శ్రీశుక ఉవాచ
ఆత్మమాయామృతే రాజన్ పరస్యానుభవాత్మనః ।
న ఘటేతార్థసమ్బన్ధః స్వప్నద్రష్టురివాఞ్జసా ॥ ౧ ॥
ఆత్మమాయామృతే రాజన్ పరస్యానుభవాత్మనః ।
న ఘటేతార్థసమ్బన్ధః స్వప్నద్రష్టురివాఞ్జసా ॥ ౧ ॥
బహురూప ఇవాభాతి మాయయా బహురూపయా ।
రమమాణో గుణేష్వస్యా మమాహమితి మన్యతే ॥ ౨ ॥
రమమాణో గుణేష్వస్యా మమాహమితి మన్యతే ॥ ౨ ॥
యర్హి వావ మహిమ్ని స్వే పరస్మిన్ కాలమాయయోః ।
రమేత గతసమ్మోహస్త్యక్త్వోదాస్తే తదోభయమ్ ॥ ౩ ॥
రమేత గతసమ్మోహస్త్యక్త్వోదాస్తే తదోభయమ్ ॥ ౩ ॥
ఆత్మతత్త్వవిశుద్ధ్యర్థం యదాహ భగవానృతమ్ ।
బ్రహ్మణే దర్శయన్ రూపమవ్యలీకవ్రతాదృతః ॥ ౪ ॥
బ్రహ్మణే దర్శయన్ రూపమవ్యలీకవ్రతాదృతః ॥ ౪ ॥
స ఆదిదేవో జగతాం పరో గురుః
స్వధిష్ణ్యమాస్థాయ సిసృక్షయైక్షత ।
తాం నాధ్యగచ్ఛద్ దృశమత్ర సమ్మతాం
ప్రపఞ్చనిర్మాణవిధిర్యయా భవేత్ ॥ ౫ ॥
స్వధిష్ణ్యమాస్థాయ సిసృక్షయైక్షత ।
తాం నాధ్యగచ్ఛద్ దృశమత్ర సమ్మతాం
ప్రపఞ్చనిర్మాణవిధిర్యయా భవేత్ ॥ ౫ ॥
స చిన్తయన్ ద్వయక్షరమేకదామ్భ-
స్యుపాశృణోద్ ద్విర్గదితం వచో విభుః ।
స్పర్శేషు యత్షోడశమేకవింశం
నిష్కిఞ్చనానాం నృప యద్ ధనం విదుః ॥ ౬ ॥
స్యుపాశృణోద్ ద్విర్గదితం వచో విభుః ।
స్పర్శేషు యత్షోడశమేకవింశం
నిష్కిఞ్చనానాం నృప యద్ ధనం విదుః ॥ ౬ ॥
నిశమ్య తద్వక్తృదిదృక్షయా దిశో
విలోక్య తత్రాన్యదపశ్యమానః ।
స్వధిష్ణ్యమాస్థాయ విమృశ్య తద్ధితం
తపస్యుపాదిష్ట ఇవాదధే మనః ॥ ౭ ॥
విలోక్య తత్రాన్యదపశ్యమానః ।
స్వధిష్ణ్యమాస్థాయ విమృశ్య తద్ధితం
తపస్యుపాదిష్ట ఇవాదధే మనః ॥ ౭ ॥
దివ్యం సహస్రాబ్దమమోఘదర్శనో
జితానిలాత్మా విజితోభయేన్ద్రియః ।
అతప్యత స్మాఖిలలోకతాపనం
తపస్తపీయాంస్తపతాం సమాహితః ॥ ౮ ॥
జితానిలాత్మా విజితోభయేన్ద్రియః ।
అతప్యత స్మాఖిలలోకతాపనం
తపస్తపీయాంస్తపతాం సమాహితః ॥ ౮ ॥
తస్మై స్వలోకం భగవాన్ సభాజితః
సన్దర్శయామాస పరం న యత్పరమ్ ।
వ్యపేతసంక్లేశవిమోహసాధ్వసం
స్వదృష్టవద్భిర్పురుషైరభిష్టుతమ్ ॥ ౯ ॥
సన్దర్శయామాస పరం న యత్పరమ్ ।
వ్యపేతసంక్లేశవిమోహసాధ్వసం
స్వదృష్టవద్భిర్పురుషైరభిష్టుతమ్ ॥ ౯ ॥
ప్రవర్తతే యత్ర రజస్తమస్తయోః
సత్త్వం చ మిశ్రం న చ కాలవిక్రమః ।
న యత్ర మాయా కిముతాపరే హరే-
రనువ్రతా యత్ర సురాసురార్చితాః ॥ ౧౦ ॥
సత్త్వం చ మిశ్రం న చ కాలవిక్రమః ।
న యత్ర మాయా కిముతాపరే హరే-
రనువ్రతా యత్ర సురాసురార్చితాః ॥ ౧౦ ॥
శ్యామావదాతాః శతపత్రలోచనాః
పిశఙ్గవస్త్రాః సురుచః సుపేశసః ।
సర్వే చతుర్బాహవ ఉన్మిషన్మణి-
ప్రవేకనిష్కాభరణాః సువర్చసః ॥ ౧౧ ॥
పిశఙ్గవస్త్రాః సురుచః సుపేశసః ।
సర్వే చతుర్బాహవ ఉన్మిషన్మణి-
ప్రవేకనిష్కాభరణాః సువర్చసః ॥ ౧౧ ॥
ప్రవాలవైదూర్యమృణాలవర్చసః ।
పరిస్ఫురత్కుణ్డలమౌలిమాలినః ॥ ౧౨ ॥
పరిస్ఫురత్కుణ్డలమౌలిమాలినః ॥ ౧౨ ॥
భ్రాజిష్ణుభిర్యః పరితో విరాజతే
లసద్విమానావలిభిర్మహాత్మనామ్ ।
విద్యోతమానః ప్రమదోత్తమాద్యుభిః
సవిద్యుదభ్రావలిభిర్యథా నభః ॥ ౧౩ ॥
లసద్విమానావలిభిర్మహాత్మనామ్ ।
విద్యోతమానః ప్రమదోత్తమాద్యుభిః
సవిద్యుదభ్రావలిభిర్యథా నభః ॥ ౧౩ ॥
శ్రీర్యత్ర రూపిణ్యురుగాయపాదయోః
కరోతి మానం బహుధా విభూతిభిః ।
ప్రేఙ్ఖం శ్రితా యా కుసుమాకరానుగై-
ర్విగీయమానా ప్రియకర్మ గాయతీ ॥ ౧౪ ॥
కరోతి మానం బహుధా విభూతిభిః ।
ప్రేఙ్ఖం శ్రితా యా కుసుమాకరానుగై-
ర్విగీయమానా ప్రియకర్మ గాయతీ ॥ ౧౪ ॥
దదర్శ తత్రాఖిలసాత్వతాం పతిం
శ్రియః పతిం యజ్ఞపతిం జగత్పతిమ్ ।
సునన్దనన్దప్రబలార్హణాదిభిః
స్వపార్షదాగ్రైః పరిసేవితం విభుమ్ ॥ ౧౫ ॥
శ్రియః పతిం యజ్ఞపతిం జగత్పతిమ్ ।
సునన్దనన్దప్రబలార్హణాదిభిః
స్వపార్షదాగ్రైః పరిసేవితం విభుమ్ ॥ ౧౫ ॥
భృత్యప్రసాదాభిముఖం దృగాసవం
ప్రసన్నహాసారుణలోచనాననమ్ ।
కిరీటినం కుణ్డలినం చతుర్భుజం
పీతాంశుకం వక్షసి లక్షితం శ్రియా ॥ ౧౬ ॥
ప్రసన్నహాసారుణలోచనాననమ్ ।
కిరీటినం కుణ్డలినం చతుర్భుజం
పీతాంశుకం వక్షసి లక్షితం శ్రియా ॥ ౧౬ ॥
అధ్యర్హణీయాసనమాస్థితం పరం
వృతం చతుఃషోడశపఞ్చశక్తిభిః ।
యుక్తం భగైః స్వైరితరత్ర చాధ్రువైః
స్వ ఏవ ధామన్ రమమాణమీశ్వరమ్ ॥ ౧౭ ॥
వృతం చతుఃషోడశపఞ్చశక్తిభిః ।
యుక్తం భగైః స్వైరితరత్ర చాధ్రువైః
స్వ ఏవ ధామన్ రమమాణమీశ్వరమ్ ॥ ౧౭ ॥
తద్దర్శనాహ్లాదపరిప్లుతాన్తరో
హృష్యత్తనుః ప్రేమభరాశ్రులోచనః ।
ననామ పాదామ్బుజమస్య విశ్వసృగ్
యత్ పారమహంస్యేన పథాధిగమ్యతే ॥ ౧౮ ॥
హృష్యత్తనుః ప్రేమభరాశ్రులోచనః ।
ననామ పాదామ్బుజమస్య విశ్వసృగ్
యత్ పారమహంస్యేన పథాధిగమ్యతే ॥ ౧౮ ॥
తం ప్రీయమాణం సముపస్థితం కవిం
ప్రజావిసర్గే నిజశాసనార్హణమ్ ।
బభాష ఈషత్స్మితశోచిషా గిరా
ప్రియః ప్రియం ప్రీతమనాః కరే స్పృశన్ ॥ ౧౯ ॥
ప్రజావిసర్గే నిజశాసనార్హణమ్ ।
బభాష ఈషత్స్మితశోచిషా గిరా
ప్రియః ప్రియం ప్రీతమనాః కరే స్పృశన్ ॥ ౧౯ ॥
శ్రీభగవానువాచ
త్వయాహం తోషితః సమ్యగ్ వేదగర్భ సిసృక్షయా ।
చిరం భృతేన తపసా దుస్తోషః కూటయోగినామ్ ॥ ౨౦ ॥
త్వయాహం తోషితః సమ్యగ్ వేదగర్భ సిసృక్షయా ।
చిరం భృతేన తపసా దుస్తోషః కూటయోగినామ్ ॥ ౨౦ ॥
వరం వరయ భద్రం తే వరేశం మాభివాఞ్ఛితమ్ ।
బ్రహ్మఞ్ఛ్రేయఃపరిశ్రామః పుంసాం మద్దర్శనావధిః ॥ ౨౧ ॥
బ్రహ్మఞ్ఛ్రేయఃపరిశ్రామః పుంసాం మద్దర్శనావధిః ॥ ౨౧ ॥
మనీషితానుభావోఽయం మమ లోకావలోకనమ్ ।
యదుపశ్రుత్య రహసి చకర్థ పరమం తపః ॥ ౨౨ ॥
యదుపశ్రుత్య రహసి చకర్థ పరమం తపః ॥ ౨౨ ॥
ప్రత్యాదిష్టం మయా తత్ర త్వయి కర్మవిమోహితే ।
తపో మే హృదయం సాక్షాదాత్మాహం తపసోఽనఘ ॥ ౨౩ ॥
తపో మే హృదయం సాక్షాదాత్మాహం తపసోఽనఘ ॥ ౨౩ ॥
సృజామి తపసైవేదం గ్రసామి తపసా పునః ।
బిభర్మి తపసా విశ్వం వీర్యం మే దుశ్చరం తపః ॥ ౨౪ ॥
బిభర్మి తపసా విశ్వం వీర్యం మే దుశ్చరం తపః ॥ ౨౪ ॥
బ్రహ్మోవాచ
భగవన్ సర్వభూతానామధ్యక్షోఽవస్థితో గుహామ్ ।
వేద హ్యప్రతిరుద్ధేన ప్రజ్ఞానేన చికీర్షితమ్ ॥ ౨౫ ॥
భగవన్ సర్వభూతానామధ్యక్షోఽవస్థితో గుహామ్ ।
వేద హ్యప్రతిరుద్ధేన ప్రజ్ఞానేన చికీర్షితమ్ ॥ ౨౫ ॥
తథాపి నాథమానస్య నాథ నాథయ నాథితమ్ ।
పరావరే యథా రూపే జానీయాం తే త్వరూపిణః ॥ ౨౬ ॥
పరావరే యథా రూపే జానీయాం తే త్వరూపిణః ॥ ౨౬ ॥
యథాత్మమాయాయోగేన నానాశక్త్యుపబృంహితమ్ ।
విలుమ్పన్ విసృజన్ గృహ్ణన్ బిభ్రదాత్మానమాత్మనా ॥ ౨౭ ॥
విలుమ్పన్ విసృజన్ గృహ్ణన్ బిభ్రదాత్మానమాత్మనా ॥ ౨౭ ॥
క్రీడస్యమోఘసఙ్కల్ప ఊర్ణనాభిర్యథోర్ణుతే ।
తథా తద్విషయాం ధేహి మనీషాం మయి మాధవ ॥ ౨౮ ॥
తథా తద్విషయాం ధేహి మనీషాం మయి మాధవ ॥ ౨౮ ॥
భగవచ్ఛిక్షితమహం కరవాణి హ్యతన్ద్రితః ।
నేహమానః ప్రజాసర్గం బధ్యేయం యదనుగ్రహాత్ ॥ ౨౯ ॥
నేహమానః ప్రజాసర్గం బధ్యేయం యదనుగ్రహాత్ ॥ ౨౯ ॥
యావత్ సఖా సఖ్యురివేశ తే కృతః
ప్రజావిసర్గే విభజామి భో జనమ్ ।
అవిక్లవస్తే పరికర్మణి స్థితో
మా మే సమున్నద్ధమదోఽజమానినః ॥ ౩౦ ॥
ప్రజావిసర్గే విభజామి భో జనమ్ ।
అవిక్లవస్తే పరికర్మణి స్థితో
మా మే సమున్నద్ధమదోఽజమానినః ॥ ౩౦ ॥
శ్రీభగవానువాచ
జ్ఞానం పరమగుహ్యం మే యద్ విజ్ఞానసమన్వితమ్ ।
సరహస్యం తదఙ్గం చ గృహాణ గదితం మయా ॥ ౩౧ ॥
జ్ఞానం పరమగుహ్యం మే యద్ విజ్ఞానసమన్వితమ్ ।
సరహస్యం తదఙ్గం చ గృహాణ గదితం మయా ॥ ౩౧ ॥
యావానహం యథాభావో యద్రూపగుణకర్మకః ।
తథైవ తత్త్వవిజ్ఞానమస్తు తే మదనుగ్రహాత్ ॥ ౩౨ ॥
తథైవ తత్త్వవిజ్ఞానమస్తు తే మదనుగ్రహాత్ ॥ ౩౨ ॥
అహమేవాసమేవాగ్రే నాన్యద్ యత్ సదసత్ పరమ్ ।
పశ్చాదహం యదేతచ్చ యోఽవశిష్యేత సోఽస్మ్యహమ్ ॥ ౩౩ ॥
పశ్చాదహం యదేతచ్చ యోఽవశిష్యేత సోఽస్మ్యహమ్ ॥ ౩౩ ॥
ఋతేఽర్థం యత్ ప్రతీయేత న ప్రతీయేత చాత్మని ।
తద్విద్యాదాత్మనో మాయాం యథాభాసో యథా తమః ॥ ౩౪ ॥
తద్విద్యాదాత్మనో మాయాం యథాభాసో యథా తమః ॥ ౩౪ ॥
యథా మహాన్తి భూతాని భూతేషూచ్చావచేష్వను ।
ప్రవిష్టాన్యప్రవిష్టాని తథా తేషు న తేష్వహమ్ ॥ ౩౫ ॥
ప్రవిష్టాన్యప్రవిష్టాని తథా తేషు న తేష్వహమ్ ॥ ౩౫ ॥
ఏతావదేవ జిజ్ఞాస్యం తత్త్వజిజ్ఞాసునాత్మనః ।
అన్వయవ్యతిరేకాభ్యాం యత్ స్యాత్ సర్వత్ర సర్వదా ॥ ౩౬ ॥
అన్వయవ్యతిరేకాభ్యాం యత్ స్యాత్ సర్వత్ర సర్వదా ॥ ౩౬ ॥
ఏతన్మతం సమాతిష్ఠ పరమేణ సమాధినా ।
భవాన్ కల్పవికల్పేషు న విముహ్యతి కర్హిచిత్ ॥ ౩౭ ॥
భవాన్ కల్పవికల్పేషు న విముహ్యతి కర్హిచిత్ ॥ ౩౭ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
సమ్ప్రదిశ్యైవమజనో జనానాం పరమేష్ఠినమ్ ।
పశ్యతస్తస్య తద్ రూపమాత్మనో న్యరుణద్ధరిః ॥ ౩౮ ॥
సమ్ప్రదిశ్యైవమజనో జనానాం పరమేష్ఠినమ్ ।
పశ్యతస్తస్య తద్ రూపమాత్మనో న్యరుణద్ధరిః ॥ ౩౮ ॥
అన్తర్హితేన్ద్రియార్థాయ హరయే విహితాఞ్జలిః ।
సర్వభూతమయో విశ్వం ససర్జేదం స పూర్వవత్ ॥ ౩౯ ॥
సర్వభూతమయో విశ్వం ససర్జేదం స పూర్వవత్ ॥ ౩౯ ॥
ప్రజాపతిర్ధర్మపతిరేకదా నియమాన్ యమాన్ ।
భద్రం ప్రజానామన్విచ్ఛన్నాతిష్ఠత్ స్వార్థకామ్యయా ॥ ౪౦ ॥
భద్రం ప్రజానామన్విచ్ఛన్నాతిష్ఠత్ స్వార్థకామ్యయా ॥ ౪౦ ॥
తం నారదః ప్రియతమో రిక్థాదానామనువ్రతః ।
శుశ్రూషమాణః శీలేన ప్రశ్రయేణ దమేన చ ॥ ౪౧ ॥
శుశ్రూషమాణః శీలేన ప్రశ్రయేణ దమేన చ ॥ ౪౧ ॥
మాయాం వివిదిషన్ విష్ణోర్మాయేశస్య మహామునిః ।
మహాభాగవతో రాజన్ పితరం పర్యతోషయత్ ॥ ౪౨ ॥
మహాభాగవతో రాజన్ పితరం పర్యతోషయత్ ॥ ౪౨ ॥
తుష్టం నిశామ్య పితరం లోకానాం ప్రపితామహమ్ ।
దేవర్షిః పరిపప్రచ్ఛ భవాన్ యన్మానుపృచ్ఛతి ॥ ౪౩ ॥
దేవర్షిః పరిపప్రచ్ఛ భవాన్ యన్మానుపృచ్ఛతి ॥ ౪౩ ॥
తస్మా ఇదం భాగవతం పురాణం దశలక్షణమ్ ।
ప్రోక్తం భగవతా ప్రాహ ప్రీతః పుత్రాయ భూతకృత్ ॥ ౪౪ ॥
ప్రోక్తం భగవతా ప్రాహ ప్రీతః పుత్రాయ భూతకృత్ ॥ ౪౪ ॥
నారదః ప్రాహ మునయే సరస్వత్యాస్తటే నృప ।
ధ్యాయతే బ్రహ్మ పరమం వ్యాసాయామితతేజసే ॥ ౪౫ ॥
ధ్యాయతే బ్రహ్మ పరమం వ్యాసాయామితతేజసే ॥ ౪౫ ॥
యదుతాహం త్వయా పృష్టో వైరాజాత్ పురుషాదిదమ్ ।
యథాసీత్తదుపాఖ్యాస్తే ప్రశ్నానన్యాంశ్చ కృత్స్నశః ॥ ౪౬ ॥
యథాసీత్తదుపాఖ్యాస్తే ప్రశ్నానన్యాంశ్చ కృత్స్నశః ॥ ౪౬ ॥