રાજોવાચ
બ્રહ્મણા ચોદિતો બ્રહ્મન્ ગુણાખ્યાનેઽગુણસ્ય ચ ।
યસ્મૈ યસ્મૈ યથા પ્રાહ નારદો દેવદર્શનઃ ॥ ૧ ॥
બ્રહ્મણા ચોદિતો બ્રહ્મન્ ગુણાખ્યાનેઽગુણસ્ય ચ ।
યસ્મૈ યસ્મૈ યથા પ્રાહ નારદો દેવદર્શનઃ ॥ ૧ ॥
એતદ્ વેદિતુમિચ્છામિ તત્ત્વં તત્ત્વવિદાં વર ।
હરેરદ્ભુતવીર્યસ્ય કથા લોકસુમઙ્ગલાઃ ॥ ૨ ॥
હરેરદ્ભુતવીર્યસ્ય કથા લોકસુમઙ્ગલાઃ ॥ ૨ ॥
કથયસ્વ મહાભાગ યથાહમખિલાત્મનિ ।
કૃષ્ણે નિવેશ્ય નિઃસઙ્ગં મનસ્ત્યક્ષ્યે કલેવરમ્ ॥ ૩ ॥
કૃષ્ણે નિવેશ્ય નિઃસઙ્ગં મનસ્ત્યક્ષ્યે કલેવરમ્ ॥ ૩ ॥
શૃણ્વતઃ શ્રદ્ધયા નિત્યં ગૃણતશ્ચ સ્વચેષ્ટિતમ્ ।
કાલેન નાતિદીર્ઘેણ ભગવાન્ વિશતે હૃદિ ॥ ૪ ॥
કાલેન નાતિદીર્ઘેણ ભગવાન્ વિશતે હૃદિ ॥ ૪ ॥
પ્રવિષ્ટઃ કર્ણરન્ધ્રેણ સ્વાનાં ભાવસરોરુહમ્ ।
ધુનોતિ શમલં કૃષ્ણઃ સલિલસ્ય યથા શરત્ ॥ ૫ ॥
ધુનોતિ શમલં કૃષ્ણઃ સલિલસ્ય યથા શરત્ ॥ ૫ ॥
ધૌતાત્મા પુરુષઃ કૃષ્ણપાદમૂલં ન મુઞ્ચતિ ।
મુક્ત સર્વપરિક્લેશઃ પાન્થઃ સ્વશરણં યથા ॥ ૬ ॥
મુક્ત સર્વપરિક્લેશઃ પાન્થઃ સ્વશરણં યથા ॥ ૬ ॥
યદધાતુમતો બ્રહ્મન્ દેહારમ્ભોઽસ્ય ધાતુભિઃ ।
યદૃચ્છયા હેતુના વા ભવન્તો જાનતે યથા ॥ ૭ ॥
યદૃચ્છયા હેતુના વા ભવન્તો જાનતે યથા ॥ ૭ ॥
આસીદ્યદુદરાત્પદ્મં લોકસંસ્થાનલક્ષણમ્ ।
યાવાનયં વૈ પુરુષ ઇયત્તાવયવૈઃ પૃથક્ ।
તાવાનસાવિતિ પ્રોક્તઃ સંસ્થાવયવવાનિવ
યાવાનયં વૈ પુરુષ ઇયત્તાવયવૈઃ પૃથક્ ।
તાવાનસાવિતિ પ્રોક્તઃ સંસ્થાવયવવાનિવ
અજઃ સૃજતિ ભૂતાનિ ભૂતાત્મા યદનુગ્રહાત્ ।
દદૃશે યેન તદ્રૂપં નાભિપદ્મસમુદ્ભવઃ ॥ ૯ ॥
દદૃશે યેન તદ્રૂપં નાભિપદ્મસમુદ્ભવઃ ॥ ૯ ॥
સ ચાપિ યત્ર પુરુષો વિશ્વસ્થિત્યુદ્ભવાપ્યયઃ ।
મુક્ત્વાત્મમાયાં માયેશઃ શેતે સર્વગુહાશયઃ ॥ ૧૦ ॥
મુક્ત્વાત્મમાયાં માયેશઃ શેતે સર્વગુહાશયઃ ॥ ૧૦ ॥
પુરુષાવયવૈર્લોકાઃ સપાલાઃ પૂર્વકલ્પિતાઃ ।
લોકૈરમુષ્યાવયવાઃ સપાલૈરિતિ શુશ્રુમ ॥ ૧૧ ॥
લોકૈરમુષ્યાવયવાઃ સપાલૈરિતિ શુશ્રુમ ॥ ૧૧ ॥
યાવાન્ કલ્પોવિકલ્પો વા યથા કાલોઽનુમીયતે ।
ભૂતભવ્યભવચ્છબ્દ આયુર્માનં ચ યત્ સતઃ ॥ ૧૨ ॥
ભૂતભવ્યભવચ્છબ્દ આયુર્માનં ચ યત્ સતઃ ॥ ૧૨ ॥
કાલસ્યાનુગતિર્યા તુ લક્ષ્યતેઽણ્વી બૃહત્યપિ ।
યાવત્યઃ કર્મગતયો યાદૃશીર્દ્વિજસત્તમ ॥ ૧૩ ॥
યાવત્યઃ કર્મગતયો યાદૃશીર્દ્વિજસત્તમ ॥ ૧૩ ॥
યસ્મિન્ કર્મસમાવાયો યથા યેનોપગૃહ્યતે ।
ગુણાનાં ગુણિનાં ચૈવ પરિણામમભીપ્સતામ્ ॥ ૧૪ ॥
ગુણાનાં ગુણિનાં ચૈવ પરિણામમભીપ્સતામ્ ॥ ૧૪ ॥
ભૂપાતાલકકુબ્વ્યોમગ્રહનક્ષત્રભૂભૃતામ્ ।
સરિત્સમુદ્રદ્વીપાનાં સમ્ભવશ્ચૈતદોકસામ્ ॥ ૧૫ ॥
સરિત્સમુદ્રદ્વીપાનાં સમ્ભવશ્ચૈતદોકસામ્ ॥ ૧૫ ॥
પ્રમાણમણ્ડકોશસ્ય બાહ્યાભ્યન્તરભેદતઃ ।
મહતાં ચાનુચરિતં વર્ણાશ્રમવિનિશ્ચયઃ ॥ ૧૬ ॥
મહતાં ચાનુચરિતં વર્ણાશ્રમવિનિશ્ચયઃ ॥ ૧૬ ॥
યુગાનિ યુગમાનં ચ ધર્મો યશ્ચ યુગે યુગે ।
અવતારાનુચરિતં યદાશ્ચર્યતમં હરેઃ ॥ ૧૭ ॥
અવતારાનુચરિતં યદાશ્ચર્યતમં હરેઃ ॥ ૧૭ ॥
નૃણાં સાધારણો ધર્મઃ સવિશેષશ્ચ યાદૃશઃ ।
શ્રેણીનાં રાજર્ષીણાં ચ ધર્મઃ કૃચ્છ્રેષુ જીવતામ્ ॥ ૧૮ ॥
શ્રેણીનાં રાજર્ષીણાં ચ ધર્મઃ કૃચ્છ્રેષુ જીવતામ્ ॥ ૧૮ ॥
તત્ત્વાનાં પરિસંખ્યાનં લક્ષણં હેતુલક્ષણમ્ ।
પુરુષારાધનવિધિર્યોગસ્યાધ્યાત્મિકસ્ય ચ ॥ ૧૯ ॥
પુરુષારાધનવિધિર્યોગસ્યાધ્યાત્મિકસ્ય ચ ॥ ૧૯ ॥
યોગેશ્વરૈશ્વર્યગતિર્લિઙ્ગભઙ્ગસ્તુ યોગિનામ્ ।
વેદોપવેદધર્માણામિતિહાસપુરાણયોઃ ॥ ૨૦ ॥
વેદોપવેદધર્માણામિતિહાસપુરાણયોઃ ॥ ૨૦ ॥
સમ્પ્લવઃ સર્વભૂતાનાં વિક્રમઃ પ્રતિસંક્રમઃ ।
ઇષ્ટાપૂર્તસ્ય કામ્યાનાં ત્રિવર્ગસ્ય ચ યો વિધિઃ ॥ ૨૧ ॥
ઇષ્ટાપૂર્તસ્ય કામ્યાનાં ત્રિવર્ગસ્ય ચ યો વિધિઃ ॥ ૨૧ ॥
યો વાનુશાયિનાં સર્ગઃ પાષણ્ડસ્ય ચ સમ્ભવઃ ।
આત્મનો બન્ધમોક્ષૌ ચ વ્યવસ્થાનં સ્વરૂપતઃ ॥ ૨૨ ॥
આત્મનો બન્ધમોક્ષૌ ચ વ્યવસ્થાનં સ્વરૂપતઃ ॥ ૨૨ ॥
યથાત્મતન્ત્રો ભગવાન્ વિક્રીડત્યાત્મમાયયા ।
વિસૃજ્ય વા યથા માયામુદાસ્તે સાક્ષિવદ્ વિભુઃ ॥ ૨૩ ॥
વિસૃજ્ય વા યથા માયામુદાસ્તે સાક્ષિવદ્ વિભુઃ ॥ ૨૩ ॥
સર્વમેતચ્ચ ભગવન્ પૃચ્છતો મેઽનુપૂર્વશઃ ।
તત્ત્વતોઽર્હસ્યુદાહર્તું પ્રપન્નાય મહામુને ॥ ૨૪ ॥
તત્ત્વતોઽર્હસ્યુદાહર્તું પ્રપન્નાય મહામુને ॥ ૨૪ ॥
અત્ર પ્રમાણં હિ ભવાન્ પરમેષ્ઠી યથાત્મભૂઃ ।
અપરે ચાનુતિષ્ઠન્તિ પૂર્વેષાં પૂર્વજૈઃ કૃતમ્ ॥ ૨૫ ॥
અપરે ચાનુતિષ્ઠન્તિ પૂર્વેષાં પૂર્વજૈઃ કૃતમ્ ॥ ૨૫ ॥
ન મેઽસવઃ પરાયન્તિ બ્રહ્મન્નનશનાદમી ।
પિબતોઽચ્યુતપીયૂષમ્ તદ્વાક્યાબ્ધિવિનિઃસૃતમ્ ॥ ૨૬ ॥
પિબતોઽચ્યુતપીયૂષમ્ તદ્વાક્યાબ્ધિવિનિઃસૃતમ્ ॥ ૨૬ ॥
સૂત ઉવાચ
સ ઉપામન્ત્રિતો રાજ્ઞા કથાયામિતિ સત્પતેઃ ।
બ્રહ્મરાતો ભૃશં પ્રીતો વિષ્ણુરાતેન સંસદિ ॥ ૨૭ ॥
સ ઉપામન્ત્રિતો રાજ્ઞા કથાયામિતિ સત્પતેઃ ।
બ્રહ્મરાતો ભૃશં પ્રીતો વિષ્ણુરાતેન સંસદિ ॥ ૨૭ ॥
પ્રાહ ભાગવતં નામ પુરાણં બ્રહ્મસમ્મિતમ્ ।
બ્રહ્મણે ભગવત્પ્રોક્તં બ્રહ્મકલ્પ ઉપાગતે ॥ ૨૮ ॥
બ્રહ્મણે ભગવત્પ્રોક્તં બ્રહ્મકલ્પ ઉપાગતે ॥ ૨૮ ॥
યદ્ યત્ પરીક્ષિદૃષભઃ પાણ્ડૂનામનુપૃચ્છતિ ।
આનુપૂર્વ્યેણ તત્સર્વમાખ્યાતુમુપચક્રમે ॥ ૨૯ ॥
આનુપૂર્વ્યેણ તત્સર્વમાખ્યાતુમુપચક્રમે ॥ ૨૯ ॥