শ্ৰীশুক উৱাচ
অথান্যদপি কৃষ্ণস্য শৃণু কৰ্মাদ্ভুতং নৃপ ।
ক্ৰীডানৰশৰীৰস্য যথা সৌভপতিৰ্হতঃ ॥ ১ ॥
অথান্যদপি কৃষ্ণস্য শৃণু কৰ্মাদ্ভুতং নৃপ ।
ক্ৰীডানৰশৰীৰস্য যথা সৌভপতিৰ্হতঃ ॥ ১ ॥
শিশুপালসখঃ শাল্ৱো ৰুক্মিণ্যুদ্ৱাহ আগতঃ ।
যদুভিৰ্নিৰ্জিতঃ সঙ্খ্যে জৰাসন্ধাদযস্তথা ॥ ২ ॥
যদুভিৰ্নিৰ্জিতঃ সঙ্খ্যে জৰাসন্ধাদযস্তথা ॥ ২ ॥
শাল্ৱঃ প্ৰতিজ্ঞামকৰোচ্ছৃণ্ৱতাং সৰ্ৱভূভুজাম্ ।
অযাদৱাং ক্ষ্মাং কৰিষ্যে পৌৰুষং মম পশ্যত ॥ ৩ ॥
অযাদৱাং ক্ষ্মাং কৰিষ্যে পৌৰুষং মম পশ্যত ॥ ৩ ॥
ইতি মূঢঃ প্ৰতিজ্ঞায দেৱং পশুপতিং প্ৰভুম্ ।
আৰাধযামাস নৃপঃ পাংশুমুষ্টিং সকৃদ্গ্ৰসন্ ॥ ৪ ॥
আৰাধযামাস নৃপঃ পাংশুমুষ্টিং সকৃদ্গ্ৰসন্ ॥ ৪ ॥
সংৱত্সৰান্তে ভগৱানাশুতোষ উমাপতিঃ ।
ৱৰেণচ্ছন্দযামাস শাল্ৱং শৰণমাগতম্ ॥ ৫ ॥
ৱৰেণচ্ছন্দযামাস শাল্ৱং শৰণমাগতম্ ॥ ৫ ॥
দেৱাসুৰমনুষ্যাণাং গন্ধৰ্ৱোৰগৰক্ষসাম্ ।
অভেদ্যং কামগং ৱৱ্ৰে স যানং ৱৃষ্ণিভীষণম্ ॥ ৬ ॥
অভেদ্যং কামগং ৱৱ্ৰে স যানং ৱৃষ্ণিভীষণম্ ॥ ৬ ॥
তথেতি গিৰিশাদিষ্টো মযঃ পৰপুৰংজযঃ ।
পুৰং নিৰ্মায শাল্ৱায প্ৰাদাত্সৌভমযস্মযম্ ॥ ৭ ॥
পুৰং নিৰ্মায শাল্ৱায প্ৰাদাত্সৌভমযস্মযম্ ॥ ৭ ॥
স লব্ধ্ৱা কামগং যানং তমোধাম দুৰাসদম্ ।
যযৌ দ্ৱাৰৱতীং শাল্ৱো ৱৈৰং ৱৃষ্ণিকৃতং স্মৰন্ ॥ ৮ ॥
যযৌ দ্ৱাৰৱতীং শাল্ৱো ৱৈৰং ৱৃষ্ণিকৃতং স্মৰন্ ॥ ৮ ॥
নিৰুধ্য সেনযা শাল্ৱো মহত্যা ভৰতৰ্ষভ ।
পুৰীং বভঞ্জোপৱনানুদ্যানানি চ সৰ্ৱশঃ ॥ ৯ ॥
পুৰীং বভঞ্জোপৱনানুদ্যানানি চ সৰ্ৱশঃ ॥ ৯ ॥
সগোপুৰাণি দ্ৱাৰাণি প্ৰাসাদাট্টালতোলিকাঃ ।
ৱিহাৰান্ স ৱিমানাগ্ৰ্যান্নিপেতুঃ শস্ত্ৰৱৃষ্টযঃ ॥ ১০ ॥
ৱিহাৰান্ স ৱিমানাগ্ৰ্যান্নিপেতুঃ শস্ত্ৰৱৃষ্টযঃ ॥ ১০ ॥
শিলা দ্ৰুমাশ্চাশনযঃ সৰ্পা আসাৰশৰ্কৰাঃ ।
প্ৰচণ্ডশ্চক্ৰৱাতোঽভূদ্ ৰজসাচ্ছাদিতা দিশঃ ॥ ১১ ॥
প্ৰচণ্ডশ্চক্ৰৱাতোঽভূদ্ ৰজসাচ্ছাদিতা দিশঃ ॥ ১১ ॥
ইত্যৰ্দ্যমানা সৌভেন কৃষ্ণস্য নগৰী ভৃশম্ ।
নাভ্যপদ্যত শং ৰাজংস্ত্ৰিপুৰেণ যথা মহী ॥ ১২ ॥
নাভ্যপদ্যত শং ৰাজংস্ত্ৰিপুৰেণ যথা মহী ॥ ১২ ॥
প্ৰদ্যুম্নো ভগৱান্ ৱীক্ষ্য বাধ্যমানা নিজাঃ প্ৰজাঃ ।
মা ভৈষ্টেত্যভ্যধাদ্ ৱীৰো ৰথাৰূঢো মহাযশাঃ ॥ ১৩ ॥
মা ভৈষ্টেত্যভ্যধাদ্ ৱীৰো ৰথাৰূঢো মহাযশাঃ ॥ ১৩ ॥
সাত্যকিশ্চাৰুদেষ্ণশ্চ সাম্বোঽক্ৰূৰঃ সহানুজঃ ।
হাৰ্দিক্যো ভানুৱিন্দশ্চ গদশ্চ শুকসাৰণৌ ॥ ১৪ ॥
হাৰ্দিক্যো ভানুৱিন্দশ্চ গদশ্চ শুকসাৰণৌ ॥ ১৪ ॥
অপৰে চ মহেষ্ৱাসা ৰথযূথপযূথপাঃ ।
নিৰ্যযুৰ্দংশিতা গুপ্তা ৰথেভাশ্ৱপদাতিভিঃ ॥ ১৫ ॥
নিৰ্যযুৰ্দংশিতা গুপ্তা ৰথেভাশ্ৱপদাতিভিঃ ॥ ১৫ ॥
ততঃ প্ৰৱৱৃতে যুদ্ধং শাল্ৱানাং যদুভিঃ সহ ।
যথাসুৰাণাং ৱিবুধৈস্তুমুলং লোমহৰ্ষণম্ ॥ ১৬ ॥
যথাসুৰাণাং ৱিবুধৈস্তুমুলং লোমহৰ্ষণম্ ॥ ১৬ ॥
তাশ্চ সৌভপতেৰ্মাযা দিৱ্যাস্ত্ৰৈ ৰুক্মিণীসুতঃ ।
ক্ষণেন নাশযামাস নৈশং তম ইৱোষ্ণগুঃ ॥ ১৭ ॥
ক্ষণেন নাশযামাস নৈশং তম ইৱোষ্ণগুঃ ॥ ১৭ ॥
ৱিৱ্যাধ পঞ্চৱিংশত্যা স্ৱৰ্ণপুঙ্খৈৰযোমুখৈঃ ।
শাল্ৱস্য ধ্ৱজিনীপালং শৰৈঃ সন্নতপৰ্ৱভিঃ ॥ ১৮ ॥
শাল্ৱস্য ধ্ৱজিনীপালং শৰৈঃ সন্নতপৰ্ৱভিঃ ॥ ১৮ ॥
শতেনাতাডযচ্ছাল্ৱমেকৈকেনাস্য সৈনিকান্ ।
দশভিৰ্দশভিৰ্নেতৃন্ ৱাহনানি ত্ৰিভিস্ত্ৰিভিঃ ॥ ১৯ ॥
দশভিৰ্দশভিৰ্নেতৃন্ ৱাহনানি ত্ৰিভিস্ত্ৰিভিঃ ॥ ১৯ ॥
তদদ্ভুচতং মহত্ কৰ্ম প্ৰদ্যুম্নস্য মহাত্মনঃ ।
দৃষ্ট্ৱা তং পূজযামাসুঃ সৰ্ৱে স্ৱপৰসৈনিকাঃ ॥ ২০ ॥
দৃষ্ট্ৱা তং পূজযামাসুঃ সৰ্ৱে স্ৱপৰসৈনিকাঃ ॥ ২০ ॥
বহুৰূপৈকৰূপং তদ্ দৃশ্যতে ন চ দৃশ্যতে ।
মাযামযং মযকৃতং দুৰ্ৱিভাৱ্যং পৰৈৰভূত্ ॥ ২১ ॥
মাযামযং মযকৃতং দুৰ্ৱিভাৱ্যং পৰৈৰভূত্ ॥ ২১ ॥
ক্ৱচিদ্ভূমৌ ক্ৱচিদ্ ৱ্যোম্নি গিৰিমূৰ্ধ্নি জলে ক্ৱচিত্ ।
অলাতচক্ৰৱদ্ ভ্ৰাম্যত্ সৌভং তদ্ দুৰৱস্থিতম্ ॥ ২২ ॥
অলাতচক্ৰৱদ্ ভ্ৰাম্যত্ সৌভং তদ্ দুৰৱস্থিতম্ ॥ ২২ ॥
যত্ৰ যত্ৰোপলক্ষ্যেত সসৌভঃ সহসৈনিকঃ ।
শাল্ৱস্ততস্ততোঽমুঞ্চঞ্ ছৰান্ সাত্ৱতযূথপাঃ ॥ ২৩ ॥
শাল্ৱস্ততস্ততোঽমুঞ্চঞ্ ছৰান্ সাত্ৱতযূথপাঃ ॥ ২৩ ॥
শৰৈৰগ্ন্যৰ্কসংস্পৰ্শৈৰাশীৱিষদুৰাসদৈঃ ।
পীড্যমানপুৰানীকঃ শাল্ৱোঽমুহ্যত্পৰেৰিতৈঃ ॥ ২৪ ॥
পীড্যমানপুৰানীকঃ শাল্ৱোঽমুহ্যত্পৰেৰিতৈঃ ॥ ২৪ ॥
শাল্ৱানীকপশস্ত্ৰৌঘৈৰ্ৱৃষ্ণিৱীৰা ভৃশাৰ্দিতাঃ ।
ন তত্যজূ ৰণং স্ৱং স্ৱং লোকদ্ৱযজিগীষৱঃ ॥ ২৫ ॥
ন তত্যজূ ৰণং স্ৱং স্ৱং লোকদ্ৱযজিগীষৱঃ ॥ ২৫ ॥
শাল্ৱামাত্যো দ্যুমান্নাম প্ৰদ্যুম্নং প্ৰাক্প্ৰপীডিতঃ ।
আসাদ্য গদযা মৌৰ্ৱ্যা ৱ্যাহত্য ৱ্যনদদ্ বলী ॥ ২৬ ॥
আসাদ্য গদযা মৌৰ্ৱ্যা ৱ্যাহত্য ৱ্যনদদ্ বলী ॥ ২৬ ॥
প্ৰদ্যুম্নং গদযা শীৰ্ণৱক্ষঃস্থলমৰিংদমম্ ।
অপোৱাহ ৰণাত্সূতো ধৰ্মৱিদ্ দাৰুকাত্মজঃ ॥ ২৭ ॥
অপোৱাহ ৰণাত্সূতো ধৰ্মৱিদ্ দাৰুকাত্মজঃ ॥ ২৭ ॥
লব্ধসংজ্ঞো মুহূৰ্তেন কাৰ্ষ্ণিঃ সাৰথিমব্ৰৱীত্ ।
অহো অসাধ্ৱিদং সূত যদ্ ৰণান্মেঽপসৰ্পণম্ ॥ ২৮ ॥
অহো অসাধ্ৱিদং সূত যদ্ ৰণান্মেঽপসৰ্পণম্ ॥ ২৮ ॥
ন যদূনাং কুলে জাতঃ শ্ৰূযতে ৰণৱিচ্যুতঃ ।
ৱিনা মত্ক্লীবচিত্তেন সূতেন প্ৰাপ্তকিল্বিষাত্ ॥ ২৯ ॥
ৱিনা মত্ক্লীবচিত্তেন সূতেন প্ৰাপ্তকিল্বিষাত্ ॥ ২৯ ॥
কিং নু ৱক্ষ্যেঽভিসঙ্গম্য পিতৰৌ ৰামকেশৱৌ ।
যুদ্ধাত্সম্যগপক্ৰান্তঃ পৃষ্টস্তত্ৰাত্মনঃ ক্ষমম্ ॥ ৩০ ॥
যুদ্ধাত্সম্যগপক্ৰান্তঃ পৃষ্টস্তত্ৰাত্মনঃ ক্ষমম্ ॥ ৩০ ॥
ৱ্যক্তং মে কথযিষ্যন্তি হসন্ত্যো ভ্ৰাতৃজামযঃ ।
ক্লৈব্যং কথং কথং ৱীৰ তৱান্যৈঃ কথ্যতাং মৃধে ॥ ৩১ ॥
ক্লৈব্যং কথং কথং ৱীৰ তৱান্যৈঃ কথ্যতাং মৃধে ॥ ৩১ ॥
সাৰথিৰুৱাচ
ধৰ্মং ৱিজানতাযুষ্মন্ কৃতমেতন্মযা ৱিভো ।
সূতঃ কৃচ্ছ্ৰগতং ৰক্ষেদ্ ৰথিনং সাৰথিং ৰথী ॥ ৩২ ॥
ধৰ্মং ৱিজানতাযুষ্মন্ কৃতমেতন্মযা ৱিভো ।
সূতঃ কৃচ্ছ্ৰগতং ৰক্ষেদ্ ৰথিনং সাৰথিং ৰথী ॥ ৩২ ॥
এতদ্ৱিদিত্ৱা তু ভৱান্মযাপোৱাহিতো ৰণাত্ ।
উপসৃষ্টঃ পৰেণেতি মূৰ্চ্ছিতো গদযা হতঃ ॥ ৩৩ ॥
উপসৃষ্টঃ পৰেণেতি মূৰ্চ্ছিতো গদযা হতঃ ॥ ৩৩ ॥