Lord Shiva

śrī naṭeśvara bhujaṅga stutiḥ

(Sri Nateshwara Bhujanga Stuti in English (IAST))

Also known as nateshwara bhujanga stotram · nataraja bhujangaprayata stuti · bhaje aham natesham

Ten verses in the bhujangaprayata metre, and the first of them is the dance itself described as an act of teaching. Calling all the worlds, sunk in the terrible round of becoming, by the sounds of his drum; the compassionate one giving fearlessness, lifting up the bent left foot that takes away the fear of those who have bowed, and showing it from his hand as if to say, this is the way to release. Everything in that verse — the drum, the raised foot, the pointing hand — is a part of the icon being read as a sentence. The closing verse refuses the usual reward outright: lord, let me not be born again nor die again; I do not ask you for the sovereignty of the gods, which is empty of even a drop of happiness.

lokānāhūya sarvān ḍamarukaninadairghorasaṃsāramagnān
datvābhītiṃ dayāluḥ praṇatabhayaharaṃ kuñcitaṃ vāmapādam |
uddhṛtyedaṃ vimukterayanamiti karāddarśayan pratyayārthaṃ
bibhradvahniṃ sabhāyāṃ kalayati naṭanaṃ yaḥ sa pāyānnaṭeśaḥ || 1 ||
digīśādi vandyaṃ girīśānacāpaṃ
murārāti bāṇaṃ puratrāsahāsam |
karīndrādi carmāmbaraṃ vedavedyaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 2 ||
samastaiśca bhūtaiḥ sadā namyamādyaṃ
samastaikabandhuṃ manodūramekam |
apasmāranighnaṃ paraṃ nirvikāraṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 3 ||
dayāluṃ vareṇyaṃ ramānāthavandyaṃ
mahānandabhūtaṃ sadānandanṛttam |
sabhāmadhyavāsaṃ cidākāśarūpaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 4 ||
sabhānāthamādyaṃ niśānāthabhūṣaṃ
śivāvāmabhāgaṃ padāmbhoja lāsyam |
kṛpāpāṅgavīkṣaṃ hyumāpāṅgadṛśyaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 5 ||
divānātharātrīśavaiśvānarākṣaṃ
prajānāthapūjyaṃ sadānandanṛttam |
cidānandagātraṃ parānandasaudhaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 6 ||
karekāhalīkaṃ pademauktikāliṃ
galekālakūṭaṃ talesarvamantram |
mukhe mandahāsaṃ bhuje nāgarājaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 7 ||
tvadanyaṃ śaraṇyaṃ na paśyāmi śambho
madanyaḥ prapannosti kintetidīnaḥ |
madarthehyupekṣā tavāsītkimarthaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 8 ||
bhavatpādayugmaṃ kareṇāvalambe
sadā nṛttakārin sabhāmadhyadeśe |
sadā bhāvaye tvāṃ tadā dāsyasīṣṭaṃ
maheśaṃ sabheśaṃ bhaje'haṃ naṭeśam || 9 ||
bhūyaḥ svāmin janirme maraṇamapi tathā māstu bhūyaḥ surāṇāṃ
sāmrājyaṃ taccha tāvatsukhalavarahitaṃ duḥkhadaṃ nārthaye tvām |
santāpaghnaṃ purāre dhuri ca tavasabhā mandire sarvadā tva-
-nnṛttaṃ paśyanvaseyaṃ pramathagaṇavaraiḥ sākametadvidhehi || 10 ||
|| iti śrī jñānasambandha kṛta śrī naṭeśvara bhujaṅga stutiḥ sampūrṇam ||

Explore More