శ్రీశుక ఉవాచ
గోవిన్దభుజగుప్తాయాం ద్వారవత్యాం కురూద్వహ ।
అవాత్సీన్నారదోఽభీక్ష్ణం కృష్ణోపాసనలాలసః ॥ ౧ ॥
గోవిన్దభుజగుప్తాయాం ద్వారవత్యాం కురూద్వహ ।
అవాత్సీన్నారదోఽభీక్ష్ణం కృష్ణోపాసనలాలసః ॥ ౧ ॥
కో ను రాజన్నిన్ద్రియవాన్ ముకున్దచరణామ్బుజమ్ ।
న భజేత్ సర్వతోమృత్యురుపాస్యమమరోత్తమైః ॥ ౨ ॥
న భజేత్ సర్వతోమృత్యురుపాస్యమమరోత్తమైః ॥ ౨ ॥
తమేకదా తు దేవర్షిం వసుదేవో గృహాగతమ్ ।
అర్చితం సుఖమాసీనమభివాద్యేదమబ్రవీత్ ॥ ౩ ॥
అర్చితం సుఖమాసీనమభివాద్యేదమబ్రవీత్ ॥ ౩ ॥
శ్రీవసుదేవ ఉవాచ
భగవన్ భవతో యాత్రా స్వస్తయే సర్వదేహినామ్ ।
కృపణానాం యథా పిత్రోరుత్తమశ్లోకవర్త్మనామ్ ॥ ౪ ॥
భగవన్ భవతో యాత్రా స్వస్తయే సర్వదేహినామ్ ।
కృపణానాం యథా పిత్రోరుత్తమశ్లోకవర్త్మనామ్ ॥ ౪ ॥
భూతానాం దేవచరితం దుఃఖాయ చ సుఖాయ చ ।
సుఖాయైవ హి సాధూనాం త్వాదృశామచ్యుతాత్మనామ్ ॥ ౫ ॥
సుఖాయైవ హి సాధూనాం త్వాదృశామచ్యుతాత్మనామ్ ॥ ౫ ॥
భజన్తి యే యథా దేవాన్ దేవా అపి తథైవ తాన్ ।
ఛాయేవ కర్మసచివాః సాధవో దీనవత్సలాః ॥ ౬ ॥
ఛాయేవ కర్మసచివాః సాధవో దీనవత్సలాః ॥ ౬ ॥
బ్రహ్మంస్తథాపి పృచ్ఛామో ధర్మాన్ భాగవతాంస్తవ ।
యాన్ శ్రుత్వా శ్రద్ధయా మర్త్యో ముచ్యతే సర్వతోభయాత్ ॥ ౭ ॥
యాన్ శ్రుత్వా శ్రద్ధయా మర్త్యో ముచ్యతే సర్వతోభయాత్ ॥ ౭ ॥
అహం కిల పురానన్తం ప్రజార్థో భువి ముక్తిదమ్ ।
అపూజయం న మోక్షాయ మోహితో దేవమాయయా ॥ ౮ ॥
అపూజయం న మోక్షాయ మోహితో దేవమాయయా ॥ ౮ ॥
యథా విచిత్రవ్యసనాద్ భవద్భిర్విశ్వతోభయాత్ ।
ముచ్యేమ హ్యఞ్జసైవాద్ధా తథా నః శాధి సువ్రత ॥ ౯ ॥
ముచ్యేమ హ్యఞ్జసైవాద్ధా తథా నః శాధి సువ్రత ॥ ౯ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
రాజన్నేవం కృతప్రశ్నో వసుదేవేన ధీమతా ।
ప్రీతస్తమాహ దేవర్షిర్హరేః సంస్మారితో గుణైః ॥ ౧౦ ॥
రాజన్నేవం కృతప్రశ్నో వసుదేవేన ధీమతా ।
ప్రీతస్తమాహ దేవర్షిర్హరేః సంస్మారితో గుణైః ॥ ౧౦ ॥
శ్రీనారద ఉవాచ
సమ్యగేతద్ వ్యవసితం భవతా సాత్వతర్షభ ।
యత్ పృచ్ఛసే భాగవతాన్ ధర్మాంస్త్వం విశ్వభావనాన్ ॥ ౧౧ ॥
సమ్యగేతద్ వ్యవసితం భవతా సాత్వతర్షభ ।
యత్ పృచ్ఛసే భాగవతాన్ ధర్మాంస్త్వం విశ్వభావనాన్ ॥ ౧౧ ॥
శ్రుతోఽనుపఠితో ధ్యాత ఆదృతో వానుమోదితః ।
సద్యః పునాతి సద్ధర్మో దేవ విశ్వద్రుహోఽపి హి ॥ ౧౨ ॥
సద్యః పునాతి సద్ధర్మో దేవ విశ్వద్రుహోఽపి హి ॥ ౧౨ ॥
త్వయా పరమకల్యాణః పుణ్యశ్రవణకీర్తనః ।
స్మారితో భగవానద్య దేవో నారాయణో మమ ॥ ౧౩ ॥
స్మారితో భగవానద్య దేవో నారాయణో మమ ॥ ౧౩ ॥
అత్రాప్యుదాహరన్తీమమితిహాసం పురాతనమ్ ।
ఆర్షభాణాం చ సంవాదం విదేహస్య మహాత్మనః ॥ ౧౪ ॥
ఆర్షభాణాం చ సంవాదం విదేహస్య మహాత్మనః ॥ ౧౪ ॥
ప్రియవ్రతో నామ సుతో మనోః స్వాయమ్భువస్య యః ।
తస్యాగ్నీధ్రస్తతో నాభిఋర్షభస్తత్సుతః స్మృతః ॥ ౧౫ ॥
తస్యాగ్నీధ్రస్తతో నాభిఋర్షభస్తత్సుతః స్మృతః ॥ ౧౫ ॥
తమాహుర్వాసుదేవాంశం మోక్షధర్మవివక్షయా ।
అవతీర్ణం సుతశతం తస్యాసీద్ బ్రహ్మపారగమ్ ॥ ౧౬ ॥
అవతీర్ణం సుతశతం తస్యాసీద్ బ్రహ్మపారగమ్ ॥ ౧౬ ॥
తేషాం వై భరతో జ్యేష్ఠో నారాయణపరాయణః ।
విఖ్యాతం వర్షమేతద్ యన్నామ్నా భారతమద్భుతమ్ ॥ ౧౭ ॥
విఖ్యాతం వర్షమేతద్ యన్నామ్నా భారతమద్భుతమ్ ॥ ౧౭ ॥
స భుక్తభోగాం త్యక్త్వేమాం నిర్గతస్తపసా హరిమ్ ।
ఉపాసీనస్తత్పదవీం లేభే వై జన్మభిస్త్రిభిః ॥ ౧౮ ॥
ఉపాసీనస్తత్పదవీం లేభే వై జన్మభిస్త్రిభిః ॥ ౧౮ ॥
తేషాం నవ నవద్వీపపతయోఽస్య సమన్తతః ।
కర్మతన్త్రప్రణేతార ఏకాశీతిర్ద్విజాతయః ॥ ౧౯ ॥
కర్మతన్త్రప్రణేతార ఏకాశీతిర్ద్విజాతయః ॥ ౧౯ ॥
నవాభవన్ మహాభాగా మునయో హ్యర్థశంసినః ।
శ్రమణా వాతరసనా ఆత్మవిద్యావిశారదాః ॥ ౨౦ ॥
శ్రమణా వాతరసనా ఆత్మవిద్యావిశారదాః ॥ ౨౦ ॥
కవిర్హవిరన్తరీక్షః ప్రబుద్ధః పిప్పలాయనః ।
ఆవిర్హోత్రోఽథ ద్రుమిలశ్చమసః కరభాజనః ॥ ౨౧ ॥
ఆవిర్హోత్రోఽథ ద్రుమిలశ్చమసః కరభాజనః ॥ ౨౧ ॥
త ఏతే భగవద్రూపం విశ్వం సదసదాత్మకమ్ ।
ఆత్మనోఽవ్యతిరేకేణ పశ్యన్తో వ్యచరన్ మహీమ్ ॥ ౨౨ ॥
ఆత్మనోఽవ్యతిరేకేణ పశ్యన్తో వ్యచరన్ మహీమ్ ॥ ౨౨ ॥
అవ్యాహతేష్టగతయః సురసిద్ధసాధ్య-
గన్ధర్వయక్షనరకిన్నరనాగలోకాన్ ।
ముక్తాశ్చరన్తి మునిచారణభూతనాథ-
విద్యాధరద్విజగవాం భువనాని కామమ్ ॥ ౨౩ ॥
గన్ధర్వయక్షనరకిన్నరనాగలోకాన్ ।
ముక్తాశ్చరన్తి మునిచారణభూతనాథ-
విద్యాధరద్విజగవాం భువనాని కామమ్ ॥ ౨౩ ॥
త ఏకదా నిమేః సత్రముపజగ్ముర్యదృచ్ఛయా ।
వితాయమానమృషిభిరజనాభే మహాత్మనః ॥ ౨౪ ॥
వితాయమానమృషిభిరజనాభే మహాత్మనః ॥ ౨౪ ॥
తాన్ దృష్ట్వా సూర్యసఙ్కాశాన్ మహాభాగవతాన్ నృప ।
యజమానోఽగ్నయో విప్రాః సర్వ ఏవోపతస్థిరే ॥ ౨౫ ॥
యజమానోఽగ్నయో విప్రాః సర్వ ఏవోపతస్థిరే ॥ ౨౫ ॥
విదేహస్తానభిప్రేత్య నారాయణపరాయణాన్ ।
ప్రీతః సమ్పూజయాం చక్రే ఆసనస్థాన్ యథార్హతః ॥ ౨౬ ॥
ప్రీతః సమ్పూజయాం చక్రే ఆసనస్థాన్ యథార్హతః ॥ ౨౬ ॥
తాన్ రోచమానాన్ స్వరుచా బ్రహ్మపుత్రోపమాన్ నవ ।
పప్రచ్ఛ పరమప్రీతః ప్రశ్రయావనతో నృపః ॥ ౨౭ ॥
పప్రచ్ఛ పరమప్రీతః ప్రశ్రయావనతో నృపః ॥ ౨౭ ॥
శ్రీవిదేహ ఉవాచ
మన్యే భగవతః సాక్షాత్ పార్షదాన్ వో మధుద్విషః ।
విష్ణోర్భూతాని లోకానాం పావనాయ చరన్తి హి ॥ ౨౮ ॥
మన్యే భగవతః సాక్షాత్ పార్షదాన్ వో మధుద్విషః ।
విష్ణోర్భూతాని లోకానాం పావనాయ చరన్తి హి ॥ ౨౮ ॥
దుర్లభో మానుషో దేహో దేహినాం క్షణభఙ్గురః ।
తత్రాపి దుర్లభం మన్యే వైకుణ్ఠప్రియదర్శనమ్ ॥ ౨౯ ॥
తత్రాపి దుర్లభం మన్యే వైకుణ్ఠప్రియదర్శనమ్ ॥ ౨౯ ॥
అత ఆత్యన్తికం క్షేమం పృచ్ఛామో భవతోఽనఘాః ।
సంసారేఽస్మిన్ క్షణార్ధోఽపి సత్సఙ్గః శేవధిర్నృణామ్ ॥ ౩౦ ॥
సంసారేఽస్మిన్ క్షణార్ధోఽపి సత్సఙ్గః శేవధిర్నృణామ్ ॥ ౩౦ ॥
ధర్మాన్ భాగవతాన్ బ్రూత యది నః శ్రుతయే క్షమమ్ ।
యైః ప్రసన్నః ప్రపన్నాయ దాస్యత్యాత్మానమప్యజః ॥ ౩౧ ॥
యైః ప్రసన్నః ప్రపన్నాయ దాస్యత్యాత్మానమప్యజః ॥ ౩౧ ॥
శ్రీనారద ఉవాచ
ఏవం తే నిమినా పృష్టా వసుదేవ మహత్తమాః ।
ప్రతిపూజ్యాబ్రువన్ ప్రీత్యా ససదస్యర్త్విజం నృపమ్ ॥ ౩౨ ॥
ఏవం తే నిమినా పృష్టా వసుదేవ మహత్తమాః ।
ప్రతిపూజ్యాబ్రువన్ ప్రీత్యా ససదస్యర్త్విజం నృపమ్ ॥ ౩౨ ॥
శ్రీకవిరువాచ
మన్యేఽకుతశ్చిద్భయమచ్యుతస్య
పాదామ్బుజోపాసనమత్ర నిత్యమ్ ।
ఉద్విగ్నబుద్ధేరసదాత్మభావాద్
విశ్వాత్మనా యత్ర నివర్తతే భీః ॥ ౩౩ ॥
మన్యేఽకుతశ్చిద్భయమచ్యుతస్య
పాదామ్బుజోపాసనమత్ర నిత్యమ్ ।
ఉద్విగ్నబుద్ధేరసదాత్మభావాద్
విశ్వాత్మనా యత్ర నివర్తతే భీః ॥ ౩౩ ॥
యే వై భగవతా ప్రోక్తా ఉపాయా హ్యాత్మలబ్ధయే ।
అఞ్జః పుంసామవిదుషాం విద్ధి భాగవతాన్ హి తాన్ ॥ ౩౪ ॥
అఞ్జః పుంసామవిదుషాం విద్ధి భాగవతాన్ హి తాన్ ॥ ౩౪ ॥
యానాస్థాయ నరో రాజన్ న ప్రమాద్యేత కర్హిచిత్ ।
ధావన్ నిమీల్య వా నేత్రే న స్ఖలేన్న పతేదిహ ॥ ౩౫ ॥
ధావన్ నిమీల్య వా నేత్రే న స్ఖలేన్న పతేదిహ ॥ ౩౫ ॥
కాయేన వాచా మనసేన్ద్రియైర్వా
బుద్ధ్యాత్మనా వానుసృతస్వభావాత్ ।
కరోతి యద్ యత్ సకలం పరస్మై
నారాయణాయేతి సమర్పయేత్తత్ ॥ ౩౬ ॥
బుద్ధ్యాత్మనా వానుసృతస్వభావాత్ ।
కరోతి యద్ యత్ సకలం పరస్మై
నారాయణాయేతి సమర్పయేత్తత్ ॥ ౩౬ ॥
భయం ద్వితీయాభినివేశతః స్యా-
దీశాదపేతస్య విపర్యయోఽస్మృతిః ।
తన్మాయయాతో బుధ ఆభజేత్తం
భక్త్యైకయేశం గురుదేవతాత్మా ॥ ౩౭ ॥
దీశాదపేతస్య విపర్యయోఽస్మృతిః ।
తన్మాయయాతో బుధ ఆభజేత్తం
భక్త్యైకయేశం గురుదేవతాత్మా ॥ ౩౭ ॥
అవిద్యమానోఽప్యవభాతి హి ద్వయో
ధ్యాతుర్ధియా స్వప్నమనోరథౌ యథా ।
తత్ కర్మసఙ్కల్పవికల్పకం మనో
బుధో నిరున్ధ్యాదభయం తతః స్యాత్ ॥ ౩౮ ॥
ధ్యాతుర్ధియా స్వప్నమనోరథౌ యథా ।
తత్ కర్మసఙ్కల్పవికల్పకం మనో
బుధో నిరున్ధ్యాదభయం తతః స్యాత్ ॥ ౩౮ ॥
శృణ్వన్ సుభద్రాణి రథాఙ్గపాణే-
ర్జన్మాని కర్మాణి చ యాని లోకే ।
గీతాని నామాని తదర్థకాని
గాయన్ విలజ్జో విచరేదసఙ్గః ॥ ౩౯ ॥
ర్జన్మాని కర్మాణి చ యాని లోకే ।
గీతాని నామాని తదర్థకాని
గాయన్ విలజ్జో విచరేదసఙ్గః ॥ ౩౯ ॥
ఏవంవ్రతః స్వప్రియనామకీర్త్యా
జాతానురాగో ద్రుతచిత్త ఉచ్చైః ।
హసత్యథో రోదితి రౌతి గాయ-
త్యున్మాదవన్నృత్యతి లోకబాహ్యః ॥ ౪౦ ॥
జాతానురాగో ద్రుతచిత్త ఉచ్చైః ।
హసత్యథో రోదితి రౌతి గాయ-
త్యున్మాదవన్నృత్యతి లోకబాహ్యః ॥ ౪౦ ॥
ఖం వాయుమగ్నిం సలిలం మహీం చ
జ్యోతీంషి సత్త్వాని దిశో ద్రుమాదీన్ ।
సరిత్సముద్రాంశ్చ హరేః శరీరం
యత్ కించ భూతం ప్రణమేదనన్యః ॥ ౪౧ ॥
జ్యోతీంషి సత్త్వాని దిశో ద్రుమాదీన్ ।
సరిత్సముద్రాంశ్చ హరేః శరీరం
యత్ కించ భూతం ప్రణమేదనన్యః ॥ ౪౧ ॥
భక్తిః పరేశానుభవో విరక్తి-
రన్యత్ర చైష త్రిక ఏకకాలః ।
ప్రపద్యమానస్య యథాశ్నతః స్యు-
స్తుష్టిః పుష్టిః క్షుదపాయోఽనుఘాసమ్ ॥ ౪౨ ॥
రన్యత్ర చైష త్రిక ఏకకాలః ।
ప్రపద్యమానస్య యథాశ్నతః స్యు-
స్తుష్టిః పుష్టిః క్షుదపాయోఽనుఘాసమ్ ॥ ౪౨ ॥
ఇత్యచ్యుతాఙ్ఘ్రి భజతోఽనువృత్త్యా
భక్తిర్విరక్తిర్భగవత్ప్రబోధః ।
భవన్తి వై భాగవతస్య రాజం-
స్తతః పరాం శాన్తిముపైతి సాక్షాత్ ॥ ౪౩ ॥
భక్తిర్విరక్తిర్భగవత్ప్రబోధః ।
భవన్తి వై భాగవతస్య రాజం-
స్తతః పరాం శాన్తిముపైతి సాక్షాత్ ॥ ౪౩ ॥
శ్రీరాజోవాచ
అథ భాగవతం బ్రూత యద్ధర్మో యాదృశో నృణామ్ ।
యథా చరతి యద్ బ్రూతే యైర్లిఙ్గైర్భగవత్ప్రియః ॥ ౪౪ ॥
అథ భాగవతం బ్రూత యద్ధర్మో యాదృశో నృణామ్ ।
యథా చరతి యద్ బ్రూతే యైర్లిఙ్గైర్భగవత్ప్రియః ॥ ౪౪ ॥
శ్రీహవిరువాచ
సర్వభూతేషు యః పశ్యేద్ భగవద్భావమాత్మనః ।
భూతాని భగవత్యాత్మన్యేష భాగవతోత్తమః ॥ ౪౫ ॥
సర్వభూతేషు యః పశ్యేద్ భగవద్భావమాత్మనః ।
భూతాని భగవత్యాత్మన్యేష భాగవతోత్తమః ॥ ౪౫ ॥
ఈశ్వరే తదధీనేషు బాలిశేషు ద్విషత్సు చ ।
ప్రేమమైత్రీకృపోపేక్షా యః కరోతి స మధ్యమః ॥ ౪౬ ॥
ప్రేమమైత్రీకృపోపేక్షా యః కరోతి స మధ్యమః ॥ ౪౬ ॥
అర్చాయామేవ హరయే పూజాం యః శ్రద్ధయేహతే ।
న తద్భక్తేషు చాన్యేషు స భక్తః ప్రాకృతః స్మృతః ॥ ౪౭ ॥
న తద్భక్తేషు చాన్యేషు స భక్తః ప్రాకృతః స్మృతః ॥ ౪౭ ॥
గృహీత్వాపీన్ద్రియైరర్థాన్యో న ద్వేష్టి న హృష్యతి ।
విష్ణోర్మాయామిదం పశ్యన్స వై భాగవతోత్తమః ॥ ౪౮ ॥
విష్ణోర్మాయామిదం పశ్యన్స వై భాగవతోత్తమః ॥ ౪౮ ॥
దేహేన్ద్రియప్రాణమనోధియాం యో
జన్మాప్యయక్షుద్భయతర్షకృచ్ఛ్రైః ।
సంసారధర్మైరవిముహ్యమానః
స్మృత్యా హరేర్భాగవతప్రధానః ॥ ౪౯ ॥
జన్మాప్యయక్షుద్భయతర్షకృచ్ఛ్రైః ।
సంసారధర్మైరవిముహ్యమానః
స్మృత్యా హరేర్భాగవతప్రధానః ॥ ౪౯ ॥
న కామకర్మబీజానాం యస్య చేతసి సమ్భవః ।
వాసుదేవైకనిలయః స వై భాగవతోత్తమః ॥ ౫౦ ॥
వాసుదేవైకనిలయః స వై భాగవతోత్తమః ॥ ౫౦ ॥
న యస్య జన్మకర్మభ్యాం న వర్ణాశ్రమజాతిభిః ।
సజ్జతేఽస్మిన్నహంభావో దేహే వై స హరేః ప్రియః ॥ ౫౧ ॥
సజ్జతేఽస్మిన్నహంభావో దేహే వై స హరేః ప్రియః ॥ ౫౧ ॥
న యస్య స్వః పర ఇతి విత్తేష్వాత్మని వా భిదా ।
సర్వభూతసమః శాన్తః స వై భాగవతోత్తమః ॥ ౫౨ ॥
సర్వభూతసమః శాన్తః స వై భాగవతోత్తమః ॥ ౫౨ ॥
త్రిభువనవిభవహేతవేఽప్యకుణ్ఠ-
స్మృతిరజితాత్మసురాదిభిర్విమృగ్యాత్ ।
న చలతి భగవత్పదారవిన్దా-
ల్లవనిమిషార్ధమపి యః స వైష్ణవాగ్య్రః ॥ ౫౩ ॥
స్మృతిరజితాత్మసురాదిభిర్విమృగ్యాత్ ।
న చలతి భగవత్పదారవిన్దా-
ల్లవనిమిషార్ధమపి యః స వైష్ణవాగ్య్రః ॥ ౫౩ ॥
భగవత ఉరువిక్రమాఙ్ఘ్రిశాఖా-
నఖమణిచన్ద్రికయా నిరస్తతాపే ।
హృది కథముపసీదతాం పునః స
ప్రభవతి చన్ద్ర ఇవోదితేఽర్కతాపః ॥ ౫౪ ॥
నఖమణిచన్ద్రికయా నిరస్తతాపే ।
హృది కథముపసీదతాం పునః స
ప్రభవతి చన్ద్ర ఇవోదితేఽర్కతాపః ॥ ౫౪ ॥
విసృజతి హృదయం న యస్య సాక్షా-
ద్ధరిరవశాభిహితోఽప్యఘౌఘనాశః ।
ప్రణయరసనయా ధృతాఙ్ఘ్రిపద్మః
స భవతి భాగవతప్రధాన ఉక్తః ॥ ౫౫ ॥
ద్ధరిరవశాభిహితోఽప్యఘౌఘనాశః ।
ప్రణయరసనయా ధృతాఙ్ఘ్రిపద్మః
స భవతి భాగవతప్రధాన ఉక్తః ॥ ౫౫ ॥