శ్రీశుక ఉవాచ
స ఇత్థం ద్విజముఖ్యేన సహ సఙ్కథయన్ హరిః ।
సర్వభూతమనోఽభిజ్ఞః స్మయమాన ఉవాచతమ్ ॥ ౧ ॥
స ఇత్థం ద్విజముఖ్యేన సహ సఙ్కథయన్ హరిః ।
సర్వభూతమనోఽభిజ్ఞః స్మయమాన ఉవాచతమ్ ॥ ౧ ॥
బ్రహ్మణ్యో బ్రాహ్మణం కృష్ణో భగవాన్ ప్రహసన్ ప్రియమ్ ।
ప్రేమ్ణా నిరీక్షణేనైవ ప్రేక్షన్ ఖలు సతాం గతిః ॥ ౨ ॥
ప్రేమ్ణా నిరీక్షణేనైవ ప్రేక్షన్ ఖలు సతాం గతిః ॥ ౨ ॥
శ్రీభగవానువాచ
కిముపాయనమానీతం బ్రహ్మన్ మే భవతా గృహాత్ ।
అణ్వప్యుపాహృతం భక్తైః ప్రేమ్ణా భూర్యేవ మే భవేత్ ।
భూర్యప్యభక్తోపహృతం న మే తోషాయ కల్పతే ॥ ౩ ॥
కిముపాయనమానీతం బ్రహ్మన్ మే భవతా గృహాత్ ।
అణ్వప్యుపాహృతం భక్తైః ప్రేమ్ణా భూర్యేవ మే భవేత్ ।
భూర్యప్యభక్తోపహృతం న మే తోషాయ కల్పతే ॥ ౩ ॥
పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి ।
తదహం భక్త్యుపహృతమశ్నామి ప్రయతాత్మనః ॥ ౪ ॥
తదహం భక్త్యుపహృతమశ్నామి ప్రయతాత్మనః ॥ ౪ ॥
ఇత్యుక్తోఽపి ద్వియస్తస్మై వ్రీడితః పతయే శ్రియః ।
పృథుకప్రసృతిం రాజన్ న ప్రాయచ్ఛదవాఙ్ముఖః ॥ ౫ ॥
పృథుకప్రసృతిం రాజన్ న ప్రాయచ్ఛదవాఙ్ముఖః ॥ ౫ ॥
సర్వభూతాత్మదృక్ సాక్షాత్ తస్యాగమనకారణమ్ ।
విజ్ఞాయాచిన్తయన్నాయం శ్రీకామో మాభజత్పురా ॥ ౬ ॥
విజ్ఞాయాచిన్తయన్నాయం శ్రీకామో మాభజత్పురా ॥ ౬ ॥
పత్న్యాః పతివ్రతాయాస్తు సఖా ప్రియచికీర్షయా ।
ప్రాప్తో మామస్య దాస్యామి సమ్పదోఽమర్త్యదుర్లభాః ॥ ౭ ॥
ప్రాప్తో మామస్య దాస్యామి సమ్పదోఽమర్త్యదుర్లభాః ॥ ౭ ॥
ఇత్థం విచిన్త్య వసనాచ్చీరబద్ధాన్ద్విజన్మనః ।
స్వయం జహార కిమిదమితి పృథుకతణ్డులాన్ ॥ ౮ ॥
స్వయం జహార కిమిదమితి పృథుకతణ్డులాన్ ॥ ౮ ॥
నన్వేతదుపనీతం మే పరమప్రీణనం సఖే ।
తర్పయన్త్యఙ్గ మాం విశ్వమేతే పృథుకతణ్డులాః ॥ ౯ ॥
తర్పయన్త్యఙ్గ మాం విశ్వమేతే పృథుకతణ్డులాః ॥ ౯ ॥
ఇతి ముష్టిం సకృజ్జగ్ధ్వా ద్వితీయాం జగ్ధుమాదదే ।
తావచ్ఛ్రీర్జగృహే హస్తం తత్పరా పరమేష్ఠినః ॥ ౧౦ ॥
తావచ్ఛ్రీర్జగృహే హస్తం తత్పరా పరమేష్ఠినః ॥ ౧౦ ॥
ఏతావతాలం విశ్వాత్మన్ సర్వసమ్పత్సమృద్ధయే ।
అస్మిన్లోకేఽథవాముష్మిన్ పుంసస్త్వత్తోషకారణమ్ ॥ ౧౧ ॥
అస్మిన్లోకేఽథవాముష్మిన్ పుంసస్త్వత్తోషకారణమ్ ॥ ౧౧ ॥
బ్రాహ్మణస్తాం తు రజనీముషిత్వాచ్యుతమన్దిరే ।
భుక్త్వా పీత్వా సుఖం మేనే ఆత్మానం స్వర్గతం యథా ॥ ౧౨ ॥
భుక్త్వా పీత్వా సుఖం మేనే ఆత్మానం స్వర్గతం యథా ॥ ౧౨ ॥
శ్వోభూతే విశ్వభావేన స్వసుఖేనాభివన్దితః ।
జగామ స్వాలయం తాత పథ్యనువ్రజ్య నన్దితః ॥ ౧౩ ॥
జగామ స్వాలయం తాత పథ్యనువ్రజ్య నన్దితః ॥ ౧౩ ॥
స చాలబ్ధ్వా ధనం కృష్ణాన్న తు యాచితవాన్స్వయమ్ ।
స్వగృహాన్ వ్రీడితోఽగచ్ఛన్మహద్దర్శననిర్వృతః ॥ ౧౪ ॥
స్వగృహాన్ వ్రీడితోఽగచ్ఛన్మహద్దర్శననిర్వృతః ॥ ౧౪ ॥
అహో బ్రహ్మణ్యదేవస్య దృష్టా బ్రహ్మణ్యతా మయా ।
యద్ దరిద్రతమో లక్ష్మీమాశ్లిష్టో బిభ్రతోరసి ॥ ౧౫ ॥
యద్ దరిద్రతమో లక్ష్మీమాశ్లిష్టో బిభ్రతోరసి ॥ ౧౫ ॥
క్వాహం దరిద్రః పాపీయాన్ క్వ కృష్ణః శ్రీనికేతనః ।
బ్రహ్మబన్ధురితి స్మాహం బాహుభ్యాం పరిరమ్భితః ॥ ౧౬ ॥
బ్రహ్మబన్ధురితి స్మాహం బాహుభ్యాం పరిరమ్భితః ॥ ౧౬ ॥
నివాసితః ప్రియాజుష్టే పర్యఙ్కే భ్రాతరో యథా ।
మహిష్యా వీజితః శ్రాన్తో బాలవ్యజనహస్తయా ॥ ౧౭ ॥
మహిష్యా వీజితః శ్రాన్తో బాలవ్యజనహస్తయా ॥ ౧౭ ॥
శుశ్రూషయా పరమయా పాదసంవాహనాదిభిః ।
పూజితో దేవదేవేన విప్రదేవేన దేవవత్ ॥ ౧౮ ॥
పూజితో దేవదేవేన విప్రదేవేన దేవవత్ ॥ ౧౮ ॥
స్వర్గాపవర్గయోః పుంసాం రసాయాం భువి సమ్పదామ్ ।
సర్వాసామపి సిద్ధీనాం మూలం తచ్చరణార్చనమ్ ॥ ౧౯ ॥
సర్వాసామపి సిద్ధీనాం మూలం తచ్చరణార్చనమ్ ॥ ౧౯ ॥
అధనోఽయం ధనం ప్రాప్య మాద్యన్నుచ్చైర్న మాం స్మరేత్ ।
ఇతి కారుణికో నూనం ధనం మేఽభూరి నాదదాత్ ॥ ౨౦ ॥
ఇతి కారుణికో నూనం ధనం మేఽభూరి నాదదాత్ ॥ ౨౦ ॥
ఇతి తచ్చిన్తయన్నన్తః ప్రాప్తో నిజగృహాన్తికమ్ ।
సూర్యానలేన్దుసఙ్కాశైర్విమానైః సర్వతో వృతమ్ ॥ ౨౧ ॥
సూర్యానలేన్దుసఙ్కాశైర్విమానైః సర్వతో వృతమ్ ॥ ౨౧ ॥
విచిత్రోపవనోద్యానైః కూజద్ద్విజకులాకులైః ।
ప్రోత్ఫుల్లకముదామ్భోజకహ్లారోత్పలవారిభిః ॥ ౨౨ ॥
ప్రోత్ఫుల్లకముదామ్భోజకహ్లారోత్పలవారిభిః ॥ ౨౨ ॥
జుష్టం స్వలఙ్కృతైః పుమ్భిః స్త్రీభిశ్చ హరిణాక్షిభిః ।
కిమిదం కస్య వా స్థానం కథం తదిదమిత్యభూత్ ॥ ౨౩ ॥
కిమిదం కస్య వా స్థానం కథం తదిదమిత్యభూత్ ॥ ౨౩ ॥
ఏవం మీమాంసమానం తం నరా నార్యోఽమరప్రభాః ।
ప్రత్యగృహ్ణన్ మహాభాగం గీతవాద్యేన భూయసా ॥ ౨౪ ॥
ప్రత్యగృహ్ణన్ మహాభాగం గీతవాద్యేన భూయసా ॥ ౨౪ ॥
పతిమాగతమాకర్ణ్య పత్న్యుద్ధర్షాతిసమ్భ్రమా ।
నిశ్చక్రామ గృహాత్తూర్ణం రూపిణీ శ్రీరివాలయాత్ ॥ ౨౫ ॥
నిశ్చక్రామ గృహాత్తూర్ణం రూపిణీ శ్రీరివాలయాత్ ॥ ౨౫ ॥
పతివ్రతా పతిం దృష్ట్వా ప్రేమోత్కణ్ఠాశ్రులోచనా ।
మీలితాక్ష్యనమద్బుద్ధ్యా మనసా పరిషస్వజే ॥ ౨౬ ॥
మీలితాక్ష్యనమద్బుద్ధ్యా మనసా పరిషస్వజే ॥ ౨౬ ॥
పత్నీం వీక్ష్య విస్ఫురన్తీం దేవీం వైమానికీమివ ।
దాసీనాం నిష్కకణ్ఠీనాం మధ్యే భాన్తీం స విస్మితః ॥ ౨౭ ॥
దాసీనాం నిష్కకణ్ఠీనాం మధ్యే భాన్తీం స విస్మితః ॥ ౨౭ ॥
ప్రీతః స్వయం తయా యుక్తః ప్రవిష్టో నిజమన్దిరమ్ ।
మణిస్తమ్భశతోపేతం మహేన్ద్రభవనం యథా ॥ ౨౮ ॥
మణిస్తమ్భశతోపేతం మహేన్ద్రభవనం యథా ॥ ౨౮ ॥
పయఃఫేననిభాః శయ్యా దాన్తా రుక్మపరిచ్ఛదాః ।
పర్యఙ్కా హేమదణ్డాని చామరవ్యజనాని చ ॥ ౨౯ ॥
పర్యఙ్కా హేమదణ్డాని చామరవ్యజనాని చ ॥ ౨౯ ॥
ఆసనాని చ హైమాని మృదూపస్తరణాని చ ।
ముక్తాదామవిలమ్బీని వితానాని ద్యుమన్తి చ ॥ ౩౦ ॥
ముక్తాదామవిలమ్బీని వితానాని ద్యుమన్తి చ ॥ ౩౦ ॥
స్వచ్ఛస్ఫటికకుడ్యేషు మహామారకతేషు చ ।
రత్నదీపాన్ భ్రాజమానాన్ లలనారత్నసంయుతాః ॥ ౩౧ ॥
రత్నదీపాన్ భ్రాజమానాన్ లలనారత్నసంయుతాః ॥ ౩౧ ॥
విలోక్య బ్రాహ్మణస్తత్ర సమృద్ధీః సర్వసమ్పదామ్ ।
తర్కయామాస నిర్వ్యగ్రః స్వసమృద్ధిమహైతుకీమ్ ॥ ౩౨ ॥
తర్కయామాస నిర్వ్యగ్రః స్వసమృద్ధిమహైతుకీమ్ ॥ ౩౨ ॥
నూనం బతైతన్మమ దుర్భగస్య
శశ్వద్దరిద్రస్య సమృద్ధిహేతుః ।
మహావిభూతేరవలోకతోఽన్యో
నైవోపపద్యేత యదూత్తమస్య ॥ ౩౩ ॥
శశ్వద్దరిద్రస్య సమృద్ధిహేతుః ।
మహావిభూతేరవలోకతోఽన్యో
నైవోపపద్యేత యదూత్తమస్య ॥ ౩౩ ॥
నన్వబ్రువాణో దిశతే సమక్షం
యాచిష్ణవే భూర్యపి భూరిభోజః ।
పర్జన్యవత్తత్ స్వయమీక్షమాణో
దాశార్హకాణామృషభః సఖా మే ॥ ౩౪ ॥
యాచిష్ణవే భూర్యపి భూరిభోజః ।
పర్జన్యవత్తత్ స్వయమీక్షమాణో
దాశార్హకాణామృషభః సఖా మే ॥ ౩౪ ॥
కిఞ్చిత్కరోత్యుర్వపి యత్ స్వదత్తం
సుహృత్కృతం ఫల్గ్వపి భూరికారీ ।
మయోపనీతం పృథుకైకముష్టిం
ప్రత్యగ్రహీత్ ప్రీతియుతో మహాత్మా ॥ ౩౫ ॥
సుహృత్కృతం ఫల్గ్వపి భూరికారీ ।
మయోపనీతం పృథుకైకముష్టిం
ప్రత్యగ్రహీత్ ప్రీతియుతో మహాత్మా ॥ ౩౫ ॥
తస్యైవ మే సౌహృదసఖ్యమైత్రీ
దాస్యం పునర్జన్మని జన్మని స్యాత్ ।
మహానుభావేన గుణాలయేన
విషజ్జతస్తత్పురుషప్రసఙ్గః ॥ ౩౬ ॥
దాస్యం పునర్జన్మని జన్మని స్యాత్ ।
మహానుభావేన గుణాలయేన
విషజ్జతస్తత్పురుషప్రసఙ్గః ॥ ౩౬ ॥
భక్తాయ చిత్రా భగవాన్ హి సమ్పదో
రాజ్యం విభూతీర్న సమర్థయత్యజః ।
అదీర్ఘబోధాయ విచక్షణః స్వయం
పశ్యన్ నిపాతం ధనినాం మదోద్భవమ్ ॥ ౩౭ ॥
రాజ్యం విభూతీర్న సమర్థయత్యజః ।
అదీర్ఘబోధాయ విచక్షణః స్వయం
పశ్యన్ నిపాతం ధనినాం మదోద్భవమ్ ॥ ౩౭ ॥
ఇత్థం వ్యవసితో బుద్ధ్యా భక్తోఽతీవ జనార్దనే ।
విషయాన్ జాయయా త్యక్ష్యన్బుభుజే నాతిలమ్పటః ॥ ౩౮ ॥
విషయాన్ జాయయా త్యక్ష్యన్బుభుజే నాతిలమ్పటః ॥ ౩౮ ॥
తస్య వై దేవదేవస్య హరేర్యజ్ఞపతేః ప్రభోః ।
బ్రాహ్మణాః ప్రభవో దైవం న తేభ్యో విద్యతే పరమ్ ॥ ౩౯ ॥
బ్రాహ్మణాః ప్రభవో దైవం న తేభ్యో విద్యతే పరమ్ ॥ ౩౯ ॥
ఏవం స విప్రో భగవత్సుహృత్తదా
దృష్ట్వా స్వభృత్యైరజితం పరాజితమ్ ।
తద్ధ్యానవేగోద్గ్రథితాత్మబన్ధన-
స్తద్ధామ లేభేఽచిరతః సతాం గతిమ్ ॥ ౪౦ ॥
దృష్ట్వా స్వభృత్యైరజితం పరాజితమ్ ।
తద్ధ్యానవేగోద్గ్రథితాత్మబన్ధన-
స్తద్ధామ లేభేఽచిరతః సతాం గతిమ్ ॥ ౪౦ ॥
ఏతద్ బ్రహ్మణ్యదేవస్య శ్రుత్వా బ్రహ్మణ్యతాం నరః ।
లబ్ధభావో భగవతి కర్మబన్ధాద్ విముచ్యతే ॥ ౪౧ ॥
లబ్ధభావో భగవతి కర్మబన్ధాద్ విముచ్యతే ॥ ౪౧ ॥