ସୂତ ଉଵାଚ
ନମୋ ଧର୍ମାଯ ମହତେ ନମଃ କୃଷ୍ଣାଯ ଵେଧସେ ।
ବ୍ରହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଧର୍ମାନ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସନାତନାନ୍ ॥ ୧ ॥
ନମୋ ଧର୍ମାଯ ମହତେ ନମଃ କୃଷ୍ଣାଯ ଵେଧସେ ।
ବ୍ରହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଧର୍ମାନ୍ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସନାତନାନ୍ ॥ ୧ ॥
ଏତଦ୍ ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରା ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚରିତମଦ୍ଭୁତମ୍ ।
ଭଵଦ୍ଭିର୍ଯଦହଂ ପୃଷ୍ଟୋ ନରାଣାଂ ପୁରୁଷୋଚିତମ୍ ॥ ୨ ॥
ଭଵଦ୍ଭିର୍ଯଦହଂ ପୃଷ୍ଟୋ ନରାଣାଂ ପୁରୁଷୋଚିତମ୍ ॥ ୨ ॥
ଅତ୍ର ସଙ୍କୀର୍ତିତଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ସର୍ଵପାପହରୋ ହରିଃ ।
ନାରାଯଣୋ ହୃଷୀକେଶୋ ଭଗଵାନ୍ ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ॥ ୩ ॥
ନାରାଯଣୋ ହୃଷୀକେଶୋ ଭଗଵାନ୍ ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ॥ ୩ ॥
ଅତ୍ର ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଜଗତଃ ପ୍ରଭଵାପ୍ଯଯମ୍ ।
ଜ୍ଞାନଂ ଚ ତଦୁପାଖ୍ଯାନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିଜ୍ଞାନସଂଯୁତମ୍ ॥ ୪ ॥
ଜ୍ଞାନଂ ଚ ତଦୁପାଖ୍ଯାନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଵିଜ୍ଞାନସଂଯୁତମ୍ ॥ ୪ ॥
ଭକ୍ତିଯୋଗଃ ସମାଖ୍ଯାତୋ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଚ ତଦାଶ୍ରଯମ୍ ।
ପାରୀକ୍ଷିତମୁପାଖ୍ଯାନଂ ନାରଦାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ ॥ ୫ ॥
ପାରୀକ୍ଷିତମୁପାଖ୍ଯାନଂ ନାରଦାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ ॥ ୫ ॥
ପ୍ରାଯୋପଵେଶୋ ରାଜର୍ଷେର୍ଵିପ୍ରଶାପାତ୍ ପରୀକ୍ଷିତଃ ।
ଶୁକସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଭସ୍ଯ ସଂଵାଦଶ୍ଚ ପରୀକ୍ଷିତଃ ॥ ୬ ॥
ଶୁକସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଭସ୍ଯ ସଂଵାଦଶ୍ଚ ପରୀକ୍ଷିତଃ ॥ ୬ ॥
ଯୋଗଧାରଣଯୋତ୍କ୍ରାନ୍ତିଃ ସଂଵାଦୋ ନାରଦାଜଯୋଃ ।
ଅଵତାରାନୁଗୀତଂ ଚ ସର୍ଗଃ ପ୍ରାଧାନିକୋଽଗ୍ରତଃ ॥ ୭ ॥
ଅଵତାରାନୁଗୀତଂ ଚ ସର୍ଗଃ ପ୍ରାଧାନିକୋଽଗ୍ରତଃ ॥ ୭ ॥
ଵିଦୁରୋଦ୍ଧଵସଂଵାଦଃ କ୍ଷତ୍ତୃମୈତ୍ରେଯଯୋସ୍ତତଃ ।
ପୁରାଣସଂହିତାପ୍ରଶ୍ନୋ ମହାପୁରୁଷସଂସ୍ଥିତିଃ ॥ ୮ ॥
ପୁରାଣସଂହିତାପ୍ରଶ୍ନୋ ମହାପୁରୁଷସଂସ୍ଥିତିଃ ॥ ୮ ॥
ତତଃ ପ୍ରାକୃତିକଃ ସର୍ଗଃ ସପ୍ତ ଵୈକୃତିକାଶ୍ଚ ଯେ ।
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡସମ୍ଭୂତିର୍ଵୈରାଜଃ ପୁରୁଷୋ ଯତଃ ॥ ୯ ॥
ତତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡସମ୍ଭୂତିର୍ଵୈରାଜଃ ପୁରୁଷୋ ଯତଃ ॥ ୯ ॥
କାଲସ୍ଯ ସ୍ଥୂଲସୂକ୍ଷ୍ମସ୍ଯ ଗତିଃ ପଦ୍ମସମୁଦ୍ଭଵଃ ।
ଭୁଵ ଉଦ୍ଧରଣେଽମ୍ଭୋଧେର୍ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଵଧୋ ଯଥା ॥ ୧୦ ॥
ଭୁଵ ଉଦ୍ଧରଣେଽମ୍ଭୋଧେର୍ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଵଧୋ ଯଥା ॥ ୧୦ ॥
ଊର୍ଧ୍ଵତିର୍ଯଗଵାକ୍ସର୍ଗୋ ରୁଦ୍ରସର୍ଗସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରସ୍ଯାଥ ଯତଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମନୁଃ ॥ ୧୧ ॥
ଶତରୂପା ଚ ଯା ସ୍ତ୍ରୀଣାମାଦ୍ଯା ପ୍ରକୃତିରୁତ୍ତମା ।
ସନ୍ତାନୋ ଧର୍ମପତ୍ନୀନାଂ କର୍ଦମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ॥ ୧୨ ॥
ସନ୍ତାନୋ ଧର୍ମପତ୍ନୀନାଂ କର୍ଦମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ॥ ୧୨ ॥
ଅଵତାରୋ ଭଗଵତଃ କପିଲସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଦେଵହୂତ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଵାଦଃ କପିଲେନ ଚ ଧୀମତା ॥ ୧୩ ॥
ଦେଵହୂତ୍ଯାଶ୍ଚ ସଂଵାଦଃ କପିଲେନ ଚ ଧୀମତା ॥ ୧୩ ॥
ନଵବ୍ରହ୍ମସମୁତ୍ପତ୍ତିର୍ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିନାଶନମ୍ ।
ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଚରିତଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପୃଥୋଃ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ॥ ୧୪ ॥
ଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଚରିତଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପୃଥୋଃ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ॥ ୧୪ ॥
ନାରଦସ୍ଯ ଚ ସଂଵାଦସ୍ତତଃ ପ୍ରୈଯଵ୍ରତଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ।
ନାଭେସ୍ତତୋଽନୁ ଚରିତମୃଷଭସ୍ଯ ଭରତସ୍ଯ ଚ ॥ ୧୫ ॥
ନାଭେସ୍ତତୋଽନୁ ଚରିତମୃଷଭସ୍ଯ ଭରତସ୍ଯ ଚ ॥ ୧୫ ॥
ଦ୍ଵୀପଵର୍ଷସମୁଦ୍ରାଣାଂ ଗିରିନଦ୍ଯୁପଵର୍ଣନମ୍ ।
ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାନଂ ପାତାଲନରକସ୍ଥିତିଃ ॥ ୧୬ ॥
ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାନଂ ପାତାଲନରକସ୍ଥିତିଃ ॥ ୧୬ ॥
ଦକ୍ଷଜନ୍ମ ପ୍ରଚେତୋଭ୍ଯସ୍ତତ୍ପୁତ୍ରୀଣାଂ ଚ ସନ୍ତତିଃ ।
ଯତୋ ଦେଵାସୁରନରାସ୍ତିର୍ଯଙ୍ନଗଖଗାଦଯଃ ॥ ୧୭ ॥
ଯତୋ ଦେଵାସୁରନରାସ୍ତିର୍ଯଙ୍ନଗଖଗାଦଯଃ ॥ ୧୭ ॥
ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଜନ୍ମ ନିଧନଂ ପୁତ୍ରଯୋଶ୍ଚ ଦିତେର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ।
ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚରିତଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୧୮ ॥
ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚରିତଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୧୮ ॥
ମନ୍ଵନ୍ତରାନୁକଥନଂ ଗଜେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵିମୋକ୍ଷଣମ୍ ।
ମନ୍ଵନ୍ତରାଵତାରାଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୋର୍ହଯଶିରାଦଯଃ ॥ ୧୯ ॥
ମନ୍ଵନ୍ତରାଵତାରାଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୋର୍ହଯଶିରାଦଯଃ ॥ ୧୯ ॥
କୌର୍ମଂ ମାତ୍ସ୍ଯଂ ନାରସିଂହଂ ଵାମନଂ ଚ ଜଗତ୍ପତେଃ ।
କ୍ଷୀରୋଦମଥନଂ ତଦ୍ଵଦମୃତାର୍ଥେ ଦିଵୌକସାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
କ୍ଷୀରୋଦମଥନଂ ତଦ୍ଵଦମୃତାର୍ଥେ ଦିଵୌକସାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଦେଵାସୁରମହାଯୁଦ୍ଧଂ ରାଜଵଂଶାନୁକୀର୍ତନମ୍ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଜନ୍ମ ତଦ୍ଵଂଶଃ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୨୧ ॥
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଜନ୍ମ ତଦ୍ଵଂଶଃ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୨୧ ॥
ଇଲୋପାଖ୍ଯାନମତ୍ରୋକ୍ତଂ ତାରୋପାଖ୍ଯାନମେଵ ଚ ।
ସୂର୍ଯଵଂଶାନୁକଥନଂ ଶଶାଦାଦ୍ଯା ନୃଗାଦଯଃ ॥ ୨୨ ॥
ସୂର୍ଯଵଂଶାନୁକଥନଂ ଶଶାଦାଦ୍ଯା ନୃଗାଦଯଃ ॥ ୨୨ ॥
ସୌକନ୍ଯଂ ଚାଥ ଶର୍ଯାତେଃ କକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ ।
ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗସ୍ଯ ଚ ମାନ୍ଧାତୁଃ ସୌଭରେଃ ସଗରସ୍ଯ ଚ ॥ ୨୩ ॥
ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗସ୍ଯ ଚ ମାନ୍ଧାତୁଃ ସୌଭରେଃ ସଗରସ୍ଯ ଚ ॥ ୨୩ ॥
ରାମସ୍ଯ କୋଶଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚରିତଂ କିଲ୍ବିଷାପହମ୍ ।
ନିମେରଙ୍ଗପରିତ୍ଯାଗୋ ଜନକାନାଂ ଚ ସମ୍ଭଵଃ ॥ ୨୪ ॥
ନିମେରଙ୍ଗପରିତ୍ଯାଗୋ ଜନକାନାଂ ଚ ସମ୍ଭଵଃ ॥ ୨୪ ॥
ରାମସ୍ଯ ଭାର୍ଗଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ନିଃକ୍ଷତ୍ରୀକରଣଂ ଭୁଵଃ ।
ଐଲସ୍ଯ ସୋମଵଂଶସ୍ଯ ଯଯାତେର୍ନହୁଷସ୍ଯ ଚ ॥ ୨୫ ॥
ଐଲସ୍ଯ ସୋମଵଂଶସ୍ଯ ଯଯାତେର୍ନହୁଷସ୍ଯ ଚ ॥ ୨୫ ॥
ଦୌଷ୍ମନ୍ତେର୍ଭରତସ୍ଯାପି ଶାନ୍ତନୋସ୍ତତ୍ସୁତସ୍ଯ ଚ ।
ଯଯାତେର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯଦୋର୍ଵଂଶୋଽନୁକୀର୍ତିତଃ ॥ ୨୬ ॥
ଯଯାତେର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯଦୋର୍ଵଂଶୋଽନୁକୀର୍ତିତଃ ॥ ୨୬ ॥
ଯତ୍ରାଵତୀର୍ଣୋ ଭଗଵାନ୍ କୃଷ୍ଣାଖ୍ଯୋ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ ।
ଵସୁଦେଵଗୃହେ ଜନ୍ମ ତତୋ ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ ॥ ୨୭ ॥
ଵସୁଦେଵଗୃହେ ଜନ୍ମ ତତୋ ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଗୋକୁଲେ ॥ ୨୭ ॥
ତସ୍ଯ କର୍ମାଣ୍ଯପାରାଣି କୀର୍ତିତାନ୍ଯସୁରଦ୍ଵିଷଃ ।
ପୂତନାସୁପଯଃପାନଂ ଶକଟୋଚ୍ଚାଟନଂ ଶିଶୋଃ ॥ ୨୮ ॥
ପୂତନାସୁପଯଃପାନଂ ଶକଟୋଚ୍ଚାଟନଂ ଶିଶୋଃ ॥ ୨୮ ॥
ତୃଣାଵର୍ତସ୍ଯ ନିଷ୍ପେଷସ୍ତଥୈଵ ବକଵତ୍ସଯୋଃ ।
ଅଘାସୁରଵଧୋ ଧାତ୍ରା ଵତ୍ସପାଲାଵଗୂହନମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଅଘାସୁରଵଧୋ ଧାତ୍ରା ଵତ୍ସପାଲାଵଗୂହନମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଧେନୁକସ୍ଯ ସହଭ୍ରାତୁଃ ପ୍ରଲମ୍ବସ୍ଯ ଚ ସଙ୍କ୍ଷଯଃ ।
ଗୋପାନାଂ ଚ ପରିତ୍ରାଣଂ ଦାଵାଗ୍ନେଃ ପରିସର୍ପତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଗୋପାନାଂ ଚ ପରିତ୍ରାଣଂ ଦାଵାଗ୍ନେଃ ପରିସର୍ପତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଦମନଂ କାଲିଯସ୍ଯାହେର୍ମହାହେର୍ନନ୍ଦମୋକ୍ଷଣମ୍ ।
ଵ୍ରତଚର୍ଯା ତୁ କନ୍ଯାନାଂ ଯତ୍ର ତୁଷ୍ଟୋଽଚ୍ଯୁତୋ ଵ୍ରତୈଃ ॥ ୩୧ ॥
ଵ୍ରତଚର୍ଯା ତୁ କନ୍ଯାନାଂ ଯତ୍ର ତୁଷ୍ଟୋଽଚ୍ଯୁତୋ ଵ୍ରତୈଃ ॥ ୩୧ ॥
ପ୍ରସାଦୋ ଯଜ୍ଞପତ୍ନୀଭ୍ଯୋ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଚାନୁତାପନମ୍ ।
ଗୋଵର୍ଧନୋଦ୍ଧାରଣଂ ଚ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସୁରଭେରଥ ॥ ୩୨ ॥
ଗୋଵର୍ଧନୋଦ୍ଧାରଣଂ ଚ ଶକ୍ରସ୍ଯ ସୁରଭେରଥ ॥ ୩୨ ॥
ଯଜ୍ଞାଭିଷେକଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ କ୍ରୀଡା ଚ ରାତ୍ରିଷୁ ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡସ୍ଯ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେର୍ଵଧୋଽରିଷ୍ଟସ୍ଯ କେଶିନଃ ॥ ୩୩ ॥
ଶଙ୍ଖଚୂଡସ୍ଯ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେର୍ଵଧୋଽରିଷ୍ଟସ୍ଯ କେଶିନଃ ॥ ୩୩ ॥
ଅକ୍ରୂରାଗମନଂ ପଶ୍ଚାତ୍ ପ୍ରସ୍ଥାନଂ ରାମକୃଷ୍ଣଯୋଃ ।
ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵିଲାପଶ୍ଚ ମଥୁରାଲୋକନଂ ତତଃ ॥ ୩୪ ॥
ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵିଲାପଶ୍ଚ ମଥୁରାଲୋକନଂ ତତଃ ॥ ୩୪ ॥
ଗଜମୁଷ୍ଟିକଚାଣୂରକଂସାଦୀନାଂ ତଥା ଵଧଃ ।
ମୃତସ୍ଯାନଯନଂ ସୂନୋଃ ପୁନଃ ସାନ୍ଦୀପନେର୍ଗୁରୋଃ ॥ ୩୫ ॥
ମୃତସ୍ଯାନଯନଂ ସୂନୋଃ ପୁନଃ ସାନ୍ଦୀପନେର୍ଗୁରୋଃ ॥ ୩୫ ॥
ମଥୁରାଯାଂ ନିଵସତା ଯଦୁଚକ୍ରସ୍ଯ ଯତ୍ପ୍ରିଯମ୍ ।
କୃତମୁଦ୍ଧଵରାମାଭ୍ଯାଂ ଯୁତେନ ହରିଣା ଦ୍ଵିଜାଃ ॥ ୩୬ ॥
କୃତମୁଦ୍ଧଵରାମାଭ୍ଯାଂ ଯୁତେନ ହରିଣା ଦ୍ଵିଜାଃ ॥ ୩୬ ॥
ଜରାସନ୍ଧସମାନୀତସୈନ୍ଯସ୍ଯ ବହୁଶୋ ଵଧଃ ।
ଘାତନଂ ଯଵନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କୁଶସ୍ଥଲ୍ଯା ନିଵେଶନମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଘାତନଂ ଯଵନେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କୁଶସ୍ଥଲ୍ଯା ନିଵେଶନମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଆଦାନଂ ପାରିଜାତସ୍ଯ ସୁଧର୍ମାଯାଃ ସୁରାଲଯାତ୍ ।
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ହରଣଂ ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରମଥ୍ଯ ଦ୍ଵିଷତୋ ହରେଃ ॥ ୩୮ ॥
ରୁକ୍ମିଣ୍ଯା ହରଣଂ ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରମଥ୍ଯ ଦ୍ଵିଷତୋ ହରେଃ ॥ ୩୮ ॥
ହରସ୍ଯ ଜୃମ୍ଭଣଂ ଯୁଦ୍ଧେ ବାଣସ୍ଯ ଭୁଜକୃନ୍ତନମ୍ ।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପତିଂ ହତ୍ଵା କନ୍ଯାନାଂ ହରଣଂ ଚ ଯତ୍ ॥ ୩୯ ॥
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପତିଂ ହତ୍ଵା କନ୍ଯାନାଂ ହରଣଂ ଚ ଯତ୍ ॥ ୩୯ ॥
ଚୈଦ୍ଯପୌଣ୍ଡ୍ରକଶାଲ୍ଵାନାଂ ଦନ୍ତଵକ୍ରସ୍ଯ ଦୁର୍ମତେଃ ।
ଶମ୍ବରୋ ଦ୍ଵିଵିଦଃ ପୀଠୋ ମୁରଃ ପଞ୍ଚଜନାଦଯଃ ॥ ୪୦ ॥
ଶମ୍ବରୋ ଦ୍ଵିଵିଦଃ ପୀଠୋ ମୁରଃ ପଞ୍ଚଜନାଦଯଃ ॥ ୪୦ ॥
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚ ଵଧସ୍ତେଷାଂ ଵାରାଣସ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାହନମ୍ ।
ଭାରାଵତରଣଂ ଭୂମେର୍ନିମିତ୍ତୀକୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ ॥ ୪୧ ॥
ଭାରାଵତରଣଂ ଭୂମେର୍ନିମିତ୍ତୀକୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ ॥ ୪୧ ॥
ଵିପ୍ରଶାପାପଦେଶେନ ସଂହାରଃ ସ୍ଵକୁଲସ୍ଯ ଚ ।
ଉଦ୍ଧଵସ୍ଯ ଚ ସଂଵାଦୋ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଚାଦ୍ଭୁତଃ ॥ ୪୨ ॥
ଉଦ୍ଧଵସ୍ଯ ଚ ସଂଵାଦୋ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଚାଦ୍ଭୁତଃ ॥ ୪୨ ॥
ଯତ୍ରାତ୍ମଵିଦ୍ଯା ହ୍ଯଖିଲା ପ୍ରୋକ୍ତା ଧର୍ମଵିନିର୍ଣଯଃ ।
ତତୋ ମର୍ତ୍ଯପରିତ୍ଯାଗ ଆତ୍ମଯୋଗାନୁଭାଵତଃ ॥ ୪୩ ॥
ତତୋ ମର୍ତ୍ଯପରିତ୍ଯାଗ ଆତ୍ମଯୋଗାନୁଭାଵତଃ ॥ ୪୩ ॥
ଯୁଗଲକ୍ଷଣଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ କଲୌ ନୃଣାମୁପପ୍ଲଵଃ ।
ଚତୁର୍ଵିଧଶ୍ଚ ପ୍ରଲଯ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ତ୍ରିଵିଧା ତଥା ॥ ୪୪ ॥
ଚତୁର୍ଵିଧଶ୍ଚ ପ୍ରଲଯ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ତ୍ରିଵିଧା ତଥା ॥ ୪୪ ॥
ଦେହତ୍ଯାଗଶ୍ଚ ରାଜର୍ଷେର୍ଵିଷ୍ଣୁରାତସ୍ଯ ଧୀମତଃ ।
ଶାଖାପ୍ରଣଯନମୃଷେର୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯସ୍ଯ ସତ୍କଥା ।
ମହାପୁରୁଷଵିନ୍ଯାସଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଜଗଦାତ୍ମନଃ ॥ ୪୫ ॥
ଶାଖାପ୍ରଣଯନମୃଷେର୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯସ୍ଯ ସତ୍କଥା ।
ମହାପୁରୁଷଵିନ୍ଯାସଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଜଗଦାତ୍ମନଃ ॥ ୪୫ ॥
ଇତି ଚୋକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହମିହାସ୍ମି ଵଃ ।
ଲୀଲାଵତାରକର୍ମାଣି କୀର୍ତିତାନୀହ ସର୍ଵଶଃ ॥ ୪୬ ॥
ଲୀଲାଵତାରକର୍ମାଣି କୀର୍ତିତାନୀହ ସର୍ଵଶଃ ॥ ୪୬ ॥
ପତିତଃ ସ୍ଖଲିତଶ୍ଚାର୍ତଃ କ୍ଷୁତ୍ତ୍ଵା ଵା ଵିଵଶୋ ଗୃଣନ୍ ।
ହରଯେ ନମ ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକାତ୍ ॥ ୪୭ ॥
ହରଯେ ନମ ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକାତ୍ ॥ ୪୭ ॥
ସଙ୍କୀର୍ତ୍ଯମାନୋ ଭଗଵାନନନ୍ତଃ
ଶ୍ରୁତାନୁଭାଵୋ ଵ୍ଯସନଂ ହି ପୁଂସାମ୍ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଵିଧୁନୋତ୍ଯଶେଷଂ
ଯଥା ତମୋଽର୍କୋଽଭ୍ରମିଵାତିଵାତଃ ॥ ୪୮ ॥
ଶ୍ରୁତାନୁଭାଵୋ ଵ୍ଯସନଂ ହି ପୁଂସାମ୍ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଵିଧୁନୋତ୍ଯଶେଷଂ
ଯଥା ତମୋଽର୍କୋଽଭ୍ରମିଵାତିଵାତଃ ॥ ୪୮ ॥
ମୃଷା ଗିରସ୍ତା ହ୍ଯସତୀରସତ୍କଥା
ନ କଥ୍ଯତେ ଯଦ୍ ଭଗଵାନଧୋକ୍ଷଜଃ ।
ତଦେଵ ସତ୍ଯଂ ତଦୁହୈଵ ମଙ୍ଗଲଂ
ତଦେଵ ପୁଣ୍ଯଂ ଭଗଵଦ୍ଗୁଣୋଦଯମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ନ କଥ୍ଯତେ ଯଦ୍ ଭଗଵାନଧୋକ୍ଷଜଃ ।
ତଦେଵ ସତ୍ଯଂ ତଦୁହୈଵ ମଙ୍ଗଲଂ
ତଦେଵ ପୁଣ୍ଯଂ ଭଗଵଦ୍ଗୁଣୋଦଯମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ତଦେଵ ରମ୍ଯଂ ରୁଚିରଂ ନଵଂ ନଵଂ
ତଦେଵ ଶଶ୍ଵନ୍ମନସୋ ମହୋତ୍ସଵମ୍ ।
ତଦେଵ ଶୋକାର୍ଣଵଶୋଷଣଂ ନୃଣାଂ
ଯଦୁତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକଯଶୋଽନୁଗୀଯତେ ॥ ୫୦ ॥
ତଦେଵ ଶଶ୍ଵନ୍ମନସୋ ମହୋତ୍ସଵମ୍ ।
ତଦେଵ ଶୋକାର୍ଣଵଶୋଷଣଂ ନୃଣାଂ
ଯଦୁତ୍ତମଃଶ୍ଲୋକଯଶୋଽନୁଗୀଯତେ ॥ ୫୦ ॥
ନ ଯଦ୍ ଵଚଶ୍ଚିତ୍ରପଦଂ ହରେର୍ଯଶୋ
ଜଗତ୍ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ରଗୃଣୀତ କର୍ହିଚିତ୍ ।
ତଦ୍ ଧ୍ଵାଙ୍କ୍ଷତୀର୍ଥଂ ନ ତୁ ହଂସସେଵିତଂ
ଯତ୍ରାଚ୍ଯୁତସ୍ତତ୍ର ହି ସାଧଵୋଽମଲାଃ ॥ ୫୧ ॥
ଜଗତ୍ପଵିତ୍ରଂ ପ୍ରଗୃଣୀତ କର୍ହିଚିତ୍ ।
ତଦ୍ ଧ୍ଵାଙ୍କ୍ଷତୀର୍ଥଂ ନ ତୁ ହଂସସେଵିତଂ
ଯତ୍ରାଚ୍ଯୁତସ୍ତତ୍ର ହି ସାଧଵୋଽମଲାଃ ॥ ୫୧ ॥
ତଦ୍ଵାଗ୍ଵିସର୍ଗୋ ଜନତାଘସମ୍ପ୍ଲଵୋ
ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକମବଦ୍ଧଵତ୍ଯପି ।
ନାମାନ୍ଯନନ୍ତସ୍ଯ ଯଶୋଽଙ୍କିତାନି ଯ-
ଚ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ଗୃଣନ୍ତି ସାଧଵଃ ॥ ୫୨ ॥
ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତିଶ୍ଲୋକମବଦ୍ଧଵତ୍ଯପି ।
ନାମାନ୍ଯନନ୍ତସ୍ଯ ଯଶୋଽଙ୍କିତାନି ଯ-
ଚ୍ଛୃଣ୍ଵନ୍ତି ଗାଯନ୍ତି ଗୃଣନ୍ତି ସାଧଵଃ ॥ ୫୨ ॥
ନୈଷ୍କର୍ମ୍ଯମପ୍ଯଚ୍ଯୁତଭାଵଵର୍ଜିତଂ
ନ ଶୋଭତେ ଜ୍ଞାନମଲଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ ।
କୁତଃ ପୁନଃ ଶଶ୍ଵଦଭଦ୍ରମୀଶ୍ଵରେ
ନ ହ୍ଯର୍ପିତଂ କର୍ମ ଯଦପ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ନ ଶୋଭତେ ଜ୍ଞାନମଲଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍ ।
କୁତଃ ପୁନଃ ଶଶ୍ଵଦଭଦ୍ରମୀଶ୍ଵରେ
ନ ହ୍ଯର୍ପିତଂ କର୍ମ ଯଦପ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ଯଶଃଶ୍ରିଯାମେଵ ପରିଶ୍ରମଃ ପରୋ
ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରତପଃଶ୍ରୁତାଦିଷୁ ।
ଅଵିସ୍ମୃତିଃ ଶ୍ରୀଧରପାଦପଦ୍ମଯୋ-
ର୍ଗୁଣାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣାଦରାଦିଭିଃ ॥ ୫୪ ॥
ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରତପଃଶ୍ରୁତାଦିଷୁ ।
ଅଵିସ୍ମୃତିଃ ଶ୍ରୀଧରପାଦପଦ୍ମଯୋ-
ର୍ଗୁଣାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣାଦରାଦିଭିଃ ॥ ୫୪ ॥
ଅଵିସ୍ମୃତିଃ କୃଷ୍ଣପଦାରଵିନ୍ଦଯୋଃ
କ୍ଷିଣୋତ୍ଯଭଦ୍ରାଣି ଚ ଶଂ ତନୋତି ।
ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିଂ ପରମାତ୍ମଭକ୍ତିଂ
ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାନଵିରାଗଯୁକ୍ତମ୍ ॥ ୫୫ ॥
କ୍ଷିଣୋତ୍ଯଭଦ୍ରାଣି ଚ ଶଂ ତନୋତି ।
ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିଂ ପରମାତ୍ମଭକ୍ତିଂ
ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାନଵିରାଗଯୁକ୍ତମ୍ ॥ ୫୫ ॥
ଯୂଯଂ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯା ବତ ଭୂରିଭାଗା
ଯଚ୍ଛଶ୍ଵଦାତ୍ମନ୍ଯଖିଲାତ୍ମଭୂତମ୍ ।
ନାରାଯଣଂ ଦେଵମଦେଵମୀଶ-
ମଜସ୍ରଭାଵା ଭଜତାଵିଵେଶ୍ଯ ॥ ୫୬ ॥
ଯଚ୍ଛଶ୍ଵଦାତ୍ମନ୍ଯଖିଲାତ୍ମଭୂତମ୍ ।
ନାରାଯଣଂ ଦେଵମଦେଵମୀଶ-
ମଜସ୍ରଭାଵା ଭଜତାଵିଵେଶ୍ଯ ॥ ୫୬ ॥
ଅହଂ ଚ ସଂସ୍ମାରିତ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ
ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା ମେ ପରମର୍ଷିଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ।
ପ୍ରାଯୋପଵେଶେ ନୃପତେଃ ପରୀକ୍ଷିତଃ
ସଦସ୍ଯୃଷୀଣାଂ ମହତାଂ ଚ ଶୃଣ୍ଵତାମ୍ ॥ ୫୭ ॥
ଶ୍ରୁତଂ ପୁରା ମେ ପରମର୍ଷିଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ।
ପ୍ରାଯୋପଵେଶେ ନୃପତେଃ ପରୀକ୍ଷିତଃ
ସଦସ୍ଯୃଷୀଣାଂ ମହତାଂ ଚ ଶୃଣ୍ଵତାମ୍ ॥ ୫୭ ॥
ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରାଃ କଥନୀଯୋରୁକର୍ମଣଃ ।
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍ ॥ ୫୮ ॥
ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍ ॥ ୫୮ ॥
ଯ ଏତତ୍ ଶ୍ରାଵଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଯାମକ୍ଷଣମନନ୍ଯଧୀଃ ।
ଶ୍ଲୋକମେକଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା ପାଦଂ ପାଦାର୍ଧମେଵ ଵା ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ ଯୋଽନୁଶୃଣୁଯାତ୍ ପୁନାତ୍ଯାତ୍ମାନମେଵ ସଃ ॥ ୫୯ ॥
ଶ୍ଲୋକମେକଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା ପାଦଂ ପାଦାର୍ଧମେଵ ଵା ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ ଯୋଽନୁଶୃଣୁଯାତ୍ ପୁନାତ୍ଯାତ୍ମାନମେଵ ସଃ ॥ ୫୯ ॥
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମେକାଦଶ୍ଯାଂ ଵା ଶୃଣ୍ଵନ୍ନାଯୁଷ୍ଯଵାନ୍ଭଵେତ୍ ।
ପଠତ୍ଯନଶ୍ନନ୍ ପ୍ରଯତସ୍ପୂତୋ ଭଵତି ପାତକାତ୍ ॥ ୬୦ ॥
ପଠତ୍ଯନଶ୍ନନ୍ ପ୍ରଯତସ୍ପୂତୋ ଭଵତି ପାତକାତ୍ ॥ ୬୦ ॥
ପୁଷ୍କରେ ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଦ୍ଵାରଵତ୍ଯାଂ ଯତାତ୍ମଵାନ୍ ।
ଉପୋଷ୍ଯ ସଂହିତାମେତାଂ ପଠିତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାତ୍ ॥ ୬୧ ॥
ଉପୋଷ୍ଯ ସଂହିତାମେତାଂ ପଠିତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାତ୍ ॥ ୬୧ ॥
ଦେଵତା ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାଃ ପିତରୋ ମନଵୋ ନୃପାଃ ।
ଯଚ୍ଛନ୍ତି କାମାନ୍ ଗୃଣତଃ ଶୃଣ୍ଵତୋ ଯସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍ ॥ ୬୨ ॥
ଯଚ୍ଛନ୍ତି କାମାନ୍ ଗୃଣତଃ ଶୃଣ୍ଵତୋ ଯସ୍ଯ କୀର୍ତନାତ୍ ॥ ୬୨ ॥
ଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ଦ୍ଵିଜୋଽଧୀତ୍ଯାନୁଵିନ୍ଦତେ ।
ମଧୁକୁଲ୍ଯା ଘୃତକୁଲ୍ଯାଃ ପଯଃକୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ତତ୍ଫଲମ୍ ॥ ୬୩ ॥
ମଧୁକୁଲ୍ଯା ଘୃତକୁଲ୍ଯାଃ ପଯଃକୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ତତ୍ଫଲମ୍ ॥ ୬୩ ॥
ପୁରାଣସଂହିତାମେତାମଧୀତ୍ଯ ପ୍ରଯତୋ ଦ୍ଵିଜଃ ।
ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଗଵତା ଯତ୍ତୁ ତତ୍ପଦଂ ପରମଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୬୪ ॥
ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଗଵତା ଯତ୍ତୁ ତତ୍ପଦଂ ପରମଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୬୪ ॥
ଵିପ୍ରୋଽଧୀତ୍ଯାପ୍ନୁଯାତ୍ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ରାଜନ୍ଯୋଦଧିମେଖଲାମ୍ ।
ଵୈଶ୍ଯୋ ନିଧିପତିତ୍ଵଂ ଚ ଶୂଦ୍ରଃ ଶୁଧ୍ଯେତ ପାତକାତ୍ ॥ ୬୫ ॥
ଵୈଶ୍ଯୋ ନିଧିପତିତ୍ଵଂ ଚ ଶୂଦ୍ରଃ ଶୁଧ୍ଯେତ ପାତକାତ୍ ॥ ୬୫ ॥
କଲିମଲସଂହତିକାଲନୋଽଖିଲେଶୋ
ହରିରିତରତ୍ର ନ ଗୀଯତେ ହ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍ ।
ଇହ ତୁ ପୁନର୍ଭଗଵାନଶେଷମୂର୍ତିଃ
ପରିପଠିତୋଽନୁପଦଂ କଥାପ୍ରସଙ୍ଗୈଃ ॥ ୬୬ ॥
ହରିରିତରତ୍ର ନ ଗୀଯତେ ହ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍ ।
ଇହ ତୁ ପୁନର୍ଭଗଵାନଶେଷମୂର୍ତିଃ
ପରିପଠିତୋଽନୁପଦଂ କଥାପ୍ରସଙ୍ଗୈଃ ॥ ୬୬ ॥
ତମହମଜମନନ୍ତମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ
ଜଗଦୁଦଯସ୍ଥିତିସଂଯମାତ୍ମଶକ୍ତିମ୍ ।
ଦ୍ଯୁପତିଭିରଜଶକ୍ରଶଙ୍କରାଦ୍ଯୈ-
ର୍ଦୁରଵସିତସ୍ତଵମଚ୍ଯୁତଂ ନତୋଽସ୍ମି ॥ ୬୭ ॥
ଜଗଦୁଦଯସ୍ଥିତିସଂଯମାତ୍ମଶକ୍ତିମ୍ ।
ଦ୍ଯୁପତିଭିରଜଶକ୍ରଶଙ୍କରାଦ୍ଯୈ-
ର୍ଦୁରଵସିତସ୍ତଵମଚ୍ଯୁତଂ ନତୋଽସ୍ମି ॥ ୬୭ ॥
ଉପଚିତନଵଶକ୍ତିଭିଃ ସ୍ଵ ଆତ୍ମ-
ନ୍ଯୁପରଚିତସ୍ଥିରଜଙ୍ଗମାଲଯାଯ ।
ଭଗଵତ ଉପଲବ୍ଧିମାତ୍ରଧାମ୍ନେ
ସୁରଋଷଭାଯ ନମଃ ସନାତନାଯ ॥ ୬୮ ॥
ନ୍ଯୁପରଚିତସ୍ଥିରଜଙ୍ଗମାଲଯାଯ ।
ଭଗଵତ ଉପଲବ୍ଧିମାତ୍ରଧାମ୍ନେ
ସୁରଋଷଭାଯ ନମଃ ସନାତନାଯ ॥ ୬୮ ॥
ସ୍ଵସୁଖନିଭୃତଚେତାସ୍ତଦ୍ଵଯୁଦସ୍ତାନ୍ଯଭାଵୋ-
ଽପ୍ଯଜିତରୁଚିରଲୀଲାକୃଷ୍ଟସାରସ୍ତଦୀଯମ୍ ।
ଵ୍ଯତନୁତ କୃପଯା ଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦୀପଂ ପୁରାଣଂ
ତମଖିଲଵୃଜିନଘ୍ନଂ ଵ୍ଯାସସୂନୁଂ ନତୋଽସ୍ମି ॥ ୬୯ ॥
ଽପ୍ଯଜିତରୁଚିରଲୀଲାକୃଷ୍ଟସାରସ୍ତଦୀଯମ୍ ।
ଵ୍ଯତନୁତ କୃପଯା ଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦୀପଂ ପୁରାଣଂ
ତମଖିଲଵୃଜିନଘ୍ନଂ ଵ୍ଯାସସୂନୁଂ ନତୋଽସ୍ମି ॥ ୬୯ ॥