শ্ৰীশুক উৱাচ
কামস্তু ৱাসুদেৱাংশো দগ্ধঃ প্ৰাগ্ ৰুদ্ৰমন্যুনা ।
দেহোপপত্তযে ভূযস্তমেৱ প্ৰত্যপদ্যত ॥ ১ ॥
কামস্তু ৱাসুদেৱাংশো দগ্ধঃ প্ৰাগ্ ৰুদ্ৰমন্যুনা ।
দেহোপপত্তযে ভূযস্তমেৱ প্ৰত্যপদ্যত ॥ ১ ॥
স এৱ জাতো ৱৈদৰ্ভ্যাং কৃষ্ণৱীৰ্যসমুদ্ভৱঃ ।
প্ৰদ্যুম্ন ইতি ৱিখ্যাতঃ সৰ্ৱতোঽনৱমঃ পিতুঃ ॥ ২ ॥
প্ৰদ্যুম্ন ইতি ৱিখ্যাতঃ সৰ্ৱতোঽনৱমঃ পিতুঃ ॥ ২ ॥
তং শম্বৰঃ কামৰূপী হৃত্ৱা তোকমনিৰ্দশম্ ।
স ৱিদিত্ৱাত্মনঃ শত্ৰুং প্ৰাস্যোদন্ৱত্যগাদ্ গৃহম্ ॥ ৩ ॥
স ৱিদিত্ৱাত্মনঃ শত্ৰুং প্ৰাস্যোদন্ৱত্যগাদ্ গৃহম্ ॥ ৩ ॥
তং নিৰ্জগাৰ বলৱান্ মীনঃ সোঽপ্যপৰৈঃ সহ ।
ৱৃতো জালেন মহতা গৃহীতো মত্স্যজীৱিভিঃ ॥ ৪ ॥
ৱৃতো জালেন মহতা গৃহীতো মত্স্যজীৱিভিঃ ॥ ৪ ॥
তং শম্বৰায কৈৱৰ্তা উপাজহ্ৰুৰুপাযনম্ ।
সূদা মহানসং নীত্ৱাৱদ্যন্ সুধিতিনাদ্ভুতম্ ॥ ৫ ॥
সূদা মহানসং নীত্ৱাৱদ্যন্ সুধিতিনাদ্ভুতম্ ॥ ৫ ॥
দৃষ্ট্ৱা তদুদৰে বালং মাযাৱত্যৈ ন্যৱেদযন্ ।
নাৰদোঽকথযত্ সৰ্ৱং তস্যাঃ শঙ্কিতচেতসঃ ।
বালস্য তত্ত্ৱমুত্পত্তিং মত্স্যোদৰনিৱেশনম্ ॥ ৬ ॥
নাৰদোঽকথযত্ সৰ্ৱং তস্যাঃ শঙ্কিতচেতসঃ ।
বালস্য তত্ত্ৱমুত্পত্তিং মত্স্যোদৰনিৱেশনম্ ॥ ৬ ॥
সা চ কামস্য ৱৈ পত্নী ৰতিৰ্নাম যশস্ৱিনী ।
পত্যুৰ্নিৰ্দগ্ধদেহস্য দেহোত্পত্তিং প্ৰতীক্ষতী ॥ ৭ ॥
পত্যুৰ্নিৰ্দগ্ধদেহস্য দেহোত্পত্তিং প্ৰতীক্ষতী ॥ ৭ ॥
নিৰূপিতা শম্বৰেণ সা সূদৌদনসাধনে ।
কামদেৱং শিশুং বুদ্ধ্ৱা চক্ৰে স্নেহং তদাৰ্ভকে ॥ ৮ ॥
কামদেৱং শিশুং বুদ্ধ্ৱা চক্ৰে স্নেহং তদাৰ্ভকে ॥ ৮ ॥
নাতিদীৰ্ঘেণ কালেন স কাৰ্ষ্ণি ৰূঢযৌৱনঃ ।
জনযামাস নাৰীণাং ৱীক্ষন্তীনাং চ ৱিভ্ৰমম্ ॥ ৯ ॥
জনযামাস নাৰীণাং ৱীক্ষন্তীনাং চ ৱিভ্ৰমম্ ॥ ৯ ॥
সা তং পতিং পদ্মদলাযতেক্ষণং
প্ৰলম্ববাহুং নৰলোকসুন্দৰম্ ।
সৱ্ৰীডহাসোত্তভিতভ্ৰুৱেক্ষতী
প্ৰীত্যোপতস্থে ৰতিৰঙ্গ সৌৰতৈঃ ॥ ১০ ॥
প্ৰলম্ববাহুং নৰলোকসুন্দৰম্ ।
সৱ্ৰীডহাসোত্তভিতভ্ৰুৱেক্ষতী
প্ৰীত্যোপতস্থে ৰতিৰঙ্গ সৌৰতৈঃ ॥ ১০ ॥
তামহ ভগৱান্ কাৰ্ষ্ণিৰ্মাতস্তে মতিৰন্যথা ।
মাতৃভাৱমতিক্ৰম্য ৱৰ্তসে কামিনী যথা ॥ ১১ ॥
মাতৃভাৱমতিক্ৰম্য ৱৰ্তসে কামিনী যথা ॥ ১১ ॥
ৰতিৰুৱাচ
ভৱান্ নাৰাযণসুতঃ শম্বৰেণহৃতো গৃহাত্ ।
অহং তেঽধিকৃতা পত্নী ৰতিঃ কামো ভৱান্ প্ৰভো ॥ ১২ ॥
ভৱান্ নাৰাযণসুতঃ শম্বৰেণহৃতো গৃহাত্ ।
অহং তেঽধিকৃতা পত্নী ৰতিঃ কামো ভৱান্ প্ৰভো ॥ ১২ ॥
এষ ত্ৱানিৰ্দশং সিন্ধাৱক্ষিপচ্ছম্বৰোঽসুৰঃ ।
মত্স্যোঽগ্ৰসীত্তদুদৰাদিতঃ প্ৰাপ্তো ভৱান্ প্ৰভো ॥ ১৩ ॥
মত্স্যোঽগ্ৰসীত্তদুদৰাদিতঃ প্ৰাপ্তো ভৱান্ প্ৰভো ॥ ১৩ ॥
তমিমং জহি দুৰ্ধৰ্ষং দুৰ্জযং শত্ৰুমাত্মনঃ ।
মাযাশতৱিদং তং চ মাযাভিৰ্মোহনাদিভিঃ ॥ ১৪ ॥
মাযাশতৱিদং তং চ মাযাভিৰ্মোহনাদিভিঃ ॥ ১৪ ॥
পৰীশোচতি তে মাতা কুৰৰীৱ গতপ্ৰজা ।
পুত্ৰস্নেহাকুলা দীনা ৱিৱত্সা গৌৰিৱাতুৰা ॥ ১৫ ॥
পুত্ৰস্নেহাকুলা দীনা ৱিৱত্সা গৌৰিৱাতুৰা ॥ ১৫ ॥
প্ৰভাষ্যৈৱং দদৌ ৱিদ্যাং প্ৰদ্যুম্নায মহাত্মনে ।
মাযাৱতী মহামাযাং সৰ্ৱমাযাৱিনাশিনীম্ ॥ ১৬ ॥
মাযাৱতী মহামাযাং সৰ্ৱমাযাৱিনাশিনীম্ ॥ ১৬ ॥
স চ শম্বৰমভ্যেত্য সংযুগায সমাহ্ৱযত্ ।
অৱিষহ্যৈস্তমাক্ষেপৈঃ ক্ষিপন্ সঞ্জনযন্ কলিম্ ॥ ১৭ ॥
অৱিষহ্যৈস্তমাক্ষেপৈঃ ক্ষিপন্ সঞ্জনযন্ কলিম্ ॥ ১৭ ॥
সোঽধিক্ষিপ্তো দুৰ্ৱাচোভিঃ পদাহত ইৱোৰগঃ ।
নিশ্চক্ৰাম গদাপাণিৰমৰ্ষাত্তাম্ৰলোচনঃ ॥ ১৮ ॥
নিশ্চক্ৰাম গদাপাণিৰমৰ্ষাত্তাম্ৰলোচনঃ ॥ ১৮ ॥
গদামাৱিধ্য তৰসা প্ৰদ্যুম্নায মহাত্মনে ।
প্ৰক্ষিপ্য ৱ্যনদন্নাদং ৱজ্ৰনিষ্পেষনিষ্ঠুৰম্ ॥ ১৯ ॥
প্ৰক্ষিপ্য ৱ্যনদন্নাদং ৱজ্ৰনিষ্পেষনিষ্ঠুৰম্ ॥ ১৯ ॥
তামাপতন্তীং ভগৱান্ প্ৰদ্যুম্নো গদযা গদাম্ ।
অপাস্য শত্ৰৱে ক্ৰুদ্ধঃ প্ৰাহিণোত্ স্ৱগদাং নৃপ ॥ ২০ ॥
অপাস্য শত্ৰৱে ক্ৰুদ্ধঃ প্ৰাহিণোত্ স্ৱগদাং নৃপ ॥ ২০ ॥
স চ মাযাং সমাশ্ৰিত্য দৈতেযীং মযদৰ্শিতম্ ।
মুমুচেঽস্ত্ৰমযং ৱৰ্ষং কাৰ্ষ্ণৌ ৱৈহাযসোঽসুৰঃ ॥ ২১ ॥
মুমুচেঽস্ত্ৰমযং ৱৰ্ষং কাৰ্ষ্ণৌ ৱৈহাযসোঽসুৰঃ ॥ ২১ ॥
বাধ্যমানোঽস্ত্ৰৱৰ্ষেণ ৰৌক্মিণেযো মহাৰথঃ ।
সত্ত্ৱাত্মিকাং মহাৱিদ্যাং সৰ্ৱমাযোপমৰ্দিনীম্ ॥ ২২ ॥
সত্ত্ৱাত্মিকাং মহাৱিদ্যাং সৰ্ৱমাযোপমৰ্দিনীম্ ॥ ২২ ॥
ততো গৌহ্যকগান্ধৰ্ৱপৈশাচোৰগৰাক্ষসীঃ ।
প্ৰাযুঙ্ক্ত শতশো দৈত্যঃ কাৰ্ষ্ণিৰ্ৱ্যধমযত্স তাঃ ॥ ২৩ ॥
প্ৰাযুঙ্ক্ত শতশো দৈত্যঃ কাৰ্ষ্ণিৰ্ৱ্যধমযত্স তাঃ ॥ ২৩ ॥
নিশাতমসিমুদ্যম্য সকিৰীটং সকুণ্ডলম্ ।
শম্বৰস্য শিৰঃ কাযাত্ তাম্ৰশ্মশ্ৰ্ৱোজসাহৰত্ ॥ ২৪ ॥
শম্বৰস্য শিৰঃ কাযাত্ তাম্ৰশ্মশ্ৰ্ৱোজসাহৰত্ ॥ ২৪ ॥
আকীৰ্যমাণো দিৱিজৈঃ স্তুৱদ্ভিঃ কুসুমোত্কৰৈঃ ।
ভাৰ্যযাম্বৰচাৰিণ্যা পুৰং নীতো ৱিহাযসা ॥ ২৫ ॥
ভাৰ্যযাম্বৰচাৰিণ্যা পুৰং নীতো ৱিহাযসা ॥ ২৫ ॥
অন্তঃপুৰৱৰং ৰাজন্ ললনাশতসঙ্কুলম্ ।
ৱিৱেশ পত্ন্যা গগনাদ্ ৱিদ্যুতেৱ বলাহকঃ ॥ ২৬ ॥
ৱিৱেশ পত্ন্যা গগনাদ্ ৱিদ্যুতেৱ বলাহকঃ ॥ ২৬ ॥
তং দৃষ্ট্ৱা জলদশ্যামং পীতকৌশেযৱাসসম্ ।
প্ৰলম্ববাহুং তাম্ৰাক্ষং সুস্মিতং ৰুচিৰাননম্ ॥ ২৭ ॥
প্ৰলম্ববাহুং তাম্ৰাক্ষং সুস্মিতং ৰুচিৰাননম্ ॥ ২৭ ॥
স্ৱলঙ্কৃতমুখাম্ভোজং নীলৱক্ৰালকালিভিঃ ।
কৃষ্ণং মত্ৱা স্ত্ৰিযো হ্ৰীতা নিলিল্যুস্তত্ৰ তত্ৰ হ ॥ ২৮ ॥
কৃষ্ণং মত্ৱা স্ত্ৰিযো হ্ৰীতা নিলিল্যুস্তত্ৰ তত্ৰ হ ॥ ২৮ ॥
অৱধাৰ্য শনৈৰীষদ্ৱৈলক্ষণ্যেন যোষিতঃ ।
উপজগ্মুঃ প্ৰমুদিতাঃ সস্ত্ৰীৰত্নং সুৱিস্মিতাঃ ॥ ২৯ ॥
উপজগ্মুঃ প্ৰমুদিতাঃ সস্ত্ৰীৰত্নং সুৱিস্মিতাঃ ॥ ২৯ ॥
অথ তত্ৰাসিতাপাঙ্গী ৱৈদৰ্ভী ৱল্গুভাষিণী ।
অস্মৰত্ স্ৱসুতং নষ্টং স্নেহস্নুতপযোধৰা ॥ ৩০ ॥
অস্মৰত্ স্ৱসুতং নষ্টং স্নেহস্নুতপযোধৰা ॥ ৩০ ॥
কো ন্ৱযং নৰৱৈদূৰ্যঃ কস্য ৱা কমলেক্ষণঃ ।
ধৃতঃ কযা ৱা জঠৰে কেযং লব্ধা ত্ৱনেন ৱা ॥ ৩১ ॥
ধৃতঃ কযা ৱা জঠৰে কেযং লব্ধা ত্ৱনেন ৱা ॥ ৩১ ॥
মম চাপ্যাত্মজো নষ্টো নীতো যঃ সূতিকাগৃহাত্ ।
এতত্তুল্যৱযোৰূপো যদি জীৱতি কুত্ৰচিত্ ॥ ৩২ ॥
এতত্তুল্যৱযোৰূপো যদি জীৱতি কুত্ৰচিত্ ॥ ৩২ ॥
কথং ত্ৱনেন সম্প্ৰাপ্তং সাৰূপ্যং শাৰ্ঙ্গধন্ৱনঃ ।
আকৃত্যাৱযৱৈৰ্গত্যা স্ৱৰহাসাৱলোকনৈঃ ॥ ৩৩ ॥
আকৃত্যাৱযৱৈৰ্গত্যা স্ৱৰহাসাৱলোকনৈঃ ॥ ৩৩ ॥
স এৱ ৱা ভৱেন্নূনং যো মে গৰ্ভে ধৃতোঽৰ্ভকঃ ।
অমুষ্মিন্ প্ৰীতিৰধিকা ৱামঃ স্ফুৰতি মে ভুজঃ ॥ ৩৪ ॥
অমুষ্মিন্ প্ৰীতিৰধিকা ৱামঃ স্ফুৰতি মে ভুজঃ ॥ ৩৪ ॥
এৱং মীমাংসমানাযাং ৱৈদৰ্ভ্যাং দেৱকীসুতঃ ।
দেৱক্যানকদুন্দুভ্যামুত্তমঃশ্লোক আগমত্ ॥ ৩৫ ॥
দেৱক্যানকদুন্দুভ্যামুত্তমঃশ্লোক আগমত্ ॥ ৩৫ ॥
ৱিজ্ঞাতাৰ্থোঽপি ভগৱাংস্তূষ্ণীমাস জনাৰ্দনঃ ।
নাৰদোঽকথযত্ সৰ্ৱং শম্বৰাহৰণাদিকম্ ॥ ৩৬ ॥
নাৰদোঽকথযত্ সৰ্ৱং শম্বৰাহৰণাদিকম্ ॥ ৩৬ ॥
তচ্ছ্ৰুত্ৱা মহদাশ্চৰ্যং কৃষ্ণান্তঃপুৰযোষিতঃ ।
অভ্যনন্দন্ বহূনব্দান্ নষ্টং মৃতমিৱাগতম্ ॥ ৩৭ ॥
অভ্যনন্দন্ বহূনব্দান্ নষ্টং মৃতমিৱাগতম্ ॥ ৩৭ ॥
দেৱকী ৱসুদেৱশ্চ কৃষ্ণৰামৌ তথা স্ত্ৰিযঃ ।
দম্পতী তৌ পৰিষ্ৱজ্য ৰুক্মিণী চ যযুৰ্মুদম্ ॥ ৩৮ ॥
দম্পতী তৌ পৰিষ্ৱজ্য ৰুক্মিণী চ যযুৰ্মুদম্ ॥ ৩৮ ॥
নষ্টং প্ৰদ্যুম্নমাযাতমাকৰ্ণ্য দ্ৱাৰকৌকসঃ ।
অহো মৃত ইৱাযাতো বালো দিষ্ট্যেতি হাব্ৰুৱন্ ॥ ৩৯ ॥
অহো মৃত ইৱাযাতো বালো দিষ্ট্যেতি হাব্ৰুৱন্ ॥ ৩৯ ॥
যং ৱৈ মুহুঃ পিতৃসৰূপনিজেশভাৱা-
স্তন্মাতৰো যদভজন্ ৰহৰূঢভাৱাঃ ।
চিত্ৰং ন তত্ খলু ৰমাস্পদবিম্ববিম্বে
কামে স্মৰেঽক্ষৱিষযে কিমুতান্যনাৰ্যঃ ॥ ৪০ ॥
স্তন্মাতৰো যদভজন্ ৰহৰূঢভাৱাঃ ।
চিত্ৰং ন তত্ খলু ৰমাস্পদবিম্ববিম্বে
কামে স্মৰেঽক্ষৱিষযে কিমুতান্যনাৰ্যঃ ॥ ৪০ ॥