శ్రీశుక ఉవాచ
కామస్తు వాసుదేవాంశో దగ్ధః ప్రాగ్ రుద్రమన్యునా ।
దేహోపపత్తయే భూయస్తమేవ ప్రత్యపద్యత ॥ ౧ ॥
కామస్తు వాసుదేవాంశో దగ్ధః ప్రాగ్ రుద్రమన్యునా ।
దేహోపపత్తయే భూయస్తమేవ ప్రత్యపద్యత ॥ ౧ ॥
స ఏవ జాతో వైదర్భ్యాం కృష్ణవీర్యసముద్భవః ।
ప్రద్యుమ్న ఇతి విఖ్యాతః సర్వతోఽనవమః పితుః ॥ ౨ ॥
ప్రద్యుమ్న ఇతి విఖ్యాతః సర్వతోఽనవమః పితుః ॥ ౨ ॥
తం శమ్బరః కామరూపీ హృత్వా తోకమనిర్దశమ్ ।
స విదిత్వాత్మనః శత్రుం ప్రాస్యోదన్వత్యగాద్ గృహమ్ ॥ ౩ ॥
స విదిత్వాత్మనః శత్రుం ప్రాస్యోదన్వత్యగాద్ గృహమ్ ॥ ౩ ॥
తం నిర్జగార బలవాన్ మీనః సోఽప్యపరైః సహ ।
వృతో జాలేన మహతా గృహీతో మత్స్యజీవిభిః ॥ ౪ ॥
వృతో జాలేన మహతా గృహీతో మత్స్యజీవిభిః ॥ ౪ ॥
తం శమ్బరాయ కైవర్తా ఉపాజహ్రురుపాయనమ్ ।
సూదా మహానసం నీత్వావద్యన్ సుధితినాద్భుతమ్ ॥ ౫ ॥
సూదా మహానసం నీత్వావద్యన్ సుధితినాద్భుతమ్ ॥ ౫ ॥
దృష్ట్వా తదుదరే బాలం మాయావత్యై న్యవేదయన్ ।
నారదోఽకథయత్ సర్వం తస్యాః శఙ్కితచేతసః ।
బాలస్య తత్త్వముత్పత్తిం మత్స్యోదరనివేశనమ్ ॥ ౬ ॥
నారదోఽకథయత్ సర్వం తస్యాః శఙ్కితచేతసః ।
బాలస్య తత్త్వముత్పత్తిం మత్స్యోదరనివేశనమ్ ॥ ౬ ॥
సా చ కామస్య వై పత్నీ రతిర్నామ యశస్వినీ ।
పత్యుర్నిర్దగ్ధదేహస్య దేహోత్పత్తిం ప్రతీక్షతీ ॥ ౭ ॥
పత్యుర్నిర్దగ్ధదేహస్య దేహోత్పత్తిం ప్రతీక్షతీ ॥ ౭ ॥
నిరూపితా శమ్బరేణ సా సూదౌదనసాధనే ।
కామదేవం శిశుం బుద్ధ్వా చక్రే స్నేహం తదార్భకే ॥ ౮ ॥
కామదేవం శిశుం బుద్ధ్వా చక్రే స్నేహం తదార్భకే ॥ ౮ ॥
నాతిదీర్ఘేణ కాలేన స కార్ష్ణి రూఢయౌవనః ।
జనయామాస నారీణాం వీక్షన్తీనాం చ విభ్రమమ్ ॥ ౯ ॥
జనయామాస నారీణాం వీక్షన్తీనాం చ విభ్రమమ్ ॥ ౯ ॥
సా తం పతిం పద్మదలాయతేక్షణం
ప్రలమ్బబాహుం నరలోకసున్దరమ్ ।
సవ్రీడహాసోత్తభితభ్రువేక్షతీ
ప్రీత్యోపతస్థే రతిరఙ్గ సౌరతైః ॥ ౧౦ ॥
ప్రలమ్బబాహుం నరలోకసున్దరమ్ ।
సవ్రీడహాసోత్తభితభ్రువేక్షతీ
ప్రీత్యోపతస్థే రతిరఙ్గ సౌరతైః ॥ ౧౦ ॥
తామహ భగవాన్ కార్ష్ణిర్మాతస్తే మతిరన్యథా ।
మాతృభావమతిక్రమ్య వర్తసే కామినీ యథా ॥ ౧౧ ॥
మాతృభావమతిక్రమ్య వర్తసే కామినీ యథా ॥ ౧౧ ॥
రతిరువాచ
భవాన్ నారాయణసుతః శమ్బరేణహృతో గృహాత్ ।
అహం తేఽధికృతా పత్నీ రతిః కామో భవాన్ ప్రభో ॥ ౧౨ ॥
భవాన్ నారాయణసుతః శమ్బరేణహృతో గృహాత్ ।
అహం తేఽధికృతా పత్నీ రతిః కామో భవాన్ ప్రభో ॥ ౧౨ ॥
ఏష త్వానిర్దశం సిన్ధావక్షిపచ్ఛమ్బరోఽసురః ।
మత్స్యోఽగ్రసీత్తదుదరాదితః ప్రాప్తో భవాన్ ప్రభో ॥ ౧౩ ॥
మత్స్యోఽగ్రసీత్తదుదరాదితః ప్రాప్తో భవాన్ ప్రభో ॥ ౧౩ ॥
తమిమం జహి దుర్ధర్షం దుర్జయం శత్రుమాత్మనః ।
మాయాశతవిదం తం చ మాయాభిర్మోహనాదిభిః ॥ ౧౪ ॥
మాయాశతవిదం తం చ మాయాభిర్మోహనాదిభిః ॥ ౧౪ ॥
పరీశోచతి తే మాతా కురరీవ గతప్రజా ।
పుత్రస్నేహాకులా దీనా వివత్సా గౌరివాతురా ॥ ౧౫ ॥
పుత్రస్నేహాకులా దీనా వివత్సా గౌరివాతురా ॥ ౧౫ ॥
ప్రభాష్యైవం దదౌ విద్యాం ప్రద్యుమ్నాయ మహాత్మనే ।
మాయావతీ మహామాయాం సర్వమాయావినాశినీమ్ ॥ ౧౬ ॥
మాయావతీ మహామాయాం సర్వమాయావినాశినీమ్ ॥ ౧౬ ॥
స చ శమ్బరమభ్యేత్య సంయుగాయ సమాహ్వయత్ ।
అవిషహ్యైస్తమాక్షేపైః క్షిపన్ సఞ్జనయన్ కలిమ్ ॥ ౧౭ ॥
అవిషహ్యైస్తమాక్షేపైః క్షిపన్ సఞ్జనయన్ కలిమ్ ॥ ౧౭ ॥
సోఽధిక్షిప్తో దుర్వాచోభిః పదాహత ఇవోరగః ।
నిశ్చక్రామ గదాపాణిరమర్షాత్తామ్రలోచనః ॥ ౧౮ ॥
నిశ్చక్రామ గదాపాణిరమర్షాత్తామ్రలోచనః ॥ ౧౮ ॥
గదామావిధ్య తరసా ప్రద్యుమ్నాయ మహాత్మనే ।
ప్రక్షిప్య వ్యనదన్నాదం వజ్రనిష్పేషనిష్ఠురమ్ ॥ ౧౯ ॥
ప్రక్షిప్య వ్యనదన్నాదం వజ్రనిష్పేషనిష్ఠురమ్ ॥ ౧౯ ॥
తామాపతన్తీం భగవాన్ ప్రద్యుమ్నో గదయా గదామ్ ।
అపాస్య శత్రవే క్రుద్ధః ప్రాహిణోత్ స్వగదాం నృప ॥ ౨౦ ॥
అపాస్య శత్రవే క్రుద్ధః ప్రాహిణోత్ స్వగదాం నృప ॥ ౨౦ ॥
స చ మాయాం సమాశ్రిత్య దైతేయీం మయదర్శితమ్ ।
ముముచేఽస్త్రమయం వర్షం కార్ష్ణౌ వైహాయసోఽసురః ॥ ౨౧ ॥
ముముచేఽస్త్రమయం వర్షం కార్ష్ణౌ వైహాయసోఽసురః ॥ ౨౧ ॥
బాధ్యమానోఽస్త్రవర్షేణ రౌక్మిణేయో మహారథః ।
సత్త్వాత్మికాం మహావిద్యాం సర్వమాయోపమర్దినీమ్ ॥ ౨౨ ॥
సత్త్వాత్మికాం మహావిద్యాం సర్వమాయోపమర్దినీమ్ ॥ ౨౨ ॥
తతో గౌహ్యకగాన్ధర్వపైశాచోరగరాక్షసీః ।
ప్రాయుఙ్క్త శతశో దైత్యః కార్ష్ణిర్వ్యధమయత్స తాః ॥ ౨౩ ॥
ప్రాయుఙ్క్త శతశో దైత్యః కార్ష్ణిర్వ్యధమయత్స తాః ॥ ౨౩ ॥
నిశాతమసిముద్యమ్య సకిరీటం సకుణ్డలమ్ ।
శమ్బరస్య శిరః కాయాత్ తామ్రశ్మశ్ర్వోజసాహరత్ ॥ ౨౪ ॥
శమ్బరస్య శిరః కాయాత్ తామ్రశ్మశ్ర్వోజసాహరత్ ॥ ౨౪ ॥
ఆకీర్యమాణో దివిజైః స్తువద్భిః కుసుమోత్కరైః ।
భార్యయామ్బరచారిణ్యా పురం నీతో విహాయసా ॥ ౨౫ ॥
భార్యయామ్బరచారిణ్యా పురం నీతో విహాయసా ॥ ౨౫ ॥
అన్తఃపురవరం రాజన్ లలనాశతసఙ్కులమ్ ।
వివేశ పత్న్యా గగనాద్ విద్యుతేవ బలాహకః ॥ ౨౬ ॥
వివేశ పత్న్యా గగనాద్ విద్యుతేవ బలాహకః ॥ ౨౬ ॥
తం దృష్ట్వా జలదశ్యామం పీతకౌశేయవాససమ్ ।
ప్రలమ్బబాహుం తామ్రాక్షం సుస్మితం రుచిరాననమ్ ॥ ౨౭ ॥
ప్రలమ్బబాహుం తామ్రాక్షం సుస్మితం రుచిరాననమ్ ॥ ౨౭ ॥
స్వలఙ్కృతముఖామ్భోజం నీలవక్రాలకాలిభిః ।
కృష్ణం మత్వా స్త్రియో హ్రీతా నిలిల్యుస్తత్ర తత్ర హ ॥ ౨౮ ॥
కృష్ణం మత్వా స్త్రియో హ్రీతా నిలిల్యుస్తత్ర తత్ర హ ॥ ౨౮ ॥
అవధార్య శనైరీషద్వైలక్షణ్యేన యోషితః ।
ఉపజగ్ముః ప్రముదితాః సస్త్రీరత్నం సువిస్మితాః ॥ ౨౯ ॥
ఉపజగ్ముః ప్రముదితాః సస్త్రీరత్నం సువిస్మితాః ॥ ౨౯ ॥
అథ తత్రాసితాపాఙ్గీ వైదర్భీ వల్గుభాషిణీ ।
అస్మరత్ స్వసుతం నష్టం స్నేహస్నుతపయోధరా ॥ ౩౦ ॥
అస్మరత్ స్వసుతం నష్టం స్నేహస్నుతపయోధరా ॥ ౩౦ ॥
కో న్వయం నరవైదూర్యః కస్య వా కమలేక్షణః ।
ధృతః కయా వా జఠరే కేయం లబ్ధా త్వనేన వా ॥ ౩౧ ॥
ధృతః కయా వా జఠరే కేయం లబ్ధా త్వనేన వా ॥ ౩౧ ॥
మమ చాప్యాత్మజో నష్టో నీతో యః సూతికాగృహాత్ ।
ఏతత్తుల్యవయోరూపో యది జీవతి కుత్రచిత్ ॥ ౩౨ ॥
ఏతత్తుల్యవయోరూపో యది జీవతి కుత్రచిత్ ॥ ౩౨ ॥
కథం త్వనేన సమ్ప్రాప్తం సారూప్యం శార్ఙ్గధన్వనః ।
ఆకృత్యావయవైర్గత్యా స్వరహాసావలోకనైః ॥ ౩౩ ॥
ఆకృత్యావయవైర్గత్యా స్వరహాసావలోకనైః ॥ ౩౩ ॥
స ఏవ వా భవేన్నూనం యో మే గర్భే ధృతోఽర్భకః ।
అముష్మిన్ ప్రీతిరధికా వామః స్ఫురతి మే భుజః ॥ ౩౪ ॥
అముష్మిన్ ప్రీతిరధికా వామః స్ఫురతి మే భుజః ॥ ౩౪ ॥
ఏవం మీమాంసమానాయాం వైదర్భ్యాం దేవకీసుతః ।
దేవక్యానకదున్దుభ్యాముత్తమఃశ్లోక ఆగమత్ ॥ ౩౫ ॥
దేవక్యానకదున్దుభ్యాముత్తమఃశ్లోక ఆగమత్ ॥ ౩౫ ॥
విజ్ఞాతార్థోఽపి భగవాంస్తూష్ణీమాస జనార్దనః ।
నారదోఽకథయత్ సర్వం శమ్బరాహరణాదికమ్ ॥ ౩౬ ॥
నారదోఽకథయత్ సర్వం శమ్బరాహరణాదికమ్ ॥ ౩౬ ॥
తచ్ఛ్రుత్వా మహదాశ్చర్యం కృష్ణాన్తఃపురయోషితః ।
అభ్యనన్దన్ బహూనబ్దాన్ నష్టం మృతమివాగతమ్ ॥ ౩౭ ॥
అభ్యనన్దన్ బహూనబ్దాన్ నష్టం మృతమివాగతమ్ ॥ ౩౭ ॥
దేవకీ వసుదేవశ్చ కృష్ణరామౌ తథా స్త్రియః ।
దమ్పతీ తౌ పరిష్వజ్య రుక్మిణీ చ యయుర్ముదమ్ ॥ ౩౮ ॥
దమ్పతీ తౌ పరిష్వజ్య రుక్మిణీ చ యయుర్ముదమ్ ॥ ౩౮ ॥
నష్టం ప్రద్యుమ్నమాయాతమాకర్ణ్య ద్వారకౌకసః ।
అహో మృత ఇవాయాతో బాలో దిష్ట్యేతి హాబ్రువన్ ॥ ౩౯ ॥
అహో మృత ఇవాయాతో బాలో దిష్ట్యేతి హాబ్రువన్ ॥ ౩౯ ॥
యం వై ముహుః పితృసరూపనిజేశభావా-
స్తన్మాతరో యదభజన్ రహరూఢభావాః ।
చిత్రం న తత్ ఖలు రమాస్పదబిమ్బబిమ్బే
కామే స్మరేఽక్షవిషయే కిముతాన్యనార్యః ॥ ౪౦ ॥
స్తన్మాతరో యదభజన్ రహరూఢభావాః ।
చిత్రం న తత్ ఖలు రమాస్పదబిమ్బబిమ్బే
కామే స్మరేఽక్షవిషయే కిముతాన్యనార్యః ॥ ౪౦ ॥