ରାଜୋଵାଚ
ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଦିତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୁଣାଖ୍ଯାନେଽଗୁଣସ୍ଯ ଚ ।
ଯସ୍ମୈ ଯସ୍ମୈ ଯଥା ପ୍ରାହ ନାରଦୋ ଦେଵଦର୍ଶନଃ ॥ ୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଦିତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଗୁଣାଖ୍ଯାନେଽଗୁଣସ୍ଯ ଚ ।
ଯସ୍ମୈ ଯସ୍ମୈ ଯଥା ପ୍ରାହ ନାରଦୋ ଦେଵଦର୍ଶନଃ ॥ ୧ ॥
ଏତଦ୍ ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଵିଦାଂ ଵର ।
ହରେରଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯସ୍ଯ କଥା ଲୋକସୁମଙ୍ଗଲାଃ ॥ ୨ ॥
ହରେରଦ୍ଭୁତଵୀର୍ଯସ୍ଯ କଥା ଲୋକସୁମଙ୍ଗଲାଃ ॥ ୨ ॥
କଥଯସ୍ଵ ମହାଭାଗ ଯଥାହମଖିଲାତ୍ମନି ।
କୃଷ୍ଣେ ନିଵେଶ୍ଯ ନିଃସଙ୍ଗଂ ମନସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯେ କଲେଵରମ୍ ॥ ୩ ॥
କୃଷ୍ଣେ ନିଵେଶ୍ଯ ନିଃସଙ୍ଗଂ ମନସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯେ କଲେଵରମ୍ ॥ ୩ ॥
ଶୃଣ୍ଵତଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ନିତ୍ଯଂ ଗୃଣତଶ୍ଚ ସ୍ଵଚେଷ୍ଟିତମ୍ ।
କାଲେନ ନାତିଦୀର୍ଘେଣ ଭଗଵାନ୍ ଵିଶତେ ହୃଦି ॥ ୪ ॥
କାଲେନ ନାତିଦୀର୍ଘେଣ ଭଗଵାନ୍ ଵିଶତେ ହୃଦି ॥ ୪ ॥
ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ କର୍ଣରନ୍ଧ୍ରେଣ ସ୍ଵାନାଂ ଭାଵସରୋରୁହମ୍ ।
ଧୁନୋତି ଶମଲଂ କୃଷ୍ଣଃ ସଲିଲସ୍ଯ ଯଥା ଶରତ୍ ॥ ୫ ॥
ଧୁନୋତି ଶମଲଂ କୃଷ୍ଣଃ ସଲିଲସ୍ଯ ଯଥା ଶରତ୍ ॥ ୫ ॥
ଧୌତାତ୍ମା ପୁରୁଷଃ କୃଷ୍ଣପାଦମୂଲଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି ।
ମୁକ୍ତ ସର୍ଵପରିକ୍ଲେଶଃ ପାନ୍ଥଃ ସ୍ଵଶରଣଂ ଯଥା ॥ ୬ ॥
ମୁକ୍ତ ସର୍ଵପରିକ୍ଲେଶଃ ପାନ୍ଥଃ ସ୍ଵଶରଣଂ ଯଥା ॥ ୬ ॥
ଯଦଧାତୁମତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦେହାରମ୍ଭୋଽସ୍ଯ ଧାତୁଭିଃ ।
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ହେତୁନା ଵା ଭଵନ୍ତୋ ଜାନତେ ଯଥା ॥ ୭ ॥
ଯଦୃଚ୍ଛଯା ହେତୁନା ଵା ଭଵନ୍ତୋ ଜାନତେ ଯଥା ॥ ୭ ॥
ଆସୀଦ୍ଯଦୁଦରାତ୍ପଦ୍ମଂ ଲୋକସଂସ୍ଥାନଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ଯାଵାନଯଂ ଵୈ ପୁରୁଷ ଇଯତ୍ତାଵଯଵୈଃ ପୃଥକ୍ ।
ତାଵାନସାଵିତି ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସଂସ୍ଥାଵଯଵଵାନିଵ
ଯାଵାନଯଂ ଵୈ ପୁରୁଷ ଇଯତ୍ତାଵଯଵୈଃ ପୃଥକ୍ ।
ତାଵାନସାଵିତି ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସଂସ୍ଥାଵଯଵଵାନିଵ
ଅଜଃ ସୃଜତି ଭୂତାନି ଭୂତାତ୍ମା ଯଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ।
ଦଦୃଶେ ଯେନ ତଦ୍ରୂପଂ ନାଭିପଦ୍ମସମୁଦ୍ଭଵଃ ॥ ୯ ॥
ଦଦୃଶେ ଯେନ ତଦ୍ରୂପଂ ନାଭିପଦ୍ମସମୁଦ୍ଭଵଃ ॥ ୯ ॥
ସ ଚାପି ଯତ୍ର ପୁରୁଷୋ ଵିଶ୍ଵସ୍ଥିତ୍ଯୁଦ୍ଭଵାପ୍ଯଯଃ ।
ମୁକ୍ତ୍ଵାତ୍ମମାଯାଂ ମାଯେଶଃ ଶେତେ ସର୍ଵଗୁହାଶଯଃ ॥ ୧୦ ॥
ମୁକ୍ତ୍ଵାତ୍ମମାଯାଂ ମାଯେଶଃ ଶେତେ ସର୍ଵଗୁହାଶଯଃ ॥ ୧୦ ॥
ପୁରୁଷାଵଯଵୈର୍ଲୋକାଃ ସପାଲାଃ ପୂର୍ଵକଲ୍ପିତାଃ ।
ଲୋକୈରମୁଷ୍ଯାଵଯଵାଃ ସପାଲୈରିତି ଶୁଶ୍ରୁମ ॥ ୧୧ ॥
ଲୋକୈରମୁଷ୍ଯାଵଯଵାଃ ସପାଲୈରିତି ଶୁଶ୍ରୁମ ॥ ୧୧ ॥
ଯାଵାନ୍ କଲ୍ପୋଵିକଲ୍ପୋ ଵା ଯଥା କାଲୋଽନୁମୀଯତେ ।
ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵଚ୍ଛବ୍ଦ ଆଯୁର୍ମାନଂ ଚ ଯତ୍ ସତଃ ॥ ୧୨ ॥
ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵଚ୍ଛବ୍ଦ ଆଯୁର୍ମାନଂ ଚ ଯତ୍ ସତଃ ॥ ୧୨ ॥
କାଲସ୍ଯାନୁଗତିର୍ଯା ତୁ ଲକ୍ଷ୍ଯତେଽଣ୍ଵୀ ବୃହତ୍ଯପି ।
ଯାଵତ୍ଯଃ କର୍ମଗତଯୋ ଯାଦୃଶୀର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ॥ ୧୩ ॥
ଯାଵତ୍ଯଃ କର୍ମଗତଯୋ ଯାଦୃଶୀର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ॥ ୧୩ ॥
ଯସ୍ମିନ୍ କର୍ମସମାଵାଯୋ ଯଥା ଯେନୋପଗୃହ୍ଯତେ ।
ଗୁଣାନାଂ ଗୁଣିନାଂ ଚୈଵ ପରିଣାମମଭୀପ୍ସତାମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଗୁଣାନାଂ ଗୁଣିନାଂ ଚୈଵ ପରିଣାମମଭୀପ୍ସତାମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଭୂପାତାଲକକୁବ୍ଵ୍ଯୋମଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରଭୂଭୃତାମ୍ ।
ସରିତ୍ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵୀପାନାଂ ସମ୍ଭଵଶ୍ଚୈତଦୋକସାମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ସରିତ୍ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵୀପାନାଂ ସମ୍ଭଵଶ୍ଚୈତଦୋକସାମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ପ୍ରମାଣମଣ୍ଡକୋଶସ୍ଯ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଭେଦତଃ ।
ମହତାଂ ଚାନୁଚରିତଂ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିନିଶ୍ଚଯଃ ॥ ୧୬ ॥
ମହତାଂ ଚାନୁଚରିତଂ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିନିଶ୍ଚଯଃ ॥ ୧୬ ॥
ଯୁଗାନି ଯୁଗମାନଂ ଚ ଧର୍ମୋ ଯଶ୍ଚ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ।
ଅଵତାରାନୁଚରିତଂ ଯଦାଶ୍ଚର୍ଯତମଂ ହରେଃ ॥ ୧୭ ॥
ଅଵତାରାନୁଚରିତଂ ଯଦାଶ୍ଚର୍ଯତମଂ ହରେଃ ॥ ୧୭ ॥
ନୃଣାଂ ସାଧାରଣୋ ଧର୍ମଃ ସଵିଶେଷଶ୍ଚ ଯାଦୃଶଃ ।
ଶ୍ରେଣୀନାଂ ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଚ ଧର୍ମଃ କୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଜୀଵତାମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଶ୍ରେଣୀନାଂ ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଚ ଧର୍ମଃ କୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ ଜୀଵତାମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ପରିସଂଖ୍ଯାନଂ ଲକ୍ଷଣଂ ହେତୁଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ପୁରୁଷାରାଧନଵିଧିର୍ଯୋଗସ୍ଯାଧ୍ଯାତ୍ମିକସ୍ଯ ଚ ॥ ୧୯ ॥
ପୁରୁଷାରାଧନଵିଧିର୍ଯୋଗସ୍ଯାଧ୍ଯାତ୍ମିକସ୍ଯ ଚ ॥ ୧୯ ॥
ଯୋଗେଶ୍ଵରୈଶ୍ଵର୍ଯଗତିର୍ଲିଙ୍ଗଭଙ୍ଗସ୍ତୁ ଯୋଗିନାମ୍ ।
ଵେଦୋପଵେଦଧର୍ମାଣାମିତିହାସପୁରାଣଯୋଃ ॥ ୨୦ ॥
ଵେଦୋପଵେଦଧର୍ମାଣାମିତିହାସପୁରାଣଯୋଃ ॥ ୨୦ ॥
ସମ୍ପ୍ଲଵଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିକ୍ରମଃ ପ୍ରତିସଂକ୍ରମଃ ।
ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତସ୍ଯ କାମ୍ଯାନାଂ ତ୍ରିଵର୍ଗସ୍ଯ ଚ ଯୋ ଵିଧିଃ ॥ ୨୧ ॥
ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତସ୍ଯ କାମ୍ଯାନାଂ ତ୍ରିଵର୍ଗସ୍ଯ ଚ ଯୋ ଵିଧିଃ ॥ ୨୧ ॥
ଯୋ ଵାନୁଶାଯିନାଂ ସର୍ଗଃ ପାଷଣ୍ଡସ୍ଯ ଚ ସମ୍ଭଵଃ ।
ଆତ୍ମନୋ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷୌ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ ସ୍ଵରୂପତଃ ॥ ୨୨ ॥
ଆତ୍ମନୋ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷୌ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ ସ୍ଵରୂପତଃ ॥ ୨୨ ॥
ଯଥାତ୍ମତନ୍ତ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ ଵିକ୍ରୀଡତ୍ଯାତ୍ମମାଯଯା ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଵା ଯଥା ମାଯାମୁଦାସ୍ତେ ସାକ୍ଷିଵଦ୍ ଵିଭୁଃ ॥ ୨୩ ॥
ଵିସୃଜ୍ଯ ଵା ଯଥା ମାଯାମୁଦାସ୍ତେ ସାକ୍ଷିଵଦ୍ ଵିଭୁଃ ॥ ୨୩ ॥
ସର୍ଵମେତଚ୍ଚ ଭଗଵନ୍ ପୃଚ୍ଛତୋ ମେଽନୁପୂର୍ଵଶଃ ।
ତତ୍ତ୍ଵତୋଽର୍ହସ୍ଯୁଦାହର୍ତୁଂ ପ୍ରପନ୍ନାଯ ମହାମୁନେ ॥ ୨୪ ॥
ତତ୍ତ୍ଵତୋଽର୍ହସ୍ଯୁଦାହର୍ତୁଂ ପ୍ରପନ୍ନାଯ ମହାମୁନେ ॥ ୨୪ ॥
ଅତ୍ର ପ୍ରମାଣଂ ହି ଭଵାନ୍ ପରମେଷ୍ଠୀ ଯଥାତ୍ମଭୂଃ ।
ଅପରେ ଚାନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ପୂର୍ଵେଷାଂ ପୂର୍ଵଜୈଃ କୃତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଅପରେ ଚାନୁତିଷ୍ଠନ୍ତି ପୂର୍ଵେଷାଂ ପୂର୍ଵଜୈଃ କୃତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ନ ମେଽସଵଃ ପରାଯନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମନ୍ନନଶନାଦମୀ ।
ପିବତୋଽଚ୍ଯୁତପୀଯୂଷମ୍ ତଦ୍ଵାକ୍ଯାବ୍ଧିଵିନିଃସୃତମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ପିବତୋଽଚ୍ଯୁତପୀଯୂଷମ୍ ତଦ୍ଵାକ୍ଯାବ୍ଧିଵିନିଃସୃତମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ସୂତ ଉଵାଚ
ସ ଉପାମନ୍ତ୍ରିତୋ ରାଜ୍ଞା କଥାଯାମିତି ସତ୍ପତେଃ ।
ବ୍ରହ୍ମରାତୋ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତୋ ଵିଷ୍ଣୁରାତେନ ସଂସଦି ॥ ୨୭ ॥
ସ ଉପାମନ୍ତ୍ରିତୋ ରାଜ୍ଞା କଥାଯାମିତି ସତ୍ପତେଃ ।
ବ୍ରହ୍ମରାତୋ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତୋ ଵିଷ୍ଣୁରାତେନ ସଂସଦି ॥ ୨୭ ॥
ପ୍ରାହ ଭାଗଵତଂ ନାମ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମସମ୍ମିତମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଣେ ଭଗଵତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପ ଉପାଗତେ ॥ ୨୮ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣେ ଭଗଵତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପ ଉପାଗତେ ॥ ୨୮ ॥
ଯଦ୍ ଯତ୍ ପରୀକ୍ଷିଦୃଷଭଃ ପାଣ୍ଡୂନାମନୁପୃଚ୍ଛତି ।
ଆନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ତତ୍ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୨୯ ॥
ଆନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ତତ୍ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୨୯ ॥