Lord Krishna

শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১১.৫

(Srimad Bhagavatam Canto 11, Chapter 5 — The Worship Proper to Each Age in Assamese)

Vyasa

Also known as bhagavantam harim prayo na bhajantyatmavittama

The Worship Proper to Each Age. Śrīmad Bhāgavatam Canto 11, Chapter 5 (Kṛṣṇa's Last Teaching to Uddhava), 52 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

শ্ৰীৰাজোৱাচ
ভগৱন্তং হৰিং প্ৰাযো ন ভজন্ত্যাত্মৱিত্তমাঃ ।
তেষামশান্তকামানাং ক নিষ্ঠাৱিজিতাত্মনাম্ ॥ ১ ॥
শ্ৰীচমস উৱাচ
মুখবাহূৰুপাদেভ্যঃ পুৰুষস্যাশ্ৰমৈঃ সহ ।
চত্ৱাৰো জজ্ঞিৰে ৱৰ্ণা গুণৈৰ্ৱিপ্ৰাদযঃ পৃথক্ ॥ ২ ॥
য এষাং পুৰুষং সাক্ষাদাত্মপ্ৰভৱমীশ্ৱৰম্ ।
ন ভজন্ত্যৱজানন্তি স্থানাদ্ ভ্ৰষ্টাঃ পতন্ত্যধঃ ॥ ৩ ॥
দূৰে হৰিকথাঃ কেচিদ্ দূৰে চাচ্যুতকীৰ্তনাঃ ।
স্ত্ৰিযঃ শূদ্ৰাদযশ্চৈৱ তেঽনুকম্প্যা ভৱাদৃশাম্ ॥ ৪ ॥
ৱিপ্ৰো ৰাজন্যৱৈশ্যৌ ৱা হৰেঃ প্ৰাপ্তাঃ পদান্তিকম্ ।
শ্ৰৌতেন জন্মনাথাপি মুহ্যন্ত্যাম্নাযৱাদিনঃ ॥ ৫ ॥
কৰ্মণ্যকোৱিদাঃ স্তব্ধা মূৰ্খাঃ পণ্ডিতমানিনঃ ।
ৱদন্তি চাটুকান্ মূঢা যযা মাধ্ৱ্যা গিৰোত্সুকাঃ ॥ ৬ ॥
ৰজসা ঘোৰসঙ্কল্পাঃ কামুকা অহিমন্যৱঃ ।
দাম্ভিকা মানিনঃ পাপা ৱিহসন্ত্যচ্যুতপ্ৰিযান্ ॥ ৭ ॥
ৱদন্তি তেঽন্যোন্যমুপাসিতস্ত্ৰিযো
গৃহেষু মৈথুন্যপৰেষু চাশিষঃ ।
যজন্ত্যসৃষ্টান্নৱিধানদক্ষিণং
ৱৃত্ত্যৈ পৰং ঘ্নন্তি পশূনতদ্ৱিদঃ ॥ ৮ ॥
শ্ৰিযা ৱিভূত্যাভিজনেন ৱিদ্যযা
ত্যাগেন ৰূপেণ বলেন কৰ্মণা ।
জাতস্মযেনান্ধধিযঃ সহেশ্ৱৰান্
সতোঽৱমন্যন্তি হৰিপ্ৰিযান্ খলাঃ ॥ ৯ ॥
সৰ্ৱেষু শশ্ৱত্তনুভৃত্স্ৱৱস্থিতং
যথা খমাত্মানমভীষ্টমীশ্ৱৰম্ ।
ৱেদোপগীতং চ ন শৃণ্ৱতেঽবুধা
মনোৰথানাং প্ৰৱদন্তি ৱাৰ্তযা ॥ ১০ ॥
লোকে ৱ্যৱাযামিষমদ্যসেৱা
নিত্যা হি জন্তোৰ্ন হি তত্ৰ চোদনা ।
ৱ্যৱস্থিতিস্তেষু ৱিৱাহযজ্ঞ-
সুৰাগ্ৰহৈৰাসু নিৱৃত্তিৰিষ্টা ॥ ১১ ॥
ধনং চ ধৰ্মৈকফলং যতো ৱৈ
জ্ঞানং সৱিজ্ঞানমনুপ্ৰশান্তি ।
গৃহেষু যুঞ্জন্তি কলেৱৰস্য
মৃত্যুং ন পশ্যন্তি দুৰন্তৱীৰ্যম্ ॥ ১২ ॥
যদ্ ঘ্ৰাণভক্ষো ৱিহিতঃ সুৰাযা-
স্তথা পশোৰালভনং ন হিংসা ।
এৱং ৱ্যৱাযঃ প্ৰজযা ন ৰত্যা
ইমং ৱিশুদ্ধং ন ৱিদুঃ স্ৱধৰ্মম্ ॥ ১৩ ॥
যে ত্ৱনেৱংৱিদোঽসন্তঃ স্তব্ধাঃ সদভিমানিনঃ ।
পশূন্ দ্ৰুহ্যন্তি ৱিশ্ৰব্ধাঃ প্ৰেত্য খাদন্তি তে চ তান্ ॥ ১৪ ॥
দ্ৱিষন্তঃ পৰকাযেষু স্ৱাত্মানং হৰিমীশ্ৱৰম্ ।
মৃতকে সানুবন্ধেঽস্মিন্ বদ্ধস্নেহাঃ পতন্ত্যধঃ ॥ ১৫ ॥
যে কৈৱল্যমসম্প্ৰাপ্তা যে চাতীতাশ্চ মূঢতাম্ ।
ত্ৰৈৱৰ্গিকা হ্যক্ষণিকা আত্মানং ঘাতযন্তি তে ॥ ১৬ ॥
এত আত্মহনোঽশান্তা অজ্ঞানে জ্ঞানমানিনঃ ।
সীদন্ত্যকৃতকৃত্যা ৱৈ কালধ্ৱস্তমনোৰথাঃ ॥ ১৭ ॥
হিত্ৱাত্মমাযাৰচিতা গৃহাপত্যসুহৃত্স্ত্ৰিযঃ ।
তমো ৱিশন্ত্যনিচ্ছন্তো ৱাসুদেৱপৰাঙ্মুখাঃ ॥ ১৮ ॥
শ্ৰী ৰাজোৱাচ
কস্মিন্ কালে স ভগৱান্ কিং ৱৰ্ণঃ কীদৃশো নৃভিঃ ।
নাম্না ৱা কেন ৱিধিনা পূজ্যতে তদিহোচ্যতাম্ ॥ ১৯ ॥
শ্ৰীকৰভাজন উৱাচ
কৃতং ত্ৰেতা দ্ৱাপৰং চ কলিৰিত্যেষু কেশৱঃ ।
নানাৱৰ্ণাভিধাকাৰো নানৈৱ ৱিধিনেজ্যতে ॥ ২০ ॥
কৃতে শুক্লশ্চতুৰ্বাহুৰ্জটিলো ৱল্কলাম্বৰঃ ।
কৃষ্ণাজিনোপৱীতাক্ষান্ বিভ্ৰদ্ দণ্ডকমণ্ডলূ ॥ ২১ ॥
মনুষ্যাস্তু তদা শান্তা নিৰ্ৱৈৰাঃ সুহৃদঃ সমাঃ ।
যজন্তি তপসা দেৱং শমেন চ দমেন চ ॥ ২২ ॥
হংসঃ সুপৰ্ণো ৱৈকুণ্ঠো ধৰ্মো যোগেশ্ৱৰোঽমলঃ ।
ঈশ্ৱৰঃ পুৰুষোঽৱ্যক্তঃ পৰমাত্মেতি গীযতে ॥ ২৩ ॥
ত্ৰেতাযাং ৰক্তৱৰ্ণোঽসৌ চতুৰ্বাহুস্ত্ৰিমেখলঃ ।
হিৰণ্যকেশস্ত্ৰয্যাত্মা স্ৰুক্স্ৰুৱাদ্যুপলক্ষণঃ ॥ ২৪ ॥
তং তদা মনুজা দেৱং সৰ্ৱদেৱমযং হৰিম্ ।
যজন্তি ৱিদ্যযা ত্ৰয্যা ধৰ্মিষ্ঠা ব্ৰহ্মৱাদিনঃ ॥ ২৫ ॥
ৱিষ্ণুৰ্যজ্ঞঃ পৃশ্নিগৰ্ভঃ সৰ্ৱদেৱ উৰুক্ৰমঃ ।
ৱৃষাকপিৰ্জযন্তশ্চ উৰুগায ইতীৰ্যতে ॥ ২৬ ॥
দ্ৱাপৰে ভগৱাঞ্শ্যামঃ পীতৱাসা নিজাযুধঃ ।
শ্ৰীৱত্সাদিভিৰঙ্কৈশ্চ লক্ষণৈৰুপলক্ষিতঃ ॥ ২৭ ॥
তং তদা পুৰুষং মৰ্ত্যা মহাৰাজোপলক্ষণম্ ।
যজন্তি ৱেদতন্ত্ৰাভ্যাং পৰং জিজ্ঞাসৱো নৃপ ॥ ২৮ ॥
নমস্তে ৱাসুদেৱায নমঃ সঙ্কৰ্ষণায চ ।
প্ৰদ্যুম্নাযানিৰুদ্ধায তুভ্যং ভগৱতে নমঃ ॥ ২৯ ॥
নাৰাযণায ঋষযে পুৰুষায মহাত্মনে ।
ৱিশ্ৱেশ্ৱৰায ৱিশ্ৱায সৰ্ৱভূতাত্মনে নমঃ ॥ ৩০ ॥
ইতি দ্ৱাপৰ উৰ্ৱীশ স্তুৱন্তি জগদীশ্ৱৰম্ ।
নানাতন্ত্ৰৱিধানেন কলাৱপি তথা শৃণু ॥ ৩১ ॥
কৃষ্ণৱৰ্ণং ত্ৱিষাকৃষ্ণং সাঙ্গোপাঙ্গাস্ত্ৰপাৰ্ষদম্ ।
যজ্ঞৈঃ সঙ্কীৰ্তনপ্ৰাযৈৰ্যজন্তি হি সুমেধসঃ ॥ ৩২ ॥
ধ্যেযং সদা পৰিভৱঘ্নমভীষ্টদোহং
তীৰ্থাস্পদং শিৱৱিৰিঞ্চিনুতং শৰণ্যম্ ।
ভৃত্যাৰ্তিহং প্ৰণতপাল ভৱাব্ধিপোতং
ৱন্দে মহাপুৰুষ তে চৰণাৰৱিন্দম্ ॥ ৩৩ ॥
ত্যক্ত্ৱা সুদুস্ত্যজসুৰেপ্সিতৰাজ্যলক্ষ্মীং
ধৰ্মিষ্ঠ আৰ্যৱচসা যদগাদৰণ্যম্ ।
মাযামৃগং দযিতযেপ্সিতমন্ৱধাৱদ্
ৱন্দে মহাপুৰুষ তে চৰণাৰৱিন্দম্ ॥ ৩৪ ॥
এৱং যুগানুৰূপাভ্যাং ভগৱান্ যুগৱৰ্তিভিঃ ।
মনুজৈৰিজ্যতে ৰাজন্ শ্ৰেযসামীশ্ৱৰোহৰিঃ ॥ ৩৫ ॥
কলিং সভাজযন্ত্যাৰ্যা গুণজ্ঞাঃ সাৰভাগিনঃ ।
যত্ৰ সঙ্কীৰ্তনেনৈৱ সৰ্ৱস্ৱাৰ্থোঽভিলভ্যতে ॥ ৩৬ ॥
ন হ্যতঃ পৰমো লাভো দেহিনাং ভ্ৰাম্যতামিহ ।
যতো ৱিন্দেত পৰমাং শান্তিং নশ্যতি সংসৃতিঃ ॥ ৩৭ ॥
কৃতাদিষু প্ৰজা ৰাজন্ কলাৱিচ্ছন্তি সম্ভৱম্ ।
কলৌ খলু ভৱিষ্যন্তি নাৰাযণপৰাযণাঃ ।
ক্ৱচিত্ ক্ৱচিন্মহাৰাজ দ্ৰৱিডেষু চ ভূৰিশঃ ॥ ৩৮ ॥
তাম্ৰপৰ্ণী নদী যত্ৰ কৃতমালা পযস্ৱিনী ।
কাৱেৰী চ মহাপুণ্যা প্ৰতীচী চ মহানদী ॥ ৩৯ ॥
যে পিবন্তি জলং তাসাং মনুজা মনুজেশ্ৱৰ ।
প্ৰাযো ভক্তা ভগৱতি ৱাসুদেৱেঽমলাশযাঃ ॥ ৪০ ॥
দেৱৰ্ষিভূতাপ্তনৃণাং পিতৃণাং
ন কিঙ্কৰো নাযমৃণী চ ৰাজন্ ।
সৰ্ৱাত্মনা যঃ শৰণং শৰণ্যং
গতো মুকুন্দং পৰিহৃত্য কৰ্তম্ ॥ ৪১ ॥
স্ৱপাদমূলং ভজতঃ প্ৰিযস্য
ত্যক্তান্যভাৱস্য হৰিঃ পৰেশঃ ।
ৱিকৰ্ম যচ্চোত্পতিতং কথঞ্চিদ্
ধুনোতি সৰ্ৱং হৃদি সন্নিৱিষ্টঃ ॥ ৪২ ॥
শ্ৰীনাৰদ উৱাচ
ধৰ্মান্ ভাগৱতানিত্থং শ্ৰুত্ৱাথ মিথিলেশ্ৱৰঃ ।
জাযন্তেযান্ মুনীন্ প্ৰীতঃ সোপাধ্যাযো হ্যপূজযত্ ॥ ৪৩ ॥
ততোঽন্তৰ্দধিৰে সিদ্ধাঃ সৰ্ৱলোকস্য পশ্যতঃ ।
ৰাজা ধৰ্মানুপাতিষ্ঠন্নৱাপ পৰমাং গতিম্ ॥ ৪৪ ॥
ত্ৱমপ্যেতান্ মহাভাগ ধৰ্মান্ ভাগৱতান্ শ্ৰুতান্ ।
আস্থিতঃ শ্ৰদ্ধযা যুক্তো নিঃসঙ্গো যাস্যসে পৰম্ ॥ ৪৫ ॥
যুৱযোঃ খলু দম্পত্যোৰ্যশসা পূৰিতং জগত্ ।
পুত্ৰতামগমদ্ যদ্ ৱাং ভগৱানীশ্ৱৰোহৰিঃ ॥ ৪৬ ॥
দৰ্শনালিঙ্গনালাপৈঃ শযনাসনভোজনৈঃ ।
আত্মা ৱাং পাৱিতঃ কৃষ্ণে পুত্ৰস্নেহং প্ৰকুৰ্ৱতোঃ ॥ ৪৭ ॥
ৱৈৰেণ যং নৃপতযঃ শিশুপালপৌণ্ড্ৰ-
শাল্ৱাদযো গতিৱিলাসৱিলোকনাদ্যৈঃ ।
ধ্যাযন্ত আকৃতধিযঃ শযনাসনাদৌ
তত্সাম্যমাপুৰনুৰক্তধিযাং পুনঃ কিম্ ॥ ৪৮ ॥
মাপত্যবুদ্ধিমকৃথাঃ কৃষ্ণে সৰ্ৱাত্মনীশ্ৱৰে ।
মাযামনুষ্যভাৱেন গূঢৈশ্ৱৰ্যে পৰেঽৱ্যযে ॥ ৪৯ ॥
ভূভাৰাসুৰৰাজন্যহন্তৱে গুপ্তযে সতাম্ ।
অৱতীৰ্ণস্য নিৰ্ৱৃত্যৈ যশো লোকে ৱিতন্যতে ॥ ৫০ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
এতচ্ছ্ৰুত্ৱা মহাভাগো ৱসুদেৱোঽতিৱিস্মিতঃ ।
দেৱকী চ মহাভাগা জহতুৰ্মোহমাত্মনঃ ॥ ৫১ ॥
ইতিহাসমিমং পুণ্যং ধাৰযেদ্ যঃ সমাহিতঃ ।
স ৱিধূযেহ শমলং ব্ৰহ্মভূযায কল্পতে ॥ ৫২ ॥

Explore More