Lord Krishna

ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൧൦.൩൯

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 39 — Akrūra's Vision in the River in Malayalam)

Vyasa

Also known as sukhopavista paryanke ramakrsnorumanita

Akrūra's Vision in the River. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 39 (The Life of Kṛṣṇa), 57 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ശ്രീശുക ഉവാച
സുഖോപവിഷ്ടഃ പര്യങ്കേ രാമകൃഷ്ണോരുമാനിതഃ ।
ലേഭേ മനോരഥാന്സര്വാന്പഥി യന് സ ചകാര ഹ ॥ ൧ ॥
കിമലഭ്യം ഭഗവതി പ്രസന്നേ ശ്രീനികേതനേ ।
തഥാപി തത്പരാ രാജന്ന ഹി വാഞ്ഛന്തി കിഞ്ചന ॥ ൨ ॥
സായന്തനാശനം കൃത്വാ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ ।
സുഹൃത്സു വൃത്തം കംസസ്യ പപ്രച്ഛാന്യച്ചികീര്ഷിതമ് ॥ ൩ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
താത സൌമ്യാഗതഃ കച്ച്ത്സ്വിഗതം ഭദ്രമസ്തു വഃ ।
അപി സ്വജ്ഞാതിബന്ധൂനാമനമീവമനാമയമ് ॥ ൪ ॥
കിം നു നഃ കുശലം പൃച്ഛേ ഏധമാനേ കുലാമയേ ।
കംസേ മാതുലനാമ്നാങ്ഗ സ്വാനാം നസ്തത്പ്രജാസു ച ॥ ൫ ॥
അഹോ അസ്മദഭൂദ് ഭൂരി പിത്രോര്വൃജിനമാര്യയോഃ ।
യദ്ധേതോഃ പുത്രമരണം യദ്ധേതോര്ബന്ധനം തയോഃ ॥ ൬ ॥
ദിഷ്ട്യാദ്യ ദര്ശനം സ്വാനാം മഹ്യം വഃ സൌമ്യ കാങ്ക്ഷിതമ് ।
സഞ്ജാതം വര്ണ്യതാം താത തവാഗമനകാരണമ് ॥ ൭ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
പൃഷ്ടോ ഭഗവതാ സര്വം വര്ണയാമാസ മാധവഃ ।
വൈരാനുബന്ധം യദുഷു വസുദേവവധോദ്യമമ് ॥ ൮ ॥
യത്സന്ദേശോ യദര്ഥം വാ ദൂതഃ സമ്പ്രേഷിതഃ സ്വയമ് ।
യദുക്തം നാരദേനാസ്യ സ്വജന്മാനകദുന്ദുഭേഃ ॥ ൯ ॥
ശ്രുത്വാക്രൂരവചഃ കൃഷ്ണോ ബലശ്ച പരവീരഹാ ।
പ്രഹസ്യ നന്ദം പിതരം രാജ്ഞാ ദിഷ്ടം വിജജ്ഞതുഃ ॥ ൧൦ ॥
ഗോപാന് സമാദിശത്സോഽപി ഗൃഹ്യതാം സര്വഗോരസഃ ।
ഉപായനാനി ഗൃഹ്ണീധ്വം യുജ്യന്താം ശകടാനി ച ॥ ൧൧ ॥
യാസ്യാമഃ ശ്വോ മധുപുരീം ദാസ്യാമോ നൃപതേ രസാന് ।
ദ്രക്ഷ്യാമഃ സുമഹത്പര്വ യാന്തി ജാനപദാഃ കില ।
ഏവമാഘോഷയത് ക്ഷത്രാ നന്ദഗോപഃ സ്വഗോകുലേ ॥ ൧൨ ॥
ഗോപ്യസ്താസ്തദുപശ്രുത്യ ബഭൂവുര്വ്യഥിതാ ഭൃശമ് ।
രാമകൃഷ്ണൌ പുരീം നേതുമക്രൂരം വ്രജമാഗതമ് ॥ ൧൩ ॥
കാശ്ചിത്തത്കൃതഹൃത്താപശ്വാസമ്ലാനമുഖശ്രിയഃ ।
സ്രംസദ്ദുകൂലവലയകേശഗ്രന്ഥ്യശ്ച കാശ്ചന ॥ ൧൪ ॥
അന്യാശ്ച തദനുധ്യാനനിവൃത്താശേഷവൃത്തയഃ ।
നാഭ്യജാനന്നിമം ലോകമാത്മലോകം ഗതാ ഇവ ॥ ൧൫ ॥
സ്മരന്ത്യശ്ചാപരാഃ ശൌരേരനുരാഗസ്മിതേരിതാഃ ।
ഹൃദിസ്പൃശശ്ചിത്രപദാ ഗിരഃ സമ്മുമുഹുഃ സ്ത്രിയഃ ॥ ൧൬ ॥
ഗതിം സുലലിതാം ചേഷ്ടാം സ്നിഗ്ധഹാസാവലോകനമ് ।
ശോകാപഹാനി നര്മാണി പ്രോദ്ദാമചരിതാനി ച ॥ ൧൭ ॥
ചിന്തയന്ത്യോ മുകുന്ദസ്യ ഭീതാ വിരഹകാതരാഃ ।
സമേതാഃ സങ്ഘശഃ പ്രോചുരശ്രുമുഖ്യോഽച്യുതാശയാഃ ॥ ൧൮ ॥
ശ്രീഗോപ്യ ഊചുഃ
അഹോ വിധാതസ്തവ ന ക്വചിദ് ദയാ
സംയോജ്യ മൈത്ര്യാ പ്രണയേന ദേഹിനഃ ।
താംശ്ചാകൃതാര്ഥാന് വിയുനങ്ക്ഷ്യപാര്ഥകം
വിക്രീഡിതം തേഽര്ഭകചേഷ്ടിതം യഥാ ॥ ൧൯ ॥
യസ്ത്വം പ്രദര്ശ്യാസിതകുന്തലാവൃതം
മുകുന്ദവക്ത്രം സുകപോലമുന്നസമ് ।
ശോകാപനോദസ്മിതലേശസുന്ദരം
കരോഷി പാരോക്ഷ്യമസാധു തേ കൃതമ് ॥ ൨൦ ॥
ക്രൂരസ്ത്വമക്രൂരസമാഖ്യയാ സ്മ ന-
ശ്ചക്ഷുര്ഹി ദത്തം ഹരസേ ബതാജ്ഞവത് ।
യേനൈകദേശേഽഖിലസര്ഗസൌഷ്ഠവം
ത്വദീയമദ്രാക്ഷ്മ വയം മധുദ്വിഷഃ ॥ ൨൧ ॥
ന നന്ദസൂനുഃ ക്ഷണഭങ്ഗസൌഹൃദഃ
സമീക്ഷതേ നഃ സ്വകൃതാതുരാ ബത ।
വിഹായ ഗേഹാന് സ്വജനാന് സുതാന്പതീം-
സ്തദ്ദാസ്യമദ്ധോപഗതാ നവപ്രിയഃ ॥ ൨൨ ॥
സുഖം പ്രഭാതാ രജനീയമാശിഷഃ
സത്യാ ബഭൂവുഃ പുരയോഷിതാം ധ്രുവമ് ।
യാഃ സംപ്രവിഷ്ടസ്യ മുഖം വ്രജസ്പതേഃ
പാസ്യന്ത്യപാങ്ഗോത്കലിതസ്മിതാസവമ് ॥ ൨൩ ॥
താസാം മുകുന്ദോ മധുമഞ്ജുഭാഷിതൈ-
ര്ഗൃഹീതചിത്തഃ പരവാന് മനസ്വ്യപി ।
കഥം പുനര്നഃ പ്രതിയാസ്യതേഽബലാ
ഗ്രാമ്യാഃ സലജ്ജസ്മിതവിഭ്രമൈര്ഭ്രമന് ॥ ൨൪ ॥
അദ്യ ധ്രുവം തത്ര ദൃശോ ഭവിഷ്യതേ
ദാശാര്ഹഭോജാന്ധകവൃഷ്ണിസാത്വതാമ് ।
മഹോത്സവഃ ശ്രീരമണം ഗുണാസ്പദം
ദ്രക്ഷ്യന്തി യേ ചാധ്വനി ദേവകീസുതമ് ॥ ൨൫ ॥
മൈതദ്വിധസ്യാകരുണസ്യ നാമ ഭൂ-
ദക്രൂര ഇത്യേതദതീവ ദാരുണഃ ।
യോഽസാവനാശ്വാസ്യ സുദുഃഖിതം ജനം
പ്രിയാത്പ്രിയം നേഷ്യതി പാരമധ്വനഃ ॥ ൨൬ ॥
അനാര്ദ്രധീരേഷ സമാസ്ഥിതോ രഥം
തമന്വമീ ച ത്വരയന്തി ദുര്മദാഃ ।
ഗോപാ അനോഭിഃ സ്ഥവിരൈരുപേക്ഷിതം
ദൈവം ച നോഽദ്യ പ്രതികൂലമീഹതേ ॥ ൨൭ ॥
നിവാരയാമഃ സമുപേത്യ മാധവം
കിം നോഽകരിഷ്യന് കുലവൃദ്ധബാന്ധവാഃ ।
മുകുന്ദസങ്ഗാന്നിമിഷാര്ധദുസ്ത്യജാദ്
ദൈവേന വിധ്വംസിതദീനചേതസാമ് ॥ ൨൮ ॥
യസ്യാനുരാഗലലിതസ്മിതവല്ഗുമന്ത്ര-
ലീലാവലോകപരിരമ്ഭണരാസഗോഷ്ഠാമ് ।
നീതാഃ സ്മ നഃ ക്ഷണമിവ ക്ഷണദാ വിനാ തം
ഗോപ്യഃ കഥം ന്വതിതരേമ തമോ ദുരന്തമ് ॥ ൨൯ ॥
യോഽഹ്നഃ ക്ഷയേ വ്രജമനന്തസഖഃ പരീതോ
ഗോപൈര്വിശന് ഖുരരജശ്ഛുരിതാലകസ്രക് ।
വേണും ക്വണന് സ്മിതകടാക്ഷനിരീക്ഷണേന
ചിത്തം ക്ഷിണോത്യമുമൃതേ നു കഥം ഭവേമ ॥ ൩൦ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഏവം ബ്രുവാണാ വിരഹാതുരാ ഭൃശം
വ്രജസ്ത്രിയഃ കൃഷ്ണവിഷക്തമാനസാഃ ।
വിസൃജ്യ ലജ്ജാം രുരുദുഃ സ്മ സുസ്വരം
ഗോവിന്ദ ദാമോദര മാധവേതി ॥ ൩൧ ॥
സ്ത്രീണാമേവം രുദന്തീനാമുദിതേ സവിതര്യഥ ।
അക്രൂരശ്ചോദയാമാസ കൃതമൈത്രാദികോ രഥമ് ॥ ൩൨ ॥
ഗോപാസ്തമന്വസജ്ജന്ത നന്ദാദ്യാഃ ശകടൈസ്തതഃ ।
ആദായോപായനം ഭൂരി കുമ്ഭാന് ഗോരസസമ്ഭൃതാന് ॥ ൩൩ ॥
ഗോപ്യശ്ച ദയിതം കൃഷ്ണമനുവ്രജ്യാനുരഞ്ജിതാഃ ।
പ്രത്യാദേശം ഭഗവതഃ കാങ്ക്ഷന്ത്യശ്ചാവതസ്ഥിരേ ॥ ൩൪ ॥
താസ്തഥാ തപ്യതീര്വീക്ഷ്യ സ്വപ്രസ്ഥാനേ യദൂത്തമഃ ।
സാന്ത്വയാമാസ സപ്രേമൈരായാസ്യ ഇതി ദൌത്യകൈഃ ॥ ൩൫ ॥
യാവദാലക്ഷ്യതേ കേതുര്യാവദ് രേണൂ രഥസ്യ ച ।
അനുപ്രസ്ഥാപിതാത്മാനോ ലേഖ്യാനീവോപലക്ഷിതാഃ ॥ ൩൬ ॥
താ നിരാശാ നിവവൃതുര്ഗോവിന്ദവിനിവര്തനേ ।
വിശോകാ അഹനീ നിന്യുര്ഗായന്ത്യഃ പ്രിയചേഷ്ടിതമ് ॥ ൩൭ ॥
ഭഗവാനപി സമ്പ്രാപ്തോ രാമാക്രൂരയുതോ നൃപ ।
രഥേന വായുവേഗേന കാലിന്ദീമഘനാശിനീമ് ॥ ൩൮ ॥
തത്രോപസ്പൃശ്യ പാനീയം പീത്വാ മൃഷ്ടം മണിപ്രഭമ് ।
വൃക്ഷഷണ്ഡമുപവ്രജ്യ സരാമോ രഥമാവിശത് ॥ ൩൯ ॥
അക്രൂരസ്താവുപാമന്ത്ര്യ നിവേശ്യ ച രഥോപരി ।
കാലിന്ദ്യാ ഹ്രദമാഗത്യ സ്നാനം വിധിവദാചരത് ॥ ൪൦ ॥
നിമജ്ജ്യ തസ്മിന്സലിലേ ജപന്ബ്രഹ്മ സനാതനമ് ।
താവേവ ദദൃശേഽക്രൂരോ രാമകൃഷ്ണൌ സമന്വിതൌ ॥ ൪൧ ॥
തൌ രഥസ്ഥൌ കഥമിഹ സുതാവാനകദുന്ദുഭേഃ ।
തര്ഹി സ്വിത്സ്യന്ദനേ ന സ്ത ഇത്യുന്മജ്ജ്യ വ്യചഷ്ട സഃ ॥ ൪൨ ॥
തത്രാപി ച യഥാപൂര്വമാസീനൌ പുനരേവ സഃ ।
ന്യമജ്ജദ് ദര്ശനം യന്മേ മൃഷാ കിം സലിലേ തയോഃ ॥ ൪൩ ॥
ഭൂയസ്തത്രാപി സോഽദ്രാക്ഷീത്സ്തൂയമാനമഹീശ്വരമ് ।
സിദ്ധചാരണഗന്ധര്വൈരസുരൈര്നതകന്ധരൈഃ ॥ ൪൪ ॥
സഹസ്രശിരസം ദേവം സഹസ്രഫണമൌലിനമ് ।
നീലാമ്ബരം വിസശ്വേതം ശൃങ്ഗൈഃ ശ്വേതമിവ സ്ഥിതമ് ॥ ൪൫ ॥
തസ്യോത്സങ്ഗേ ഘനശ്യാമം പീതകൌശേയവാസസമ് ।
പുരുഷം ചതുര്ഭുജം ശാന്തം പദ്മപത്രാരുണേക്ഷണമ് ॥ ൪൬ ॥
ചാരുപ്രസന്നവദനം ചാരുഹാസനിരീക്ഷണമ് ।
സുഭ്രൂന്നസം ചാരുകര്ണം സുകപോലാരുണാധരമ് ॥ ൪൭ ॥
പ്രലമ്ബപീവരഭുജം തുങ്ഗാംസോരഃസ്ഥലശ്രിയമ് ।
കമ്ബുകണ്ഠം നിമ്നനാഭിം വലിമത്പല്ലവോദരമ് ॥ ൪൮ ॥
ബൃഹത്കടിതടശ്രോണികരഭോരുദ്വയാന്വിതമ് ।
ചാരുജാനുയുഗം ചാരുജങ്ഘായുഗലസംയുതമ് ॥ ൪൯ ॥
തുങ്ഗഗുല്ഫാരുണനഖവ്രാതദീധിതിഭിര്വൃതമ് ।
നവാങ്ഗുല്യങ്ഗുഷ്ഠദലൈര്വിലസത് പാദപങ്കജമ് ॥ ൫൦ ॥
സുമഹാര്ഹമണിവ്രാതകിരീടകടകാങ്ഗദൈഃ ।
കടിസൂത്രബ്രഹ്മസൂത്രഹാരനൂപുരകുണ്ഡലൈഃ ॥ ൫൧ ॥
ഭ്രാജമാനം പദ്മകരം ശങ്ഖചക്രഗദാധരമ് ।
ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത്കൌസ്തുഭം വനമാലിനമ് ॥ ൫൨ ॥
സുനന്ദനന്ദപ്രമുഖൈഃ പര്ഷദൈഃ സനകാദിഭിഃ ।
സുരേശൈര്ബ്രഹ്മരുദ്രാദ്യൈര്നവഭിശ്ച ദ്വിജോത്തമൈഃ ॥ ൫൩ ॥
പ്രഹ്രാദനാരദവസുപ്രമുഖൈര്ഭാഗവതോത്തമൈഃ ।
സ്തൂയമാനം പൃഥഗ്ഭാവൈര്വചോഭിരമലാത്മഭിഃ ॥ ൫൪ ॥
ശ്രിയാ പുഷ്ട്യാ ഗിരാ കാന്ത്യാ കീര്ത്യാ തുഷ്ട്യേലയോര്ജയാ ।
വിദ്യയാവിദ്യയാ ശക്ത്യാ മായയാ ച നിഷേവിതമ് ॥ ൫൫ ॥
വിലോക്യ സുഭൃശം പ്രീതോ ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതഃ ।
ഹൃഷ്യത്തനൂരുഹോ ഭാവപരിക്ലിന്നാത്മലോചനഃ ॥ ൫൬ ॥
ഗിരാ ഗദ്ഗദയാസ്തൌഷീത് സത്ത്വമാലമ്ബ്യ സാത്വതഃ ।
പ്രണമ്യ മൂര്ധ്നാവഹിതഃ കൃതാഞ്ജലിപുടഃ ശനൈഃ ॥ ൫൭ ॥

Explore More