ସୂତ ଉଵାଚ
ଵିଦୁରସ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଯାଂ ମୈତ୍ରେଯାଦାତ୍ମନୋ ଗତିମ୍ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵାଗାଦ୍ଧାସ୍ତିନପୁରଂ ତଯାଵାପ୍ତଵିଵିତ୍ସିତଃ ॥ ୧ ॥
ଵିଦୁରସ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଯାଂ ମୈତ୍ରେଯାଦାତ୍ମନୋ ଗତିମ୍ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵାଗାଦ୍ଧାସ୍ତିନପୁରଂ ତଯାଵାପ୍ତଵିଵିତ୍ସିତଃ ॥ ୧ ॥
ଯାଵତଃ କୃତଵାନ୍ ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ କ୍ଷତ୍ତା କୌଷାରଵାଗ୍ରତଃ ।
ଜାତୈକଭକ୍ତିର୍ଗୋଵିନ୍ଦେ ତେଭ୍ଯଶ୍ଚୋପରରାମ ହ ॥ ୨ ॥
ଜାତୈକଭକ୍ତିର୍ଗୋଵିନ୍ଦେ ତେଭ୍ଯଶ୍ଚୋପରରାମ ହ ॥ ୨ ॥
ତଂ ବନ୍ଧୁମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମପୁତ୍ରଃ ସହାନୁଜଃ ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଯୁଯୁତ୍ସୁଶ୍ଚ ସୂତଃ ଶାରଦ୍ଵତଃ ପୃଥା ॥ ୩ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଯୁଯୁତ୍ସୁଶ୍ଚ ସୂତଃ ଶାରଦ୍ଵତଃ ପୃଥା ॥ ୩ ॥
ଗାନ୍ଧାରୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସୁଭଦ୍ରା ଚୋତ୍ତରା କୃପୀ ।
ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ଜାମଯଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ଜ୍ଞାତଯଃ ସସୁତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୪ ॥
ଅନ୍ଯାଶ୍ଚ ଜାମଯଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ଜ୍ଞାତଯଃ ସସୁତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୪ ॥
ପ୍ରତ୍ଯୁଜ୍ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ପ୍ରାଣଂ ତନ୍ଵ ଇଵାଗତମ୍ ।
ଅଭିସଙ୍ଗମ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ ପରିଷ୍ଵଙ୍ଗାଭିଵାଦନୈଃ ॥ ୫ ॥
ଅଭିସଙ୍ଗମ୍ଯ ଵିଧିଵତ୍ ପରିଷ୍ଵଙ୍ଗାଭିଵାଦନୈଃ ॥ ୫ ॥
ମୁମୁଚୁଃ ପ୍ରେମବାଷ୍ପୌଘଂ ଵିରହୌତ୍କଣ୍ଠ୍ଯକାତରାଃ ।
ରାଜା ତମର୍ହଯାଞ୍ଚକ୍ରେ କୃତାସନପରିଗ୍ରହମ୍ ॥ ୬ ॥
ରାଜା ତମର୍ହଯାଞ୍ଚକ୍ରେ କୃତାସନପରିଗ୍ରହମ୍ ॥ ୬ ॥
ତଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମାସୀନଂ ସୁଖମାସନେ ।
ପ୍ରଶ୍ରଯାଵନତୋ ରାଜା ପ୍ରାହ ତେଷାଂ ଚ ଶୃଣ୍ଵତାମ୍ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରଶ୍ରଯାଵନତୋ ରାଜା ପ୍ରାହ ତେଷାଂ ଚ ଶୃଣ୍ଵତାମ୍ ॥ ୭ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ
ଅପି ସ୍ମରଥ ନୋ ଯୁଷ୍ମତ୍ପକ୍ଷଚ୍ଛାଯାସମେଧିତାନ୍ ।
ଵିପଦ୍ଗଣାଦ୍ଵିଷାଗ୍ନ୍ଯାଦେର୍ମୋଚିତା ଯତ୍ସମାତୃକାଃ ॥ ୮ ॥
ଅପି ସ୍ମରଥ ନୋ ଯୁଷ୍ମତ୍ପକ୍ଷଚ୍ଛାଯାସମେଧିତାନ୍ ।
ଵିପଦ୍ଗଣାଦ୍ଵିଷାଗ୍ନ୍ଯାଦେର୍ମୋଚିତା ଯତ୍ସମାତୃକାଃ ॥ ୮ ॥
କଯା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ଵର୍ତିତଂ ଵଶ୍ଚରଦ୍ଭିଃ କ୍ଷିତିମଣ୍ଡଲମ୍ ।
ତୀର୍ଥାନି କ୍ଷେତ୍ରମୁଖ୍ଯାନି ସେଵିତାନୀହ ଭୂତଲେ ॥ ୯ ॥
ତୀର୍ଥାନି କ୍ଷେତ୍ରମୁଖ୍ଯାନି ସେଵିତାନୀହ ଭୂତଲେ ॥ ୯ ॥
ଭଵଦ୍ଵିଧା ଭାଗଵତାସ୍ତୀର୍ଥଭୂତାଃ ସ୍ଵଯଂ ଵିଭୋ ।
ତୀର୍ଥୀକୁର୍ଵନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ଵାନ୍ତଃସ୍ଥେନ ଗଦାଭୃତା ॥ ୧୦ ॥
ତୀର୍ଥୀକୁର୍ଵନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ଵାନ୍ତଃସ୍ଥେନ ଗଦାଭୃତା ॥ ୧୦ ॥
ଅପି ନଃ ସୁହୃଦସ୍ତାତ ବାନ୍ଧଵାଃ କୃଷ୍ଣଦେଵତାଃ ।
ଦୃଷ୍ଟାଃ ଶ୍ରୁତା ଵା ଯଦଵଃ ସ୍ଵପୁର୍ଯାଂ ସୁଖମାସତେ ॥ ୧୧ ॥
ଦୃଷ୍ଟାଃ ଶ୍ରୁତା ଵା ଯଦଵଃ ସ୍ଵପୁର୍ଯାଂ ସୁଖମାସତେ ॥ ୧୧ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଧର୍ମରାଜେନ ସର୍ଵଂ ତତ୍ ସମଵର୍ଣଯତ୍ ।
ଯଥାନୁଭୂତଂ
କ୍ରମଶୋ ଵିନା ଯଦୁକୁଲକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଯଥାନୁଭୂତଂ
କ୍ରମଶୋ ଵିନା ଯଦୁକୁଲକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ନନ୍ଵପ୍ରିଯଂ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ନୃଣାଂ
ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍ ।
ନାଵେଦଯତ୍ ସକରୁଣୋ ଦୁଃଖିତାନ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମକ୍ଷମଃ ॥ ୧୩ ॥
ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍ ।
ନାଵେଦଯତ୍ ସକରୁଣୋ ଦୁଃଖିତାନ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମକ୍ଷମଃ ॥ ୧୩ ॥
କଞ୍ଚିତ୍କାଲମଥାଵାତ୍ସୀତ୍ସତ୍କୃତୋ ଦେଵଵତ୍ସୁଖମ୍ ।
ଭ୍ରାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଶ୍ରେଯସ୍କୃତ୍ସର୍ଵେଷାଂ ସୁଖମାଵହନ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଭ୍ରାତୁର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯ ଶ୍ରେଯସ୍କୃତ୍ସର୍ଵେଷାଂ ସୁଖମାଵହନ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଅବିଭ୍ରଦର୍ଯମା ଦଣ୍ଡଂ ଯଥାଵଦଘକାରିଷୁ ।
ଯାଵଦ୍ଦଧାର ଶୂଦ୍ରତ୍ଵଂ ଶାପାଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ଯମଃ ॥ ୧୫ ॥
ଯାଵଦ୍ଦଧାର ଶୂଦ୍ରତ୍ଵଂ ଶାପାଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ଯମଃ ॥ ୧୫ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଲବ୍ଧରାଜ୍ଯୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୌତ୍ରଂ କୁଲନ୍ଧରମ୍ ।
ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଲୋକପାଲାଭୈର୍ମୁମୁଦେ ପରଯା ଶ୍ରିଯା ॥ ୧୬ ॥
ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଲୋକପାଲାଭୈର୍ମୁମୁଦେ ପରଯା ଶ୍ରିଯା ॥ ୧୬ ॥
ଏଵଂ ଗୃହେଷୁ ସକ୍ତାନାଂ ପ୍ରମତ୍ତାନାଂ ତଦୀହଯା ।
ଅତ୍ଯକ୍ରାମଦଵିଜ୍ଞାତଃ କାଲଃ ପରମଦୁସ୍ତରଃ ॥ ୧୭ ॥
ଅତ୍ଯକ୍ରାମଦଵିଜ୍ଞାତଃ କାଲଃ ପରମଦୁସ୍ତରଃ ॥ ୧୭ ॥
ଵିଦୁରସ୍ତଦଭିପ୍ରେତ୍ଯ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମଭାଷତ ।
ରାଜନ୍ନିର୍ଗମ୍ଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପଶ୍ଯେଦଂ ଭଯମାଗତମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ରାଜନ୍ନିର୍ଗମ୍ଯତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପଶ୍ଯେଦଂ ଭଯମାଗତମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରତିକ୍ରିଯା ନ ଯସ୍ଯେହ କୁତଶ୍ଚିତ୍କର୍ହିଚିତ୍ପ୍ରଭୋ ।
ସ ଏଷ ଭଗଵାନ୍ କାଲଃ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସମାଗତଃ ॥ ୧୯ ॥
ସ ଏଷ ଭଗଵାନ୍ କାଲଃ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସମାଗତଃ ॥ ୧୯ ॥
ଯେନ ଚୈଵାଭିପନ୍ନୋଽଯଂ ପ୍ରାଣୈଃ ପ୍ରିଯତମୈରପି ।
ଜନଃ ସଦ୍ଯୋ ଵିଯୁଜ୍ଯେତ କିମୁତାନ୍ଯୈର୍ଧନାଦିଭିଃ ॥ ୨୦ ॥
ଜନଃ ସଦ୍ଯୋ ଵିଯୁଜ୍ଯେତ କିମୁତାନ୍ଯୈର୍ଧନାଦିଭିଃ ॥ ୨୦ ॥
ପିତୃଭ୍ରାତୃସୁହୃତ୍ପୁତ୍ରା ହତାସ୍ତେ ଵିଗତଂ ଵଯମ୍ ।
ଆତ୍ମା ଚ ଜରଯା ଗ୍ରସ୍ତଃ ପରଗେହମୁପାସସେ ॥ ୨୧ ॥
ଆତ୍ମା ଚ ଜରଯା ଗ୍ରସ୍ତଃ ପରଗେହମୁପାସସେ ॥ ୨୧ ॥
ଅନ୍ଧଃ ପୁରୈଵ ଵଧିରୋ ମନ୍ଦପ୍ରଜ୍ଞାଶ୍ଚ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ।
ଵିଶୀର୍ଣଦନ୍ତୋ ମନ୍ଦାଗ୍ନିଃ ସରାଗଃ କଫମୁଦ୍ଵହନ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଵିଶୀର୍ଣଦନ୍ତୋ ମନ୍ଦାଗ୍ନିଃ ସରାଗଃ କଫମୁଦ୍ଵହନ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଅହୋ ମହୀଯସୀ ଜନ୍ତୋର୍ଜୀଵିତାଶା ଯଥା ଭଵାନ୍ ।
ଭୀମାପଵର୍ଜିତଂ
ପିଣ୍ଡମାଦତ୍ତେ ଗୃହପାଲଵତ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଭୀମାପଵର୍ଜିତଂ
ପିଣ୍ଡମାଦତ୍ତେ ଗୃହପାଲଵତ୍ ॥ ୨୩ ॥
ଅଗ୍ନିର୍ନିସୃଷ୍ଟୋ ଦତ୍ତଶ୍ଚ ଗରୋ ଦାରାଶ୍ଚ
ଦୂଷିତାଃ ।
ହୃତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଧନଂ ଯେଷାଂ ତଦ୍ଦତ୍ତୈରସୁଭିଃ କିଯତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଦୂଷିତାଃ ।
ହୃତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଧନଂ ଯେଷାଂ ତଦ୍ଦତ୍ତୈରସୁଭିଃ କିଯତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ତସ୍ଯାପି ତଵ ଦେହୋଽଯଂ କୃପଣସ୍ଯ ଜିଜୀଵିଷୋଃ ।
ପରୈତ୍ଯନିଚ୍ଛତୋ ଜୀର୍ଣୋ ଜରଯା ଵାସସୀ ଇଵ ॥ ୨୫ ॥
ପରୈତ୍ଯନିଚ୍ଛତୋ ଜୀର୍ଣୋ ଜରଯା ଵାସସୀ ଇଵ ॥ ୨୫ ॥
ଗତସ୍ଵାର୍ଥମିମଂ ଦେହଂ ଵିରକ୍ତୋ ମୁକ୍ତବନ୍ଧନଃ ।
ଅଵିଜ୍ଞାତଗତିର୍ଜହ୍ଯାତ୍ ସ ଵୈ ଧୀର ଉଦାହୃତଃ ॥ ୨୬ ॥
ଅଵିଜ୍ଞାତଗତିର୍ଜହ୍ଯାତ୍ ସ ଵୈ ଧୀର ଉଦାହୃତଃ ॥ ୨୬ ॥
ଯଃ ସ୍ଵକାତ୍ପରତୋ ଵେହ ଜାତନିର୍ଵେଦ ଆତ୍ମଵାନ୍ ।
ହୃଦି କୃତ୍ଵା ହରିଂ ଗେହାତ୍ପ୍ରଵ୍ରଜେତ୍ସ ନରୋତ୍ତମଃ ॥ ୨୭ ॥
ହୃଦି କୃତ୍ଵା ହରିଂ ଗେହାତ୍ପ୍ରଵ୍ରଜେତ୍ସ ନରୋତ୍ତମଃ ॥ ୨୭ ॥
ଅଥୋଦୀଚୀଂ ଦିଶଂ ଯାତୁ ସ୍ଵୈରଜ୍ଞାତଗତିର୍ଭଵାନ୍ ।
ଇତୋଽର୍ଵାକ୍ପ୍ରାଯଶଃ କାଲଃ ପୁଂସାଂ ଗୁଣଵିକର୍ଷଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଇତୋଽର୍ଵାକ୍ପ୍ରାଯଶଃ କାଲଃ ପୁଂସାଂ ଗୁଣଵିକର୍ଷଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଏଵଂ ରାଜା ଵିଦୁରେଣାନୁଜେନ
ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁର୍ବୋଧିତ ଆଜମୀଢଃ ।
ଛିତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵେଷୁ ସ୍ନେହପାଶାନ୍ଦ୍ରଢିମ୍ନୋ
ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ଭ୍ରାତୃସନ୍ଦର୍ଶିତାଧ୍ଵା ॥ ୨୯ ॥
ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁର୍ବୋଧିତ ଆଜମୀଢଃ ।
ଛିତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵେଷୁ ସ୍ନେହପାଶାନ୍ଦ୍ରଢିମ୍ନୋ
ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ଭ୍ରାତୃସନ୍ଦର୍ଶିତାଧ୍ଵା ॥ ୨୯ ॥
ପତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ସୁବଲସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ
ପତିଵ୍ରତା ଚାନୁଜଗାମ ସାଧ୍ଵୀ ।
ହିମାଲଯଂ ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡପ୍ରହର୍ଷଂ
ମନସ୍ଵିନାମିଵ ସତ୍ସମ୍ପ୍ରହାରଃ ॥ ୩୦ ॥
ପତିଵ୍ରତା ଚାନୁଜଗାମ ସାଧ୍ଵୀ ।
ହିମାଲଯଂ ନ୍ଯସ୍ତଦଣ୍ଡପ୍ରହର୍ଷଂ
ମନସ୍ଵିନାମିଵ ସତ୍ସମ୍ପ୍ରହାରଃ ॥ ୩୦ ॥
ଅଜାତଶତ୍ରୁଃ କୃତମୈତ୍ରୋ ହୁତାଗ୍ନି-
ର୍ଵିପ୍ରାନ୍ନତ୍ଵା
ତିଲଗୋଭୂମିରୁକ୍ମୈଃ ।
ଗୃହଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଵନ୍ଦନାଯ
ନ ଚାପଶ୍ଯତ୍ପିତରୌ
ସୌବଲୀଂ ଚ ॥ ୩୧ ॥
ର୍ଵିପ୍ରାନ୍ନତ୍ଵା
ତିଲଗୋଭୂମିରୁକ୍ମୈଃ ।
ଗୃହଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଵନ୍ଦନାଯ
ନ ଚାପଶ୍ଯତ୍ପିତରୌ
ସୌବଲୀଂ ଚ ॥ ୩୧ ॥
ତତ୍ର ସଞ୍ଜଯମାସୀନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛୋଦ୍ଵିଗ୍ନମାନସଃ ।
ଗାଵଲ୍ଗଣେ କ୍ଵ ନସ୍ତାତୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ହୀନଶ୍ଚ ନେତ୍ରଯୋଃ ॥ ୩୨ ॥
ଗାଵଲ୍ଗଣେ କ୍ଵ ନସ୍ତାତୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ହୀନଶ୍ଚ ନେତ୍ରଯୋଃ ॥ ୩୨ ॥
ଅମ୍ବା ଚ ହତପୁତ୍ରାର୍ତା ପିତୃଵ୍ଯଃ କ୍ଵ ଗତଃ ସୁହୃତ୍ ।
ଅପି ମଯ୍ଯକୃତପ୍ରଜ୍ଞେ ହତବନ୍ଧୁଃ ସ ଭାର୍ଯଯା ।
ଆଶଂସମାନଃ ଶମଲଂ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଦୁଃଖିତୋଽପତତ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଅପି ମଯ୍ଯକୃତପ୍ରଜ୍ଞେ ହତବନ୍ଧୁଃ ସ ଭାର୍ଯଯା ।
ଆଶଂସମାନଃ ଶମଲଂ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଦୁଃଖିତୋଽପତତ୍ ॥ ୩୩ ॥
ପିତର୍ଯୁପରତେ ପାଣ୍ଡୌ ସର୍ଵାନ୍ନଃ ସୁହୃଦଃ ଶିଶୂନ୍ ।
ଅରକ୍ଷତାଂ ଵ୍ଯସନତଃ ପିତୃଵ୍ଯୌ କ୍ଵ ଗତାଵିତଃ ॥ ୩୪ ॥
ଅରକ୍ଷତାଂ ଵ୍ଯସନତଃ ପିତୃଵ୍ଯୌ କ୍ଵ ଗତାଵିତଃ ॥ ୩୪ ॥
ସୂତ ଉଵାଚ
କୃପଯା ସ୍ନେଡହଵୈକ୍ଲଵ୍ଯାତ୍ସୂତୋ ଵିରହକର୍ଶିତଃ ।
ଆତ୍ମେଶ୍ଵରମଚକ୍ଷାଣୋ ନ ପ୍ରତ୍ଯାହାତିପୀଡିତଃ ॥ ୩୫ ॥
କୃପଯା ସ୍ନେଡହଵୈକ୍ଲଵ୍ଯାତ୍ସୂତୋ ଵିରହକର୍ଶିତଃ ।
ଆତ୍ମେଶ୍ଵରମଚକ୍ଷାଣୋ ନ ପ୍ରତ୍ଯାହାତିପୀଡିତଃ ॥ ୩୫ ॥
ଵିମୃଜ୍ଯାଶ୍ରୂଣି ପାଣିଭ୍ଯାଂ
ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁଂ ପ୍ରତ୍ଯୂଚେ ପ୍ରଭୋଃ ପାଦାଵନୁସ୍ମରନ୍ ॥ ୩୬ ॥
ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ।
ଅଜାତଶତ୍ରୁଂ ପ୍ରତ୍ଯୂଚେ ପ୍ରଭୋଃ ପାଦାଵନୁସ୍ମରନ୍ ॥ ୩୬ ॥
ସଞ୍ଜଯ ଉଵାଚ
ନାହଂ ଵେଦ ଵ୍ଯଵସିତଂ ପିତ୍ରୋର୍ଵଃ କୁଲନନ୍ଦନ ।
ଗାନ୍ଧାର୍ଯା
ଵା ମହାବାହୋ ମୁଷିତୋଽସ୍ମି ମହାତ୍ମଭିଃ ॥ ୩୭ ॥
ନାହଂ ଵେଦ ଵ୍ଯଵସିତଂ ପିତ୍ରୋର୍ଵଃ କୁଲନନ୍ଦନ ।
ଗାନ୍ଧାର୍ଯା
ଵା ମହାବାହୋ ମୁଷିତୋଽସ୍ମି ମହାତ୍ମଭିଃ ॥ ୩୭ ॥
ଅଥାଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ ନାରଦଃ ସହତୁମ୍ବୁରୁଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯାଭିଵାଦ୍ଯାହ ସାନୁଜୋଽଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ମୁନିମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯାଭିଵାଦ୍ଯାହ ସାନୁଜୋଽଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ମୁନିମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ
ନାହଂ ଵେଦ ଗତିଂ ପିତ୍ରୋର୍ଭଗଵନ୍ କ୍ଵ
ଗତାଵିତଃ ।
ଅମ୍ବା ଵା ହତପୁତ୍ରାର୍ତା କ୍ଵ ଗତା ଚ ତପସ୍ଵିନୀ ॥ ୩୯ ॥
ନାହଂ ଵେଦ ଗତିଂ ପିତ୍ରୋର୍ଭଗଵନ୍ କ୍ଵ
ଗତାଵିତଃ ।
ଅମ୍ବା ଵା ହତପୁତ୍ରାର୍ତା କ୍ଵ ଗତା ଚ ତପସ୍ଵିନୀ ॥ ୩୯ ॥
କର୍ଣଧାର ଇଵାପାରେ ଭଗଵାନ୍ ପାରଦର୍ଶକଃ ।
ଅଥାବଭାଷେ
ଭଗଵାନ୍ ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ ॥ ୪୦ ॥
ଅଥାବଭାଷେ
ଭଗଵାନ୍ ନାରଦୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ ॥ ୪୦ ॥
ନାରଦ ଉଵାଚ
ମା କଞ୍ଚନ ଶୁଚୋ ରାଜନ୍ ଯଦୀଶ୍ଵରଵଶଂ ଜଗତ୍ ।
ଲୋକାଃ ସପାଲା ଯସ୍ଯେମେ ଵହନ୍ତି ବଲିମୀଶିତୁଃ ।
ସ ସଂଯୁନକ୍ତି ଭୂତାନି ସ ଏଵ ଵିଯୁନକ୍ତି ଚ ॥ ୪୧ ॥
ମା କଞ୍ଚନ ଶୁଚୋ ରାଜନ୍ ଯଦୀଶ୍ଵରଵଶଂ ଜଗତ୍ ।
ଲୋକାଃ ସପାଲା ଯସ୍ଯେମେ ଵହନ୍ତି ବଲିମୀଶିତୁଃ ।
ସ ସଂଯୁନକ୍ତି ଭୂତାନି ସ ଏଵ ଵିଯୁନକ୍ତି ଚ ॥ ୪୧ ॥
ଯଥା ଗାଵୋ ନସି ପ୍ରୋତାସ୍ତନ୍ତ୍ଯାଂ ବଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଦାମଭିଃ ।
ଵାକ୍ତନ୍ତ୍ଯାଂ ନାମଭିର୍ବଦ୍ଧା ଵହନ୍ତି ବଲିମୀଶିତୁଃ ॥ ୪୨ ॥
ଵାକ୍ତନ୍ତ୍ଯାଂ ନାମଭିର୍ବଦ୍ଧା ଵହନ୍ତି ବଲିମୀଶିତୁଃ ॥ ୪୨ ॥
ଯଥା କ୍ରୀଡୋପସ୍କରାଣାଂ ସଂଯୋଗଵିଗମାଵିହ ।
ଇଚ୍ଛଯା କ୍ରୀଡିତୁଃ ସ୍ଯାତାଂ ତଥୈଵେଶେଚ୍ଛଯା ନୃଣାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଇଚ୍ଛଯା କ୍ରୀଡିତୁଃ ସ୍ଯାତାଂ ତଥୈଵେଶେଚ୍ଛଯା ନୃଣାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଯନ୍ମନ୍ଯସେ ଧ୍ରୁଵଂ ଲୋକମଧ୍ରୁଵଂ ଵା ନ ଚୋଭଯମ୍ ।
ସର୍ଵଥା ନ ହି ଶୋଚ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ନେହାଦନ୍ଯତ୍ର ମୋହଜାତ୍ ॥ ୪୪ ॥
ସର୍ଵଥା ନ ହି ଶୋଚ୍ଯାସ୍ତେ ସ୍ନେହାଦନ୍ଯତ୍ର ମୋହଜାତ୍ ॥ ୪୪ ॥
ତସ୍ମାଜ୍ଜହ୍ଯଙ୍ଗ ଵୈକ୍ଲଵ୍ଯମଜ୍ଞାନକୃତମାତ୍ମନଃ ।
କଥଂ ତ୍ଵନାଥାଃ କୃପଣା ଵର୍ତେରଂସ୍ତେ ଚ ମାଂ ଵିନା ॥ ୪୫ ॥
କଥଂ ତ୍ଵନାଥାଃ କୃପଣା ଵର୍ତେରଂସ୍ତେ ଚ ମାଂ ଵିନା ॥ ୪୫ ॥
କାଲକର୍ମଗୁଣାଧୀନୋ ଦେହୋଽଯଂ ପାଞ୍ଚଭୌତିକଃ ।
କଥମନ୍ଯାଂସ୍ତୁ ଗୋପାଯେତ୍ସର୍ପଗ୍ରସ୍ତୋ ଯଥା ପରମ୍ ॥ ୪୬ ॥
କଥମନ୍ଯାଂସ୍ତୁ ଗୋପାଯେତ୍ସର୍ପଗ୍ରସ୍ତୋ ଯଥା ପରମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ଅହସ୍ତାନି ସହସ୍ତାନାମପଦାନି ଚତୁଷ୍ପଦାମ୍ ।
ଫଲ୍ଗୂନି ତତ୍ର ମହତାଂ ଜୀଵୋ ଜୀଵସ୍ଯ ଜୀଵନମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଫଲ୍ଗୂନି ତତ୍ର ମହତାଂ ଜୀଵୋ ଜୀଵସ୍ଯ ଜୀଵନମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ତଦିଦଂ ଭଗଵାନ୍ ରାଜନ୍ନେକ ଆତ୍ମାତ୍ମନାଂ ସ୍ଵଦୃକ୍ ।
ଅନ୍ତରୋଽନନ୍ତରୋ ଭାତି ପଶ୍ଯ ତଂ ମାଯଯୋରୁଧା ॥ ୪୮ ॥
ଅନ୍ତରୋଽନନ୍ତରୋ ଭାତି ପଶ୍ଯ ତଂ ମାଯଯୋରୁଧା ॥ ୪୮ ॥
ସୋଽଯମଦ୍ଯ ମହାରାଜ ଭଗଵାନ୍ ଭୂତଭାଵନଃ ।
କାଲରୂପୋଽଵତୀର୍ଣୋଽସ୍ଯାମଭାଵାଯ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ ॥ ୪୯ ॥
କାଲରୂପୋଽଵତୀର୍ଣୋଽସ୍ଯାମଭାଵାଯ ସୁରଦ୍ଵିଷାମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ନିଷ୍ପାଦିତଂ ଦେଵକୃତ୍ଯମଵଶେଷଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷତେ ।
ତାଵଦ୍ ଯୂଯମଵେକ୍ଷଧ୍ଵଂ ଭଵେଦ୍ ଯାଵଦିହେଶ୍ଵରଃ ॥ ୫୦ ॥
ତାଵଦ୍ ଯୂଯମଵେକ୍ଷଧ୍ଵଂ ଭଵେଦ୍ ଯାଵଦିହେଶ୍ଵରଃ ॥ ୫୦ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ଗାନ୍ଧାର୍ଯା ଚ ସ୍ଵଭାର୍ଯଯା ।
ଦକ୍ଷିଣେନ ହିମଵତ ଋଷୀଣାମାଶ୍ରମଂ ଗତଃ ॥ ୫୧ ॥
ଦକ୍ଷିଣେନ ହିମଵତ ଋଷୀଣାମାଶ୍ରମଂ ଗତଃ ॥ ୫୧ ॥
ସ୍ରୋତୋଭିଃ ସପ୍ତଭିର୍ଯା ଵୈ ସ୍ଵର୍ଧୁନୀ ସପ୍ତଧା ଵ୍ଯଧାତ୍ ।
ସପ୍ତାନାଂ ପ୍ରୀତଯେ ନାନା ସପ୍ତସ୍ରୋତଃ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ॥ ୫୨ ॥
ସପ୍ତାନାଂ ପ୍ରୀତଯେ ନାନା ସପ୍ତସ୍ରୋତଃ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ॥ ୫୨ ॥
ସ୍ନାତ୍ଵାନୁସଵନଂ ତସ୍ମିନ୍ହୁତ୍ଵା ଚାଗ୍ନୀନ୍ଯଥାଵିଧି ।
ଅବ୍ଭକ୍ଷ ଉପଶାନ୍ତାତ୍ମା ସ ଆସ୍ତେ ଵିଗତୈଷଣଃ ॥ ୫୩ ॥
ଅବ୍ଭକ୍ଷ ଉପଶାନ୍ତାତ୍ମା ସ ଆସ୍ତେ ଵିଗତୈଷଣଃ ॥ ୫୩ ॥
ଜିତାସନୋ ଜିତଶ୍ଵାସଃ ପ୍ରତ୍ଯାହୃତଷଡିନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ହରିଭାଵନଯା ଧ୍ଵସ୍ତରଜଃସତ୍ତ୍ଵତମୋମଲଃ ॥ ୫୪ ॥
ହରିଭାଵନଯା ଧ୍ଵସ୍ତରଜଃସତ୍ତ୍ଵତମୋମଲଃ ॥ ୫୪ ॥
ଵିଜ୍ଞାନାତ୍ମନି ସଂଯୋଜ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞେ ପ୍ରଵିଲାପ୍ଯ ତମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାତ୍ମାନମାଧାରେ ଘଟାମ୍ବରମିଵାମ୍ବରେ ॥ ୫୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯାତ୍ମାନମାଧାରେ ଘଟାମ୍ବରମିଵାମ୍ବରେ ॥ ୫୫ ॥
ଧ୍ଵସ୍ତମାଯାଗୁଣୋଦର୍କୋ ନିରୁଦ୍ଧକରଣାଶଯଃ ।
ନିଵର୍ତିତାଖିଲାହାର ଆସ୍ତେ ସ୍ଥାଣୁରିଵାଚଲଃ ।
ତସ୍ଯାନ୍ତରାଯୋ ମୈଵାଭୂଃ ସନ୍ନ୍ଯସ୍ତାଖିଲକର୍ମଣଃ ॥ ୫୬ ॥
ନିଵର୍ତିତାଖିଲାହାର ଆସ୍ତେ ସ୍ଥାଣୁରିଵାଚଲଃ ।
ତସ୍ଯାନ୍ତରାଯୋ ମୈଵାଭୂଃ ସନ୍ନ୍ଯସ୍ତାଖିଲକର୍ମଣଃ ॥ ୫୬ ॥
ସ ଵା ଅଦ୍ଯତନାଦ୍ ରାଜନ୍ ପରତଃ ପଞ୍ଚମେଽହନି ।
କଲେଵରଂ ହାସ୍ଯତି ସ୍ଵଂ ତଚ୍ଚ ଭସ୍ମୀଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୫୭ ॥
କଲେଵରଂ ହାସ୍ଯତି ସ୍ଵଂ ତଚ୍ଚ ଭସ୍ମୀଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୫୭ ॥
ଦହ୍ଯମାନେଽଗ୍ନିଭିର୍ଦେହେ ପତ୍ଯୁଃ ପତ୍ନୀ ସହୋଟଜେ ।
ବହିଃ ସ୍ଥିତା ପତିଂ ସାଧ୍ଵୀ ତମଗ୍ନିମନୁ ଵେକ୍ଷ୍ଯତି ॥ ୫୮ ॥
ବହିଃ ସ୍ଥିତା ପତିଂ ସାଧ୍ଵୀ ତମଗ୍ନିମନୁ ଵେକ୍ଷ୍ଯତି ॥ ୫୮ ॥
ଵିଦୁରସ୍ତୁ ତଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ନିଶାମ୍ଯ କୁରୁନନ୍ଦନ ।
ହର୍ଷଶୋକଯୁତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ଗନ୍ତା ତୀର୍ଥନିଷେଵକଃ ॥ ୫୯ ॥
ହର୍ଷଶୋକଯୁତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ଗନ୍ତା ତୀର୍ଥନିଷେଵକଃ ॥ ୫୯ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଥାରୁହତ୍ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନାରଦଃ ସହତୁମ୍ବୁରୁଃ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ହୃଦି କୃତ୍ଵାଜହାଚ୍ଛୁଚଃ ॥ ୬୦ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ହୃଦି କୃତ୍ଵାଜହାଚ୍ଛୁଚଃ ॥ ୬୦ ॥