শ্ৰীশুক উৱাচ
স ইত্থং দ্ৱিজমুখ্যেন সহ সঙ্কথযন্ হৰিঃ ।
সৰ্ৱভূতমনোঽভিজ্ঞঃ স্মযমান উৱাচতম্ ॥ ১ ॥
স ইত্থং দ্ৱিজমুখ্যেন সহ সঙ্কথযন্ হৰিঃ ।
সৰ্ৱভূতমনোঽভিজ্ঞঃ স্মযমান উৱাচতম্ ॥ ১ ॥
ব্ৰহ্মণ্যো ব্ৰাহ্মণং কৃষ্ণো ভগৱান্ প্ৰহসন্ প্ৰিযম্ ।
প্ৰেম্ণা নিৰীক্ষণেনৈৱ প্ৰেক্ষন্ খলু সতাং গতিঃ ॥ ২ ॥
প্ৰেম্ণা নিৰীক্ষণেনৈৱ প্ৰেক্ষন্ খলু সতাং গতিঃ ॥ ২ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
কিমুপাযনমানীতং ব্ৰহ্মন্ মে ভৱতা গৃহাত্ ।
অণ্ৱপ্যুপাহৃতং ভক্তৈঃ প্ৰেম্ণা ভূৰ্যেৱ মে ভৱেত্ ।
ভূৰ্যপ্যভক্তোপহৃতং ন মে তোষায কল্পতে ॥ ৩ ॥
কিমুপাযনমানীতং ব্ৰহ্মন্ মে ভৱতা গৃহাত্ ।
অণ্ৱপ্যুপাহৃতং ভক্তৈঃ প্ৰেম্ণা ভূৰ্যেৱ মে ভৱেত্ ।
ভূৰ্যপ্যভক্তোপহৃতং ন মে তোষায কল্পতে ॥ ৩ ॥
পত্ৰং পুষ্পং ফলং তোযং যো মে ভক্ত্যা প্ৰযচ্ছতি ।
তদহং ভক্ত্যুপহৃতমশ্নামি প্ৰযতাত্মনঃ ॥ ৪ ॥
তদহং ভক্ত্যুপহৃতমশ্নামি প্ৰযতাত্মনঃ ॥ ৪ ॥
ইত্যুক্তোঽপি দ্ৱিযস্তস্মৈ ৱ্ৰীডিতঃ পতযে শ্ৰিযঃ ।
পৃথুকপ্ৰসৃতিং ৰাজন্ ন প্ৰাযচ্ছদৱাঙ্মুখঃ ॥ ৫ ॥
পৃথুকপ্ৰসৃতিং ৰাজন্ ন প্ৰাযচ্ছদৱাঙ্মুখঃ ॥ ৫ ॥
সৰ্ৱভূতাত্মদৃক্ সাক্ষাত্ তস্যাগমনকাৰণম্ ।
ৱিজ্ঞাযাচিন্তযন্নাযং শ্ৰীকামো মাভজত্পুৰা ॥ ৬ ॥
ৱিজ্ঞাযাচিন্তযন্নাযং শ্ৰীকামো মাভজত্পুৰা ॥ ৬ ॥
পত্ন্যাঃ পতিৱ্ৰতাযাস্তু সখা প্ৰিযচিকীৰ্ষযা ।
প্ৰাপ্তো মামস্য দাস্যামি সম্পদোঽমৰ্ত্যদুৰ্লভাঃ ॥ ৭ ॥
প্ৰাপ্তো মামস্য দাস্যামি সম্পদোঽমৰ্ত্যদুৰ্লভাঃ ॥ ৭ ॥
ইত্থং ৱিচিন্ত্য ৱসনাচ্চীৰবদ্ধান্দ্ৱিজন্মনঃ ।
স্ৱযং জহাৰ কিমিদমিতি পৃথুকতণ্ডুলান্ ॥ ৮ ॥
স্ৱযং জহাৰ কিমিদমিতি পৃথুকতণ্ডুলান্ ॥ ৮ ॥
নন্ৱেতদুপনীতং মে পৰমপ্ৰীণনং সখে ।
তৰ্পযন্ত্যঙ্গ মাং ৱিশ্ৱমেতে পৃথুকতণ্ডুলাঃ ॥ ৯ ॥
তৰ্পযন্ত্যঙ্গ মাং ৱিশ্ৱমেতে পৃথুকতণ্ডুলাঃ ॥ ৯ ॥
ইতি মুষ্টিং সকৃজ্জগ্ধ্ৱা দ্ৱিতীযাং জগ্ধুমাদদে ।
তাৱচ্ছ্ৰীৰ্জগৃহে হস্তং তত্পৰা পৰমেষ্ঠিনঃ ॥ ১০ ॥
তাৱচ্ছ্ৰীৰ্জগৃহে হস্তং তত্পৰা পৰমেষ্ঠিনঃ ॥ ১০ ॥
এতাৱতালং ৱিশ্ৱাত্মন্ সৰ্ৱসম্পত্সমৃদ্ধযে ।
অস্মিন্লোকেঽথৱামুষ্মিন্ পুংসস্ত্ৱত্তোষকাৰণম্ ॥ ১১ ॥
অস্মিন্লোকেঽথৱামুষ্মিন্ পুংসস্ত্ৱত্তোষকাৰণম্ ॥ ১১ ॥
ব্ৰাহ্মণস্তাং তু ৰজনীমুষিত্ৱাচ্যুতমন্দিৰে ।
ভুক্ত্ৱা পীত্ৱা সুখং মেনে আত্মানং স্ৱৰ্গতং যথা ॥ ১২ ॥
ভুক্ত্ৱা পীত্ৱা সুখং মেনে আত্মানং স্ৱৰ্গতং যথা ॥ ১২ ॥
শ্ৱোভূতে ৱিশ্ৱভাৱেন স্ৱসুখেনাভিৱন্দিতঃ ।
জগাম স্ৱালযং তাত পথ্যনুৱ্ৰজ্য নন্দিতঃ ॥ ১৩ ॥
জগাম স্ৱালযং তাত পথ্যনুৱ্ৰজ্য নন্দিতঃ ॥ ১৩ ॥
স চালব্ধ্ৱা ধনং কৃষ্ণান্ন তু যাচিতৱান্স্ৱযম্ ।
স্ৱগৃহান্ ৱ্ৰীডিতোঽগচ্ছন্মহদ্দৰ্শননিৰ্ৱৃতঃ ॥ ১৪ ॥
স্ৱগৃহান্ ৱ্ৰীডিতোঽগচ্ছন্মহদ্দৰ্শননিৰ্ৱৃতঃ ॥ ১৪ ॥
অহো ব্ৰহ্মণ্যদেৱস্য দৃষ্টা ব্ৰহ্মণ্যতা মযা ।
যদ্ দৰিদ্ৰতমো লক্ষ্মীমাশ্লিষ্টো বিভ্ৰতোৰসি ॥ ১৫ ॥
যদ্ দৰিদ্ৰতমো লক্ষ্মীমাশ্লিষ্টো বিভ্ৰতোৰসি ॥ ১৫ ॥
ক্ৱাহং দৰিদ্ৰঃ পাপীযান্ ক্ৱ কৃষ্ণঃ শ্ৰীনিকেতনঃ ।
ব্ৰহ্মবন্ধুৰিতি স্মাহং বাহুভ্যাং পৰিৰম্ভিতঃ ॥ ১৬ ॥
ব্ৰহ্মবন্ধুৰিতি স্মাহং বাহুভ্যাং পৰিৰম্ভিতঃ ॥ ১৬ ॥
নিৱাসিতঃ প্ৰিযাজুষ্টে পৰ্যঙ্কে ভ্ৰাতৰো যথা ।
মহিষ্যা ৱীজিতঃ শ্ৰান্তো বালৱ্যজনহস্তযা ॥ ১৭ ॥
মহিষ্যা ৱীজিতঃ শ্ৰান্তো বালৱ্যজনহস্তযা ॥ ১৭ ॥
শুশ্ৰূষযা পৰমযা পাদসংৱাহনাদিভিঃ ।
পূজিতো দেৱদেৱেন ৱিপ্ৰদেৱেন দেৱৱত্ ॥ ১৮ ॥
পূজিতো দেৱদেৱেন ৱিপ্ৰদেৱেন দেৱৱত্ ॥ ১৮ ॥
স্ৱৰ্গাপৱৰ্গযোঃ পুংসাং ৰসাযাং ভুৱি সম্পদাম্ ।
সৰ্ৱাসামপি সিদ্ধীনাং মূলং তচ্চৰণাৰ্চনম্ ॥ ১৯ ॥
সৰ্ৱাসামপি সিদ্ধীনাং মূলং তচ্চৰণাৰ্চনম্ ॥ ১৯ ॥
অধনোঽযং ধনং প্ৰাপ্য মাদ্যন্নুচ্চৈৰ্ন মাং স্মৰেত্ ।
ইতি কাৰুণিকো নূনং ধনং মেঽভূৰি নাদদাত্ ॥ ২০ ॥
ইতি কাৰুণিকো নূনং ধনং মেঽভূৰি নাদদাত্ ॥ ২০ ॥
ইতি তচ্চিন্তযন্নন্তঃ প্ৰাপ্তো নিজগৃহান্তিকম্ ।
সূৰ্যানলেন্দুসঙ্কাশৈৰ্ৱিমানৈঃ সৰ্ৱতো ৱৃতম্ ॥ ২১ ॥
সূৰ্যানলেন্দুসঙ্কাশৈৰ্ৱিমানৈঃ সৰ্ৱতো ৱৃতম্ ॥ ২১ ॥
ৱিচিত্ৰোপৱনোদ্যানৈঃ কূজদ্দ্ৱিজকুলাকুলৈঃ ।
প্ৰোত্ফুল্লকমুদাম্ভোজকহ্লাৰোত্পলৱাৰিভিঃ ॥ ২২ ॥
প্ৰোত্ফুল্লকমুদাম্ভোজকহ্লাৰোত্পলৱাৰিভিঃ ॥ ২২ ॥
জুষ্টং স্ৱলঙ্কৃতৈঃ পুম্ভিঃ স্ত্ৰীভিশ্চ হৰিণাক্ষিভিঃ ।
কিমিদং কস্য ৱা স্থানং কথং তদিদমিত্যভূত্ ॥ ২৩ ॥
কিমিদং কস্য ৱা স্থানং কথং তদিদমিত্যভূত্ ॥ ২৩ ॥
এৱং মীমাংসমানং তং নৰা নাৰ্যোঽমৰপ্ৰভাঃ ।
প্ৰত্যগৃহ্ণন্ মহাভাগং গীতৱাদ্যেন ভূযসা ॥ ২৪ ॥
প্ৰত্যগৃহ্ণন্ মহাভাগং গীতৱাদ্যেন ভূযসা ॥ ২৪ ॥
পতিমাগতমাকৰ্ণ্য পত্ন্যুদ্ধৰ্ষাতিসম্ভ্ৰমা ।
নিশ্চক্ৰাম গৃহাত্তূৰ্ণং ৰূপিণী শ্ৰীৰিৱালযাত্ ॥ ২৫ ॥
নিশ্চক্ৰাম গৃহাত্তূৰ্ণং ৰূপিণী শ্ৰীৰিৱালযাত্ ॥ ২৫ ॥
পতিৱ্ৰতা পতিং দৃষ্ট্ৱা প্ৰেমোত্কণ্ঠাশ্ৰুলোচনা ।
মীলিতাক্ষ্যনমদ্বুদ্ধ্যা মনসা পৰিষস্ৱজে ॥ ২৬ ॥
মীলিতাক্ষ্যনমদ্বুদ্ধ্যা মনসা পৰিষস্ৱজে ॥ ২৬ ॥
পত্নীং ৱীক্ষ্য ৱিস্ফুৰন্তীং দেৱীং ৱৈমানিকীমিৱ ।
দাসীনাং নিষ্ককণ্ঠীনাং মধ্যে ভান্তীং স ৱিস্মিতঃ ॥ ২৭ ॥
দাসীনাং নিষ্ককণ্ঠীনাং মধ্যে ভান্তীং স ৱিস্মিতঃ ॥ ২৭ ॥
প্ৰীতঃ স্ৱযং তযা যুক্তঃ প্ৰৱিষ্টো নিজমন্দিৰম্ ।
মণিস্তম্ভশতোপেতং মহেন্দ্ৰভৱনং যথা ॥ ২৮ ॥
মণিস্তম্ভশতোপেতং মহেন্দ্ৰভৱনং যথা ॥ ২৮ ॥
পযঃফেননিভাঃ শয্যা দান্তা ৰুক্মপৰিচ্ছদাঃ ।
পৰ্যঙ্কা হেমদণ্ডানি চামৰৱ্যজনানি চ ॥ ২৯ ॥
পৰ্যঙ্কা হেমদণ্ডানি চামৰৱ্যজনানি চ ॥ ২৯ ॥
আসনানি চ হৈমানি মৃদূপস্তৰণানি চ ।
মুক্তাদামৱিলম্বীনি ৱিতানানি দ্যুমন্তি চ ॥ ৩০ ॥
মুক্তাদামৱিলম্বীনি ৱিতানানি দ্যুমন্তি চ ॥ ৩০ ॥
স্ৱচ্ছস্ফটিককুড্যেষু মহামাৰকতেষু চ ।
ৰত্নদীপান্ ভ্ৰাজমানান্ ললনাৰত্নসংযুতাঃ ॥ ৩১ ॥
ৰত্নদীপান্ ভ্ৰাজমানান্ ললনাৰত্নসংযুতাঃ ॥ ৩১ ॥
ৱিলোক্য ব্ৰাহ্মণস্তত্ৰ সমৃদ্ধীঃ সৰ্ৱসম্পদাম্ ।
তৰ্কযামাস নিৰ্ৱ্যগ্ৰঃ স্ৱসমৃদ্ধিমহৈতুকীম্ ॥ ৩২ ॥
তৰ্কযামাস নিৰ্ৱ্যগ্ৰঃ স্ৱসমৃদ্ধিমহৈতুকীম্ ॥ ৩২ ॥
নূনং বতৈতন্মম দুৰ্ভগস্য
শশ্ৱদ্দৰিদ্ৰস্য সমৃদ্ধিহেতুঃ ।
মহাৱিভূতেৰৱলোকতোঽন্যো
নৈৱোপপদ্যেত যদূত্তমস্য ॥ ৩৩ ॥
শশ্ৱদ্দৰিদ্ৰস্য সমৃদ্ধিহেতুঃ ।
মহাৱিভূতেৰৱলোকতোঽন্যো
নৈৱোপপদ্যেত যদূত্তমস্য ॥ ৩৩ ॥
নন্ৱব্ৰুৱাণো দিশতে সমক্ষং
যাচিষ্ণৱে ভূৰ্যপি ভূৰিভোজঃ ।
পৰ্জন্যৱত্তত্ স্ৱযমীক্ষমাণো
দাশাৰ্হকাণামৃষভঃ সখা মে ॥ ৩৪ ॥
যাচিষ্ণৱে ভূৰ্যপি ভূৰিভোজঃ ।
পৰ্জন্যৱত্তত্ স্ৱযমীক্ষমাণো
দাশাৰ্হকাণামৃষভঃ সখা মে ॥ ৩৪ ॥
কিঞ্চিত্কৰোত্যুৰ্ৱপি যত্ স্ৱদত্তং
সুহৃত্কৃতং ফল্গ্ৱপি ভূৰিকাৰী ।
মযোপনীতং পৃথুকৈকমুষ্টিং
প্ৰত্যগ্ৰহীত্ প্ৰীতিযুতো মহাত্মা ॥ ৩৫ ॥
সুহৃত্কৃতং ফল্গ্ৱপি ভূৰিকাৰী ।
মযোপনীতং পৃথুকৈকমুষ্টিং
প্ৰত্যগ্ৰহীত্ প্ৰীতিযুতো মহাত্মা ॥ ৩৫ ॥
তস্যৈৱ মে সৌহৃদসখ্যমৈত্ৰী
দাস্যং পুনৰ্জন্মনি জন্মনি স্যাত্ ।
মহানুভাৱেন গুণালযেন
ৱিষজ্জতস্তত্পুৰুষপ্ৰসঙ্গঃ ॥ ৩৬ ॥
দাস্যং পুনৰ্জন্মনি জন্মনি স্যাত্ ।
মহানুভাৱেন গুণালযেন
ৱিষজ্জতস্তত্পুৰুষপ্ৰসঙ্গঃ ॥ ৩৬ ॥
ভক্তায চিত্ৰা ভগৱান্ হি সম্পদো
ৰাজ্যং ৱিভূতীৰ্ন সমৰ্থযত্যজঃ ।
অদীৰ্ঘবোধায ৱিচক্ষণঃ স্ৱযং
পশ্যন্ নিপাতং ধনিনাং মদোদ্ভৱম্ ॥ ৩৭ ॥
ৰাজ্যং ৱিভূতীৰ্ন সমৰ্থযত্যজঃ ।
অদীৰ্ঘবোধায ৱিচক্ষণঃ স্ৱযং
পশ্যন্ নিপাতং ধনিনাং মদোদ্ভৱম্ ॥ ৩৭ ॥
ইত্থং ৱ্যৱসিতো বুদ্ধ্যা ভক্তোঽতীৱ জনাৰ্দনে ।
ৱিষযান্ জাযযা ত্যক্ষ্যন্বুভুজে নাতিলম্পটঃ ॥ ৩৮ ॥
ৱিষযান্ জাযযা ত্যক্ষ্যন্বুভুজে নাতিলম্পটঃ ॥ ৩৮ ॥
তস্য ৱৈ দেৱদেৱস্য হৰেৰ্যজ্ঞপতেঃ প্ৰভোঃ ।
ব্ৰাহ্মণাঃ প্ৰভৱো দৈৱং ন তেভ্যো ৱিদ্যতে পৰম্ ॥ ৩৯ ॥
ব্ৰাহ্মণাঃ প্ৰভৱো দৈৱং ন তেভ্যো ৱিদ্যতে পৰম্ ॥ ৩৯ ॥
এৱং স ৱিপ্ৰো ভগৱত্সুহৃত্তদা
দৃষ্ট্ৱা স্ৱভৃত্যৈৰজিতং পৰাজিতম্ ।
তদ্ধ্যানৱেগোদ্গ্ৰথিতাত্মবন্ধন-
স্তদ্ধাম লেভেঽচিৰতঃ সতাং গতিম্ ॥ ৪০ ॥
দৃষ্ট্ৱা স্ৱভৃত্যৈৰজিতং পৰাজিতম্ ।
তদ্ধ্যানৱেগোদ্গ্ৰথিতাত্মবন্ধন-
স্তদ্ধাম লেভেঽচিৰতঃ সতাং গতিম্ ॥ ৪০ ॥
এতদ্ ব্ৰহ্মণ্যদেৱস্য শ্ৰুত্ৱা ব্ৰহ্মণ্যতাং নৰঃ ।
লব্ধভাৱো ভগৱতি কৰ্মবন্ধাদ্ ৱিমুচ্যতে ॥ ৪১ ॥
লব্ধভাৱো ভগৱতি কৰ্মবন্ধাদ্ ৱিমুচ্যতে ॥ ৪১ ॥