śrī-śuka uvāca
tataś cānu-dinaṁ dharmaḥ
satyaṁ śaucaṁ kṣamā dayā
kālena balinā rājan
naṅkṣyaty āyur balaṁ smṛtiḥ
tataś cānu-dinaṁ dharmaḥ
satyaṁ śaucaṁ kṣamā dayā
kālena balinā rājan
naṅkṣyaty āyur balaṁ smṛtiḥ
vittam eva kalau nṝṇāṁ
janmācāra-guṇodayaḥ
dharma-nyāya-vyavasthāyāṁ
kāraṇaṁ balam eva hi
janmācāra-guṇodayaḥ
dharma-nyāya-vyavasthāyāṁ
kāraṇaṁ balam eva hi
dāmpatye ’bhirucir hetur
māyaiva vyāvahārike
strītve puṁstve ca hi ratir
vipratve sūtram eva hi
māyaiva vyāvahārike
strītve puṁstve ca hi ratir
vipratve sūtram eva hi
liṅgam evāśrama-khyātāv
anyonyāpatti-kāraṇam
avṛttyā nyāya-daurbalyaṁ
pāṇḍitye cāpalaṁ vacaḥ
anyonyāpatti-kāraṇam
avṛttyā nyāya-daurbalyaṁ
pāṇḍitye cāpalaṁ vacaḥ
anāḍhyataivāsādhutve
sādhutve dambha eva tu
svīkāra eva codvāhe
snānam eva prasādhanam
sādhutve dambha eva tu
svīkāra eva codvāhe
snānam eva prasādhanam
dūre vāry-ayanaṁ tīrthaṁ
lāvaṇyaṁ keśa-dhāraṇam
udaraṁ-bharatā svārthaḥ
satyatve dhārṣṭyam eva hi
dākṣyaṁ kuṭumba-bharaṇaṁ
yaśo ’rthe dharma-sevanam
lāvaṇyaṁ keśa-dhāraṇam
udaraṁ-bharatā svārthaḥ
satyatve dhārṣṭyam eva hi
dākṣyaṁ kuṭumba-bharaṇaṁ
yaśo ’rthe dharma-sevanam
evaṁ prajābhir duṣṭābhir
ākīrṇe kṣiti-maṇḍale
brahma-viṭ-kṣatra-śūdrāṇāṁ
yo balī bhavitā nṛpaḥ
ākīrṇe kṣiti-maṇḍale
brahma-viṭ-kṣatra-śūdrāṇāṁ
yo balī bhavitā nṛpaḥ
prajā hi lubdhai rājanyair
nirghṛṇair dasyu-dharmabhiḥ
ācchinna-dāra-draviṇā
yāsyanti giri-kānanam
nirghṛṇair dasyu-dharmabhiḥ
ācchinna-dāra-draviṇā
yāsyanti giri-kānanam
śāka-mūlāmiṣa-kṣaudra-
phala-puṣpāṣṭi-bhojanāḥ
anāvṛṣṭyā vinaṅkṣyanti
durbhikṣa-kara-pīḍitāḥ
phala-puṣpāṣṭi-bhojanāḥ
anāvṛṣṭyā vinaṅkṣyanti
durbhikṣa-kara-pīḍitāḥ
śīta-vātātapa-prāvṛḍ-
himair anyonyataḥ prajāḥ
kṣut-tṛḍbhyāṁ vyādhibhiś caiva
santapsyante ca cintayā
himair anyonyataḥ prajāḥ
kṣut-tṛḍbhyāṁ vyādhibhiś caiva
santapsyante ca cintayā
triṁśad viṁśati varṣāṇi
paramāyuḥ kalau nṛṇām
paramāyuḥ kalau nṛṇām
kṣīyamāṇeṣu deheṣu
dehināṁ kali-doṣataḥ
varṇāśramavatāṁ dharme
naṣṭe veda-pathe nṛṇām
dehināṁ kali-doṣataḥ
varṇāśramavatāṁ dharme
naṣṭe veda-pathe nṛṇām
pāṣaṇḍa-pracure dharme
dasyu-prāyeṣu rājasu
cauryānṛta-vṛthā-hiṁsā-
nānā-vṛttiṣu vai nṛṣu
dasyu-prāyeṣu rājasu
cauryānṛta-vṛthā-hiṁsā-
nānā-vṛttiṣu vai nṛṣu
śūdra-prāyeṣu varṇeṣu
cchāga-prāyāsu dhenuṣu
gṛha-prāyeṣv āśrameṣu
yauna-prāyeṣu bandhuṣu
cchāga-prāyāsu dhenuṣu
gṛha-prāyeṣv āśrameṣu
yauna-prāyeṣu bandhuṣu
aṇu-prāyāsv oṣadhīṣu
śamī-prāyeṣu sthāsnuṣu
vidyut-prāyeṣu megheṣu
śūnya-prāyeṣu sadmasu
śamī-prāyeṣu sthāsnuṣu
vidyut-prāyeṣu megheṣu
śūnya-prāyeṣu sadmasu
itthaṁ kalau gata-prāye
janeṣu khara-dharmiṣu
dharma-trāṇāya sattvena
bhagavān avatariṣyati
janeṣu khara-dharmiṣu
dharma-trāṇāya sattvena
bhagavān avatariṣyati
carācara-guror viṣṇor
īśvarasyākhilātmanaḥ
dharma-trāṇāya sādhūnāṁ
janma karmāpanuttaye
īśvarasyākhilātmanaḥ
dharma-trāṇāya sādhūnāṁ
janma karmāpanuttaye
śambhala-grāma-mukhyasya
brāhmaṇasya mahātmanaḥ
bhavane viṣṇuyaśasaḥ
kalkiḥ prādurbhaviṣyati
brāhmaṇasya mahātmanaḥ
bhavane viṣṇuyaśasaḥ
kalkiḥ prādurbhaviṣyati
aśvam āśu-gam āruhya
devadattaṁ jagat-patiḥ
asināsādhu-damanam
aṣṭaiśvarya-guṇānvitaḥ
devadattaṁ jagat-patiḥ
asināsādhu-damanam
aṣṭaiśvarya-guṇānvitaḥ
vicarann āśunā kṣauṇyāṁ
hayenāpratima-dyutiḥ
nṛpa-liṅga-cchado dasyūn
koṭiśo nihaniṣyati
hayenāpratima-dyutiḥ
nṛpa-liṅga-cchado dasyūn
koṭiśo nihaniṣyati
atha teṣāṁ bhaviṣyanti
manāṁsi viśadāni vai
vāsudevāṅga-rāgāti-
puṇya-gandhānila-spṛśām
paura-jānapadānāṁ vai
hateṣv akhila-dasyuṣu
manāṁsi viśadāni vai
vāsudevāṅga-rāgāti-
puṇya-gandhānila-spṛśām
paura-jānapadānāṁ vai
hateṣv akhila-dasyuṣu
teṣāṁ prajā-visargaś ca
sthaviṣṭhaḥ sambhaviṣyati
vāsudeve bhagavati
sattva-mūrtau hṛdi sthite
sthaviṣṭhaḥ sambhaviṣyati
vāsudeve bhagavati
sattva-mūrtau hṛdi sthite
yadāvatīrṇo bhagavān
kalkir dharma-patir hariḥ
kṛtaṁ bhaviṣyati tadā
prajā-sūtiś ca sāttvikī
kalkir dharma-patir hariḥ
kṛtaṁ bhaviṣyati tadā
prajā-sūtiś ca sāttvikī
yadā candraś ca sūryaś ca
tathā tiṣya-bṛhaspatī
eka-rāśau sameṣyanti
bhaviṣyati tadā kṛtam
tathā tiṣya-bṛhaspatī
eka-rāśau sameṣyanti
bhaviṣyati tadā kṛtam
ye ’tītā vartamānā ye
bhaviṣyanti ca pārthivāḥ
te ta uddeśataḥ proktā
vaṁśīyāḥ soma-sūryayoḥ
bhaviṣyanti ca pārthivāḥ
te ta uddeśataḥ proktā
vaṁśīyāḥ soma-sūryayoḥ
ārabhya bhavato janma
yāvan nandābhiṣecanam
etad varṣa-sahasraṁ tu
śataṁ pañcadaśottaram
yāvan nandābhiṣecanam
etad varṣa-sahasraṁ tu
śataṁ pañcadaśottaram
saptarṣīṇāṁ tu yau pūrvau
dṛśyete uditau divi
tayos tu madhye nakṣatraṁ
dṛśyate yat samaṁ niśi
dṛśyete uditau divi
tayos tu madhye nakṣatraṁ
dṛśyate yat samaṁ niśi
tenaiva ṛṣayo yuktās
tiṣṭhanty abda-śataṁ nṛṇām
te tvadīye dvijāḥ kāla
adhunā cāśritā maghāḥ
tiṣṭhanty abda-śataṁ nṛṇām
te tvadīye dvijāḥ kāla
adhunā cāśritā maghāḥ
viṣṇor bhagavato bhānuḥ
kṛṣṇākhyo ’sau divaṁ gataḥ
tadāviśat kalir lokaṁ
pāpe yad ramate janaḥ
kṛṣṇākhyo ’sau divaṁ gataḥ
tadāviśat kalir lokaṁ
pāpe yad ramate janaḥ
yāvat sa pāda-padmābhyāṁ
spṛśan āste ramā-patiḥ
tāvat kalir vai pṛthivīṁ
parākrantuṁ na cāśakat
spṛśan āste ramā-patiḥ
tāvat kalir vai pṛthivīṁ
parākrantuṁ na cāśakat
yadā devarṣayaḥ sapta
maghāsu vicaranti hi
tadā pravṛttas tu kalir
dvādaśābda-śatātmakaḥ
maghāsu vicaranti hi
tadā pravṛttas tu kalir
dvādaśābda-śatātmakaḥ
yadā maghābhyo yāsyanti
pūrvāṣāḍhāṁ maharṣayaḥ
tadā nandāt prabhṛty eṣa
kalir vṛddhiṁ gamiṣyati
pūrvāṣāḍhāṁ maharṣayaḥ
tadā nandāt prabhṛty eṣa
kalir vṛddhiṁ gamiṣyati
yasmin kṛṣṇo divaṁ yātas
tasminn eva tadāhani
pratipannaṁ kali-yugam
iti prāhuḥ purā-vidaḥ
tasminn eva tadāhani
pratipannaṁ kali-yugam
iti prāhuḥ purā-vidaḥ
divyābdānāṁ sahasrānte
caturthe tu punaḥ kṛtam
bhaviṣyati tadā nṝṇāṁ
mana ātma-prakāśakam
caturthe tu punaḥ kṛtam
bhaviṣyati tadā nṝṇāṁ
mana ātma-prakāśakam
ity eṣa mānavo vaṁśo
yathā saṅkhyāyate bhuvi
tathā viṭ-śūdra-viprāṇāṁ
tās tā jñeyā yuge yuge
yathā saṅkhyāyate bhuvi
tathā viṭ-śūdra-viprāṇāṁ
tās tā jñeyā yuge yuge
eteṣāṁ nāma-liṅgānāṁ
puruṣāṇāṁ mahātmanām
kathā-mātrāvaśiṣṭānāṁ
kīrtir eva sthitā bhuvi
puruṣāṇāṁ mahātmanām
kathā-mātrāvaśiṣṭānāṁ
kīrtir eva sthitā bhuvi
devāpiḥ śāntanor bhrātā
maruś cekṣvāku-vaṁśa-jaḥ
kalāpa-grāma āsāte
mahā-yoga-balānvitau
maruś cekṣvāku-vaṁśa-jaḥ
kalāpa-grāma āsāte
mahā-yoga-balānvitau
tāv ihaitya kaler ante
vāsudevānuśikṣitau
varṇāśrama-yutaṁ dharmaṁ
pūrva-vat prathayiṣyataḥ
vāsudevānuśikṣitau
varṇāśrama-yutaṁ dharmaṁ
pūrva-vat prathayiṣyataḥ
kṛtaṁ tretā dvāparaṁ ca
kaliś ceti catur-yugam
anena krama-yogena
bhuvi prāṇiṣu vartate
kaliś ceti catur-yugam
anena krama-yogena
bhuvi prāṇiṣu vartate
rājann ete mayā proktā
nara-devās tathāpare
bhūmau mamatvaṁ kṛtvānte
hitvemāṁ nidhanaṁ gatāḥ
nara-devās tathāpare
bhūmau mamatvaṁ kṛtvānte
hitvemāṁ nidhanaṁ gatāḥ
kṛmi-viḍ-bhasma-saṁjñānte
rāja-nāmno ’pi yasya ca
bhūta-dhruk tat-kṛte svārthaṁ
kiṁ veda nirayo yataḥ
rāja-nāmno ’pi yasya ca
bhūta-dhruk tat-kṛte svārthaṁ
kiṁ veda nirayo yataḥ
kathaṁ seyam akhaṇḍā bhūḥ
pūrvair me puruṣair dhṛtā
mat-putrasya ca pautrasya
mat-pūrvā vaṁśa-jasya vā
pūrvair me puruṣair dhṛtā
mat-putrasya ca pautrasya
mat-pūrvā vaṁśa-jasya vā
tejo-’b-anna-mayaṁ kāyaṁ
gṛhītvātmatayābudhāḥ
mahīṁ mamatayā cobhau
hitvānte ’darśanaṁ gatāḥ
gṛhītvātmatayābudhāḥ
mahīṁ mamatayā cobhau
hitvānte ’darśanaṁ gatāḥ
ye ye bhū-patayo rājan
bhuñjate bhuvam ojasā
kālena te kṛtāḥ sarve
kathā-mātrāḥ kathāsu ca
bhuñjate bhuvam ojasā
kālena te kṛtāḥ sarve
kathā-mātrāḥ kathāsu ca