ஸூத உவாச
ததஃ பரீக்ஷித் த்விஜவர்யஶிக்ஷயா
மஹீம் மஹாபாகவதஃ ஶஶாஸ ஹ ।
யதா ஹி ஸூத்யாமபிஜாதகோவிதாஃ
ஸமாதிஶந் விப்ர மஹத்குணஸ்ததா ॥ ௧ ॥
ததஃ பரீக்ஷித் த்விஜவர்யஶிக்ஷயா
மஹீம் மஹாபாகவதஃ ஶஶாஸ ஹ ।
யதா ஹி ஸூத்யாமபிஜாதகோவிதாஃ
ஸமாதிஶந் விப்ர மஹத்குணஸ்ததா ॥ ௧ ॥
ஸ உத்தரஸ்ய தநயாமுபயேம இராவதீம் ।
ஜநமேஜயாதீம்ஶ்சதுரஸ்தஸ்யாமுத்பாதயத் ஸுதாந் ॥ ௨ ॥
ஜநமேஜயாதீம்ஶ்சதுரஸ்தஸ்யாமுத்பாதயத் ஸுதாந் ॥ ௨ ॥
ஆஜஹாராஶ்வமேதாம்ஸ்த்ரீந் கங்காயாம் பூரிதக்ஷிணாந் ।
ஶாரத்வதம் குரும் க்ரு'த்வா தேவா யத்ராக்ஷிகோசராஃ ॥ ௩ ॥
ஶாரத்வதம் குரும் க்ரு'த்வா தேவா யத்ராக்ஷிகோசராஃ ॥ ௩ ॥
நிஜக்ராஹௌஜஸா வீரஃ கலிம் திக்விஜயே க்வசித் ।
ந்ரு'பலிங்கதரம் ஶூத்ரம் க்நந்தம் கோமிதுநம் பதா ॥ ௪ ॥
ந்ரு'பலிங்கதரம் ஶூத்ரம் க்நந்தம் கோமிதுநம் பதா ॥ ௪ ॥
ஶௌநக உவாச
கஸ்ய ஹேதோர்நிஜக்ராஹ கலிம் திக்விஜயே ந்ரு'பஃ ।
ந்ரு'தேவசிஹ்நத்ரு'க்ஶூத்ரகோ'ஸௌ காம் யஃ பதாஹநத் ।
தத்கத்யதாம் மஹாபாக யதி க்ரு'ஷ்ணகதாஶ்ரயம் ॥ ௫ ॥
கஸ்ய ஹேதோர்நிஜக்ராஹ கலிம் திக்விஜயே ந்ரு'பஃ ।
ந்ரு'தேவசிஹ்நத்ரு'க்ஶூத்ரகோ'ஸௌ காம் யஃ பதாஹநத் ।
தத்கத்யதாம் மஹாபாக யதி க்ரு'ஷ்ணகதாஶ்ரயம் ॥ ௫ ॥
அதவாஸ்ய பதாம்போஜமகரந்தலிஹாம் ஸதாம் ।
கிமந்யைரஸதாலாபைராயுஷோ யதஸத்வ்யயஃ ॥ ௬ ॥
கிமந்யைரஸதாலாபைராயுஷோ யதஸத்வ்யயஃ ॥ ௬ ॥
க்ஷுத்ராயுஷாம் ந்ரு'ணாமங்க மர்த்யாநாம்ரு'தமிச்சதாம் ।
இஹோபஹூதோ பகவாந்ம்ரு'த்யுஃ ஶாமித்ரகர்மணி ॥ ௭ ॥
இஹோபஹூதோ பகவாந்ம்ரு'த்யுஃ ஶாமித்ரகர்மணி ॥ ௭ ॥
ந கஶ்சிந்ம்ரியதே தாவத் யாவதாஸ்த இஹாந்தகஃ ।
ஏததர்தம் ஹி பகவாநாஹூதஃ பரமர்ஷிபிஃ ।
அஹோ ந்ரு'லோகே பீயேத ஹரிலீலாம்ரு'தம் வசஃ ॥ ௮ ॥
ஏததர்தம் ஹி பகவாநாஹூதஃ பரமர்ஷிபிஃ ।
அஹோ ந்ரு'லோகே பீயேத ஹரிலீலாம்ரு'தம் வசஃ ॥ ௮ ॥
மந்தஸ்ய மந்தப்ரஜ்ஞஸ்ய வயோ மந்தாயுஷஶ்ச வை ।
நித்ரயா ஹ்ரியதே நக்தம் திவா ச வ்யர்தகர்மபிஃ ॥ ௯ ॥
நித்ரயா ஹ்ரியதே நக்தம் திவா ச வ்யர்தகர்மபிஃ ॥ ௯ ॥
ஸூத உவாச
யதா பரீக்ஷித் குருஜாங்கலே'வஸத்
கலிம் ப்ரவிஷ்டம் நிஜசக்ரவர்திதே ।
நிஶம்ய வார்தாமநதிப்ரியாம் ததஃ
ஶராஸநம் ஸம்யுகஶௌண்டிராததே ॥ ௧௦ ॥
யதா பரீக்ஷித் குருஜாங்கலே'வஸத்
கலிம் ப்ரவிஷ்டம் நிஜசக்ரவர்திதே ।
நிஶம்ய வார்தாமநதிப்ரியாம் ததஃ
ஶராஸநம் ஸம்யுகஶௌண்டிராததே ॥ ௧௦ ॥
ஸ்வலங்க்ரு'தம் ஶ்யாமதுரங்கயோஜிதம்
ரதம் ம்ரு'கேந்த்ரத்வஜமாஶ்ரிதஃ புராத் ।
வ்ரு'தோ ரதாஶ்வத்விபபத்தியுக்தயா
ஸ்வஸேநயா திக்விஜயாய நிர்கதஃ ॥ ௧௧ ॥
ரதம் ம்ரு'கேந்த்ரத்வஜமாஶ்ரிதஃ புராத் ।
வ்ரு'தோ ரதாஶ்வத்விபபத்தியுக்தயா
ஸ்வஸேநயா திக்விஜயாய நிர்கதஃ ॥ ௧௧ ॥
பத்ராஶ்வம் கேதுமாலம் ச பாரதம் சோத்தராந் குரூந் ।
கிம்புருஷாதீநி வர்ஷாணி விஜித்ய ஜக்ரு'ஹே பலிம் ॥ ௧௨ ॥
கிம்புருஷாதீநி வர்ஷாணி விஜித்ய ஜக்ரு'ஹே பலிம் ॥ ௧௨ ॥
தத்ர தத்ரோபஶ்ரு'ண்வாநஃ ஸ்வபூர்வேஷாம் மஹாத்மநாம் ।
ப்ரகீயமாணம் ச யஶஃ க்ரு'ஷ்ணமாஹாத்ம்யஸூசகம் ॥ ௧௩ ॥
ப்ரகீயமாணம் ச யஶஃ க்ரு'ஷ்ணமாஹாத்ம்யஸூசகம் ॥ ௧௩ ॥
ஆத்மாநம் ச பரித்ராதமஶ்வத்தாம்நோ'ஸ்த்ரதேஜஸஃ ।
ஸ்நேஹம் ச வ்ரு'ஷ்ணிபார்தாநாம் தேஷாம் பக்திம் ச கேஶவே ॥ ௧௪ ॥
ஸ்நேஹம் ச வ்ரு'ஷ்ணிபார்தாநாம் தேஷாம் பக்திம் ச கேஶவே ॥ ௧௪ ॥
தேப்யஃ பரமஸந்துஷ்டஃ ப்ரீத்யுஜ்ஜ்ரு'ம்பிதலோசநஃ ।
மஹாதநாநி வாஸாம்ஸி ததௌ ஹாராந் மஹாமநாஃ ॥ ௧௫ ॥
மஹாதநாநி வாஸாம்ஸி ததௌ ஹாராந் மஹாமநாஃ ॥ ௧௫ ॥
ஸாரத்யபாரஷதஸேவநஸக்யதௌத்ய-
வீராஸநாநுகமநஸ்தவநப்ரணாமாந் ।
ஸ்நிக்தேஷு பாண்டுஷு ஜகத்ப்ரணதிம் ச விஷ்ணோ-
ர்பக்திம் கரோதி ந்ரு'பதிஶ்சரணாரவிந்தே ॥ ௧௬ ॥
வீராஸநாநுகமநஸ்தவநப்ரணாமாந் ।
ஸ்நிக்தேஷு பாண்டுஷு ஜகத்ப்ரணதிம் ச விஷ்ணோ-
ர்பக்திம் கரோதி ந்ரு'பதிஶ்சரணாரவிந்தே ॥ ௧௬ ॥
தஸ்யைவம் வர்தமாநஸ்ய பூர்வேஷாம் வ்ரு'த்திமந்வஹம் ।
நாதிதூரே கிலாஶ்சர்யம் யதாஸீத் தந்நிபோத மே ॥ ௧௭ ॥
நாதிதூரே கிலாஶ்சர்யம் யதாஸீத் தந்நிபோத மே ॥ ௧௭ ॥
தர்மஃ பதைகேந சரந் விச்சாயாமுபலப்ய காம் ।
ப்ரு'ச்சதி ஸ்மாஶ்ருவதநாம் விவத்ஸாமிவ மாதரம் ॥ ௧௮ ॥
ப்ரு'ச்சதி ஸ்மாஶ்ருவதநாம் விவத்ஸாமிவ மாதரம் ॥ ௧௮ ॥
தர்ம உவாச
கச்சித்பத்ரே'நாமயமாத்மநஸ்தே
விச்சாயாஸி ம்லாயதேஷந்முகேந ।
ஆலக்ஷயே பவதீமந்தராதிம்
தூரே பந்தும் ஶோசஸி கஞ்சநாம்ப ॥ ௧௯ ॥
கச்சித்பத்ரே'நாமயமாத்மநஸ்தே
விச்சாயாஸி ம்லாயதேஷந்முகேந ।
ஆலக்ஷயே பவதீமந்தராதிம்
தூரே பந்தும் ஶோசஸி கஞ்சநாம்ப ॥ ௧௯ ॥
பாதைர்ந்யூநம் ஶோசஸி மைகபாத-
மாத்மாநம் வா வ்ரு'ஷலைர்போக்ஷ்யமாணம் ।
ஆஹோ ஸுராதீந் ஹ்ரு'தயஜ்ஞபாகாந்
ப்ரஜா உத ஸ்விந்மகவத்யவர்ஷதி ॥ ௨௦ ॥
மாத்மாநம் வா வ்ரு'ஷலைர்போக்ஷ்யமாணம் ।
ஆஹோ ஸுராதீந் ஹ்ரு'தயஜ்ஞபாகாந்
ப்ரஜா உத ஸ்விந்மகவத்யவர்ஷதி ॥ ௨௦ ॥
அரக்ஷ்யமாணாஃ ஸ்த்ரிய உர்வி பாலாந்
ஶோசஸ்யதோ புருஷாதைரிவார்தாந் ।
வாசம் தேவீம் ப்ரஹ்மகுலே குகர்ம-
ண்யப்ரஹ்மண்யே ராஜகுலே குலாக்ரயாந் ॥ ௨௧ ॥
ஶோசஸ்யதோ புருஷாதைரிவார்தாந் ।
வாசம் தேவீம் ப்ரஹ்மகுலே குகர்ம-
ண்யப்ரஹ்மண்யே ராஜகுலே குலாக்ரயாந் ॥ ௨௧ ॥
கிம் க்ஷத்ரபந்தூந் கலிநோபஸ்ரு'ஷ்டாந்
ராஷ்ட்ராணி வா தைரவரோபிதாநி ।
இதஸ்ததோ வாஶநபாநவாஸஃ
ஸ்நாநவ்யவாயோந்முகஜீவலோகம் ॥ ௨௨ ॥
ராஷ்ட்ராணி வா தைரவரோபிதாநி ।
இதஸ்ததோ வாஶநபாநவாஸஃ
ஸ்நாநவ்யவாயோந்முகஜீவலோகம் ॥ ௨௨ ॥
யத்வாம்ப தே பூரிபராவதார
க்ரு'தாவதாரஸ்ய ஹரேர்தரித்ரி ।
அந்தர்ஹிதஸ்ய ஸ்மரதீ விஸ்ரு'ஷ்டா
கர்மாணி நிர்வாணவிலம்பிதாநி ॥ ௨௩ ॥
க்ரு'தாவதாரஸ்ய ஹரேர்தரித்ரி ।
அந்தர்ஹிதஸ்ய ஸ்மரதீ விஸ்ரு'ஷ்டா
கர்மாணி நிர்வாணவிலம்பிதாநி ॥ ௨௩ ॥
இதம் மமாசக்ஷ்வ தவாதிமூலம்
வஸுந்தரே யேந விகர்ஶிதாஸி ।
காலேந வா தே பலிநாம் பலீயஸா ஸுரார்சிதம்
கிம் ஹ்ரு'தமம்ப ஸௌபகம் ॥ ௨௪ ॥
வஸுந்தரே யேந விகர்ஶிதாஸி ।
காலேந வா தே பலிநாம் பலீயஸா ஸுரார்சிதம்
கிம் ஹ்ரு'தமம்ப ஸௌபகம் ॥ ௨௪ ॥
தரண்யுவாச।
பவாந் ஹி வேத தத்ஸர்வம் யந்மாம் தர்மாநுப்ரு'ச்சஸி ।
சதுர்பிர்வர்தஸே யேந பாதைர்லோகஸுகாவஹைஃ
பவாந் ஹி வேத தத்ஸர்வம் யந்மாம் தர்மாநுப்ரு'ச்சஸி ।
சதுர்பிர்வர்தஸே யேந பாதைர்லோகஸுகாவஹைஃ
ஸத்யம் ஶௌசம் தயா க்ஷாந்திஸ்த்யாகஃ ஸந்தோஷ ஆர்ஜவம் ।
ஶமோ தமஸ்தபஃ ஸாம்யம் திதிக்ஷோபரதிஃ ஶ்ருதம் ॥ ௨௬ ॥
ஶமோ தமஸ்தபஃ ஸாம்யம் திதிக்ஷோபரதிஃ ஶ்ருதம் ॥ ௨௬ ॥
ஜ்ஞாநம் விரக்திரைஶ்வர்யம் ஶௌர்யம் தேஜோ பலம் ஸ்ம்ரு'திஃ ।
ஸ்வாதந்த்ர்யம் கௌஶலம் காந்திர்தைர்யம் மார்தவமேவ ச ॥ ௨௭ ॥
ஸ்வாதந்த்ர்யம் கௌஶலம் காந்திர்தைர்யம் மார்தவமேவ ச ॥ ௨௭ ॥
ப்ராகல்ப்யம் ப்ரஶ்ரயஃ ஶீலம் ஸஹ ஓஜோ பலம் பகஃ ।
காம்பீர்யம் ஸ்தைர்யமாஸ்திக்யம் கீர்திர்மாநோ'நஹங்க்ரு'திஃ ॥ ௨௮ ॥
காம்பீர்யம் ஸ்தைர்யமாஸ்திக்யம் கீர்திர்மாநோ'நஹங்க்ரு'திஃ ॥ ௨௮ ॥
ஏதே சாந்யே ச பகவந்நித்யா யத்ர மஹாகுணாஃ ।
ப்ரார்த்யா மஹத்த்வமிச்சத்பிர்ந வியந்தி ஸ்ம கர்ஹிசித் ॥ ௨௯ ॥
ப்ரார்த்யா மஹத்த்வமிச்சத்பிர்ந வியந்தி ஸ்ம கர்ஹிசித் ॥ ௨௯ ॥
தேநாஹம் குணபாத்ரேண ஶ்ரீநிவாஸேந ஸாம்ப்ரதம் ।
ஶோசாமி ரஹிதம் லோகம் பாப்மநா கலிநேக்ஷிதம் ॥ ௩௦ ॥
ஶோசாமி ரஹிதம் லோகம் பாப்மநா கலிநேக்ஷிதம் ॥ ௩௦ ॥
ஆத்மாநம் சாநுஶோசாமி பவந்தம் சாமரோத்தமம் ।
தேவாந் பித்ரு'ந்ரு'ஷீந் ஸாதூந் ஸர்வாந் வர்ணாம்ஸ்ததாஶ்ரமாந் ॥ ௩௧ ॥
தேவாந் பித்ரு'ந்ரு'ஷீந் ஸாதூந் ஸர்வாந் வர்ணாம்ஸ்ததாஶ்ரமாந் ॥ ௩௧ ॥
ப்ரஹ்மாதயோ பஹுதிதம் யதபாங்கமோக்ஷ-
காமாஸ்தபஃ ஸமசரந் பகவத்ப்ரபந்நாஃ ।
ஸா ஶ்ரீஃ ஸ்வவாஸமரவிந்தவநம் விஹாய
யத்பாதஸௌபகமலம் பஜதே'நுரக்தா ॥ ௩௨ ॥
காமாஸ்தபஃ ஸமசரந் பகவத்ப்ரபந்நாஃ ।
ஸா ஶ்ரீஃ ஸ்வவாஸமரவிந்தவநம் விஹாய
யத்பாதஸௌபகமலம் பஜதே'நுரக்தா ॥ ௩௨ ॥
தஸ்யாஹமப்ஜகுலிஶாங்குஶகேதுகேதைஃ
ஶ்ரீமத்பதைர்பகவதஃ ஸமலங்க்ரு'தாங்கீ ।
த்ரீநத்யரோச உபலப்ய ததோ விபூதிம்
லோகாந் ஸ மாம் வ்யஸ்ரு'ஜதுத்ஸ்மயதீம் ததந்தே ॥ ௩௩ ॥
ஶ்ரீமத்பதைர்பகவதஃ ஸமலங்க்ரு'தாங்கீ ।
த்ரீநத்யரோச உபலப்ய ததோ விபூதிம்
லோகாந் ஸ மாம் வ்யஸ்ரு'ஜதுத்ஸ்மயதீம் ததந்தே ॥ ௩௩ ॥
யோ வை மமாதிபரமாஸுரவம்ஶராஜ்ஞா-
மக்ஷௌஹிணீஶதமபாநுததாத்மதந்த்ரஃ ।
த்வாம் துஃஸ்தமூநபதமாத்மநி பௌருஷேண
ஸம்பாதயந் யதுஷு ரம்யமபிப்ரதங்கம் ॥ ௩௪ ॥
மக்ஷௌஹிணீஶதமபாநுததாத்மதந்த்ரஃ ।
த்வாம் துஃஸ்தமூநபதமாத்மநி பௌருஷேண
ஸம்பாதயந் யதுஷு ரம்யமபிப்ரதங்கம் ॥ ௩௪ ॥
கா வா ஸஹேத விரஹம்
புருஷோத்தமஸ்ய ப்ரேமாவலோகருசிரஸ்மிதவல்குஜல்பைஃ ।
ஸ்தைர்யம் ஸமாநமஹரந்மதுமாநிநீநாம்
ரோமோத்ஸவோ மம யதங்க்ரிவிடங்கிதாயாஃ ॥ ௩௫ ॥
புருஷோத்தமஸ்ய ப்ரேமாவலோகருசிரஸ்மிதவல்குஜல்பைஃ ।
ஸ்தைர்யம் ஸமாநமஹரந்மதுமாநிநீநாம்
ரோமோத்ஸவோ மம யதங்க்ரிவிடங்கிதாயாஃ ॥ ௩௫ ॥
தயோரேவம் கதயதோஃ ப்ரு'திவீதர்மயோஸ்ததா ।
பரீக்ஷிந்நாம ராஜர்ஷிஃ ப்ராப்தஃ ப்ராசீம் ஸரஸ்வதீம் ॥ ௩௬ ॥
பரீக்ஷிந்நாம ராஜர்ஷிஃ ப்ராப்தஃ ப்ராசீம் ஸரஸ்வதீம் ॥ ௩௬ ॥