സൂത ഉവാച
വിദുരസ്തീര്ഥയാത്രായാം മൈത്രേയാദാത്മനോ ഗതിമ് ।
ജ്ഞാത്വാഗാദ്ധാസ്തിനപുരം തയാവാപ്തവിവിത്സിതഃ ॥ ൧ ॥
വിദുരസ്തീര്ഥയാത്രായാം മൈത്രേയാദാത്മനോ ഗതിമ് ।
ജ്ഞാത്വാഗാദ്ധാസ്തിനപുരം തയാവാപ്തവിവിത്സിതഃ ॥ ൧ ॥
യാവതഃ കൃതവാന് പ്രശ്നാന് ക്ഷത്താ കൌഷാരവാഗ്രതഃ ।
ജാതൈകഭക്തിര്ഗോവിന്ദേ തേഭ്യശ്ചോപരരാമ ഹ ॥ ൨ ॥
ജാതൈകഭക്തിര്ഗോവിന്ദേ തേഭ്യശ്ചോപരരാമ ഹ ॥ ൨ ॥
തം ബന്ധുമാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ധര്മപുത്രഃ സഹാനുജഃ ।
ധൃതരാഷ്ട്രോ യുയുത്സുശ്ച സൂതഃ ശാരദ്വതഃ പൃഥാ ॥ ൩ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രോ യുയുത്സുശ്ച സൂതഃ ശാരദ്വതഃ പൃഥാ ॥ ൩ ॥
ഗാന്ധാരീ ദ്രൌപദീ ബ്രഹ്മന് സുഭദ്രാ ചോത്തരാ കൃപീ ।
അന്യാശ്ച ജാമയഃ പാണ്ഡോര്ജ്ഞാതയഃ സസുതാഃ സ്ത്രിയഃ ॥ ൪ ॥
അന്യാശ്ച ജാമയഃ പാണ്ഡോര്ജ്ഞാതയഃ സസുതാഃ സ്ത്രിയഃ ॥ ൪ ॥
പ്രത്യുജ്ജഗ്മുഃ പ്രഹര്ഷേണ പ്രാണം തന്വ ഇവാഗതമ് ।
അഭിസങ്ഗമ്യ വിധിവത് പരിഷ്വങ്ഗാഭിവാദനൈഃ ॥ ൫ ॥
അഭിസങ്ഗമ്യ വിധിവത് പരിഷ്വങ്ഗാഭിവാദനൈഃ ॥ ൫ ॥
മുമുചുഃ പ്രേമബാഷ്പൌഘം വിരഹൌത്കണ്ഠ്യകാതരാഃ ।
രാജാ തമര്ഹയാഞ്ചക്രേ കൃതാസനപരിഗ്രഹമ് ॥ ൬ ॥
രാജാ തമര്ഹയാഞ്ചക്രേ കൃതാസനപരിഗ്രഹമ് ॥ ൬ ॥
തം ഭുക്തവന്തം വിശ്രാന്തമാസീനം സുഖമാസനേ ।
പ്രശ്രയാവനതോ രാജാ പ്രാഹ തേഷാം ച ശൃണ്വതാമ് ॥ ൭ ॥
പ്രശ്രയാവനതോ രാജാ പ്രാഹ തേഷാം ച ശൃണ്വതാമ് ॥ ൭ ॥
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച
അപി സ്മരഥ നോ യുഷ്മത്പക്ഷച്ഛായാസമേധിതാന് ।
വിപദ്ഗണാദ്വിഷാഗ്ന്യാദേര്മോചിതാ യത്സമാതൃകാഃ ॥ ൮ ॥
അപി സ്മരഥ നോ യുഷ്മത്പക്ഷച്ഛായാസമേധിതാന് ।
വിപദ്ഗണാദ്വിഷാഗ്ന്യാദേര്മോചിതാ യത്സമാതൃകാഃ ॥ ൮ ॥
കയാ വൃത്ത്യാ വര്തിതം വശ്ചരദ്ഭിഃ ക്ഷിതിമണ്ഡലമ് ।
തീര്ഥാനി ക്ഷേത്രമുഖ്യാനി സേവിതാനീഹ ഭൂതലേ ॥ ൯ ॥
തീര്ഥാനി ക്ഷേത്രമുഖ്യാനി സേവിതാനീഹ ഭൂതലേ ॥ ൯ ॥
ഭവദ്വിധാ ഭാഗവതാസ്തീര്ഥഭൂതാഃ സ്വയം വിഭോ ।
തീര്ഥീകുര്വന്തി തീര്ഥാനി സ്വാന്തഃസ്ഥേന ഗദാഭൃതാ ॥ ൧൦ ॥
തീര്ഥീകുര്വന്തി തീര്ഥാനി സ്വാന്തഃസ്ഥേന ഗദാഭൃതാ ॥ ൧൦ ॥
അപി നഃ സുഹൃദസ്താത ബാന്ധവാഃ കൃഷ്ണദേവതാഃ ।
ദൃഷ്ടാഃ ശ്രുതാ വാ യദവഃ സ്വപുര്യാം സുഖമാസതേ ॥ ൧൧ ॥
ദൃഷ്ടാഃ ശ്രുതാ വാ യദവഃ സ്വപുര്യാം സുഖമാസതേ ॥ ൧൧ ॥
ഇത്യുക്തോ ധര്മരാജേന സര്വം തത് സമവര്ണയത് ।
യഥാനുഭൂതം
ക്രമശോ വിനാ യദുകുലക്ഷയമ് ॥ ൧൨ ॥
യഥാനുഭൂതം
ക്രമശോ വിനാ യദുകുലക്ഷയമ് ॥ ൧൨ ॥
നന്വപ്രിയം ദുര്വിഷഹം നൃണാം
സ്വയമുപസ്ഥിതമ് ।
നാവേദയത് സകരുണോ ദുഃഖിതാന് ദ്രഷ്ടുമക്ഷമഃ ॥ ൧൩ ॥
സ്വയമുപസ്ഥിതമ് ।
നാവേദയത് സകരുണോ ദുഃഖിതാന് ദ്രഷ്ടുമക്ഷമഃ ॥ ൧൩ ॥
കഞ്ചിത്കാലമഥാവാത്സീത്സത്കൃതോ ദേവവത്സുഖമ് ।
ഭ്രാതുര്ജ്യേഷ്ഠസ്യ ശ്രേയസ്കൃത്സര്വേഷാം സുഖമാവഹന് ॥ ൧൪ ॥
ഭ്രാതുര്ജ്യേഷ്ഠസ്യ ശ്രേയസ്കൃത്സര്വേഷാം സുഖമാവഹന് ॥ ൧൪ ॥
അബിഭ്രദര്യമാ ദണ്ഡം യഥാവദഘകാരിഷു ।
യാവദ്ദധാര ശൂദ്രത്വം ശാപാദ്വര്ഷശതം യമഃ ॥ ൧൫ ॥
യാവദ്ദധാര ശൂദ്രത്വം ശാപാദ്വര്ഷശതം യമഃ ॥ ൧൫ ॥
യുധിഷ്ഠിരോ ലബ്ധരാജ്യോ ദൃഷ്ട്വാ പൌത്രം കുലന്ധരമ് ।
ഭ്രാതൃഭിര്ലോകപാലാഭൈര്മുമുദേ പരയാ ശ്രിയാ ॥ ൧൬ ॥
ഭ്രാതൃഭിര്ലോകപാലാഭൈര്മുമുദേ പരയാ ശ്രിയാ ॥ ൧൬ ॥
ഏവം ഗൃഹേഷു സക്താനാം പ്രമത്താനാം തദീഹയാ ।
അത്യക്രാമദവിജ്ഞാതഃ കാലഃ പരമദുസ്തരഃ ॥ ൧൭ ॥
അത്യക്രാമദവിജ്ഞാതഃ കാലഃ പരമദുസ്തരഃ ॥ ൧൭ ॥
വിദുരസ്തദഭിപ്രേത്യ ധൃതരാഷ്ട്രമഭാഷത ।
രാജന്നിര്ഗമ്യതാം ശീഘ്രം പശ്യേദം ഭയമാഗതമ് ॥ ൧൮ ॥
രാജന്നിര്ഗമ്യതാം ശീഘ്രം പശ്യേദം ഭയമാഗതമ് ॥ ൧൮ ॥
പ്രതിക്രിയാ ന യസ്യേഹ കുതശ്ചിത്കര്ഹിചിത്പ്രഭോ ।
സ ഏഷ ഭഗവാന് കാലഃ സര്വേഷാം നഃ സമാഗതഃ ॥ ൧൯ ॥
സ ഏഷ ഭഗവാന് കാലഃ സര്വേഷാം നഃ സമാഗതഃ ॥ ൧൯ ॥
യേന ചൈവാഭിപന്നോഽയം പ്രാണൈഃ പ്രിയതമൈരപി ।
ജനഃ സദ്യോ വിയുജ്യേത കിമുതാന്യൈര്ധനാദിഭിഃ ॥ ൨൦ ॥
ജനഃ സദ്യോ വിയുജ്യേത കിമുതാന്യൈര്ധനാദിഭിഃ ॥ ൨൦ ॥
പിതൃഭ്രാതൃസുഹൃത്പുത്രാ ഹതാസ്തേ വിഗതം വയമ് ।
ആത്മാ ച ജരയാ ഗ്രസ്തഃ പരഗേഹമുപാസസേ ॥ ൨൧ ॥
ആത്മാ ച ജരയാ ഗ്രസ്തഃ പരഗേഹമുപാസസേ ॥ ൨൧ ॥
അന്ധഃ പുരൈവ വധിരോ മന്ദപ്രജ്ഞാശ്ച സാമ്പ്രതമ് ।
വിശീര്ണദന്തോ മന്ദാഗ്നിഃ സരാഗഃ കഫമുദ്വഹന് ॥ ൨൨ ॥
വിശീര്ണദന്തോ മന്ദാഗ്നിഃ സരാഗഃ കഫമുദ്വഹന് ॥ ൨൨ ॥
അഹോ മഹീയസീ ജന്തോര്ജീവിതാശാ യഥാ ഭവാന് ।
ഭീമാപവര്ജിതം
പിണ്ഡമാദത്തേ ഗൃഹപാലവത് ॥ ൨൩ ॥
ഭീമാപവര്ജിതം
പിണ്ഡമാദത്തേ ഗൃഹപാലവത് ॥ ൨൩ ॥
അഗ്നിര്നിസൃഷ്ടോ ദത്തശ്ച ഗരോ ദാരാശ്ച
ദൂഷിതാഃ ।
ഹൃതം ക്ഷേത്രം ധനം യേഷാം തദ്ദത്തൈരസുഭിഃ കിയത് ॥ ൨൪ ॥
ദൂഷിതാഃ ।
ഹൃതം ക്ഷേത്രം ധനം യേഷാം തദ്ദത്തൈരസുഭിഃ കിയത് ॥ ൨൪ ॥
തസ്യാപി തവ ദേഹോഽയം കൃപണസ്യ ജിജീവിഷോഃ ।
പരൈത്യനിച്ഛതോ ജീര്ണോ ജരയാ വാസസീ ഇവ ॥ ൨൫ ॥
പരൈത്യനിച്ഛതോ ജീര്ണോ ജരയാ വാസസീ ഇവ ॥ ൨൫ ॥
ഗതസ്വാര്ഥമിമം ദേഹം വിരക്തോ മുക്തബന്ധനഃ ।
അവിജ്ഞാതഗതിര്ജഹ്യാത് സ വൈ ധീര ഉദാഹൃതഃ ॥ ൨൬ ॥
അവിജ്ഞാതഗതിര്ജഹ്യാത് സ വൈ ധീര ഉദാഹൃതഃ ॥ ൨൬ ॥
യഃ സ്വകാത്പരതോ വേഹ ജാതനിര്വേദ ആത്മവാന് ।
ഹൃദി കൃത്വാ ഹരിം ഗേഹാത്പ്രവ്രജേത്സ നരോത്തമഃ ॥ ൨൭ ॥
ഹൃദി കൃത്വാ ഹരിം ഗേഹാത്പ്രവ്രജേത്സ നരോത്തമഃ ॥ ൨൭ ॥
അഥോദീചീം ദിശം യാതു സ്വൈരജ്ഞാതഗതിര്ഭവാന് ।
ഇതോഽര്വാക്പ്രായശഃ കാലഃ പുംസാം ഗുണവികര്ഷണഃ ॥ ൨൮ ॥
ഇതോഽര്വാക്പ്രായശഃ കാലഃ പുംസാം ഗുണവികര്ഷണഃ ॥ ൨൮ ॥
ഏവം രാജാ വിദുരേണാനുജേന
പ്രജ്ഞാചക്ഷുര്ബോധിത ആജമീഢഃ ।
ഛിത്ത്വാ സ്വേഷു സ്നേഹപാശാന്ദ്രഢിമ്നോ
നിശ്ചക്രാമ ഭ്രാതൃസന്ദര്ശിതാധ്വാ ॥ ൨൯ ॥
പ്രജ്ഞാചക്ഷുര്ബോധിത ആജമീഢഃ ।
ഛിത്ത്വാ സ്വേഷു സ്നേഹപാശാന്ദ്രഢിമ്നോ
നിശ്ചക്രാമ ഭ്രാതൃസന്ദര്ശിതാധ്വാ ॥ ൨൯ ॥
പതിം പ്രയാന്തം സുബലസ്യ പുത്രീ
പതിവ്രതാ ചാനുജഗാമ സാധ്വീ ।
ഹിമാലയം ന്യസ്തദണ്ഡപ്രഹര്ഷം
മനസ്വിനാമിവ സത്സമ്പ്രഹാരഃ ॥ ൩൦ ॥
പതിവ്രതാ ചാനുജഗാമ സാധ്വീ ।
ഹിമാലയം ന്യസ്തദണ്ഡപ്രഹര്ഷം
മനസ്വിനാമിവ സത്സമ്പ്രഹാരഃ ॥ ൩൦ ॥
അജാതശത്രുഃ കൃതമൈത്രോ ഹുതാഗ്നി-
ര്വിപ്രാന്നത്വാ
തിലഗോഭൂമിരുക്മൈഃ ।
ഗൃഹം പ്രവിഷ്ടോ ഗുരുവന്ദനായ
ന ചാപശ്യത്പിതരൌ
സൌബലീം ച ॥ ൩൧ ॥
ര്വിപ്രാന്നത്വാ
തിലഗോഭൂമിരുക്മൈഃ ।
ഗൃഹം പ്രവിഷ്ടോ ഗുരുവന്ദനായ
ന ചാപശ്യത്പിതരൌ
സൌബലീം ച ॥ ൩൧ ॥
തത്ര സഞ്ജയമാസീനം പപ്രച്ഛോദ്വിഗ്നമാനസഃ ।
ഗാവല്ഗണേ ക്വ നസ്താതോ വൃദ്ധോ ഹീനശ്ച നേത്രയോഃ ॥ ൩൨ ॥
ഗാവല്ഗണേ ക്വ നസ്താതോ വൃദ്ധോ ഹീനശ്ച നേത്രയോഃ ॥ ൩൨ ॥
അമ്ബാ ച ഹതപുത്രാര്താ പിതൃവ്യഃ ക്വ ഗതഃ സുഹൃത് ।
അപി മയ്യകൃതപ്രജ്ഞേ ഹതബന്ധുഃ സ ഭാര്യയാ ।
ആശംസമാനഃ ശമലം ഗങ്ഗായാം ദുഃഖിതോഽപതത് ॥ ൩൩ ॥
അപി മയ്യകൃതപ്രജ്ഞേ ഹതബന്ധുഃ സ ഭാര്യയാ ।
ആശംസമാനഃ ശമലം ഗങ്ഗായാം ദുഃഖിതോഽപതത് ॥ ൩൩ ॥
പിതര്യുപരതേ പാണ്ഡൌ സര്വാന്നഃ സുഹൃദഃ ശിശൂന് ।
അരക്ഷതാം വ്യസനതഃ പിതൃവ്യൌ ക്വ ഗതാവിതഃ ॥ ൩൪ ॥
അരക്ഷതാം വ്യസനതഃ പിതൃവ്യൌ ക്വ ഗതാവിതഃ ॥ ൩൪ ॥
സൂത ഉവാച
കൃപയാ സ്നേഡഹവൈക്ലവ്യാത്സൂതോ വിരഹകര്ശിതഃ ।
ആത്മേശ്വരമചക്ഷാണോ ന പ്രത്യാഹാതിപീഡിതഃ ॥ ൩൫ ॥
കൃപയാ സ്നേഡഹവൈക്ലവ്യാത്സൂതോ വിരഹകര്ശിതഃ ।
ആത്മേശ്വരമചക്ഷാണോ ന പ്രത്യാഹാതിപീഡിതഃ ॥ ൩൫ ॥
വിമൃജ്യാശ്രൂണി പാണിഭ്യാം
വിഷ്ടഭ്യാത്മാനമാത്മനാ ।
അജാതശത്രും പ്രത്യൂചേ പ്രഭോഃ പാദാവനുസ്മരന് ॥ ൩൬ ॥
വിഷ്ടഭ്യാത്മാനമാത്മനാ ।
അജാതശത്രും പ്രത്യൂചേ പ്രഭോഃ പാദാവനുസ്മരന് ॥ ൩൬ ॥
സഞ്ജയ ഉവാച
നാഹം വേദ വ്യവസിതം പിത്രോര്വഃ കുലനന്ദന ।
ഗാന്ധാര്യാ
വാ മഹാബാഹോ മുഷിതോഽസ്മി മഹാത്മഭിഃ ॥ ൩൭ ॥
നാഹം വേദ വ്യവസിതം പിത്രോര്വഃ കുലനന്ദന ।
ഗാന്ധാര്യാ
വാ മഹാബാഹോ മുഷിതോഽസ്മി മഹാത്മഭിഃ ॥ ൩൭ ॥
അഥാജഗാമ ഭഗവാന് നാരദഃ സഹതുമ്ബുരുഃ ।
പ്രത്യുത്ഥായാഭിവാദ്യാഹ സാനുജോഽഭ്യര്ചയന്മുനിമ് ॥ ൩൮ ॥
പ്രത്യുത്ഥായാഭിവാദ്യാഹ സാനുജോഽഭ്യര്ചയന്മുനിമ് ॥ ൩൮ ॥
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച
നാഹം വേദ ഗതിം പിത്രോര്ഭഗവന് ക്വ
ഗതാവിതഃ ।
അമ്ബാ വാ ഹതപുത്രാര്താ ക്വ ഗതാ ച തപസ്വിനീ ॥ ൩൯ ॥
നാഹം വേദ ഗതിം പിത്രോര്ഭഗവന് ക്വ
ഗതാവിതഃ ।
അമ്ബാ വാ ഹതപുത്രാര്താ ക്വ ഗതാ ച തപസ്വിനീ ॥ ൩൯ ॥
കര്ണധാര ഇവാപാരേ ഭഗവാന് പാരദര്ശകഃ ।
അഥാബഭാഷേ
ഭഗവാന് നാരദോ മുനിസത്തമഃ ॥ ൪൦ ॥
അഥാബഭാഷേ
ഭഗവാന് നാരദോ മുനിസത്തമഃ ॥ ൪൦ ॥
നാരദ ഉവാച
മാ കഞ്ചന ശുചോ രാജന് യദീശ്വരവശം ജഗത് ।
ലോകാഃ സപാലാ യസ്യേമേ വഹന്തി ബലിമീശിതുഃ ।
സ സംയുനക്തി ഭൂതാനി സ ഏവ വിയുനക്തി ച ॥ ൪൧ ॥
മാ കഞ്ചന ശുചോ രാജന് യദീശ്വരവശം ജഗത് ।
ലോകാഃ സപാലാ യസ്യേമേ വഹന്തി ബലിമീശിതുഃ ।
സ സംയുനക്തി ഭൂതാനി സ ഏവ വിയുനക്തി ച ॥ ൪൧ ॥
യഥാ ഗാവോ നസി പ്രോതാസ്തന്ത്യാം ബദ്ധാശ്ച ദാമഭിഃ ।
വാക്തന്ത്യാം നാമഭിര്ബദ്ധാ വഹന്തി ബലിമീശിതുഃ ॥ ൪൨ ॥
വാക്തന്ത്യാം നാമഭിര്ബദ്ധാ വഹന്തി ബലിമീശിതുഃ ॥ ൪൨ ॥
യഥാ ക്രീഡോപസ്കരാണാം സംയോഗവിഗമാവിഹ ।
ഇച്ഛയാ ക്രീഡിതുഃ സ്യാതാം തഥൈവേശേച്ഛയാ നൃണാമ് ॥ ൪൩ ॥
ഇച്ഛയാ ക്രീഡിതുഃ സ്യാതാം തഥൈവേശേച്ഛയാ നൃണാമ് ॥ ൪൩ ॥
യന്മന്യസേ ധ്രുവം ലോകമധ്രുവം വാ ന ചോഭയമ് ।
സര്വഥാ ന ഹി ശോച്യാസ്തേ സ്നേഹാദന്യത്ര മോഹജാത് ॥ ൪൪ ॥
സര്വഥാ ന ഹി ശോച്യാസ്തേ സ്നേഹാദന്യത്ര മോഹജാത് ॥ ൪൪ ॥
തസ്മാജ്ജഹ്യങ്ഗ വൈക്ലവ്യമജ്ഞാനകൃതമാത്മനഃ ।
കഥം ത്വനാഥാഃ കൃപണാ വര്തേരംസ്തേ ച മാം വിനാ ॥ ൪൫ ॥
കഥം ത്വനാഥാഃ കൃപണാ വര്തേരംസ്തേ ച മാം വിനാ ॥ ൪൫ ॥
കാലകര്മഗുണാധീനോ ദേഹോഽയം പാഞ്ചഭൌതികഃ ।
കഥമന്യാംസ്തു ഗോപായേത്സര്പഗ്രസ്തോ യഥാ പരമ് ॥ ൪൬ ॥
കഥമന്യാംസ്തു ഗോപായേത്സര്പഗ്രസ്തോ യഥാ പരമ് ॥ ൪൬ ॥
അഹസ്താനി സഹസ്താനാമപദാനി ചതുഷ്പദാമ് ।
ഫല്ഗൂനി തത്ര മഹതാം ജീവോ ജീവസ്യ ജീവനമ് ॥ ൪൭ ॥
ഫല്ഗൂനി തത്ര മഹതാം ജീവോ ജീവസ്യ ജീവനമ് ॥ ൪൭ ॥
തദിദം ഭഗവാന് രാജന്നേക ആത്മാത്മനാം സ്വദൃക് ।
അന്തരോഽനന്തരോ ഭാതി പശ്യ തം മായയോരുധാ ॥ ൪൮ ॥
അന്തരോഽനന്തരോ ഭാതി പശ്യ തം മായയോരുധാ ॥ ൪൮ ॥
സോഽയമദ്യ മഹാരാജ ഭഗവാന് ഭൂതഭാവനഃ ।
കാലരൂപോഽവതീര്ണോഽസ്യാമഭാവായ സുരദ്വിഷാമ് ॥ ൪൯ ॥
കാലരൂപോഽവതീര്ണോഽസ്യാമഭാവായ സുരദ്വിഷാമ് ॥ ൪൯ ॥
നിഷ്പാദിതം ദേവകൃത്യമവശേഷം പ്രതീക്ഷതേ ।
താവദ് യൂയമവേക്ഷധ്വം ഭവേദ് യാവദിഹേശ്വരഃ ॥ ൫൦ ॥
താവദ് യൂയമവേക്ഷധ്വം ഭവേദ് യാവദിഹേശ്വരഃ ॥ ൫൦ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രഃ സഹ ഭ്രാത്രാ ഗാന്ധാര്യാ ച സ്വഭാര്യയാ ।
ദക്ഷിണേന ഹിമവത ഋഷീണാമാശ്രമം ഗതഃ ॥ ൫൧ ॥
ദക്ഷിണേന ഹിമവത ഋഷീണാമാശ്രമം ഗതഃ ॥ ൫൧ ॥
സ്രോതോഭിഃ സപ്തഭിര്യാ വൈ സ്വര്ധുനീ സപ്തധാ വ്യധാത് ।
സപ്താനാം പ്രീതയേ നാനാ സപ്തസ്രോതഃ പ്രചക്ഷതേ ॥ ൫൨ ॥
സപ്താനാം പ്രീതയേ നാനാ സപ്തസ്രോതഃ പ്രചക്ഷതേ ॥ ൫൨ ॥
സ്നാത്വാനുസവനം തസ്മിന്ഹുത്വാ ചാഗ്നീന്യഥാവിധി ।
അബ്ഭക്ഷ ഉപശാന്താത്മാ സ ആസ്തേ വിഗതൈഷണഃ ॥ ൫൩ ॥
അബ്ഭക്ഷ ഉപശാന്താത്മാ സ ആസ്തേ വിഗതൈഷണഃ ॥ ൫൩ ॥
ജിതാസനോ ജിതശ്വാസഃ പ്രത്യാഹൃതഷഡിന്ദ്രിയഃ ।
ഹരിഭാവനയാ ധ്വസ്തരജഃസത്ത്വതമോമലഃ ॥ ൫൪ ॥
ഹരിഭാവനയാ ധ്വസ്തരജഃസത്ത്വതമോമലഃ ॥ ൫൪ ॥
വിജ്ഞാനാത്മനി സംയോജ്യ ക്ഷേത്രജ്ഞേ പ്രവിലാപ്യ തമ് ।
ബ്രഹ്മണ്യാത്മാനമാധാരേ ഘടാമ്ബരമിവാമ്ബരേ ॥ ൫൫ ॥
ബ്രഹ്മണ്യാത്മാനമാധാരേ ഘടാമ്ബരമിവാമ്ബരേ ॥ ൫൫ ॥
ധ്വസ്തമായാഗുണോദര്കോ നിരുദ്ധകരണാശയഃ ।
നിവര്തിതാഖിലാഹാര ആസ്തേ സ്ഥാണുരിവാചലഃ ।
തസ്യാന്തരായോ മൈവാഭൂഃ സന്ന്യസ്താഖിലകര്മണഃ ॥ ൫൬ ॥
നിവര്തിതാഖിലാഹാര ആസ്തേ സ്ഥാണുരിവാചലഃ ।
തസ്യാന്തരായോ മൈവാഭൂഃ സന്ന്യസ്താഖിലകര്മണഃ ॥ ൫൬ ॥
സ വാ അദ്യതനാദ് രാജന് പരതഃ പഞ്ചമേഽഹനി ।
കലേവരം ഹാസ്യതി സ്വം തച്ച ഭസ്മീഭവിഷ്യതി ॥ ൫൭ ॥
കലേവരം ഹാസ്യതി സ്വം തച്ച ഭസ്മീഭവിഷ്യതി ॥ ൫൭ ॥
ദഹ്യമാനേഽഗ്നിഭിര്ദേഹേ പത്യുഃ പത്നീ സഹോടജേ ।
ബഹിഃ സ്ഥിതാ പതിം സാധ്വീ തമഗ്നിമനു വേക്ഷ്യതി ॥ ൫൮ ॥
ബഹിഃ സ്ഥിതാ പതിം സാധ്വീ തമഗ്നിമനു വേക്ഷ്യതി ॥ ൫൮ ॥
വിദുരസ്തു തദാശ്ചര്യം നിശാമ്യ കുരുനന്ദന ।
ഹര്ഷശോകയുതസ്തസ്മാദ് ഗന്താ തീര്ഥനിഷേവകഃ ॥ ൫൯ ॥
ഹര്ഷശോകയുതസ്തസ്മാദ് ഗന്താ തീര്ഥനിഷേവകഃ ॥ ൫൯ ॥
ഇത്യുക്ത്വാഥാരുഹത് സ്വര്ഗം നാരദഃ സഹതുമ്ബുരുഃ ।
യുധിഷ്ഠിരോ വചസ്തസ്യ ഹൃദി കൃത്വാജഹാച്ഛുചഃ ॥ ൬൦ ॥
യുധിഷ്ഠിരോ വചസ്തസ്യ ഹൃദി കൃത്വാജഹാച്ഛുചഃ ॥ ൬൦ ॥