ശ്രീശുക ഉവാച
ഗോപ്യഃ കൃഷ്ണേ വനം യാതേ തമനുദ്രുതചേതസഃ ।
കൃഷ്ണലീലാഃ പ്രഗായന്ത്യോ നിന്യുര്ദുഃഖേന വാസരാന് ॥ ൧ ॥
ഗോപ്യഃ കൃഷ്ണേ വനം യാതേ തമനുദ്രുതചേതസഃ ।
കൃഷ്ണലീലാഃ പ്രഗായന്ത്യോ നിന്യുര്ദുഃഖേന വാസരാന് ॥ ൧ ॥
ശ്രീഗോപ്യ ഊചുഃ
വാമബാഹുകൃതവാമകപോലോ
വല്ഗിതഭ്രുരധരാര്പിതവേണുമ് ।
കോമലാങ്ഗുലിഭിരാശ്രിതമാര്ഗം
ഗോപ്യ ഈരയതി യത്ര മുകുന്ദഃ ॥ ൨ ॥
വാമബാഹുകൃതവാമകപോലോ
വല്ഗിതഭ്രുരധരാര്പിതവേണുമ് ।
കോമലാങ്ഗുലിഭിരാശ്രിതമാര്ഗം
ഗോപ്യ ഈരയതി യത്ര മുകുന്ദഃ ॥ ൨ ॥
വ്യോമയാനവനിതാഃ സഹ സിദ്ധൈ-
ര്വിസ്മിതാസ്തദുപധാര്യ സലജ്ജാഃ ।
കാമമാര്ഗണസമര്പിതചിത്താഃ
കശ്മലം യയുരപസ്മൃതനീവ്യഃ ॥ ൩ ॥
ര്വിസ്മിതാസ്തദുപധാര്യ സലജ്ജാഃ ।
കാമമാര്ഗണസമര്പിതചിത്താഃ
കശ്മലം യയുരപസ്മൃതനീവ്യഃ ॥ ൩ ॥
ഹന്ത ചിത്രമബലാഃ ശൃണുതേദം
ഹാരഹാസ ഉരസി സ്ഥിരവിദ്യുത് ।
നന്ദസൂനുരയമാര്തജനാനാം
നര്മദോ യര്ഹി കൂജിതവേണുഃ ॥ ൪ ॥
ഹാരഹാസ ഉരസി സ്ഥിരവിദ്യുത് ।
നന്ദസൂനുരയമാര്തജനാനാം
നര്മദോ യര്ഹി കൂജിതവേണുഃ ॥ ൪ ॥
വൃന്ദശോ വ്രജവൃഷാ മൃഗഗാവോ
വേണുവാദ്യഹൃതചേതസ ആരാത് ।
ദന്തദഷ്ടകവലാ ധൃതകര്ണാ
നിദ്രിതാ ലിഖിതചിത്രമിവാസന് ॥ ൫ ॥
വേണുവാദ്യഹൃതചേതസ ആരാത് ।
ദന്തദഷ്ടകവലാ ധൃതകര്ണാ
നിദ്രിതാ ലിഖിതചിത്രമിവാസന് ॥ ൫ ॥
ബര്ഹിണസ്തബകധാതുപലാശൈ-
ര്ബദ്ധമല്ലപരിബര്ഹവിഡമ്ബഃ ।
കര്ഹിചിത് സബല ആലി സ ഗോപൈ-
ര്ഗാഃ സമാഹ്വയതി യത്ര മുകുന്ദഃ ॥ ൬ ॥
ര്ബദ്ധമല്ലപരിബര്ഹവിഡമ്ബഃ ।
കര്ഹിചിത് സബല ആലി സ ഗോപൈ-
ര്ഗാഃ സമാഹ്വയതി യത്ര മുകുന്ദഃ ॥ ൬ ॥
തര്ഹി ഭഗ്നഗതയഃ സരിതോ വൈ
തത്പദാമ്ബുജരജോഽനിലനീതമ് ।
സ്പൃഹയതീര്വയമിവാബഹുപുണ്യാഃ
പ്രേമവേപിതഭുജാഃ സ്തിമിതാപഃ ॥ ൭ ॥
തത്പദാമ്ബുജരജോഽനിലനീതമ് ।
സ്പൃഹയതീര്വയമിവാബഹുപുണ്യാഃ
പ്രേമവേപിതഭുജാഃ സ്തിമിതാപഃ ॥ ൭ ॥
അനുചരൈഃ സമനുവര്ണിതവീര്യ
ആദിപൂരുഷ ഇവാചലഭൂതിഃ ।
വനചരോ ഗിരിതടേഷു ചരന്തീ-
ര്വേണുനാഹ്വയതി ഗാഃ സ യദാ ഹി ॥ ൮ ॥
ആദിപൂരുഷ ഇവാചലഭൂതിഃ ।
വനചരോ ഗിരിതടേഷു ചരന്തീ-
ര്വേണുനാഹ്വയതി ഗാഃ സ യദാ ഹി ॥ ൮ ॥
വനലതാസ്തരവ ആത്മനി വിഷ്ണും
വ്യഞ്ജയന്ത്യ ഇവ പുഷ്പഫലാഢ്യാഃ ।
പ്രണതഭാരവിടപാ മധുധാരാഃ
പ്രേമഹൃഷ്ടതനവോ വവൃഷുഃ സ്മ ॥ ൯ ॥
വ്യഞ്ജയന്ത്യ ഇവ പുഷ്പഫലാഢ്യാഃ ।
പ്രണതഭാരവിടപാ മധുധാരാഃ
പ്രേമഹൃഷ്ടതനവോ വവൃഷുഃ സ്മ ॥ ൯ ॥
ദര്ശനീയതിലകോ വനമാലാ-
ദിവ്യഗന്ധതുലസീമധുമത്തൈഃ ।
അലികുലൈരലഘുഗീതാമഭീഷ്ട-
മാദ്രിയന് യര്ഹി സന്ധിതവേണുഃ ॥ ൧൦ ॥
ദിവ്യഗന്ധതുലസീമധുമത്തൈഃ ।
അലികുലൈരലഘുഗീതാമഭീഷ്ട-
മാദ്രിയന് യര്ഹി സന്ധിതവേണുഃ ॥ ൧൦ ॥
സരസി സാരസഹംസവിഹങ്ഗാ-
ശ്ചാരുഗീതാഹൃതചേതസ ഏത്യ ।
ഹരിമുപാസത തേ യതചിത്താ
ഹന്ത മീലിതദൃശോ ധൃതമൌനാഃ ॥ ൧൧ ॥
ശ്ചാരുഗീതാഹൃതചേതസ ഏത്യ ।
ഹരിമുപാസത തേ യതചിത്താ
ഹന്ത മീലിതദൃശോ ധൃതമൌനാഃ ॥ ൧൧ ॥
സഹബലഃ സ്രഗവതംസവിലാസഃ
സാനുഷു ക്ഷിതിഭൃതോ വ്രജദേവ്യഃ ।
ഹര്ഷയന് യര്ഹി വേണുരവേണ
ജാതഹര്ഷ ഉപരമ്ഭതി വിശ്വമ് ॥ ൧൨ ॥
സാനുഷു ക്ഷിതിഭൃതോ വ്രജദേവ്യഃ ।
ഹര്ഷയന് യര്ഹി വേണുരവേണ
ജാതഹര്ഷ ഉപരമ്ഭതി വിശ്വമ് ॥ ൧൨ ॥
മഹദതിക്രമണശങ്കിതചേതാ
മന്ദമന്ദമനുഗര്ജതി മേഘഃ ।
സുഹൃദമഭ്യവര്ഷത് സുമനോഭി-
ശ്ഛായയാ ച വിദധത് പ്രതപത്രമ് ॥ ൧൩ ॥
മന്ദമന്ദമനുഗര്ജതി മേഘഃ ।
സുഹൃദമഭ്യവര്ഷത് സുമനോഭി-
ശ്ഛായയാ ച വിദധത് പ്രതപത്രമ് ॥ ൧൩ ॥
വിവിധഗോപചരണേഷു വിദഗ്ധോ
വേണുവാദ്യ ഉരുധാ നിജശിക്ഷാഃ ।
തവ സുതഃ സതി യദാധരബിമ്ബേ
ദത്തവേണുരനയത് സ്വരജാതീഃ ॥ ൧൪ ॥
വേണുവാദ്യ ഉരുധാ നിജശിക്ഷാഃ ।
തവ സുതഃ സതി യദാധരബിമ്ബേ
ദത്തവേണുരനയത് സ്വരജാതീഃ ॥ ൧൪ ॥
സവനശസ്തദുപധാര്യ സുരേശാഃ
ശക്രശര്വപരമേഷ്ഠിപുരോഗാഃ ।
കവയ ആനതകന്ധരചിത്താഃ
കശ്മലം യയുരനിശ്ചിതതത്ത്വാഃ ॥ ൧൫ ॥
ശക്രശര്വപരമേഷ്ഠിപുരോഗാഃ ।
കവയ ആനതകന്ധരചിത്താഃ
കശ്മലം യയുരനിശ്ചിതതത്ത്വാഃ ॥ ൧൫ ॥
നിജപദാബ്ജദലൈര്ധ്വജവജ്ര-
നീരജാങ്കുശവിചിത്രലലാമൈഃ ।
വ്രജഭുവഃ ശമയന് ഖുരതോദം
വര്ഷ്മധുര്യഗതിരീഡിതവേണുഃ ॥ ൧൬ ॥
നീരജാങ്കുശവിചിത്രലലാമൈഃ ।
വ്രജഭുവഃ ശമയന് ഖുരതോദം
വര്ഷ്മധുര്യഗതിരീഡിതവേണുഃ ॥ ൧൬ ॥
വ്രജതി തേന വയം സവിലാസ-
വീക്ഷണാര്പിതമനോഭവവേഗാഃ ।
കുജഗതിം ഗമിതാ ന വിദാമഃ
കശ്മലേന കവരം വസനം വാ ॥ ൧൭ ॥
വീക്ഷണാര്പിതമനോഭവവേഗാഃ ।
കുജഗതിം ഗമിതാ ന വിദാമഃ
കശ്മലേന കവരം വസനം വാ ॥ ൧൭ ॥
മണിധരഃ ക്വചിദാഗണയന് ഗാ
മാലയാ ദയിതഗന്ധതുലസ്യാഃ ।
പ്രണയിനോഽനുചരസ്യ കദാംസേ
പ്രക്ഷിപന് ഭുജമഗായത യത്ര ॥ ൧൮ ॥
മാലയാ ദയിതഗന്ധതുലസ്യാഃ ।
പ്രണയിനോഽനുചരസ്യ കദാംസേ
പ്രക്ഷിപന് ഭുജമഗായത യത്ര ॥ ൧൮ ॥
ക്വണിതവേണുരവവഞ്ചിതചിത്താഃ
കൃഷ്ണമന്വസത കൃഷ്ണഗൃഹിണ്യഃ ।
ഗുണഗണാര്ണമനുഗത്യ ഹരിണ്യോ
ഗോപികാ ഇവ വിമുക്തഗൃഹാശാഃ ॥ ൧൯ ॥
കൃഷ്ണമന്വസത കൃഷ്ണഗൃഹിണ്യഃ ।
ഗുണഗണാര്ണമനുഗത്യ ഹരിണ്യോ
ഗോപികാ ഇവ വിമുക്തഗൃഹാശാഃ ॥ ൧൯ ॥
കുന്ദദാമകൃതകൌതുകവേഷോ
ഗോപഗോധനവൃതോ യമുനായാമ് ।
നന്ദസൂനുരനഘേ തവ വത്സോ
നര്മദഃ പ്രണയിണാം വിജഹാര ॥ ൨൦ ॥
ഗോപഗോധനവൃതോ യമുനായാമ് ।
നന്ദസൂനുരനഘേ തവ വത്സോ
നര്മദഃ പ്രണയിണാം വിജഹാര ॥ ൨൦ ॥
മന്ദവായുരുപവാത്യനുകൂലം
മാനയന് മലയജസ്പര്ശേന ।
വന്ദിനസ്തമുപദേവഗണാ യേ
വാദ്യഗീതബലിഭിഃ പരിവവ്രുഃ ॥ ൨൧ ॥
മാനയന് മലയജസ്പര്ശേന ।
വന്ദിനസ്തമുപദേവഗണാ യേ
വാദ്യഗീതബലിഭിഃ പരിവവ്രുഃ ॥ ൨൧ ॥
വത്സലോ വ്രജഗവാം യദഗധ്രോ
വന്ദ്യമാനചരണഃ പഥി വൃദ്ധൈഃ ।
കൃത്സ്നഗോധനമുപോഹ്യ ദിനാന്തേ
ഗീതവേണുരനുഗേഡിതകീര്തിഃ ॥ ൨൨ ॥
വന്ദ്യമാനചരണഃ പഥി വൃദ്ധൈഃ ।
കൃത്സ്നഗോധനമുപോഹ്യ ദിനാന്തേ
ഗീതവേണുരനുഗേഡിതകീര്തിഃ ॥ ൨൨ ॥
ഉത്സവം ശ്രമരുചാപി ദൃശീനാ-
മുന്നയന് ഖുരരജശ്ഛുരിതസ്രക് ।
ദിത്സയൈതി സുഹൃദാസിഷ ഏഷ
ദേവകീജഠരഭൂരുഡുരാജഃ ॥ ൨൩ ॥
മുന്നയന് ഖുരരജശ്ഛുരിതസ്രക് ।
ദിത്സയൈതി സുഹൃദാസിഷ ഏഷ
ദേവകീജഠരഭൂരുഡുരാജഃ ॥ ൨൩ ॥
മദവിഘൂര്ണിതലോചന ഈഷത്-
മാനദഃ സ്വസുഹൃദാം വനമാലീ ।
ബദരപാണ്ഡുവദനോ മൃദുഗണ്ഡം
മണ്ഡയന് കനകകുണ്ഡലലക്ഷ്മ്യാ ॥ ൨൪ ॥
മാനദഃ സ്വസുഹൃദാം വനമാലീ ।
ബദരപാണ്ഡുവദനോ മൃദുഗണ്ഡം
മണ്ഡയന് കനകകുണ്ഡലലക്ഷ്മ്യാ ॥ ൨൪ ॥
യദുപതിര്ദ്വിരദരാജവിഹാരോ
യാമിനീപതിരിവൈഷ ദിനാന്തേ ।
മുദിതവക്ത്ര ഉപയാതി ദുരന്തം
മോചയന് വ്രജഗവാം ദിനതാപമ് ॥ ൨൫ ॥
യാമിനീപതിരിവൈഷ ദിനാന്തേ ।
മുദിതവക്ത്ര ഉപയാതി ദുരന്തം
മോചയന് വ്രജഗവാം ദിനതാപമ് ॥ ൨൫ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഏവം വ്രജസ്ത്രിയോ രാജന് കൃഷ്ണലീലാനുഗായതീഃ ।
രേമിരേഽഹഃസു തച്ചിത്താസ്തന്മനസ്കാ മഹോദയാഃ ॥ ൨൬ ॥
ഏവം വ്രജസ്ത്രിയോ രാജന് കൃഷ്ണലീലാനുഗായതീഃ ।
രേമിരേഽഹഃസു തച്ചിത്താസ്തന്മനസ്കാ മഹോദയാഃ ॥ ൨൬ ॥