രാജോവാച
ബ്രഹ്മണാ ചോദിതോ ബ്രഹ്മന് ഗുണാഖ്യാനേഽഗുണസ്യ ച ।
യസ്മൈ യസ്മൈ യഥാ പ്രാഹ നാരദോ ദേവദര്ശനഃ ॥ ൧ ॥
ബ്രഹ്മണാ ചോദിതോ ബ്രഹ്മന് ഗുണാഖ്യാനേഽഗുണസ്യ ച ।
യസ്മൈ യസ്മൈ യഥാ പ്രാഹ നാരദോ ദേവദര്ശനഃ ॥ ൧ ॥
ഏതദ് വേദിതുമിച്ഛാമി തത്ത്വം തത്ത്വവിദാം വര ।
ഹരേരദ്ഭുതവീര്യസ്യ കഥാ ലോകസുമങ്ഗലാഃ ॥ ൨ ॥
ഹരേരദ്ഭുതവീര്യസ്യ കഥാ ലോകസുമങ്ഗലാഃ ॥ ൨ ॥
കഥയസ്വ മഹാഭാഗ യഥാഹമഖിലാത്മനി ।
കൃഷ്ണേ നിവേശ്യ നിഃസങ്ഗം മനസ്ത്യക്ഷ്യേ കലേവരമ് ॥ ൩ ॥
കൃഷ്ണേ നിവേശ്യ നിഃസങ്ഗം മനസ്ത്യക്ഷ്യേ കലേവരമ് ॥ ൩ ॥
ശൃണ്വതഃ ശ്രദ്ധയാ നിത്യം ഗൃണതശ്ച സ്വചേഷ്ടിതമ് ।
കാലേന നാതിദീര്ഘേണ ഭഗവാന് വിശതേ ഹൃദി ॥ ൪ ॥
കാലേന നാതിദീര്ഘേണ ഭഗവാന് വിശതേ ഹൃദി ॥ ൪ ॥
പ്രവിഷ്ടഃ കര്ണരന്ധ്രേണ സ്വാനാം ഭാവസരോരുഹമ് ।
ധുനോതി ശമലം കൃഷ്ണഃ സലിലസ്യ യഥാ ശരത് ॥ ൫ ॥
ധുനോതി ശമലം കൃഷ്ണഃ സലിലസ്യ യഥാ ശരത് ॥ ൫ ॥
ധൌതാത്മാ പുരുഷഃ കൃഷ്ണപാദമൂലം ന മുഞ്ചതി ।
മുക്ത സര്വപരിക്ലേശഃ പാന്ഥഃ സ്വശരണം യഥാ ॥ ൬ ॥
മുക്ത സര്വപരിക്ലേശഃ പാന്ഥഃ സ്വശരണം യഥാ ॥ ൬ ॥
യദധാതുമതോ ബ്രഹ്മന് ദേഹാരമ്ഭോഽസ്യ ധാതുഭിഃ ।
യദൃച്ഛയാ ഹേതുനാ വാ ഭവന്തോ ജാനതേ യഥാ ॥ ൭ ॥
യദൃച്ഛയാ ഹേതുനാ വാ ഭവന്തോ ജാനതേ യഥാ ॥ ൭ ॥
ആസീദ്യദുദരാത്പദ്മം ലോകസംസ്ഥാനലക്ഷണമ് ।
യാവാനയം വൈ പുരുഷ ഇയത്താവയവൈഃ പൃഥക് ।
താവാനസാവിതി പ്രോക്തഃ സംസ്ഥാവയവവാനിവ
യാവാനയം വൈ പുരുഷ ഇയത്താവയവൈഃ പൃഥക് ।
താവാനസാവിതി പ്രോക്തഃ സംസ്ഥാവയവവാനിവ
അജഃ സൃജതി ഭൂതാനി ഭൂതാത്മാ യദനുഗ്രഹാത് ।
ദദൃശേ യേന തദ്രൂപം നാഭിപദ്മസമുദ്ഭവഃ ॥ ൯ ॥
ദദൃശേ യേന തദ്രൂപം നാഭിപദ്മസമുദ്ഭവഃ ॥ ൯ ॥
സ ചാപി യത്ര പുരുഷോ വിശ്വസ്ഥിത്യുദ്ഭവാപ്യയഃ ।
മുക്ത്വാത്മമായാം മായേശഃ ശേതേ സര്വഗുഹാശയഃ ॥ ൧൦ ॥
മുക്ത്വാത്മമായാം മായേശഃ ശേതേ സര്വഗുഹാശയഃ ॥ ൧൦ ॥
പുരുഷാവയവൈര്ലോകാഃ സപാലാഃ പൂര്വകല്പിതാഃ ।
ലോകൈരമുഷ്യാവയവാഃ സപാലൈരിതി ശുശ്രുമ ॥ ൧൧ ॥
ലോകൈരമുഷ്യാവയവാഃ സപാലൈരിതി ശുശ്രുമ ॥ ൧൧ ॥
യാവാന് കല്പോവികല്പോ വാ യഥാ കാലോഽനുമീയതേ ।
ഭൂതഭവ്യഭവച്ഛബ്ദ ആയുര്മാനം ച യത് സതഃ ॥ ൧൨ ॥
ഭൂതഭവ്യഭവച്ഛബ്ദ ആയുര്മാനം ച യത് സതഃ ॥ ൧൨ ॥
കാലസ്യാനുഗതിര്യാ തു ലക്ഷ്യതേഽണ്വീ ബൃഹത്യപി ।
യാവത്യഃ കര്മഗതയോ യാദൃശീര്ദ്വിജസത്തമ ॥ ൧൩ ॥
യാവത്യഃ കര്മഗതയോ യാദൃശീര്ദ്വിജസത്തമ ॥ ൧൩ ॥
യസ്മിന് കര്മസമാവായോ യഥാ യേനോപഗൃഹ്യതേ ।
ഗുണാനാം ഗുണിനാം ചൈവ പരിണാമമഭീപ്സതാമ് ॥ ൧൪ ॥
ഗുണാനാം ഗുണിനാം ചൈവ പരിണാമമഭീപ്സതാമ് ॥ ൧൪ ॥
ഭൂപാതാലകകുബ്വ്യോമഗ്രഹനക്ഷത്രഭൂഭൃതാമ് ।
സരിത്സമുദ്രദ്വീപാനാം സമ്ഭവശ്ചൈതദോകസാമ് ॥ ൧൫ ॥
സരിത്സമുദ്രദ്വീപാനാം സമ്ഭവശ്ചൈതദോകസാമ് ॥ ൧൫ ॥
പ്രമാണമണ്ഡകോശസ്യ ബാഹ്യാഭ്യന്തരഭേദതഃ ।
മഹതാം ചാനുചരിതം വര്ണാശ്രമവിനിശ്ചയഃ ॥ ൧൬ ॥
മഹതാം ചാനുചരിതം വര്ണാശ്രമവിനിശ്ചയഃ ॥ ൧൬ ॥
യുഗാനി യുഗമാനം ച ധര്മോ യശ്ച യുഗേ യുഗേ ।
അവതാരാനുചരിതം യദാശ്ചര്യതമം ഹരേഃ ॥ ൧൭ ॥
അവതാരാനുചരിതം യദാശ്ചര്യതമം ഹരേഃ ॥ ൧൭ ॥
നൃണാം സാധാരണോ ധര്മഃ സവിശേഷശ്ച യാദൃശഃ ।
ശ്രേണീനാം രാജര്ഷീണാം ച ധര്മഃ കൃച്ഛ്രേഷു ജീവതാമ് ॥ ൧൮ ॥
ശ്രേണീനാം രാജര്ഷീണാം ച ധര്മഃ കൃച്ഛ്രേഷു ജീവതാമ് ॥ ൧൮ ॥
തത്ത്വാനാം പരിസംഖ്യാനം ലക്ഷണം ഹേതുലക്ഷണമ് ।
പുരുഷാരാധനവിധിര്യോഗസ്യാധ്യാത്മികസ്യ ച ॥ ൧൯ ॥
പുരുഷാരാധനവിധിര്യോഗസ്യാധ്യാത്മികസ്യ ച ॥ ൧൯ ॥
യോഗേശ്വരൈശ്വര്യഗതിര്ലിങ്ഗഭങ്ഗസ്തു യോഗിനാമ് ।
വേദോപവേദധര്മാണാമിതിഹാസപുരാണയോഃ ॥ ൨൦ ॥
വേദോപവേദധര്മാണാമിതിഹാസപുരാണയോഃ ॥ ൨൦ ॥
സമ്പ്ലവഃ സര്വഭൂതാനാം വിക്രമഃ പ്രതിസംക്രമഃ ।
ഇഷ്ടാപൂര്തസ്യ കാമ്യാനാം ത്രിവര്ഗസ്യ ച യോ വിധിഃ ॥ ൨൧ ॥
ഇഷ്ടാപൂര്തസ്യ കാമ്യാനാം ത്രിവര്ഗസ്യ ച യോ വിധിഃ ॥ ൨൧ ॥
യോ വാനുശായിനാം സര്ഗഃ പാഷണ്ഡസ്യ ച സമ്ഭവഃ ।
ആത്മനോ ബന്ധമോക്ഷൌ ച വ്യവസ്ഥാനം സ്വരൂപതഃ ॥ ൨൨ ॥
ആത്മനോ ബന്ധമോക്ഷൌ ച വ്യവസ്ഥാനം സ്വരൂപതഃ ॥ ൨൨ ॥
യഥാത്മതന്ത്രോ ഭഗവാന് വിക്രീഡത്യാത്മമായയാ ।
വിസൃജ്യ വാ യഥാ മായാമുദാസ്തേ സാക്ഷിവദ് വിഭുഃ ॥ ൨൩ ॥
വിസൃജ്യ വാ യഥാ മായാമുദാസ്തേ സാക്ഷിവദ് വിഭുഃ ॥ ൨൩ ॥
സര്വമേതച്ച ഭഗവന് പൃച്ഛതോ മേഽനുപൂര്വശഃ ।
തത്ത്വതോഽര്ഹസ്യുദാഹര്തും പ്രപന്നായ മഹാമുനേ ॥ ൨൪ ॥
തത്ത്വതോഽര്ഹസ്യുദാഹര്തും പ്രപന്നായ മഹാമുനേ ॥ ൨൪ ॥
അത്ര പ്രമാണം ഹി ഭവാന് പരമേഷ്ഠീ യഥാത്മഭൂഃ ।
അപരേ ചാനുതിഷ്ഠന്തി പൂര്വേഷാം പൂര്വജൈഃ കൃതമ് ॥ ൨൫ ॥
അപരേ ചാനുതിഷ്ഠന്തി പൂര്വേഷാം പൂര്വജൈഃ കൃതമ് ॥ ൨൫ ॥
ന മേഽസവഃ പരായന്തി ബ്രഹ്മന്നനശനാദമീ ।
പിബതോഽച്യുതപീയൂഷമ് തദ്വാക്യാബ്ധിവിനിഃസൃതമ് ॥ ൨൬ ॥
പിബതോഽച്യുതപീയൂഷമ് തദ്വാക്യാബ്ധിവിനിഃസൃതമ് ॥ ൨൬ ॥
സൂത ഉവാച
സ ഉപാമന്ത്രിതോ രാജ്ഞാ കഥായാമിതി സത്പതേഃ ।
ബ്രഹ്മരാതോ ഭൃശം പ്രീതോ വിഷ്ണുരാതേന സംസദി ॥ ൨൭ ॥
സ ഉപാമന്ത്രിതോ രാജ്ഞാ കഥായാമിതി സത്പതേഃ ।
ബ്രഹ്മരാതോ ഭൃശം പ്രീതോ വിഷ്ണുരാതേന സംസദി ॥ ൨൭ ॥
പ്രാഹ ഭാഗവതം നാമ പുരാണം ബ്രഹ്മസമ്മിതമ് ।
ബ്രഹ്മണേ ഭഗവത്പ്രോക്തം ബ്രഹ്മകല്പ ഉപാഗതേ ॥ ൨൮ ॥
ബ്രഹ്മണേ ഭഗവത്പ്രോക്തം ബ്രഹ്മകല്പ ഉപാഗതേ ॥ ൨൮ ॥
യദ് യത് പരീക്ഷിദൃഷഭഃ പാണ്ഡൂനാമനുപൃച്ഛതി ।
ആനുപൂര്വ്യേണ തത്സര്വമാഖ്യാതുമുപചക്രമേ ॥ ൨൯ ॥
ആനുപൂര്വ്യേണ തത്സര്വമാഖ്യാതുമുപചക്രമേ ॥ ൨൯ ॥