకైః ॥ ౧౭ ॥
ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యాయా అపి నారదసత్తమ ।
త్రిసన్ధ్యం పఞ్జరమిదమావర్తయతి యః పుమాన్ ॥ ౧౮ ॥
కిం న సిద్ధ్యతి తస్యాత్ర సుకృతం మునిసత్తమ ।
తేనేష్టం రాజసూయేన కృతం దానాదికేన చ ॥ ౧౯ ॥
పుంశబ్దవాచ్యః స పుమాన్ పుణ్యానాం భాజనం స చ ।
రోగముక్తః స ఏవ స్యాదతులాం కీర్తిమాప్నుయాత్ ॥ ౨౦ ॥
పుత్రాః కులకరాస్తస్య సమ్పద్యన్తే న సంశయః ।
ఆప్నుయాదఖిలం రాజ్యం తథా బన్ధవిమోచనమ్ ॥ ౨౧ ॥
పూజ్యతే పార్థివస్థానే తస్య వశ్యా వరాఙ్గనాః ।
బన్ధూనాం రక్షణే భూయాత్ సమానేషూత్తమో భవేత్ ॥ ౨౨ ॥
ఇహ భుక్త్వాఽఖిలాన్ భోగాన్ తథైవాముష్మికానపి ।
కైలాసే సుచిరం స్థిత్వా దక్షిణామూర్తిసన్నిధౌ ॥ ౨౩ ॥
తస్మాదవాప్య విజ్ఞానం ప్రాప్య రుద్రత్వమేవ చ ।
విలయం యాతి తత్త్వార్థీ నాత్ర కార్యా విచారణా ॥ ౨౪ ॥
తస్మాత్ సర్వప్రయత్నేన మోక్షార్థీ సర్వదా పుమాన్ ।
ఇదమావర్తయేన్నిత్యం దక్షిణామూర్తి పఞ్జరమ్ ।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా యాతి బ్రహ్మ సనాతనమ్ ॥ ౨౫ ॥
॥ ఇతి గుహనారదసంవాదే శ్రీ దక్షిణామూర్తి పఞ్జరమ్ సమ్పూర్ణమ్ ॥

Explore More