ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଆତ୍ମମାଯାମୃତେ ରାଜନ୍ ପରସ୍ଯାନୁଭଵାତ୍ମନଃ ।
ନ ଘଟେତାର୍ଥସମ୍ବନ୍ଧଃ ସ୍ଵପ୍ନଦ୍ରଷ୍ଟୁରିଵାଞ୍ଜସା ॥ ୧ ॥
ଆତ୍ମମାଯାମୃତେ ରାଜନ୍ ପରସ୍ଯାନୁଭଵାତ୍ମନଃ ।
ନ ଘଟେତାର୍ଥସମ୍ବନ୍ଧଃ ସ୍ଵପ୍ନଦ୍ରଷ୍ଟୁରିଵାଞ୍ଜସା ॥ ୧ ॥
ବହୁରୂପ ଇଵାଭାତି ମାଯଯା ବହୁରୂପଯା ।
ରମମାଣୋ ଗୁଣେଷ୍ଵସ୍ଯା ମମାହମିତି ମନ୍ଯତେ ॥ ୨ ॥
ରମମାଣୋ ଗୁଣେଷ୍ଵସ୍ଯା ମମାହମିତି ମନ୍ଯତେ ॥ ୨ ॥
ଯର୍ହି ଵାଵ ମହିମ୍ନି ସ୍ଵେ ପରସ୍ମିନ୍ କାଲମାଯଯୋଃ ।
ରମେତ ଗତସମ୍ମୋହସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵୋଦାସ୍ତେ ତଦୋଭଯମ୍ ॥ ୩ ॥
ରମେତ ଗତସମ୍ମୋହସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵୋଦାସ୍ତେ ତଦୋଭଯମ୍ ॥ ୩ ॥
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଯଦାହ ଭଗଵାନୃତମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଣେ ଦର୍ଶଯନ୍ ରୂପମଵ୍ଯଲୀକଵ୍ରତାଦୃତଃ ॥ ୪ ॥
ବ୍ରହ୍ମଣେ ଦର୍ଶଯନ୍ ରୂପମଵ୍ଯଲୀକଵ୍ରତାଦୃତଃ ॥ ୪ ॥
ସ ଆଦିଦେଵୋ ଜଗତାଂ ପରୋ ଗୁରୁଃ
ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ସିସୃକ୍ଷଯୈକ୍ଷତ ।
ତାଂ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛଦ୍ ଦୃଶମତ୍ର ସମ୍ମତାଂ
ପ୍ରପଞ୍ଚନିର୍ମାଣଵିଧିର୍ଯଯା ଭଵେତ୍ ॥ ୫ ॥
ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ସିସୃକ୍ଷଯୈକ୍ଷତ ।
ତାଂ ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛଦ୍ ଦୃଶମତ୍ର ସମ୍ମତାଂ
ପ୍ରପଞ୍ଚନିର୍ମାଣଵିଧିର୍ଯଯା ଭଵେତ୍ ॥ ୫ ॥
ସ ଚିନ୍ତଯନ୍ ଦ୍ଵଯକ୍ଷରମେକଦାମ୍ଭ-
ସ୍ଯୁପାଶୃଣୋଦ୍ ଦ୍ଵିର୍ଗଦିତଂ ଵଚୋ ଵିଭୁଃ ।
ସ୍ପର୍ଶେଷୁ ଯତ୍ଷୋଡଶମେକଵିଂଶଂ
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନାନାଂ ନୃପ ଯଦ୍ ଧନଂ ଵିଦୁଃ ॥ ୬ ॥
ସ୍ଯୁପାଶୃଣୋଦ୍ ଦ୍ଵିର୍ଗଦିତଂ ଵଚୋ ଵିଭୁଃ ।
ସ୍ପର୍ଶେଷୁ ଯତ୍ଷୋଡଶମେକଵିଂଶଂ
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନାନାଂ ନୃପ ଯଦ୍ ଧନଂ ଵିଦୁଃ ॥ ୬ ॥
ନିଶମ୍ଯ ତଦ୍ଵକ୍ତୃଦିଦୃକ୍ଷଯା ଦିଶୋ
ଵିଲୋକ୍ଯ ତତ୍ରାନ୍ଯଦପଶ୍ଯମାନଃ ।
ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ଵିମୃଶ୍ଯ ତଦ୍ଧିତଂ
ତପସ୍ଯୁପାଦିଷ୍ଟ ଇଵାଦଧେ ମନଃ ॥ ୭ ॥
ଵିଲୋକ୍ଯ ତତ୍ରାନ୍ଯଦପଶ୍ଯମାନଃ ।
ସ୍ଵଧିଷ୍ଣ୍ଯମାସ୍ଥାଯ ଵିମୃଶ୍ଯ ତଦ୍ଧିତଂ
ତପସ୍ଯୁପାଦିଷ୍ଟ ଇଵାଦଧେ ମନଃ ॥ ୭ ॥
ଦିଵ୍ଯଂ ସହସ୍ରାବ୍ଦମମୋଘଦର୍ଶନୋ
ଜିତାନିଲାତ୍ମା ଵିଜିତୋଭଯେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ଅତପ୍ଯତ ସ୍ମାଖିଲଲୋକତାପନଂ
ତପସ୍ତପୀଯାଂସ୍ତପତାଂ ସମାହିତଃ ॥ ୮ ॥
ଜିତାନିଲାତ୍ମା ଵିଜିତୋଭଯେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ଅତପ୍ଯତ ସ୍ମାଖିଲଲୋକତାପନଂ
ତପସ୍ତପୀଯାଂସ୍ତପତାଂ ସମାହିତଃ ॥ ୮ ॥
ତସ୍ମୈ ସ୍ଵଲୋକଂ ଭଗଵାନ୍ ସଭାଜିତଃ
ସନ୍ଦର୍ଶଯାମାସ ପରଂ ନ ଯତ୍ପରମ୍ ।
ଵ୍ଯପେତସଂକ୍ଲେଶଵିମୋହସାଧ୍ଵସଂ
ସ୍ଵଦୃଷ୍ଟଵଦ୍ଭିର୍ପୁରୁଷୈରଭିଷ୍ଟୁତମ୍ ॥ ୯ ॥
ସନ୍ଦର୍ଶଯାମାସ ପରଂ ନ ଯତ୍ପରମ୍ ।
ଵ୍ଯପେତସଂକ୍ଲେଶଵିମୋହସାଧ୍ଵସଂ
ସ୍ଵଦୃଷ୍ଟଵଦ୍ଭିର୍ପୁରୁଷୈରଭିଷ୍ଟୁତମ୍ ॥ ୯ ॥
ପ୍ରଵର୍ତତେ ଯତ୍ର ରଜସ୍ତମସ୍ତଯୋଃ
ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ମିଶ୍ରଂ ନ ଚ କାଲଵିକ୍ରମଃ ।
ନ ଯତ୍ର ମାଯା କିମୁତାପରେ ହରେ-
ରନୁଵ୍ରତା ଯତ୍ର ସୁରାସୁରାର୍ଚିତାଃ ॥ ୧୦ ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ମିଶ୍ରଂ ନ ଚ କାଲଵିକ୍ରମଃ ।
ନ ଯତ୍ର ମାଯା କିମୁତାପରେ ହରେ-
ରନୁଵ୍ରତା ଯତ୍ର ସୁରାସୁରାର୍ଚିତାଃ ॥ ୧୦ ॥
ଶ୍ଯାମାଵଦାତାଃ ଶତପତ୍ରଲୋଚନାଃ
ପିଶଙ୍ଗଵସ୍ତ୍ରାଃ ସୁରୁଚଃ ସୁପେଶସଃ ।
ସର୍ଵେ ଚତୁର୍ବାହଵ ଉନ୍ମିଷନ୍ମଣି-
ପ୍ରଵେକନିଷ୍କାଭରଣାଃ ସୁଵର୍ଚସଃ ॥ ୧୧ ॥
ପିଶଙ୍ଗଵସ୍ତ୍ରାଃ ସୁରୁଚଃ ସୁପେଶସଃ ।
ସର୍ଵେ ଚତୁର୍ବାହଵ ଉନ୍ମିଷନ୍ମଣି-
ପ୍ରଵେକନିଷ୍କାଭରଣାଃ ସୁଵର୍ଚସଃ ॥ ୧୧ ॥
ପ୍ରଵାଲଵୈଦୂର୍ଯମୃଣାଲଵର୍ଚସଃ ।
ପରିସ୍ଫୁରତ୍କୁଣ୍ଡଲମୌଲିମାଲିନଃ ॥ ୧୨ ॥
ପରିସ୍ଫୁରତ୍କୁଣ୍ଡଲମୌଲିମାଲିନଃ ॥ ୧୨ ॥
ଭ୍ରାଜିଷ୍ଣୁଭିର୍ଯଃ ପରିତୋ ଵିରାଜତେ
ଲସଦ୍ଵିମାନାଵଲିଭିର୍ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ଵିଦ୍ଯୋତମାନଃ ପ୍ରମଦୋତ୍ତମାଦ୍ଯୁଭିଃ
ସଵିଦ୍ଯୁଦଭ୍ରାଵଲିଭିର୍ଯଥା ନଭଃ ॥ ୧୩ ॥
ଲସଦ୍ଵିମାନାଵଲିଭିର୍ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ଵିଦ୍ଯୋତମାନଃ ପ୍ରମଦୋତ୍ତମାଦ୍ଯୁଭିଃ
ସଵିଦ୍ଯୁଦଭ୍ରାଵଲିଭିର୍ଯଥା ନଭଃ ॥ ୧୩ ॥
ଶ୍ରୀର୍ଯତ୍ର ରୂପିଣ୍ଯୁରୁଗାଯପାଦଯୋଃ
କରୋତି ମାନଂ ବହୁଧା ଵିଭୂତିଭିଃ ।
ପ୍ରେଙ୍ଖଂ ଶ୍ରିତା ଯା କୁସୁମାକରାନୁଗୈ-
ର୍ଵିଗୀଯମାନା ପ୍ରିଯକର୍ମ ଗାଯତୀ ॥ ୧୪ ॥
କରୋତି ମାନଂ ବହୁଧା ଵିଭୂତିଭିଃ ।
ପ୍ରେଙ୍ଖଂ ଶ୍ରିତା ଯା କୁସୁମାକରାନୁଗୈ-
ର୍ଵିଗୀଯମାନା ପ୍ରିଯକର୍ମ ଗାଯତୀ ॥ ୧୪ ॥
ଦଦର୍ଶ ତତ୍ରାଖିଲସାତ୍ଵତାଂ ପତିଂ
ଶ୍ରିଯଃ ପତିଂ ଯଜ୍ଞପତିଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍ ।
ସୁନନ୍ଦନନ୍ଦପ୍ରବଲାର୍ହଣାଦିଭିଃ
ସ୍ଵପାର୍ଷଦାଗ୍ରୈଃ ପରିସେଵିତଂ ଵିଭୁମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଶ୍ରିଯଃ ପତିଂ ଯଜ୍ଞପତିଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍ ।
ସୁନନ୍ଦନନ୍ଦପ୍ରବଲାର୍ହଣାଦିଭିଃ
ସ୍ଵପାର୍ଷଦାଗ୍ରୈଃ ପରିସେଵିତଂ ଵିଭୁମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଭୃତ୍ଯପ୍ରସାଦାଭିମୁଖଂ ଦୃଗାସଵଂ
ପ୍ରସନ୍ନହାସାରୁଣଲୋଚନାନନମ୍ ।
କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲିନଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ
ପୀତାଂଶୁକଂ ଵକ୍ଷସି ଲକ୍ଷିତଂ ଶ୍ରିଯା ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରସନ୍ନହାସାରୁଣଲୋଚନାନନମ୍ ।
କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲିନଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ
ପୀତାଂଶୁକଂ ଵକ୍ଷସି ଲକ୍ଷିତଂ ଶ୍ରିଯା ॥ ୧୬ ॥
ଅଧ୍ଯର୍ହଣୀଯାସନମାସ୍ଥିତଂ ପରଂ
ଵୃତଂ ଚତୁଃଷୋଡଶପଞ୍ଚଶକ୍ତିଭିଃ ।
ଯୁକ୍ତଂ ଭଗୈଃ ସ୍ଵୈରିତରତ୍ର ଚାଧ୍ରୁଵୈଃ
ସ୍ଵ ଏଵ ଧାମନ୍ ରମମାଣମୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଵୃତଂ ଚତୁଃଷୋଡଶପଞ୍ଚଶକ୍ତିଭିଃ ।
ଯୁକ୍ତଂ ଭଗୈଃ ସ୍ଵୈରିତରତ୍ର ଚାଧ୍ରୁଵୈଃ
ସ୍ଵ ଏଵ ଧାମନ୍ ରମମାଣମୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ତଦ୍ଦର୍ଶନାହ୍ଲାଦପରିପ୍ଲୁତାନ୍ତରୋ
ହୃଷ୍ଯତ୍ତନୁଃ ପ୍ରେମଭରାଶ୍ରୁଲୋଚନଃ ।
ନନାମ ପାଦାମ୍ବୁଜମସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସୃଗ୍
ଯତ୍ ପାରମହଂସ୍ଯେନ ପଥାଧିଗମ୍ଯତେ ॥ ୧୮ ॥
ହୃଷ୍ଯତ୍ତନୁଃ ପ୍ରେମଭରାଶ୍ରୁଲୋଚନଃ ।
ନନାମ ପାଦାମ୍ବୁଜମସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସୃଗ୍
ଯତ୍ ପାରମହଂସ୍ଯେନ ପଥାଧିଗମ୍ଯତେ ॥ ୧୮ ॥
ତଂ ପ୍ରୀଯମାଣଂ ସମୁପସ୍ଥିତଂ କଵିଂ
ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗେ ନିଜଶାସନାର୍ହଣମ୍ ।
ବଭାଷ ଈଷତ୍ସ୍ମିତଶୋଚିଷା ଗିରା
ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରୀତମନାଃ କରେ ସ୍ପୃଶନ୍ ॥ ୧୯ ॥
ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗେ ନିଜଶାସନାର୍ହଣମ୍ ।
ବଭାଷ ଈଷତ୍ସ୍ମିତଶୋଚିଷା ଗିରା
ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରୀତମନାଃ କରେ ସ୍ପୃଶନ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ତ୍ଵଯାହଂ ତୋଷିତଃ ସମ୍ଯଗ୍ ଵେଦଗର୍ଭ ସିସୃକ୍ଷଯା ।
ଚିରଂ ଭୃତେନ ତପସା ଦୁସ୍ତୋଷଃ କୂଟଯୋଗିନାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ତ୍ଵଯାହଂ ତୋଷିତଃ ସମ୍ଯଗ୍ ଵେଦଗର୍ଭ ସିସୃକ୍ଷଯା ।
ଚିରଂ ଭୃତେନ ତପସା ଦୁସ୍ତୋଷଃ କୂଟଯୋଗିନାମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଵରେଶଂ ମାଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରେଯଃପରିଶ୍ରାମଃ ପୁଂସାଂ ମଦ୍ଦର୍ଶନାଵଧିଃ ॥ ୨୧ ॥
ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରେଯଃପରିଶ୍ରାମଃ ପୁଂସାଂ ମଦ୍ଦର୍ଶନାଵଧିଃ ॥ ୨୧ ॥
ମନୀଷିତାନୁଭାଵୋଽଯଂ ମମ ଲୋକାଵଲୋକନମ୍ ।
ଯଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ରହସି ଚକର୍ଥ ପରମଂ ତପଃ ॥ ୨୨ ॥
ଯଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ରହସି ଚକର୍ଥ ପରମଂ ତପଃ ॥ ୨୨ ॥
ପ୍ରତ୍ଯାଦିଷ୍ଟଂ ମଯା ତତ୍ର ତ୍ଵଯି କର୍ମଵିମୋହିତେ ।
ତପୋ ମେ ହୃଦଯଂ ସାକ୍ଷାଦାତ୍ମାହଂ ତପସୋଽନଘ ॥ ୨୩ ॥
ତପୋ ମେ ହୃଦଯଂ ସାକ୍ଷାଦାତ୍ମାହଂ ତପସୋଽନଘ ॥ ୨୩ ॥
ସୃଜାମି ତପସୈଵେଦଂ ଗ୍ରସାମି ତପସା ପୁନଃ ।
ବିଭର୍ମି ତପସା ଵିଶ୍ଵଂ ଵୀର୍ଯଂ ମେ ଦୁଶ୍ଚରଂ ତପଃ ॥ ୨୪ ॥
ବିଭର୍ମି ତପସା ଵିଶ୍ଵଂ ଵୀର୍ଯଂ ମେ ଦୁଶ୍ଚରଂ ତପଃ ॥ ୨୪ ॥
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ
ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାମଧ୍ଯକ୍ଷୋଽଵସ୍ଥିତୋ ଗୁହାମ୍ ।
ଵେଦ ହ୍ଯପ୍ରତିରୁଦ୍ଧେନ ପ୍ରଜ୍ଞାନେନ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାମଧ୍ଯକ୍ଷୋଽଵସ୍ଥିତୋ ଗୁହାମ୍ ।
ଵେଦ ହ୍ଯପ୍ରତିରୁଦ୍ଧେନ ପ୍ରଜ୍ଞାନେନ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ତଥାପି ନାଥମାନସ୍ଯ ନାଥ ନାଥଯ ନାଥିତମ୍ ।
ପରାଵରେ ଯଥା ରୂପେ ଜାନୀଯାଂ ତେ ତ୍ଵରୂପିଣଃ ॥ ୨୬ ॥
ପରାଵରେ ଯଥା ରୂପେ ଜାନୀଯାଂ ତେ ତ୍ଵରୂପିଣଃ ॥ ୨୬ ॥
ଯଥାତ୍ମମାଯାଯୋଗେନ ନାନାଶକ୍ତ୍ଯୁପବୃଂହିତମ୍ ।
ଵିଲୁମ୍ପନ୍ ଵିସୃଜନ୍ ଗୃହ୍ଣନ୍ ବିଭ୍ରଦାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ॥ ୨୭ ॥
ଵିଲୁମ୍ପନ୍ ଵିସୃଜନ୍ ଗୃହ୍ଣନ୍ ବିଭ୍ରଦାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ॥ ୨୭ ॥
କ୍ରୀଡସ୍ଯମୋଘସଙ୍କଲ୍ପ ଊର୍ଣନାଭିର୍ଯଥୋର୍ଣୁତେ ।
ତଥା ତଦ୍ଵିଷଯାଂ ଧେହି ମନୀଷାଂ ମଯି ମାଧଵ ॥ ୨୮ ॥
ତଥା ତଦ୍ଵିଷଯାଂ ଧେହି ମନୀଷାଂ ମଯି ମାଧଵ ॥ ୨୮ ॥
ଭଗଵଚ୍ଛିକ୍ଷିତମହଂ କରଵାଣି ହ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ ।
ନେହମାନଃ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ବଧ୍ଯେଯଂ ଯଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ନେହମାନଃ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ବଧ୍ଯେଯଂ ଯଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଯାଵତ୍ ସଖା ସଖ୍ଯୁରିଵେଶ ତେ କୃତଃ
ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗେ ଵିଭଜାମି ଭୋ ଜନମ୍ ।
ଅଵିକ୍ଲଵସ୍ତେ ପରିକର୍ମଣି ସ୍ଥିତୋ
ମା ମେ ସମୁନ୍ନଦ୍ଧମଦୋଽଜମାନିନଃ ॥ ୩୦ ॥
ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗେ ଵିଭଜାମି ଭୋ ଜନମ୍ ।
ଅଵିକ୍ଲଵସ୍ତେ ପରିକର୍ମଣି ସ୍ଥିତୋ
ମା ମେ ସମୁନ୍ନଦ୍ଧମଦୋଽଜମାନିନଃ ॥ ୩୦ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଜ୍ଞାନଂ ପରମଗୁହ୍ଯଂ ମେ ଯଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନସମନ୍ଵିତମ୍ ।
ସରହସ୍ଯଂ ତଦଙ୍ଗଂ ଚ ଗୃହାଣ ଗଦିତଂ ମଯା ॥ ୩୧ ॥
ଜ୍ଞାନଂ ପରମଗୁହ୍ଯଂ ମେ ଯଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନସମନ୍ଵିତମ୍ ।
ସରହସ୍ଯଂ ତଦଙ୍ଗଂ ଚ ଗୃହାଣ ଗଦିତଂ ମଯା ॥ ୩୧ ॥
ଯାଵାନହଂ ଯଥାଭାଵୋ ଯଦ୍ରୂପଗୁଣକର୍ମକଃ ।
ତଥୈଵ ତତ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନମସ୍ତୁ ତେ ମଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ତଥୈଵ ତତ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନମସ୍ତୁ ତେ ମଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଅହମେଵାସମେଵାଗ୍ରେ ନାନ୍ଯଦ୍ ଯତ୍ ସଦସତ୍ ପରମ୍ ।
ପଶ୍ଚାଦହଂ ଯଦେତଚ୍ଚ ଯୋଽଵଶିଷ୍ଯେତ ସୋଽସ୍ମ୍ଯହମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ପଶ୍ଚାଦହଂ ଯଦେତଚ୍ଚ ଯୋଽଵଶିଷ୍ଯେତ ସୋଽସ୍ମ୍ଯହମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଋତେଽର୍ଥଂ ଯତ୍ ପ୍ରତୀଯେତ ନ ପ୍ରତୀଯେତ ଚାତ୍ମନି ।
ତଦ୍ଵିଦ୍ଯାଦାତ୍ମନୋ ମାଯାଂ ଯଥାଭାସୋ ଯଥା ତମଃ ॥ ୩୪ ॥
ତଦ୍ଵିଦ୍ଯାଦାତ୍ମନୋ ମାଯାଂ ଯଥାଭାସୋ ଯଥା ତମଃ ॥ ୩୪ ॥
ଯଥା ମହାନ୍ତି ଭୂତାନି ଭୂତେଷୂଚ୍ଚାଵଚେଷ୍ଵନୁ ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟାନ୍ଯପ୍ରଵିଷ୍ଟାନି ତଥା ତେଷୁ ନ ତେଷ୍ଵହମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ପ୍ରଵିଷ୍ଟାନ୍ଯପ୍ରଵିଷ୍ଟାନି ତଥା ତେଷୁ ନ ତେଷ୍ଵହମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଏତାଵଦେଵ ଜିଜ୍ଞାସ୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵଜିଜ୍ଞାସୁନାତ୍ମନଃ ।
ଅନ୍ଵଯଵ୍ଯତିରେକାଭ୍ଯାଂ ଯତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା ॥ ୩୬ ॥
ଅନ୍ଵଯଵ୍ଯତିରେକାଭ୍ଯାଂ ଯତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା ॥ ୩୬ ॥
ଏତନ୍ମତଂ ସମାତିଷ୍ଠ ପରମେଣ ସମାଧିନା ।
ଭଵାନ୍ କଲ୍ପଵିକଲ୍ପେଷୁ ନ ଵିମୁହ୍ଯତି କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଭଵାନ୍ କଲ୍ପଵିକଲ୍ପେଷୁ ନ ଵିମୁହ୍ଯତି କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ସମ୍ପ୍ରଦିଶ୍ଯୈଵମଜନୋ ଜନାନାଂ ପରମେଷ୍ଠିନମ୍ ।
ପଶ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯ ତଦ୍ ରୂପମାତ୍ମନୋ ନ୍ଯରୁଣଦ୍ଧରିଃ ॥ ୩୮ ॥
ସମ୍ପ୍ରଦିଶ୍ଯୈଵମଜନୋ ଜନାନାଂ ପରମେଷ୍ଠିନମ୍ ।
ପଶ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯ ତଦ୍ ରୂପମାତ୍ମନୋ ନ୍ଯରୁଣଦ୍ଧରିଃ ॥ ୩୮ ॥
ଅନ୍ତର୍ହିତେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାଯ ହରଯେ ଵିହିତାଞ୍ଜଲିଃ ।
ସର୍ଵଭୂତମଯୋ ଵିଶ୍ଵଂ ସସର୍ଜେଦଂ ସ ପୂର୍ଵଵତ୍ ॥ ୩୯ ॥
ସର୍ଵଭୂତମଯୋ ଵିଶ୍ଵଂ ସସର୍ଜେଦଂ ସ ପୂର୍ଵଵତ୍ ॥ ୩୯ ॥
ପ୍ରଜାପତିର୍ଧର୍ମପତିରେକଦା ନିଯମାନ୍ ଯମାନ୍ ।
ଭଦ୍ରଂ ପ୍ରଜାନାମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ନାତିଷ୍ଠତ୍ ସ୍ଵାର୍ଥକାମ୍ଯଯା ॥ ୪୦ ॥
ଭଦ୍ରଂ ପ୍ରଜାନାମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ନାତିଷ୍ଠତ୍ ସ୍ଵାର୍ଥକାମ୍ଯଯା ॥ ୪୦ ॥
ତଂ ନାରଦଃ ପ୍ରିଯତମୋ ରିକ୍ଥାଦାନାମନୁଵ୍ରତଃ ।
ଶୁଶ୍ରୂଷମାଣଃ ଶୀଲେନ ପ୍ରଶ୍ରଯେଣ ଦମେନ ଚ ॥ ୪୧ ॥
ଶୁଶ୍ରୂଷମାଣଃ ଶୀଲେନ ପ୍ରଶ୍ରଯେଣ ଦମେନ ଚ ॥ ୪୧ ॥
ମାଯାଂ ଵିଵିଦିଷନ୍ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମାଯେଶସ୍ଯ ମହାମୁନିଃ ।
ମହାଭାଗଵତୋ ରାଜନ୍ ପିତରଂ ପର୍ଯତୋଷଯତ୍ ॥ ୪୨ ॥
ମହାଭାଗଵତୋ ରାଜନ୍ ପିତରଂ ପର୍ଯତୋଷଯତ୍ ॥ ୪୨ ॥
ତୁଷ୍ଟଂ ନିଶାମ୍ଯ ପିତରଂ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରପିତାମହମ୍ ।
ଦେଵର୍ଷିଃ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ଭଵାନ୍ ଯନ୍ମାନୁପୃଚ୍ଛତି ॥ ୪୩ ॥
ଦେଵର୍ଷିଃ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ଭଵାନ୍ ଯନ୍ମାନୁପୃଚ୍ଛତି ॥ ୪୩ ॥
ତସ୍ମା ଇଦଂ ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ ଦଶଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଗଵତା ପ୍ରାହ ପ୍ରୀତଃ ପୁତ୍ରାଯ ଭୂତକୃତ୍ ॥ ୪୪ ॥
ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଗଵତା ପ୍ରାହ ପ୍ରୀତଃ ପୁତ୍ରାଯ ଭୂତକୃତ୍ ॥ ୪୪ ॥
ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ମୁନଯେ ସରସ୍ଵତ୍ଯାସ୍ତଟେ ନୃପ ।
ଧ୍ଯାଯତେ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ଵ୍ଯାସାଯାମିତତେଜସେ ॥ ୪୫ ॥
ଧ୍ଯାଯତେ ବ୍ରହ୍ମ ପରମଂ ଵ୍ଯାସାଯାମିତତେଜସେ ॥ ୪୫ ॥
ଯଦୁତାହଂ ତ୍ଵଯା ପୃଷ୍ଟୋ ଵୈରାଜାତ୍ ପୁରୁଷାଦିଦମ୍ ।
ଯଥାସୀତ୍ତଦୁପାଖ୍ଯାସ୍ତେ ପ୍ରଶ୍ନାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ॥ ୪୬ ॥
ଯଥାସୀତ୍ତଦୁପାଖ୍ଯାସ୍ତେ ପ୍ରଶ୍ନାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ॥ ୪୬ ॥