ശ്രീശുക ഉവാച
അഥാന്യദപി കൃഷ്ണസ്യ ശൃണു കര്മാദ്ഭുതം നൃപ ।
ക്രീഡാനരശരീരസ്യ യഥാ സൌഭപതിര്ഹതഃ ॥ ൧ ॥
അഥാന്യദപി കൃഷ്ണസ്യ ശൃണു കര്മാദ്ഭുതം നൃപ ।
ക്രീഡാനരശരീരസ്യ യഥാ സൌഭപതിര്ഹതഃ ॥ ൧ ॥
ശിശുപാലസഖഃ ശാല്വോ രുക്മിണ്യുദ്വാഹ ആഗതഃ ।
യദുഭിര്നിര്ജിതഃ സങ്ഖ്യേ ജരാസന്ധാദയസ്തഥാ ॥ ൨ ॥
യദുഭിര്നിര്ജിതഃ സങ്ഖ്യേ ജരാസന്ധാദയസ്തഥാ ॥ ൨ ॥
ശാല്വഃ പ്രതിജ്ഞാമകരോച്ഛൃണ്വതാം സര്വഭൂഭുജാമ് ।
അയാദവാം ക്ഷ്മാം കരിഷ്യേ പൌരുഷം മമ പശ്യത ॥ ൩ ॥
അയാദവാം ക്ഷ്മാം കരിഷ്യേ പൌരുഷം മമ പശ്യത ॥ ൩ ॥
ഇതി മൂഢഃ പ്രതിജ്ഞായ ദേവം പശുപതിം പ്രഭുമ് ।
ആരാധയാമാസ നൃപഃ പാംശുമുഷ്ടിം സകൃദ്ഗ്രസന് ॥ ൪ ॥
ആരാധയാമാസ നൃപഃ പാംശുമുഷ്ടിം സകൃദ്ഗ്രസന് ॥ ൪ ॥
സംവത്സരാന്തേ ഭഗവാനാശുതോഷ ഉമാപതിഃ ।
വരേണച്ഛന്ദയാമാസ ശാല്വം ശരണമാഗതമ് ॥ ൫ ॥
വരേണച്ഛന്ദയാമാസ ശാല്വം ശരണമാഗതമ് ॥ ൫ ॥
ദേവാസുരമനുഷ്യാണാം ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ് ।
അഭേദ്യം കാമഗം വവ്രേ സ യാനം വൃഷ്ണിഭീഷണമ് ॥ ൬ ॥
അഭേദ്യം കാമഗം വവ്രേ സ യാനം വൃഷ്ണിഭീഷണമ് ॥ ൬ ॥
തഥേതി ഗിരിശാദിഷ്ടോ മയഃ പരപുരംജയഃ ।
പുരം നിര്മായ ശാല്വായ പ്രാദാത്സൌഭമയസ്മയമ് ॥ ൭ ॥
പുരം നിര്മായ ശാല്വായ പ്രാദാത്സൌഭമയസ്മയമ് ॥ ൭ ॥
സ ലബ്ധ്വാ കാമഗം യാനം തമോധാമ ദുരാസദമ് ।
യയൌ ദ്വാരവതീം ശാല്വോ വൈരം വൃഷ്ണികൃതം സ്മരന് ॥ ൮ ॥
യയൌ ദ്വാരവതീം ശാല്വോ വൈരം വൃഷ്ണികൃതം സ്മരന് ॥ ൮ ॥
നിരുധ്യ സേനയാ ശാല്വോ മഹത്യാ ഭരതര്ഷഭ ।
പുരീം ബഭഞ്ജോപവനാനുദ്യാനാനി ച സര്വശഃ ॥ ൯ ॥
പുരീം ബഭഞ്ജോപവനാനുദ്യാനാനി ച സര്വശഃ ॥ ൯ ॥
സഗോപുരാണി ദ്വാരാണി പ്രാസാദാട്ടാലതോലികാഃ ।
വിഹാരാന് സ വിമാനാഗ്ര്യാന്നിപേതുഃ ശസ്ത്രവൃഷ്ടയഃ ॥ ൧൦ ॥
വിഹാരാന് സ വിമാനാഗ്ര്യാന്നിപേതുഃ ശസ്ത്രവൃഷ്ടയഃ ॥ ൧൦ ॥
ശിലാ ദ്രുമാശ്ചാശനയഃ സര്പാ ആസാരശര്കരാഃ ।
പ്രചണ്ഡശ്ചക്രവാതോഽഭൂദ് രജസാച്ഛാദിതാ ദിശഃ ॥ ൧൧ ॥
പ്രചണ്ഡശ്ചക്രവാതോഽഭൂദ് രജസാച്ഛാദിതാ ദിശഃ ॥ ൧൧ ॥
ഇത്യര്ദ്യമാനാ സൌഭേന കൃഷ്ണസ്യ നഗരീ ഭൃശമ് ।
നാഭ്യപദ്യത ശം രാജംസ്ത്രിപുരേണ യഥാ മഹീ ॥ ൧൨ ॥
നാഭ്യപദ്യത ശം രാജംസ്ത്രിപുരേണ യഥാ മഹീ ॥ ൧൨ ॥
പ്രദ്യുമ്നോ ഭഗവാന് വീക്ഷ്യ ബാധ്യമാനാ നിജാഃ പ്രജാഃ ।
മാ ഭൈഷ്ടേത്യഭ്യധാദ് വീരോ രഥാരൂഢോ മഹായശാഃ ॥ ൧൩ ॥
മാ ഭൈഷ്ടേത്യഭ്യധാദ് വീരോ രഥാരൂഢോ മഹായശാഃ ॥ ൧൩ ॥
സാത്യകിശ്ചാരുദേഷ്ണശ്ച സാമ്ബോഽക്രൂരഃ സഹാനുജഃ ।
ഹാര്ദിക്യോ ഭാനുവിന്ദശ്ച ഗദശ്ച ശുകസാരണൌ ॥ ൧൪ ॥
ഹാര്ദിക്യോ ഭാനുവിന്ദശ്ച ഗദശ്ച ശുകസാരണൌ ॥ ൧൪ ॥
അപരേ ച മഹേഷ്വാസാ രഥയൂഥപയൂഥപാഃ ।
നിര്യയുര്ദംശിതാ ഗുപ്താ രഥേഭാശ്വപദാതിഭിഃ ॥ ൧൫ ॥
നിര്യയുര്ദംശിതാ ഗുപ്താ രഥേഭാശ്വപദാതിഭിഃ ॥ ൧൫ ॥
തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം ശാല്വാനാം യദുഭിഃ സഹ ।
യഥാസുരാണാം വിബുധൈസ്തുമുലം ലോമഹര്ഷണമ് ॥ ൧൬ ॥
യഥാസുരാണാം വിബുധൈസ്തുമുലം ലോമഹര്ഷണമ് ॥ ൧൬ ॥
താശ്ച സൌഭപതേര്മായാ ദിവ്യാസ്ത്രൈ രുക്മിണീസുതഃ ।
ക്ഷണേന നാശയാമാസ നൈശം തമ ഇവോഷ്ണഗുഃ ॥ ൧൭ ॥
ക്ഷണേന നാശയാമാസ നൈശം തമ ഇവോഷ്ണഗുഃ ॥ ൧൭ ॥
വിവ്യാധ പഞ്ചവിംശത്യാ സ്വര്ണപുങ്ഖൈരയോമുഖൈഃ ।
ശാല്വസ്യ ധ്വജിനീപാലം ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ ॥ ൧൮ ॥
ശാല്വസ്യ ധ്വജിനീപാലം ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ ॥ ൧൮ ॥
ശതേനാതാഡയച്ഛാല്വമേകൈകേനാസ്യ സൈനികാന് ।
ദശഭിര്ദശഭിര്നേതൃന് വാഹനാനി ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ ॥ ൧൯ ॥
ദശഭിര്ദശഭിര്നേതൃന് വാഹനാനി ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ ॥ ൧൯ ॥
തദദ്ഭുചതം മഹത് കര്മ പ്രദ്യുമ്നസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ തം പൂജയാമാസുഃ സര്വേ സ്വപരസൈനികാഃ ॥ ൨൦ ॥
ദൃഷ്ട്വാ തം പൂജയാമാസുഃ സര്വേ സ്വപരസൈനികാഃ ॥ ൨൦ ॥
ബഹുരൂപൈകരൂപം തദ് ദൃശ്യതേ ന ച ദൃശ്യതേ ।
മായാമയം മയകൃതം ദുര്വിഭാവ്യം പരൈരഭൂത് ॥ ൨൧ ॥
മായാമയം മയകൃതം ദുര്വിഭാവ്യം പരൈരഭൂത് ॥ ൨൧ ॥
ക്വചിദ്ഭൂമൌ ക്വചിദ് വ്യോമ്നി ഗിരിമൂര്ധ്നി ജലേ ക്വചിത് ।
അലാതചക്രവദ് ഭ്രാമ്യത് സൌഭം തദ് ദുരവസ്ഥിതമ് ॥ ൨൨ ॥
അലാതചക്രവദ് ഭ്രാമ്യത് സൌഭം തദ് ദുരവസ്ഥിതമ് ॥ ൨൨ ॥
യത്ര യത്രോപലക്ഷ്യേത സസൌഭഃ സഹസൈനികഃ ।
ശാല്വസ്തതസ്തതോഽമുഞ്ചഞ് ഛരാന് സാത്വതയൂഥപാഃ ॥ ൨൩ ॥
ശാല്വസ്തതസ്തതോഽമുഞ്ചഞ് ഛരാന് സാത്വതയൂഥപാഃ ॥ ൨൩ ॥
ശരൈരഗ്ന്യര്കസംസ്പര്ശൈരാശീവിഷദുരാസദൈഃ ।
പീഡ്യമാനപുരാനീകഃ ശാല്വോഽമുഹ്യത്പരേരിതൈഃ ॥ ൨൪ ॥
പീഡ്യമാനപുരാനീകഃ ശാല്വോഽമുഹ്യത്പരേരിതൈഃ ॥ ൨൪ ॥
ശാല്വാനീകപശസ്ത്രൌഘൈര്വൃഷ്ണിവീരാ ഭൃശാര്ദിതാഃ ।
ന തത്യജൂ രണം സ്വം സ്വം ലോകദ്വയജിഗീഷവഃ ॥ ൨൫ ॥
ന തത്യജൂ രണം സ്വം സ്വം ലോകദ്വയജിഗീഷവഃ ॥ ൨൫ ॥
ശാല്വാമാത്യോ ദ്യുമാന്നാമ പ്രദ്യുമ്നം പ്രാക്പ്രപീഡിതഃ ।
ആസാദ്യ ഗദയാ മൌര്വ്യാ വ്യാഹത്യ വ്യനദദ് ബലീ ॥ ൨൬ ॥
ആസാദ്യ ഗദയാ മൌര്വ്യാ വ്യാഹത്യ വ്യനദദ് ബലീ ॥ ൨൬ ॥
പ്രദ്യുമ്നം ഗദയാ ശീര്ണവക്ഷഃസ്ഥലമരിംദമമ് ।
അപോവാഹ രണാത്സൂതോ ധര്മവിദ് ദാരുകാത്മജഃ ॥ ൨൭ ॥
അപോവാഹ രണാത്സൂതോ ധര്മവിദ് ദാരുകാത്മജഃ ॥ ൨൭ ॥
ലബ്ധസംജ്ഞോ മുഹൂര്തേന കാര്ഷ്ണിഃ സാരഥിമബ്രവീത് ।
അഹോ അസാധ്വിദം സൂത യദ് രണാന്മേഽപസര്പണമ് ॥ ൨൮ ॥
അഹോ അസാധ്വിദം സൂത യദ് രണാന്മേഽപസര്പണമ് ॥ ൨൮ ॥
ന യദൂനാം കുലേ ജാതഃ ശ്രൂയതേ രണവിച്യുതഃ ।
വിനാ മത്ക്ലീബചിത്തേന സൂതേന പ്രാപ്തകില്ബിഷാത് ॥ ൨൯ ॥
വിനാ മത്ക്ലീബചിത്തേന സൂതേന പ്രാപ്തകില്ബിഷാത് ॥ ൨൯ ॥
കിം നു വക്ഷ്യേഽഭിസങ്ഗമ്യ പിതരൌ രാമകേശവൌ ।
യുദ്ധാത്സമ്യഗപക്രാന്തഃ പൃഷ്ടസ്തത്രാത്മനഃ ക്ഷമമ് ॥ ൩൦ ॥
യുദ്ധാത്സമ്യഗപക്രാന്തഃ പൃഷ്ടസ്തത്രാത്മനഃ ക്ഷമമ് ॥ ൩൦ ॥
വ്യക്തം മേ കഥയിഷ്യന്തി ഹസന്ത്യോ ഭ്രാതൃജാമയഃ ।
ക്ലൈബ്യം കഥം കഥം വീര തവാന്യൈഃ കഥ്യതാം മൃധേ ॥ ൩൧ ॥
ക്ലൈബ്യം കഥം കഥം വീര തവാന്യൈഃ കഥ്യതാം മൃധേ ॥ ൩൧ ॥
സാരഥിരുവാച
ധര്മം വിജാനതായുഷ്മന് കൃതമേതന്മയാ വിഭോ ।
സൂതഃ കൃച്ഛ്രഗതം രക്ഷേദ് രഥിനം സാരഥിം രഥീ ॥ ൩൨ ॥
ധര്മം വിജാനതായുഷ്മന് കൃതമേതന്മയാ വിഭോ ।
സൂതഃ കൃച്ഛ്രഗതം രക്ഷേദ് രഥിനം സാരഥിം രഥീ ॥ ൩൨ ॥
ഏതദ്വിദിത്വാ തു ഭവാന്മയാപോവാഹിതോ രണാത് ।
ഉപസൃഷ്ടഃ പരേണേതി മൂര്ച്ഛിതോ ഗദയാ ഹതഃ ॥ ൩൩ ॥
ഉപസൃഷ്ടഃ പരേണേതി മൂര്ച്ഛിതോ ഗദയാ ഹതഃ ॥ ൩൩ ॥