సూత ఉవాచ
సమ్ప్రస్థితే ద్వారకాయాం జిష్ణౌ బన్ధుదిదృక్షయా ।
జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్ ॥ ౧ ॥
సమ్ప్రస్థితే ద్వారకాయాం జిష్ణౌ బన్ధుదిదృక్షయా ।
జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్ ॥ ౧ ॥
వ్యతీతాః కతిచిన్మాసాస్తదా నాయాత్తతోఽర్జునః ।
దదర్శ ఘోరరూపాణి నిమిత్తాని కురూద్వహః ॥ ౨ ॥
దదర్శ ఘోరరూపాణి నిమిత్తాని కురూద్వహః ॥ ౨ ॥
కాలస్య చ గతిం రౌద్రాం విపర్యస్తర్తుధర్మిణః ।
పాపీయసీం నృణాం వార్తాం క్రోధలోభానృతాత్మనామ్ ॥ ౩ ॥
పాపీయసీం నృణాం వార్తాం క్రోధలోభానృతాత్మనామ్ ॥ ౩ ॥
జిహ్మప్రాయం వ్యవహృతం శాఠ్యమిశ్రం చ సౌహృదమ్ ।
పితృమాతృసుహృద్భ్రాతృదమ్పతీనాం చ కల్కనమ్ ॥ ౪ ॥
పితృమాతృసుహృద్భ్రాతృదమ్పతీనాం చ కల్కనమ్ ॥ ౪ ॥
నిమిత్తాన్యత్యరిష్టాని కాలే త్వనుగతే నృణామ్ ।
లోభాద్యధర్మప్రకృతిం దృష్ట్వోవాచానుజం నృపః ॥ ౫ ॥
లోభాద్యధర్మప్రకృతిం దృష్ట్వోవాచానుజం నృపః ॥ ౫ ॥
యుధిష్ఠిర ఉవాచ
సమ్ప్రేషితో ద్వారకాయాం జిష్ణుర్బన్ధుదిదృక్షయా ।
జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్ ॥ ౬ ॥
సమ్ప్రేషితో ద్వారకాయాం జిష్ణుర్బన్ధుదిదృక్షయా ।
జ్ఞాతుం చ పుణ్యశ్లోకస్య కృష్ణస్య చ విచేష్టితమ్ ॥ ౬ ॥
గతాః సప్తాధునా మాసా భీమసేన తవానుజః ।
నాయాతి కస్య వా హేతోర్నాహం వేదేదమఞ్జసా ॥ ౭ ॥
నాయాతి కస్య వా హేతోర్నాహం వేదేదమఞ్జసా ॥ ౭ ॥
అపి దేవర్షిణాదిష్టః స కాలోఽయముపస్థితః ।
యదాత్మనోఽఙ్గమాక్రీడం భగవానుత్సిసృక్షతి ॥ ౮ ॥
యదాత్మనోఽఙ్గమాక్రీడం భగవానుత్సిసృక్షతి ॥ ౮ ॥
యస్మాన్నః సమ్పదో రాజ్యం దారాః ప్రాణాః కులం ప్రజాః ।
ఆసన్సపత్నవిజయో లోకాశ్చ యదనుగ్రహాత్ ॥ ౯ ॥
ఆసన్సపత్నవిజయో లోకాశ్చ యదనుగ్రహాత్ ॥ ౯ ॥
పశ్యోత్పాతాన్నరవ్యాఘ్ర దివ్యాన్ భౌమాన్ సదైహికాన్ ।
దారుణాన్ శంసతోఽదూరాద్భయం నో బుద్ధిమోహనమ్ ॥ ౧౦ ॥
దారుణాన్ శంసతోఽదూరాద్భయం నో బుద్ధిమోహనమ్ ॥ ౧౦ ॥
ఊర్వక్షిబాహవో మహ్యం స్ఫురన్త్యఙ్గ పునః పునః ।
వేపథుశ్చాపి హృదయే ఆరాద్దాస్యన్తి విప్రియమ్ ॥ ౧౧ ॥
వేపథుశ్చాపి హృదయే ఆరాద్దాస్యన్తి విప్రియమ్ ॥ ౧౧ ॥
శివైషోద్యన్తమాదిత్యమభిరౌత్యనలాననా ।
మామఙ్గ సారమేయోఽయమభిరేభత్యభీరువత్ ॥ ౧౨ ॥
మామఙ్గ సారమేయోఽయమభిరేభత్యభీరువత్ ॥ ౧౨ ॥
శస్తాః కుర్వన్తి మాం సవ్యం దక్షిణం పశవోఽపరే ।
వాహాంశ్చ పురుషవ్యాఘ్ర లక్షయే రుదతో మమ ॥ ౧౩ ॥
వాహాంశ్చ పురుషవ్యాఘ్ర లక్షయే రుదతో మమ ॥ ౧౩ ॥
మృత్యుదూతః కపోతోఽయములూకః కమ్పయన్ మనః ।
ప్రత్యులూకశ్చ కుహ్వానైర్విశ్వం వై శూన్యమిచ్ఛతః ॥ ౧౪ ॥
ప్రత్యులూకశ్చ కుహ్వానైర్విశ్వం వై శూన్యమిచ్ఛతః ॥ ౧౪ ॥
ధూమ్రా దిశః పరిధయః కమ్పతే భూః సహాద్రిభిః ।
నిర్ఘాతశ్చ మహాంస్తాత సాకం చ స్తనయిత్నుభిః ॥ ౧౫ ॥
నిర్ఘాతశ్చ మహాంస్తాత సాకం చ స్తనయిత్నుభిః ॥ ౧౫ ॥
వాయుర్వాతి ఖరస్పర్శో రజసా విసృజంస్తమః ।
అసృగ్ వర్షన్తి జలదా బీభత్సమివ సర్వతః ॥ ౧౬ ॥
అసృగ్ వర్షన్తి జలదా బీభత్సమివ సర్వతః ॥ ౧౬ ॥
సూర్యం హతప్రభం పశ్య గ్రహమర్దం మిథో దివి ।
ససఙ్కులైర్భూతగణైర్జ్వలితే ఇవ రోదసీ ॥ ౧౭ ॥
ససఙ్కులైర్భూతగణైర్జ్వలితే ఇవ రోదసీ ॥ ౧౭ ॥
నద్యో నదాశ్చ క్షుభితాః సరాంసి చ మనాంసి చ ।
న జ్వలత్యగ్నిరాజ్యేన కాలోఽయం కిం విధాస్యతి ॥ ౧౮ ॥
న జ్వలత్యగ్నిరాజ్యేన కాలోఽయం కిం విధాస్యతి ॥ ౧౮ ॥
న పిబన్తి స్తనం వత్సా న దుహ్యన్తి చ మాతరః ।
రుదన్త్యశ్రుముఖా గావో న హృష్యన్త్యృషభా వ్రజే ॥ ౧౯ ॥
రుదన్త్యశ్రుముఖా గావో న హృష్యన్త్యృషభా వ్రజే ॥ ౧౯ ॥
దైవతాని రుదన్తీవ స్విద్యన్తి హ్యుచ్చలన్తి చ ।
ఇమే జనపదా గ్రామాః పురోద్యానాకరాశ్రమాః ।
భ్రష్టశ్రియో నిరానన్దాః కిమఘం దర్శయన్తి నః ॥ ౨౦ ॥
ఇమే జనపదా గ్రామాః పురోద్యానాకరాశ్రమాః ।
భ్రష్టశ్రియో నిరానన్దాః కిమఘం దర్శయన్తి నః ॥ ౨౦ ॥
మన్య ఏతైర్మహోత్పాతైర్నూనం భగవతః పదైః ।
అనన్యపురుషశ్రీభిర్హీనా భూర్హతసౌభగా ॥ ౨౧ ॥
అనన్యపురుషశ్రీభిర్హీనా భూర్హతసౌభగా ॥ ౨౧ ॥
ఇతి చిన్తయతస్తస్య దృష్టారిష్టేన చేతసా ।
రాజ్ఞః ప్రత్యాగమద్ బ్రహ్మన్ యదుపుర్యాః కపిధ్వజః ॥ ౨౨ ॥
రాజ్ఞః ప్రత్యాగమద్ బ్రహ్మన్ యదుపుర్యాః కపిధ్వజః ॥ ౨౨ ॥
తం పాదయోర్నిపతితమయథాపూర్వమాతురమ్ ।
అధోవదనమబ్బిన్దూన్ సృజన్తం నయనాబ్జయోః ॥ ౨౩ ॥
అధోవదనమబ్బిన్దూన్ సృజన్తం నయనాబ్జయోః ॥ ౨౩ ॥
విలోక్యోద్విగ్నహృదయో విచ్ఛాయమనుజం నృపః ।
పృచ్ఛతి స్మ సుహృన్మధ్యే సంస్మరన్నారదేరితమ్ ॥ ౨౪ ॥
పృచ్ఛతి స్మ సుహృన్మధ్యే సంస్మరన్నారదేరితమ్ ॥ ౨౪ ॥
యుధిష్ఠిర ఉవాచ
కచ్చిదానర్తపుర్యాం నః స్వజనాః సుఖమాసతే ।
మధుభోజదశార్హార్హసాత్వతాన్ధకవృష్ణయః ॥ ౨౫ ॥
కచ్చిదానర్తపుర్యాం నః స్వజనాః సుఖమాసతే ।
మధుభోజదశార్హార్హసాత్వతాన్ధకవృష్ణయః ॥ ౨౫ ॥
శూరో మాతామహః కచ్చిత్స్వస్త్యాస్తే వాథ మారిషః ।
మాతులః సానుజః కచ్చిత్కుశల్యానకదున్దుభిః ॥ ౨౬ ॥
మాతులః సానుజః కచ్చిత్కుశల్యానకదున్దుభిః ॥ ౨౬ ॥
సప్త స్వసారస్తత్పత్న్యో మాతులాన్యః సహాత్మజాః ।
ఆసతే సస్నుషాః క్షేమం దేవకీప్రముఖాః స్వయమ్ ॥ ౨౭ ॥
ఆసతే సస్నుషాః క్షేమం దేవకీప్రముఖాః స్వయమ్ ॥ ౨౭ ॥
కచ్చిద్రాజాహుకో జీవత్యసత్పుత్రోఽస్య చానుజః ।
హృదీకః ససుతోఽక్రూరో జయన్తగదసారణాః ॥ ౨౮ ॥
హృదీకః ససుతోఽక్రూరో జయన్తగదసారణాః ॥ ౨౮ ॥
ఆసతే కుశలం కచ్చిద్యే చ శత్రుజిదాదయః ।
కచ్చిదాస్తే సుఖం రామో భగవాన్ సాత్వతాం ప్రభుః ॥ ౨౯ ॥
కచ్చిదాస్తే సుఖం రామో భగవాన్ సాత్వతాం ప్రభుః ॥ ౨౯ ॥
ప్రద్యుమ్నః సర్వవృష్ణీనాం సుఖమాస్తే మహారథః ।
గమ్భీరరయోఽనిరుద్ధో వర్ధతే భగవానుత ॥ ౩౦ ॥
గమ్భీరరయోఽనిరుద్ధో వర్ధతే భగవానుత ॥ ౩౦ ॥
సుషేణశ్చారుదేష్ణశ్చ సామ్బో జామ్బవతీసుతః ।
అన్యే చ కార్ష్ణిప్రవరాః సపుత్రా ఋషభాదయః ॥ ౩౧ ॥
అన్యే చ కార్ష్ణిప్రవరాః సపుత్రా ఋషభాదయః ॥ ౩౧ ॥
తథైవానుచరాః శౌరేః శ్రుతదేవోద్ధవాదయః ।
సునన్దనన్దశీర్షణ్యా యే చాన్యే సాత్వతర్షభాః ॥ ౩౨ ॥
సునన్దనన్దశీర్షణ్యా యే చాన్యే సాత్వతర్షభాః ॥ ౩౨ ॥
అపి స్వస్త్యాసతే సర్వే రామకృష్ణభుజాశ్రయాః ।
అపి స్మరన్తి కుశలమస్మాకం బద్ధసౌహృదాః ॥ ౩౩ ॥
అపి స్మరన్తి కుశలమస్మాకం బద్ధసౌహృదాః ॥ ౩౩ ॥
భగవానపి గోవిన్దో బ్రహ్మణ్యో భక్తవత్సలః ।
కచ్చిత్పురే సుధర్మాయాం సుఖమాస్తే సుహృద్వృతః ॥ ౩౪ ॥
కచ్చిత్పురే సుధర్మాయాం సుఖమాస్తే సుహృద్వృతః ॥ ౩౪ ॥
మఙ్గలాయ చ లోకానాం క్షేమాయ చ భవాయ చ ।
ఆస్తే యదుకులామ్భోధావాద్యోఽనన్తసఖః పుమాన్ ॥ ౩౫ ॥
ఆస్తే యదుకులామ్భోధావాద్యోఽనన్తసఖః పుమాన్ ॥ ౩౫ ॥
యద్బాహుదణ్డగుప్తాయాం స్వపుర్యాం యదవోఽర్చితాః ।
క్రీడన్తి పరమానన్దం మహాపౌరుషికా ఇవ ॥ ౩౬ ॥
క్రీడన్తి పరమానన్దం మహాపౌరుషికా ఇవ ॥ ౩౬ ॥
యత్పాదశుశ్రూషణముఖ్యకర్మణా
సత్యాదయో ద్వ్యష్టసహస్రయోషితః ।
నిర్జిత్య సఙ్ఖ్యే త్రిదశాంస్తదాశిషో
హరన్తి వజ్రాయుధవల్లభోచితాః ॥ ౩౭ ॥
సత్యాదయో ద్వ్యష్టసహస్రయోషితః ।
నిర్జిత్య సఙ్ఖ్యే త్రిదశాంస్తదాశిషో
హరన్తి వజ్రాయుధవల్లభోచితాః ॥ ౩౭ ॥
యద్బాహుదణ్డాభ్యుదయానుజీవినో
యదుప్రవీరా హ్యకుతోభయా ముహుః ।
అధిక్రమన్త్యఙ్ఘ్రిభిరాహృతాం బలాత్
సభాం సుధర్మాం సురసత్తమోచితామ్ ॥ ౩౮ ॥
యదుప్రవీరా హ్యకుతోభయా ముహుః ।
అధిక్రమన్త్యఙ్ఘ్రిభిరాహృతాం బలాత్
సభాం సుధర్మాం సురసత్తమోచితామ్ ॥ ౩౮ ॥
కచ్చిత్తేఽనామయం తాత భ్రష్టతేజా విభాసి మే ।
అలబ్ధమానోఽవజ్ఞాతః కిం వా తాత చిరోషితః ॥ ౩౯ ॥
అలబ్ధమానోఽవజ్ఞాతః కిం వా తాత చిరోషితః ॥ ౩౯ ॥
కచ్చిన్నాభిహతోఽభావైః శబ్దాదిభిరమఙ్గలైః ।
న దత్తముక్తమర్థిభ్య ఆశయా యత్ప్రతిశ్రుతమ్ ॥ ౪౦ ॥
న దత్తముక్తమర్థిభ్య ఆశయా యత్ప్రతిశ్రుతమ్ ॥ ౪౦ ॥
కచ్చిత్త్వం బ్రాహ్మణం బాలం గాం వృద్ధం రోగిణం స్త్రియమ్ ।
శరణోపసృతం సత్త్వం నాత్యాక్షీః శరణప్రదః ॥ ౪౧ ॥
శరణోపసృతం సత్త్వం నాత్యాక్షీః శరణప్రదః ॥ ౪౧ ॥
కచ్చిత్త్వం నాగమోఽగమ్యాం గమ్యాం వాసత్కృతాం స్త్రియమ్ ।
పరాజితో వాథ భవాన్నోత్తమైర్నాసమైః పథి ॥ ౪౨ ॥
పరాజితో వాథ భవాన్నోత్తమైర్నాసమైః పథి ॥ ౪౨ ॥
అపి స్విత్పర్యభుఙ్క్థాస్త్వం సమ్భోజ్యాన్ వృద్ధబాలకాన్ ।
జుగుప్సితం కర్మ కిఞ్చిత్కృతవాన్న యదక్షమమ్ ॥ ౪౩ ॥
జుగుప్సితం కర్మ కిఞ్చిత్కృతవాన్న యదక్షమమ్ ॥ ౪౩ ॥
కచ్చిత్ ప్రేష్ఠతమేనాథ హృదయేనాత్మబన్ధునా ।
శూన్యోఽస్మి రహితో నిత్యం మన్యసే తేఽన్యథా న రుక్ ॥ ౪౪ ॥
శూన్యోఽస్మి రహితో నిత్యం మన్యసే తేఽన్యథా న రుక్ ॥ ౪౪ ॥