śrī-śuka uvāca
kāmas tu vāsudevāṁśo
dagdhaḥ prāg rudra-manyunā
dehopapattaye bhūyas
tam eva pratyapadyata
kāmas tu vāsudevāṁśo
dagdhaḥ prāg rudra-manyunā
dehopapattaye bhūyas
tam eva pratyapadyata
sa eva jāto vaidarbhyāṁ
kṛṣṇa-vīrya-samudbhavaḥ
pradyumna iti vikhyātaḥ
sarvato ’navamaḥ pituḥ
kṛṣṇa-vīrya-samudbhavaḥ
pradyumna iti vikhyātaḥ
sarvato ’navamaḥ pituḥ
taṁ śambaraḥ kāma-rūpī
hṛtvā tokam anirdaśam
sa viditvātmanaḥ śatruṁ
prāsyodanvaty agād gṛham
hṛtvā tokam anirdaśam
sa viditvātmanaḥ śatruṁ
prāsyodanvaty agād gṛham
taṁ nirjagāra balavān
mīnaḥ so ’py aparaiḥ saha
vṛto jālena mahatā
gṛhīto matsya-jīvibhiḥ
mīnaḥ so ’py aparaiḥ saha
vṛto jālena mahatā
gṛhīto matsya-jīvibhiḥ
taṁ śambarāya kaivartā
upājahrur upāyanam
sūdā mahānasaṁ nītvā-
vadyan sudhitinādbhutam
upājahrur upāyanam
sūdā mahānasaṁ nītvā-
vadyan sudhitinādbhutam
dṛṣṭvā tad-udare bālam
māyāvatyai nyavedayan
nārado ’kathayat sarvaṁ
tasyāḥ śaṅkita-cetasaḥ
bālasya tattvam utpattiṁ
matsyodara-niveśanam
māyāvatyai nyavedayan
nārado ’kathayat sarvaṁ
tasyāḥ śaṅkita-cetasaḥ
bālasya tattvam utpattiṁ
matsyodara-niveśanam
sā ca kāmasya vai patnī
ratir nāma yaśasvinī
patyur nirdagdha-dehasya
dehotpattim pratīkṣatī
ratir nāma yaśasvinī
patyur nirdagdha-dehasya
dehotpattim pratīkṣatī
nirūpitā śambareṇa
sā sūdaudana-sādhane
kāmadevaṁ śiśuṁ buddhvā
cakre snehaṁ tadārbhake
sā sūdaudana-sādhane
kāmadevaṁ śiśuṁ buddhvā
cakre snehaṁ tadārbhake
nāti-dīrgheṇa kālena
sa kārṣṇi rūḍha-yauvanaḥ
janayām āsa nārīṇāṁ
vīkṣantīnāṁ ca vibhramam
sa kārṣṇi rūḍha-yauvanaḥ
janayām āsa nārīṇāṁ
vīkṣantīnāṁ ca vibhramam
sā tam patiṁ padma-dalāyatekṣaṇaṁ
pralamba-bāhuṁ nara-loka-sundaram
sa-vrīḍa-hāsottabhita-bhruvekṣatī
prītyopatasthe ratir aṅga saurataiḥ
pralamba-bāhuṁ nara-loka-sundaram
sa-vrīḍa-hāsottabhita-bhruvekṣatī
prītyopatasthe ratir aṅga saurataiḥ
tām aha bhagavān kārṣṇir
mātas te matir anyathā
mātṛ-bhāvam atikramya
vartase kāminī yathā
mātas te matir anyathā
mātṛ-bhāvam atikramya
vartase kāminī yathā
ratir uvāca
bhavān nārāyaṇa-sutaḥ
śambareṇa hṛto gṛhāt
ahaṁ te ’dhikṛtā patnī
ratiḥ kāmo bhavān prabho
bhavān nārāyaṇa-sutaḥ
śambareṇa hṛto gṛhāt
ahaṁ te ’dhikṛtā patnī
ratiḥ kāmo bhavān prabho
eṣa tvānirdaśaṁ sindhāv
akṣipac chambaro ’suraḥ
matsyo ’grasīt tad-udarād
itaḥ prāpto bhavān prabho
akṣipac chambaro ’suraḥ
matsyo ’grasīt tad-udarād
itaḥ prāpto bhavān prabho
tam imaṁ jahi durdharṣaṁ
durjayaṁ śatrum ātmanaḥ
māyā-śata-vidaṁ taṁ ca
māyābhir mohanādibhiḥ
durjayaṁ śatrum ātmanaḥ
māyā-śata-vidaṁ taṁ ca
māyābhir mohanādibhiḥ
parīśocati te mātā
kurarīva gata-prajā
putra-snehākulā dīnā
vivatsā gaur ivāturā
kurarīva gata-prajā
putra-snehākulā dīnā
vivatsā gaur ivāturā
prabhāṣyaivaṁ dadau vidyāṁ
pradyumnāya mahātmane
māyāvatī mahā-māyāṁ
sarva-māyā-vināśinīm
pradyumnāya mahātmane
māyāvatī mahā-māyāṁ
sarva-māyā-vināśinīm
sa ca śambaram abhyetya
saṁyugāya samāhvayat
aviṣahyais tam ākṣepaiḥ
kṣipan sañjanayan kalim
saṁyugāya samāhvayat
aviṣahyais tam ākṣepaiḥ
kṣipan sañjanayan kalim
so ’dhikṣipto durvācobhiḥ
padāhata ivoragaḥ
niścakrāma gadā-pāṇir
amarṣāt tāmra-locanaḥ
padāhata ivoragaḥ
niścakrāma gadā-pāṇir
amarṣāt tāmra-locanaḥ
gadām āvidhya tarasā
pradyumnāya mahātmane
prakṣipya vyanadan nādaṁ
vajra-niṣpeṣa-niṣṭhuram
pradyumnāya mahātmane
prakṣipya vyanadan nādaṁ
vajra-niṣpeṣa-niṣṭhuram
tām āpatantīṁ bhagavān
pradyumno gadayā gadām
apāsya śatrave kruddhaḥ
prāhiṇot sva-gadāṁ nṛpa
pradyumno gadayā gadām
apāsya śatrave kruddhaḥ
prāhiṇot sva-gadāṁ nṛpa
sa ca māyāṁ samāśritya
daiteyīṁ maya-darśitam
mumuce ’stra-mayaṁ varṣaṁ
kārṣṇau vaihāyaso ’suraḥ
daiteyīṁ maya-darśitam
mumuce ’stra-mayaṁ varṣaṁ
kārṣṇau vaihāyaso ’suraḥ
bādhyamāno ’stra-varṣeṇa
raukmiṇeyo mahā-rathaḥ
sattvātmikāṁ mahā-vidyāṁ
sarva-māyopamardinīm
raukmiṇeyo mahā-rathaḥ
sattvātmikāṁ mahā-vidyāṁ
sarva-māyopamardinīm
tato gauhyaka-gāndharva-
paiśācoraga-rākṣasīḥ
prāyuṅkta śataśo daityaḥ
kārṣṇir vyadhamayat sa tāḥ
paiśācoraga-rākṣasīḥ
prāyuṅkta śataśo daityaḥ
kārṣṇir vyadhamayat sa tāḥ
niśātam asim udyamya
sa-kirīṭaṁ sa-kuṇḍalam
śambarasya śiraḥ kāyāt
tāmra-śmaśrv ojasāharat
sa-kirīṭaṁ sa-kuṇḍalam
śambarasya śiraḥ kāyāt
tāmra-śmaśrv ojasāharat
ākīryamāṇo divi-jaiḥ
stuvadbhiḥ kusumotkaraiḥ
bhāryayāmbara-cāriṇyā
puraṁ nīto vihāyasā
stuvadbhiḥ kusumotkaraiḥ
bhāryayāmbara-cāriṇyā
puraṁ nīto vihāyasā
antaḥ-pura-varaṁ rājan
lalanā-śata-saṅkulam
viveśa patnyā gaganād
vidyuteva balāhakaḥ
lalanā-śata-saṅkulam
viveśa patnyā gaganād
vidyuteva balāhakaḥ
taṁ dṛṣṭvā jalada-śyāmaṁ
pīta-kauśeya-vāsasam
pralamba-bāhuṁ tāmrākṣaṁ
su-smitaṁ rucirānanam
pīta-kauśeya-vāsasam
pralamba-bāhuṁ tāmrākṣaṁ
su-smitaṁ rucirānanam
sv-alaṅkṛta-mukhāmbhojaṁ
nīla-vakrālakālibhiḥ
kṛṣṇaṁ matvā striyo hrītā
nililyus tatra tatra ha
nīla-vakrālakālibhiḥ
kṛṣṇaṁ matvā striyo hrītā
nililyus tatra tatra ha
avadhārya śanair īṣad
vailakṣaṇyena yoṣitaḥ
upajagmuḥ pramuditāḥ
sa-strī ratnaṁ su-vismitāḥ
vailakṣaṇyena yoṣitaḥ
upajagmuḥ pramuditāḥ
sa-strī ratnaṁ su-vismitāḥ
atha tatrāsitāpāṅgī
vaidarbhī valgu-bhāṣiṇī
asmarat sva-sutaṁ naṣṭaṁ
sneha-snuta-payodharā
vaidarbhī valgu-bhāṣiṇī
asmarat sva-sutaṁ naṣṭaṁ
sneha-snuta-payodharā
ko nv ayam nara-vaidūryaḥ
kasya vā kamalekṣaṇaḥ
dhṛtaḥ kayā vā jaṭhare
keyaṁ labdhā tv anena vā
kasya vā kamalekṣaṇaḥ
dhṛtaḥ kayā vā jaṭhare
keyaṁ labdhā tv anena vā
mama cāpy ātmajo naṣṭo
nīto yaḥ sūtikā-gṛhāt
etat-tulya-vayo-rūpo
yadi jīvati kutracit
nīto yaḥ sūtikā-gṛhāt
etat-tulya-vayo-rūpo
yadi jīvati kutracit
kathaṁ tv anena samprāptaṁ
sārūpyaṁ śārṅga-dhanvanaḥ
ākṛtyāvayavair gatyā
svara-hāsāvalokanaiḥ
sārūpyaṁ śārṅga-dhanvanaḥ
ākṛtyāvayavair gatyā
svara-hāsāvalokanaiḥ
sa eva vā bhaven nūnaṁ
yo me garbhe dhṛto ’rbhakaḥ
amuṣmin prītir adhikā
vāmaḥ sphurati me bhujaḥ
yo me garbhe dhṛto ’rbhakaḥ
amuṣmin prītir adhikā
vāmaḥ sphurati me bhujaḥ
evaṁ mīmāṁsamaṇāyāṁ
vaidarbhyāṁ devakī-sutaḥ
devaky-ānakadundubhyām
uttamaḥ-śloka āgamat
vaidarbhyāṁ devakī-sutaḥ
devaky-ānakadundubhyām
uttamaḥ-śloka āgamat
vijñātārtho ’pi bhagavāṁs
tūṣṇīm āsa janārdanaḥ
nārado ’kathayat sarvaṁ
śambarāharaṇādikam
tūṣṇīm āsa janārdanaḥ
nārado ’kathayat sarvaṁ
śambarāharaṇādikam
tac chrutvā mahad āścaryaṁ
kṛṣṇāntaḥ-pura-yoṣitaḥ
abhyanandan bahūn abdān
naṣṭaṁ mṛtam ivāgatam
kṛṣṇāntaḥ-pura-yoṣitaḥ
abhyanandan bahūn abdān
naṣṭaṁ mṛtam ivāgatam
devakī vasudevaś ca
kṛṣṇa-rāmau tathā striyaḥ
dampatī tau pariṣvajya
rukmiṇī ca yayur mudam
kṛṣṇa-rāmau tathā striyaḥ
dampatī tau pariṣvajya
rukmiṇī ca yayur mudam
naṣṭaṁ pradyumnam āyātam
ākarṇya dvārakaukasaḥ
aho mṛta ivāyāto
bālo diṣṭyeti hābruvan
ākarṇya dvārakaukasaḥ
aho mṛta ivāyāto
bālo diṣṭyeti hābruvan
yaṁ vai muhuḥ pitṛ-sarūpa-nijeśa-bhāvās
tan-mātaro yad abhajan raha-rūḍha-bhāvāḥ
citraṁ na tat khalu ramāspada-bimba-bimbe
kāme smare ’kṣa-viṣaye kim utānya-nāryaḥ
tan-mātaro yad abhajan raha-rūḍha-bhāvāḥ
citraṁ na tat khalu ramāspada-bimba-bimbe
kāme smare ’kṣa-viṣaye kim utānya-nāryaḥ