ସୂତ ଉଵାଚ
ଯୋ ଵୈ ଦ୍ରୌଣ୍ଯସ୍ତ୍ରଵିପ୍ଲୁଷ୍ଟୋ ନ ମାତୁରୁଦରେ ମୃତଃ ।
ଅନୁଗ୍ରହାଦ୍ ଭଗଵତଃ
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ ॥ ୧ ॥
ଯୋ ଵୈ ଦ୍ରୌଣ୍ଯସ୍ତ୍ରଵିପ୍ଲୁଷ୍ଟୋ ନ ମାତୁରୁଦରେ ମୃତଃ ।
ଅନୁଗ୍ରହାଦ୍ ଭଗଵତଃ
କୃଷ୍ଣସ୍ଯାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ ॥ ୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମକୋପୋତ୍ଥିତାଦ୍ ଯସ୍ତୁ ତକ୍ଷକାତ୍ପ୍ରାଣଵିପ୍ଲଵାତ୍ ।
ନ
ସମ୍ମୁମୋହୋରୁଭଯାଦ୍ ଭଗଵତ୍ଯର୍ପିତାଶଯଃ ॥ ୨ ॥
ନ
ସମ୍ମୁମୋହୋରୁଭଯାଦ୍ ଭଗଵତ୍ଯର୍ପିତାଶଯଃ ॥ ୨ ॥
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ସର୍ଵତଃ ସଙ୍ଗଂ ଵିଜ୍ଞାତାଜିତସଂସ୍ଥିତିଃ ।
ଵୈଯାସକେର୍ଜହୌ ଶିଷ୍ଯୋ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ସ୍ଵଂ କଲେଵରମ୍ ॥ ୩ ॥
ଵୈଯାସକେର୍ଜହୌ ଶିଷ୍ଯୋ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ସ୍ଵଂ କଲେଵରମ୍ ॥ ୩ ॥
ନୋତ୍ତମଶ୍ଲୋକଵାର୍ତାନାଂ ଜୁଷତାଂ ତତ୍କଥାମୃତମ୍ ।
ସ୍ଯାତ୍ସମ୍ଭ୍ରମୋଽନ୍ତକାଲେଽପି ସ୍ମରତାଂ ତତ୍ପଦାମ୍ବୁଜମ୍ ॥ ୪ ॥
ସ୍ଯାତ୍ସମ୍ଭ୍ରମୋଽନ୍ତକାଲେଽପି ସ୍ମରତାଂ ତତ୍ପଦାମ୍ବୁଜମ୍ ॥ ୪ ॥
ତାଵତ୍କଲିର୍ନ ପ୍ରଭଵେତ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋଽପୀହ ସର୍ଵତଃ ।
ଯାଵଦୀଶୋ ମହାନୁର୍ଵ୍ଯାମାଭିମନ୍ଯଵ
ଏକରାଟ୍ ॥ ୫ ॥
ଯାଵଦୀଶୋ ମହାନୁର୍ଵ୍ଯାମାଭିମନ୍ଯଵ
ଏକରାଟ୍ ॥ ୫ ॥
ଯସ୍ମିନ୍ନହନି ଯର୍ହ୍ଯେଵ ଭଗଵାନୁତ୍ସସର୍ଜ ଗାମ୍ ।
ତଦୈଵେହାନୁଵୃତ୍ତୋଽସାଵଧର୍ମପ୍ରଭଵଃ
କଲିଃ ॥ ୬ ॥
ତଦୈଵେହାନୁଵୃତ୍ତୋଽସାଵଧର୍ମପ୍ରଭଵଃ
କଲିଃ ॥ ୬ ॥
ନାନୁଦ୍ଵେଷ୍ଟି କଲିଂ ସମ୍ରାଟ୍ ସାରଙ୍ଗ ଇଵ ସାରଭୁକ୍ ।
କୁଶଲାନ୍ଯାଶୁ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ନେତରାଣି କୃତାନି ଯତ୍ ॥ ୭ ॥
କୁଶଲାନ୍ଯାଶୁ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି ନେତରାଣି କୃତାନି ଯତ୍ ॥ ୭ ॥
କିଂ ନୁ ବାଲେଷୁ ଶୂରେଣ କଲିନା ଧୀରଭୀରୁଣା ।
ଅପ୍ରମତ୍ତଃ ପ୍ରମତ୍ତେଷୁ ଯୋ ଵୃକୋ ନୃଷୁ ଵର୍ତତେ ॥ ୮ ॥
ଅପ୍ରମତ୍ତଃ ପ୍ରମତ୍ତେଷୁ ଯୋ ଵୃକୋ ନୃଷୁ ଵର୍ତତେ ॥ ୮ ॥
ଉପଵର୍ଣିତମେତଦ୍ଵଃ ପୁଣ୍ଯଂ ପାରୀକ୍ଷିତଂ ମଯା ।
ଵାସୁଦେଵକଥୋପେତମାଖ୍ଯାନଂ
ଯଦପୃଚ୍ଛତ ॥ ୯ ॥
ଵାସୁଦେଵକଥୋପେତମାଖ୍ଯାନଂ
ଯଦପୃଚ୍ଛତ ॥ ୯ ॥
ଯା ଯାଃ କଥା ଭଗଵତଃ କଥନୀଯୋରୁକର୍ମଣଃ ।
ଗୁଣକର୍ମାଶ୍ରଯାଃ ପୁମ୍ଭିଃ ସଂସେଵ୍ଯାସ୍ତା
ବୁଭୂଷୁଭିଃ ॥ ୧୦ ॥
ଗୁଣକର୍ମାଶ୍ରଯାଃ ପୁମ୍ଭିଃ ସଂସେଵ୍ଯାସ୍ତା
ବୁଭୂଷୁଭିଃ ॥ ୧୦ ॥
ଋଷଯ ଊଚୁଃ
ସୂତ ଜୀଵ ସମାଃ ସୌମ୍ଯ ଶାଶ୍ଵତୀର୍ଵିଶଦଂ ଯଶଃ ।
ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଶଂସସି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯାନାମମୃତଂ ହି ନଃ ॥ ୧୧ ॥
ସୂତ ଜୀଵ ସମାଃ ସୌମ୍ଯ ଶାଶ୍ଵତୀର୍ଵିଶଦଂ ଯଶଃ ।
ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଶଂସସି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯାନାମମୃତଂ ହି ନଃ ॥ ୧୧ ॥
କର୍ମଣ୍ଯସ୍ମିନ୍ନନାଶ୍ଵାସେ ଧୂମଧୂମ୍ରାତ୍ମନାଂ ଭଵାନ୍ ।
ଆପାଯଯତି ଗୋଵିନ୍ଦପାଦପଦ୍ମାସଵଂ ମଧୁ ॥ ୧୨ ॥
ଆପାଯଯତି ଗୋଵିନ୍ଦପାଦପଦ୍ମାସଵଂ ମଧୁ ॥ ୧୨ ॥
ତୁଲଯାମ ଲଵେନାପି ନ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନାପୁନର୍ଭଵମ୍ ।
ଭଗଵତ୍ସଙ୍ଗିସଙ୍ଗସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ କିମୁତାଶିଷଃ ॥ ୧୩ ॥
ଭଗଵତ୍ସଙ୍ଗିସଙ୍ଗସ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ କିମୁତାଶିଷଃ ॥ ୧୩ ॥
କୋ ନାମ ତୃପ୍ଯେଦ୍ ରସଵିତ୍କଥାଯାଂ
ମହତ୍ତମୈକାନ୍ତପରାଯଣସ୍ଯ ।
ନାନ୍ତଂ ଗୁଣାନାମଗୁଣସ୍ଯ ଜଗ୍ମୁ-
ର୍ଯୋଗେଶ୍ଵରା ଯେ ଭଵପାଦ୍ମମୁଖ୍ଯାଃ ॥ ୧୪ ॥
ମହତ୍ତମୈକାନ୍ତପରାଯଣସ୍ଯ ।
ନାନ୍ତଂ ଗୁଣାନାମଗୁଣସ୍ଯ ଜଗ୍ମୁ-
ର୍ଯୋଗେଶ୍ଵରା ଯେ ଭଵପାଦ୍ମମୁଖ୍ଯାଃ ॥ ୧୪ ॥
ତନ୍ନୋ ଭଵାନ୍ ଵୈ ଭଗଵତ୍ପ୍ରଧାନୋ
ମହତ୍ତମୈକାନ୍ତପରାଯଣସ୍ଯ ।
ହରେରୁଦାରଂ ଚରିତଂ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ
ଶୁଶ୍ରୂଷତାଂ ନୋ ଵିତନୋତୁ ଵିଦ୍ଵନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ମହତ୍ତମୈକାନ୍ତପରାଯଣସ୍ଯ ।
ହରେରୁଦାରଂ ଚରିତଂ ଵିଶୁଦ୍ଧଂ
ଶୁଶ୍ରୂଷତାଂ ନୋ ଵିତନୋତୁ ଵିଦ୍ଵନ୍ ॥ ୧୫ ॥
ସ ଵୈ ମହାଭାଗଵତଃ ପରୀକ୍ଷିଦ୍
ଯେନାପଵର୍ଗାଖ୍ଯମଦଭ୍ରବୁଦ୍ଧିଃ ।
ଜ୍ଞାନେନ ଵୈଯାସକିଶବ୍ଦିତେନ
ଭେଜେ ଖଗେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜପାଦମୂଲମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଯେନାପଵର୍ଗାଖ୍ଯମଦଭ୍ରବୁଦ୍ଧିଃ ।
ଜ୍ଞାନେନ ଵୈଯାସକିଶବ୍ଦିତେନ
ଭେଜେ ଖଗେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜପାଦମୂଲମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ତନ୍ନଃ ପରଂ ପୁଣ୍ଯମସଂଵୃତାର୍ଥ-
ମାଖ୍ଯାନମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଯୋଗନିଷ୍ଠମ୍ ।
ଆଖ୍ଯାହ୍ଯନନ୍ତାଚରିତୋପପନ୍ନଂ
ପାରୀକ୍ଷିତଂ ଭାଗଵତାଭିରାମମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ମାଖ୍ଯାନମତ୍ଯଦ୍ଭୁତଯୋଗନିଷ୍ଠମ୍ ।
ଆଖ୍ଯାହ୍ଯନନ୍ତାଚରିତୋପପନ୍ନଂ
ପାରୀକ୍ଷିତଂ ଭାଗଵତାଭିରାମମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ସୂତ ଉଵାଚ
ଅହୋ ଵଯଂ ଜନ୍ମଭୃତୋଽଦ୍ଯ ହାସ୍ମ
ଵୃଦ୍ଧାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯାପି ଵିଲୋମଜାତାଃ ।
ଦୌଷ୍କୁଲ୍ଯମାଧିଂ ଵିଧୁନୋତି ଶୀଘ୍ରଂ
ମହତ୍ତମାନାମଭିଧାନଯୋଗଃ ॥ ୧୮ ॥
ଅହୋ ଵଯଂ ଜନ୍ମଭୃତୋଽଦ୍ଯ ହାସ୍ମ
ଵୃଦ୍ଧାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯାପି ଵିଲୋମଜାତାଃ ।
ଦୌଷ୍କୁଲ୍ଯମାଧିଂ ଵିଧୁନୋତି ଶୀଘ୍ରଂ
ମହତ୍ତମାନାମଭିଧାନଯୋଗଃ ॥ ୧୮ ॥
କୁତଃ ପୁନର୍ଗୃଣତୋ ନାମ ତସ୍ଯ
ମହତ୍ତମୈକାନ୍ତପରାଯଣସ୍ଯ ।
ଯୋଽନନ୍ତଶକ୍ତିର୍ଭଗଵାନନନ୍ତୋ
ମହଦ୍ଗୁଣତ୍ଵାଦ୍ ଯମନନ୍ତମାହୁଃ ॥ ୧୯ ॥
ମହତ୍ତମୈକାନ୍ତପରାଯଣସ୍ଯ ।
ଯୋଽନନ୍ତଶକ୍ତିର୍ଭଗଵାନନନ୍ତୋ
ମହଦ୍ଗୁଣତ୍ଵାଦ୍ ଯମନନ୍ତମାହୁଃ ॥ ୧୯ ॥
ଏତାଵତାଲଂ ନନୁ ସୂଚିତେନ
ଗୁଣୈରସାମ୍ଯାନତିଶାଯନସ୍ଯ ।
ହିତ୍ଵେତରାନ୍ ପ୍ରାର୍ଥଯତୋ ଵିଭୂତି-
ର୍ଯସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିରେଣୁଂ ଜୁଷତେଽନଭୀପ୍ସୋଃ ॥ ୨୦ ॥
ଗୁଣୈରସାମ୍ଯାନତିଶାଯନସ୍ଯ ।
ହିତ୍ଵେତରାନ୍ ପ୍ରାର୍ଥଯତୋ ଵିଭୂତି-
ର୍ଯସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିରେଣୁଂ ଜୁଷତେଽନଭୀପ୍ସୋଃ ॥ ୨୦ ॥
ଅଥାପି ଯତ୍ପାଦନଖାଵସୃଷ୍ଟଂ
ଜଗଦ୍ଵିରିଞ୍ଚୋପହୃତାର୍ହଣାମ୍ଭଃ ।
ସେଶଂ ପୁନାତ୍ଯନ୍ଯତମୋ ମୁକୁନ୍ଦାତ୍
କୋ ନାମ ଲୋକେ ଭଗଵତ୍ପଦାର୍ଥଃ ॥ ୨୧ ॥
ଜଗଦ୍ଵିରିଞ୍ଚୋପହୃତାର୍ହଣାମ୍ଭଃ ।
ସେଶଂ ପୁନାତ୍ଯନ୍ଯତମୋ ମୁକୁନ୍ଦାତ୍
କୋ ନାମ ଲୋକେ ଭଗଵତ୍ପଦାର୍ଥଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯତ୍ରାନୁରକ୍ତାଃ ସହସୈଵ ଧୀରା
ଵ୍ଯପୋହ୍ଯ ଦେହାଦିଷୁ ସଙ୍ଗମୂଢମ୍ ।
ଵ୍ରଜନ୍ତି ତତ୍ପାରମହଂସ୍ଯମନ୍ତ୍ଯଂ
ଯସ୍ମିନ୍ନହିଂସୋପଶମଃ ସ୍ଵଧର୍ମଃ ॥ ୨୨ ॥
ଵ୍ଯପୋହ୍ଯ ଦେହାଦିଷୁ ସଙ୍ଗମୂଢମ୍ ।
ଵ୍ରଜନ୍ତି ତତ୍ପାରମହଂସ୍ଯମନ୍ତ୍ଯଂ
ଯସ୍ମିନ୍ନହିଂସୋପଶମଃ ସ୍ଵଧର୍ମଃ ॥ ୨୨ ॥
ଅହଂ ହି ପୃଷ୍ଟୋଽର୍ଯମଣୋ ଭଵଦ୍ଭି-
ରାଚକ୍ଷ ଆତ୍ମାଵଗମୋଽତ୍ର ଯାଵାନ୍ ।
ନଭଃ ପତନ୍ତ୍ଯାତ୍ମସମଂ ପତତ୍ତ୍ରିଣ-
ସ୍ତଥା ସମଂ ଵିଷ୍ଣୁଗତିଂ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ॥ ୨୩ ॥
ରାଚକ୍ଷ ଆତ୍ମାଵଗମୋଽତ୍ର ଯାଵାନ୍ ।
ନଭଃ ପତନ୍ତ୍ଯାତ୍ମସମଂ ପତତ୍ତ୍ରିଣ-
ସ୍ତଥା ସମଂ ଵିଷ୍ଣୁଗତିଂ ଵିପଶ୍ଚିତଃ ॥ ୨୩ ॥
ଏକଦା ଧନୁରୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵିଚରନ୍ ମୃଗଯାଂ ଵନେ ।
ମୃଗାନନୁଗତଃ ଶ୍ରାନ୍ତଃ କ୍ଷୁଧିତସ୍ତୃଷିତୋ ଭୃଶମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ମୃଗାନନୁଗତଃ ଶ୍ରାନ୍ତଃ କ୍ଷୁଧିତସ୍ତୃଷିତୋ ଭୃଶମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଜଲାଶଯମଚକ୍ଷାଣଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ତମାଶ୍ରମମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ମୁନିମାସୀନଂ ଶାନ୍ତଂ ମୀଲିତଲୋଚନମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଦଦର୍ଶ ମୁନିମାସୀନଂ ଶାନ୍ତଂ ମୀଲିତଲୋଚନମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ପ୍ରତିରୁଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରିଯପ୍ରାଣମନୋବୁଦ୍ଧିମୁପାରତମ୍ ।
ସ୍ଥାନତ୍ରଯାତ୍ପରଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତମଵିକ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ସ୍ଥାନତ୍ରଯାତ୍ପରଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତମଵିକ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ଵିପ୍ରକୀର୍ଣଜଟାଚ୍ଛନ୍ନଂ ରୌରଵେଣାଜିନେନ ଚ ।
ଵିଶୁଷ୍ଯତ୍ତାଲୁରୁଦକଂ ତଥାଭୂତମଯାଚତ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଶୁଷ୍ଯତ୍ତାଲୁରୁଦକଂ ତଥାଭୂତମଯାଚତ ॥ ୨୭ ॥
ଅଲବ୍ଧତୃଣଭୂମ୍ଯାଦିରସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାର୍ଘ୍ଯସୂନୃତଃ ।
ଅଵଜ୍ଞାତମିଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନଶ୍ଚୁକୋପ ହ ॥ ୨୮ ॥
ଅଵଜ୍ଞାତମିଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନଶ୍ଚୁକୋପ ହ ॥ ୨୮ ॥
ଅଭୂତପୂର୍ଵଃ ସହସା କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାମର୍ଦିତାତ୍ମନଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରତ୍ଯଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମତ୍ସରୋ ମନ୍ଯୁରେଵ ଚ ॥ ୨୯ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରତ୍ଯଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମତ୍ସରୋ ମନ୍ଯୁରେଵ ଚ ॥ ୨୯ ॥
ସ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଋଷେରଂସେ ଗତାସୁମୁରଗଂ ରୁଷା ।
ଵିନିର୍ଗଚ୍ଛନ୍ଧନୁଷ୍କୋଟ୍ଯା ନିଧାଯ
ପୁରମାଗତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଵିନିର୍ଗଚ୍ଛନ୍ଧନୁଷ୍କୋଟ୍ଯା ନିଧାଯ
ପୁରମାଗତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଏଷ କିଂ ନିଭୃତାଶେଷକରଣୋ ମୀଲିତେକ୍ଷଣଃ ।
ମୃଷାସମାଧିରାହୋସ୍ଵିତ୍କିଂ ନୁ
ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁଭିଃ ॥ ୩୧ ॥
ମୃଷାସମାଧିରାହୋସ୍ଵିତ୍କିଂ ନୁ
ସ୍ଯାତ୍କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁଭିଃ ॥ ୩୧ ॥
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽତିତେଜସ୍ଵୀ ଵିହରନ୍ ବାଲକୋଽର୍ଭକୈଃ ।
ରାଜ୍ଞାଘଂ ପ୍ରାପିତଂ ତାତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ରେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ରାଜ୍ଞାଘଂ ପ୍ରାପିତଂ ତାତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତତ୍ରେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଅହୋ ଅଧର୍ମଃ ପାଲାନାଂ ପୀଵ୍ନାଂ ବଲିଭୁଜାମିଵ ।
ସ୍ଵାମିନ୍ଯଘଂ ଯଦ୍ ଦାସାନାଂ ଦ୍ଵାରପାନାଂ ଶୁନାମିଵ ॥ ୩୩ ॥
ସ୍ଵାମିନ୍ଯଘଂ ଯଦ୍ ଦାସାନାଂ ଦ୍ଵାରପାନାଂ ଶୁନାମିଵ ॥ ୩୩ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରବନ୍ଧୁର୍ହି ଗୃହପାଲୋ ନିରୂପିତଃ ।
ସ କଥଂ ତଦ୍ଗୃହେ ଦ୍ଵାଃସ୍ଥଃ ସଭାଣ୍ଡଂ ଭୋକ୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୩୪ ॥
ସ କଥଂ ତଦ୍ଗୃହେ ଦ୍ଵାଃସ୍ଥଃ ସଭାଣ୍ଡଂ ଭୋକ୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୩୪ ॥
କୃଷ୍ଣେ ଗତେ ଭଗଵତି ଶାସ୍ତର୍ଯୁତ୍ପଥଗାମିନାମ୍ ।
ତଦ୍ଭିନ୍ନସେତୂନଦ୍ଯାହଂ ଶାସ୍ମି ପଶ୍ଯତ ମେ ବଲମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ତଦ୍ଭିନ୍ନସେତୂନଦ୍ଯାହଂ ଶାସ୍ମି ପଶ୍ଯତ ମେ ବଲମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରୋଷତାମ୍ରାକ୍ଷୋ ଵଯସ୍ଯାନୃଷିବାଲକଃ ।
କୌଶିକ୍ଯାପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵାଗ୍ଵଜ୍ରଂ ଵିସସର୍ଜ ହ ॥ ୩୬ ॥
କୌଶିକ୍ଯାପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵାଗ୍ଵଜ୍ରଂ ଵିସସର୍ଜ ହ ॥ ୩୬ ॥
ଇତି ଲଙ୍ଘିତମର୍ଯାଦଂ ତକ୍ଷକଃ ସପ୍ତମେଽହନି ।
ଦଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି ସ୍ମ କୁଲାଙ୍ଗାରଂ ଚୋଦିତୋ ମେ ତତଦ୍ରୁହମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଦଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି ସ୍ମ କୁଲାଙ୍ଗାରଂ ଚୋଦିତୋ ମେ ତତଦ୍ରୁହମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ତତୋଽଭ୍ଯେତ୍ଯାଶ୍ରମଂ ବାଲୋ ଗଲେ ସର୍ପକଲେଵରମ୍ ।
ପିତରଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁଃଖାର୍ତୋ ମୁକ୍ତକଣ୍ଠୋ ରୁରୋଦ ହ ॥ ୩୮ ॥
ପିତରଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁଃଖାର୍ତୋ ମୁକ୍ତକଣ୍ଠୋ ରୁରୋଦ ହ ॥ ୩୮ ॥
ସ ଵା ଆଙ୍ଗିରସୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁତଵିଲାପନମ୍ ।
ଉନ୍ମୀଲ୍ଯ ଶନକୈର୍ନେତ୍ରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା
ଚାଂସେ ମୃତୋରଗମ୍ ॥ ୩୯ ॥
ଉନ୍ମୀଲ୍ଯ ଶନକୈର୍ନେତ୍ରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା
ଚାଂସେ ମୃତୋରଗମ୍ ॥ ୩୯ ॥
ଵିସୃଜ୍ଯ ତଂ ଚ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଵତ୍ସ କସ୍ମାଦ୍ଧି ରୋଦିଷି ।
କେନ ଵା ତେଽପକୃତମିତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ
ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ॥ ୪୦ ॥
କେନ ଵା ତେଽପକୃତମିତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ
ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ॥ ୪୦ ॥
ନିଶମ୍ଯ ଶପ୍ତମତଦର୍ହଂ ନରେନ୍ଦ୍ରଂ
ସ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନାତ୍ମଜମଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ ।
ଅହୋ ବତାଂହୋ ମହଦଦ୍ଯ ତେ କୃତ-
ମଲ୍ପୀଯସି ଦ୍ରୋହ ଉରୁର୍ଦମୋ ଧୃତଃ ॥ ୪୧ ॥
ସ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନାତ୍ମଜମଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ ।
ଅହୋ ବତାଂହୋ ମହଦଦ୍ଯ ତେ କୃତ-
ମଲ୍ପୀଯସି ଦ୍ରୋହ ଉରୁର୍ଦମୋ ଧୃତଃ ॥ ୪୧ ॥
ନ ଵୈ ନୃଭିର୍ନରଦେଵଂ ପରାଖ୍ଯଂ
ସମ୍ମାତୁମର୍ହସ୍ଯଵିପକ୍ଵବୁଦ୍ଧେ ।
ଯତ୍ତେଜସା ଦୁର୍ଵିଷହେଣ ଗୁପ୍ତା
ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଭଦ୍ରାଣ୍ଯକୁତୋଭଯାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୪୨ ॥
ସମ୍ମାତୁମର୍ହସ୍ଯଵିପକ୍ଵବୁଦ୍ଧେ ।
ଯତ୍ତେଜସା ଦୁର୍ଵିଷହେଣ ଗୁପ୍ତା
ଵିନ୍ଦନ୍ତି ଭଦ୍ରାଣ୍ଯକୁତୋଭଯାଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୪୨ ॥
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମାଣେ ନରଦେଵନାମ୍ନି
ରଥାଙ୍ଗପାଣାଵଯମଙ୍ଗ ଲୋକଃ ।
ତଦା ହି ଚୌରପ୍ରଚୁରୋ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯ-
ତ୍ଯରକ୍ଷ୍ଯମାଣୋଽଵିଵରୂଥଵତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୪୩ ॥
ରଥାଙ୍ଗପାଣାଵଯମଙ୍ଗ ଲୋକଃ ।
ତଦା ହି ଚୌରପ୍ରଚୁରୋ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯ-
ତ୍ଯରକ୍ଷ୍ଯମାଣୋଽଵିଵରୂଥଵତ୍ କ୍ଷଣାତ୍ ॥ ୪୩ ॥
ତଦଦ୍ଯ ନଃ ପାପମୁପୈତ୍ଯନନ୍ଵଯଂ
ଯନ୍ନଷ୍ଟନାଥସ୍ଯ ଵସୋର୍ଵିଲୁମ୍ପକାତ୍ ।
ପରସ୍ପରଂ ଘ୍ନନ୍ତି ଶପନ୍ତି ଵୃଞ୍ଜତେ
ପଶୂନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋଽର୍ଥାନ୍ ପୁରୁଦସ୍ଯଵୋ ଜନାଃ ॥ ୪୪ ॥
ଯନ୍ନଷ୍ଟନାଥସ୍ଯ ଵସୋର୍ଵିଲୁମ୍ପକାତ୍ ।
ପରସ୍ପରଂ ଘ୍ନନ୍ତି ଶପନ୍ତି ଵୃଞ୍ଜତେ
ପଶୂନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋଽର୍ଥାନ୍ ପୁରୁଦସ୍ଯଵୋ ଜନାଃ ॥ ୪୪ ॥
ତଦାର୍ଯଧର୍ମଃ ପ୍ରଵିଲୀଯତେ ନୃଣାଂ
ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରଯୁତସ୍ତ୍ରଯୀମଯଃ ।
ତତୋଽର୍ଥକାମାଭିନିଵେଶିତାତ୍ମନାଂ
ଶୁନାଂ କପୀନାମିଵ ଵର୍ଣସଙ୍କରଃ ॥ ୪୫ ॥
ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରଯୁତସ୍ତ୍ରଯୀମଯଃ ।
ତତୋଽର୍ଥକାମାଭିନିଵେଶିତାତ୍ମନାଂ
ଶୁନାଂ କପୀନାମିଵ ଵର୍ଣସଙ୍କରଃ ॥ ୪୫ ॥
ଧର୍ମପାଲୋ ନରପତିଃ ସ ତୁ ସମ୍ରାଡ୍ ବୃହଚ୍ଛ୍ରଵାଃ ।
ସାକ୍ଷାନ୍ମହାଭାଗଵତୋ ରାଜର୍ଷିର୍ହଯମେଧଯାଟ୍ ।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍ଶ୍ରମଯୁତୋ ଦୀନୋ ନୈଵାସ୍ମଚ୍ଛାପମର୍ହତି ॥ ୪୬ ॥
ସାକ୍ଷାନ୍ମହାଭାଗଵତୋ ରାଜର୍ଷିର୍ହଯମେଧଯାଟ୍ ।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍ଶ୍ରମଯୁତୋ ଦୀନୋ ନୈଵାସ୍ମଚ୍ଛାପମର୍ହତି ॥ ୪୬ ॥
ଅପାପେଷୁ ସ୍ଵଭୃତ୍ଯେଷୁ ବାଲେନାପକ୍ଵବୁଦ୍ଧିନା ।
ପାପଂ କୃତଂ ତଦ୍ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵାତ୍ମା କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୪୭ ॥
ପାପଂ କୃତଂ ତଦ୍ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵାତ୍ମା କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହତି ॥ ୪୭ ॥
ତିରସ୍କୃତା ଵିପ୍ରଲବ୍ଧାଃ ଶପ୍ତାଃ କ୍ଷିପ୍ତା ହତା ଅପି ।
ନାସ୍ଯ ତତ୍ ପ୍ରତିକୁର୍ଵନ୍ତି ତଦ୍ଭକ୍ତାଃ ପ୍ରଭଵୋଽପି ହି ॥ ୪୮ ॥
ନାସ୍ଯ ତତ୍ ପ୍ରତିକୁର୍ଵନ୍ତି ତଦ୍ଭକ୍ତାଃ ପ୍ରଭଵୋଽପି ହି ॥ ୪୮ ॥
ଇତି ପୁତ୍ରକୃତାଘେନ ସୋଽନୁତପ୍ତୋ ମହାମୁନିଃ ।
ସ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ରକୃତୋ ରାଜ୍ଞା ନୈଵାଘଂ ତଦଚିନ୍ତଯତ୍ ॥ ୪୯ ॥
ସ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ରକୃତୋ ରାଜ୍ଞା ନୈଵାଘଂ ତଦଚିନ୍ତଯତ୍ ॥ ୪୯ ॥
ପ୍ରାଯଶଃ ସାଧଵୋ ଲୋକେ ପରୈର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେଷୁ ଯୋଜିତାଃ ।
ନ ଵ୍ଯଥନ୍ତି ନ ହୃଷ୍ଯନ୍ତି ଯତ ଆତ୍ମାଽଗୁଣାଶ୍ରଯଃ ॥ ୫୦ ॥
ନ ଵ୍ଯଥନ୍ତି ନ ହୃଷ୍ଯନ୍ତି ଯତ ଆତ୍ମାଽଗୁଣାଶ୍ରଯଃ ॥ ୫୦ ॥