ശ്രീശുക ഉവാച
ഏവമേതത്പുരാ പൃഷ്ടോ മൈത്രേയോ ഭഗവാന് കില ।
ക്ഷത്ത്രാ
വനം പ്രവിഷ്ടേന ത്യക്ത്വാ സ്വഗൃഹമൃദ്ധിമത് ॥ ൧ ॥
ഏവമേതത്പുരാ പൃഷ്ടോ മൈത്രേയോ ഭഗവാന് കില ।
ക്ഷത്ത്രാ
വനം പ്രവിഷ്ടേന ത്യക്ത്വാ സ്വഗൃഹമൃദ്ധിമത് ॥ ൧ ॥
യദ്വാ അയം മന്ത്രകൃദ്വോ ഭഗവാനഖിലേശ്വരഃ ।
പൌരവേന്ദ്രഗൃഹം
ഹിത്വാ പ്രവിവേശാത്മസാത്കൃതമ് ॥ ൨ ॥
പൌരവേന്ദ്രഗൃഹം
ഹിത്വാ പ്രവിവേശാത്മസാത്കൃതമ് ॥ ൨ ॥
രാജോവാച
കുത്ര ക്ഷത്തുര്ഭഗവതാ മൈത്രേയേണാസ സങ്ഗമഃ ।
കദാ
വാ സഹ സംവാദ ഏതദ്വര്ണയ നഃ പ്രഭോ ॥ ൩ ॥
കുത്ര ക്ഷത്തുര്ഭഗവതാ മൈത്രേയേണാസ സങ്ഗമഃ ।
കദാ
വാ സഹ സംവാദ ഏതദ്വര്ണയ നഃ പ്രഭോ ॥ ൩ ॥
ന ഹ്യല്പാര്ഥോദയസ്തസ്യ വിദുരസ്യാമലാത്മനഃ ।
തസ്മിന് വരീയസി പ്രശ്നഃ സാധുവാദോപബൃംഹിതഃ ॥ ൪ ॥
തസ്മിന് വരീയസി പ്രശ്നഃ സാധുവാദോപബൃംഹിതഃ ॥ ൪ ॥
സൂത ഉവാച
സ ഏവമൃഷിവര്യോഽയം പൃഷ്ടോ രാജ്ഞാ പരീക്ഷിതാ ।
പ്രത്യാഹ തം സുബഹുവിത്പ്രീതാത്മാ ശ്രൂയതാമിതി ॥ ൫ ॥
സ ഏവമൃഷിവര്യോഽയം പൃഷ്ടോ രാജ്ഞാ പരീക്ഷിതാ ।
പ്രത്യാഹ തം സുബഹുവിത്പ്രീതാത്മാ ശ്രൂയതാമിതി ॥ ൫ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
യദാ തു രാജാ സ്വസുതാനസാധൂന്
പുഷ്ണന്നധര്മേണ വിനഷ്ടദൃഷ്ടിഃ ।
ഭ്രാതുര്യവിഷ്ഠസ്യ സുതാന് വിബന്ധൂന്
പ്രവേശ്യ ലാക്ഷാഭവനേ ദദാഹ ॥ ൬ ॥
യദാ തു രാജാ സ്വസുതാനസാധൂന്
പുഷ്ണന്നധര്മേണ വിനഷ്ടദൃഷ്ടിഃ ।
ഭ്രാതുര്യവിഷ്ഠസ്യ സുതാന് വിബന്ധൂന്
പ്രവേശ്യ ലാക്ഷാഭവനേ ദദാഹ ॥ ൬ ॥
യദാ സഭായാം കുരുദേവദേവ്യാഃ
കേശാഭിമര്ശം സുതകര്മ ഗര്ഹ്യമ് ।
ന വാരയാമാസ നൃപഃ സ്നുഷായാഃ
സ്വാസ്രൈര്ഹരന്ത്യാഃ കുചകുങ്കുമാനി ॥ ൭ ॥
കേശാഭിമര്ശം സുതകര്മ ഗര്ഹ്യമ് ।
ന വാരയാമാസ നൃപഃ സ്നുഷായാഃ
സ്വാസ്രൈര്ഹരന്ത്യാഃ കുചകുങ്കുമാനി ॥ ൭ ॥
ദ്യൂതേ ത്വധര്മേണ ജിതസ്യ സാധോഃ
സത്യാവലമ്ബസ്യ വനം ഗതസ്യ ।
ന യാചതോഽദാത്സമയേന ദായം
തമോജുഷാണോ യദജാതശത്രോഃ ॥ ൮ ॥
സത്യാവലമ്ബസ്യ വനം ഗതസ്യ ।
ന യാചതോഽദാത്സമയേന ദായം
തമോജുഷാണോ യദജാതശത്രോഃ ॥ ൮ ॥
യദാ ച പാര്ഥപ്രഹിതഃ സഭായാം
ജഗദ്ഗുരുര്യാനി ജഗാദ കൃഷ്ണഃ ।
ന താനി പുംസാമമൃതായനാനി
രാജോരു മേനേ ക്ഷതപുണ്യലേശഃ ॥ ൯ ॥
ജഗദ്ഗുരുര്യാനി ജഗാദ കൃഷ്ണഃ ।
ന താനി പുംസാമമൃതായനാനി
രാജോരു മേനേ ക്ഷതപുണ്യലേശഃ ॥ ൯ ॥
യദോപഹൂതോ ഭവനം പ്രവിഷ്ടോ
മന്ത്രായ പൃഷ്ടഃ കില പൂര്വജേന ।
അഥാഹ തന്മന്ത്രദൃശാം വരീയാന്
യന്മന്ത്രിണോ വൈദുരികം വദന്തി ॥ ൧൦ ॥
മന്ത്രായ പൃഷ്ടഃ കില പൂര്വജേന ।
അഥാഹ തന്മന്ത്രദൃശാം വരീയാന്
യന്മന്ത്രിണോ വൈദുരികം വദന്തി ॥ ൧൦ ॥
അജാതശത്രോഃ പ്രതിയച്ഛ ദായം
തിതിക്ഷതോ ദുര്വിഷഹം തവാഗഃ ।
സഹാനുജോ യത്ര വൃകോദരാഹിഃ
ശ്വസന് രുഷാ യത്ത്വമലം ബിഭേഷി ॥ ൧൧ ॥
തിതിക്ഷതോ ദുര്വിഷഹം തവാഗഃ ।
സഹാനുജോ യത്ര വൃകോദരാഹിഃ
ശ്വസന് രുഷാ യത്ത്വമലം ബിഭേഷി ॥ ൧൧ ॥
പാര്ഥാംസ്തു ദേവോ ഭഗവാന്മുകുന്ദോ
ഗൃഹീതവാന് സക്ഷിതിദേവദേവഃ ।
ആസ്തേ സ്വപുര്യാം യദുദേവദേവോ
വിനിര്ജിതാശേഷനൃദേവദേവഃ ॥ ൧൨ ॥
ഗൃഹീതവാന് സക്ഷിതിദേവദേവഃ ।
ആസ്തേ സ്വപുര്യാം യദുദേവദേവോ
വിനിര്ജിതാശേഷനൃദേവദേവഃ ॥ ൧൨ ॥
സ ഏഷ ദോഷഃ പുരുഷദ്വിഡാസ്തേ
ഗൃഹാന് പ്രവിഷ്ടോ യമപത്യമത്യാ ।
പുഷ്ണാസി കൃഷ്ണാദ്വിമുഖോ ഗതശ്രീ-
സ്ത്യജാശ്വശൈവം കുലകൌശലായ ॥ ൧൩ ॥
ഗൃഹാന് പ്രവിഷ്ടോ യമപത്യമത്യാ ।
പുഷ്ണാസി കൃഷ്ണാദ്വിമുഖോ ഗതശ്രീ-
സ്ത്യജാശ്വശൈവം കുലകൌശലായ ॥ ൧൩ ॥
ഇത്യൂചിവാംസ്തത്ര സുയോധനേന
പ്രവൃദ്ധകോപസ്ഫുരിതാധരേണ ।
അസത്കൃതഃ സത്സ്പൃഹണീയശീലഃ
ക്ഷത്താ സകര്ണാനുജസൌബലേന ॥ ൧൪ ॥
പ്രവൃദ്ധകോപസ്ഫുരിതാധരേണ ।
അസത്കൃതഃ സത്സ്പൃഹണീയശീലഃ
ക്ഷത്താ സകര്ണാനുജസൌബലേന ॥ ൧൪ ॥
ക ഏനമത്രോപജുഹാവ ജിഹ്മം
ദാസ്യാഃ സുതം യദ്ബലിനൈവ പുഷ്ടഃ ।
തസ്മിന് പ്രതീപഃ പരകൃത്യ ആസ്തേ
നിര്വാസ്യതാമാശു പുരാച്ഛ്വസാനഃ ॥ ൧൫ ॥
ദാസ്യാഃ സുതം യദ്ബലിനൈവ പുഷ്ടഃ ।
തസ്മിന് പ്രതീപഃ പരകൃത്യ ആസ്തേ
നിര്വാസ്യതാമാശു പുരാച്ഛ്വസാനഃ ॥ ൧൫ ॥
സ്വയം ധനുര്ദ്വാരി നിധായ മായാം
ര്ഭ്രാതുഃ പുരോ മര്മസു താഡിതോഽപി ।
സ ഇത്ഥമത്യുല്ബണകര്ണബാണൈ-
ര്ഗതവ്യഥോഽയാദുരു മാനയാനഃ ॥ ൧൬ ॥
ര്ഭ്രാതുഃ പുരോ മര്മസു താഡിതോഽപി ।
സ ഇത്ഥമത്യുല്ബണകര്ണബാണൈ-
ര്ഗതവ്യഥോഽയാദുരു മാനയാനഃ ॥ ൧൬ ॥
സ നിര്ഗതഃ കൌരവപുണ്യലബ്ധോ
ഗജാഹ്വയാത്തീര്ഥപദഃ പദാനി ।
അന്വാക്രമത്പുണ്യചികീര്ഷയോര്വ്യാം
അധിഷ്ഠിതോ യാനി സഹസ്രമൂര്തിഃ ॥ ൧൭ ॥
ഗജാഹ്വയാത്തീര്ഥപദഃ പദാനി ।
അന്വാക്രമത്പുണ്യചികീര്ഷയോര്വ്യാം
അധിഷ്ഠിതോ യാനി സഹസ്രമൂര്തിഃ ॥ ൧൭ ॥
പുരേഷു പുണ്യോപവനാദ്രികുഞ്ജേ-
ഷ്വപങ്കതോയേഷു സരിത്സരഃസു ।
അനന്തലിങ്ഗൈഃ സമലങ്കൃതേഷു
ചചാര തീര്ഥായതനേഷ്വനന്യഃ ॥ ൧൮ ॥
ഷ്വപങ്കതോയേഷു സരിത്സരഃസു ।
അനന്തലിങ്ഗൈഃ സമലങ്കൃതേഷു
ചചാര തീര്ഥായതനേഷ്വനന്യഃ ॥ ൧൮ ॥
ഗാം പര്യടന്മേധ്യവിവിക്തവൃത്തിഃ
സദാപ്ലുതോഽധഃശയനോഽവധൂതഃ ।
അലക്ഷിതഃ സ്വൈരവധൂതവേഷോ
വ്രതാനി ചേരേ ഹരിതോഷണാനി ॥ ൧൯ ॥
സദാപ്ലുതോഽധഃശയനോഽവധൂതഃ ।
അലക്ഷിതഃ സ്വൈരവധൂതവേഷോ
വ്രതാനി ചേരേ ഹരിതോഷണാനി ॥ ൧൯ ॥
ഇത്ഥം വ്രജന് ഭാരതമേവ വര്ഷം
കാലേന യാവദ്ഗതവാന് പ്രഭാസമ് ।
താവച്ഛശാസ ക്ഷിതിമേകചക്രാ-
മേകാതപത്രാമജിതേന പാര്ഥഃ ॥ ൨൦ ॥
കാലേന യാവദ്ഗതവാന് പ്രഭാസമ് ।
താവച്ഛശാസ ക്ഷിതിമേകചക്രാ-
മേകാതപത്രാമജിതേന പാര്ഥഃ ॥ ൨൦ ॥
തത്രാഥ ശുശ്രാവ സുഹൃദ്വിനഷ്ടിം
വനം യഥാ വേണുജവഹ്നിസംശ്രയമ് ।
സംസ്പര്ധയാ ദഗ്ധമഥാനുശോചന്
സരസ്വതീം പ്രത്യഗിയായ തൂഷ്ണീമ് ॥ ൨൧ ॥
വനം യഥാ വേണുജവഹ്നിസംശ്രയമ് ।
സംസ്പര്ധയാ ദഗ്ധമഥാനുശോചന്
സരസ്വതീം പ്രത്യഗിയായ തൂഷ്ണീമ് ॥ ൨൧ ॥
തസ്യാം ത്രിതസ്യോശനസോ മനോശ്ച
പൃഥോരഥാഗ്നേരസിതസ്യ വായോഃ ।
തീര്ഥം സുദാസസ്യ ഗവാം ഗുഹസ്യ
യച്ഛ്രാദ്ധദേവസ്യ സ ആസിഷേവേ ॥ ൨൨ ॥
പൃഥോരഥാഗ്നേരസിതസ്യ വായോഃ ।
തീര്ഥം സുദാസസ്യ ഗവാം ഗുഹസ്യ
യച്ഛ്രാദ്ധദേവസ്യ സ ആസിഷേവേ ॥ ൨൨ ॥
അന്യാനി ചേഹ ദ്വിജദേവദേവൈഃ
കൃതാനി നാനായതനാനി വിഷ്ണോഃ ।
പ്രത്യങ്ഗമുഖ്യാങ്കിതമന്ദിരാണി
യദ്ദര്ശനാത്കൃഷ്ണമനുസ്മരന്തി ॥ ൨൩ ॥
കൃതാനി നാനായതനാനി വിഷ്ണോഃ ।
പ്രത്യങ്ഗമുഖ്യാങ്കിതമന്ദിരാണി
യദ്ദര്ശനാത്കൃഷ്ണമനുസ്മരന്തി ॥ ൨൩ ॥
തതസ്ത്വതിവ്രജ്യ സുരാഷ്ട്രമൃദ്ധം
സൌവീരമത്സ്യാന് കുരുജാങ്ഗലാംശ്ച ।
കാലേന താവദ്യമുനാമുപേത്യ
തത്രോദ്ധവം ഭാഗവതം ദദര്ശ ॥ ൨൪ ॥
സൌവീരമത്സ്യാന് കുരുജാങ്ഗലാംശ്ച ।
കാലേന താവദ്യമുനാമുപേത്യ
തത്രോദ്ധവം ഭാഗവതം ദദര്ശ ॥ ൨൪ ॥
സ വാസുദേവാനുചരം പ്രശാന്തം
ബൃഹസ്പതേഃ പ്രാക് തനയം പ്രതീതമ് ।
ആലിങ്ഗ്യ ഗാഢം പ്രണയേന ഭദ്രം
സ്വാനാമപൃച്ഛദ്ഭഗവത്പ്രജാനാമ് ॥ ൨൫ ॥
ബൃഹസ്പതേഃ പ്രാക് തനയം പ്രതീതമ് ।
ആലിങ്ഗ്യ ഗാഢം പ്രണയേന ഭദ്രം
സ്വാനാമപൃച്ഛദ്ഭഗവത്പ്രജാനാമ് ॥ ൨൫ ॥
കച്ചിത്പുരാണൌ പുരുഷൌ സ്വനാഭ്യ-
പാദ്മാനുവൃത്ത്യേഹ കിലാവതീര്ണൌ ।
ആസാത ഉര്വ്യാഃ കുശലം വിധായ
കൃതക്ഷണൌ കുശലം ശൂരഗേഹേ ॥ ൨൬ ॥
പാദ്മാനുവൃത്ത്യേഹ കിലാവതീര്ണൌ ।
ആസാത ഉര്വ്യാഃ കുശലം വിധായ
കൃതക്ഷണൌ കുശലം ശൂരഗേഹേ ॥ ൨൬ ॥
കച്ചിത്കുരൂണാം പരമഃ സുഹൃന്നോ
ഭാമഃ സ ആസ്തേ സുഖമങ്ഗ ശൌരിഃ ।
യോ വൈ സ്വസൃണാം പിതൃവദ്ദദാതി
വരാന് വദാന്യോ വരതര്പണേന ॥ ൨൭ ॥
ഭാമഃ സ ആസ്തേ സുഖമങ്ഗ ശൌരിഃ ।
യോ വൈ സ്വസൃണാം പിതൃവദ്ദദാതി
വരാന് വദാന്യോ വരതര്പണേന ॥ ൨൭ ॥
കച്ചിദ്വരൂഥാധിപതിര്യദൂനാം
പ്രദ്യുമ്ന ആസ്തേ സുഖമങ്ഗ വീരഃ ।
യം രുക്മിണീ ഭഗവതോഽഭിലേഭേ
ആരാധ്യ വിപ്രാന് സ്മരമാദിസര്ഗേ ॥ ൨൮ ॥
പ്രദ്യുമ്ന ആസ്തേ സുഖമങ്ഗ വീരഃ ।
യം രുക്മിണീ ഭഗവതോഽഭിലേഭേ
ആരാധ്യ വിപ്രാന് സ്മരമാദിസര്ഗേ ॥ ൨൮ ॥
കച്ചിത്സുഖം സാത്വതവൃഷ്ണിഭോജ-
ദാശാര്ഹകാണാമധിപഃ സ ആസ്തേ ।
യമഭ്യഷിഞ്ചച്ഛതപത്രനേത്രോ
നൃപാസനാശാം പരിഹൃത്യ ദൂരാത് ॥ ൨൯ ॥
ദാശാര്ഹകാണാമധിപഃ സ ആസ്തേ ।
യമഭ്യഷിഞ്ചച്ഛതപത്രനേത്രോ
നൃപാസനാശാം പരിഹൃത്യ ദൂരാത് ॥ ൨൯ ॥
കച്ചിദ്ധരേഃ സൌമ്യ സുതഃ സദൃക്ഷ
ആസ്തേഽഗ്രണീ രഥിനാം സാധു സാമ്ബഃ ।
അസൂത യം ജാമ്ബവതീ വ്രതാഢ്യാ
ദേവം ഗുഹം യോഽമ്ബികയാ ധൃതോഽഗ്രേ ॥ ൩൦ ॥
ആസ്തേഽഗ്രണീ രഥിനാം സാധു സാമ്ബഃ ।
അസൂത യം ജാമ്ബവതീ വ്രതാഢ്യാ
ദേവം ഗുഹം യോഽമ്ബികയാ ധൃതോഽഗ്രേ ॥ ൩൦ ॥
ക്ഷേമം സ കച്ചിദ്യുയുധാന ആസ്തേ
യഃ ഫാല്ഗുനാല്ലബ്ധധനൂരഹസ്യഃ ।
ലേഭേഽഞ്ജസാധോക്ഷജസേവയൈവ
ഗതിം തദീയാം യതിഭിര്ദുരാപാമ് ॥ ൩൧ ॥
യഃ ഫാല്ഗുനാല്ലബ്ധധനൂരഹസ്യഃ ।
ലേഭേഽഞ്ജസാധോക്ഷജസേവയൈവ
ഗതിം തദീയാം യതിഭിര്ദുരാപാമ് ॥ ൩൧ ॥
കച്ചിദ് ബുധഃ സ്വസ്ത്യനമീവ ആസ്തേ
ശ്വഫല്കപുത്രോ ഭഗവത്പ്രപന്നഃ ।
യഃ കൃഷ്ണപാദാങ്കിതമാര്ഗപാംസു-
ഷ്വചേഷ്ടത പ്രേമവിഭിന്നധൈര്യഃ ॥ ൩൨ ॥
ശ്വഫല്കപുത്രോ ഭഗവത്പ്രപന്നഃ ।
യഃ കൃഷ്ണപാദാങ്കിതമാര്ഗപാംസു-
ഷ്വചേഷ്ടത പ്രേമവിഭിന്നധൈര്യഃ ॥ ൩൨ ॥
കച്ചിച്ഛിവം ദേവകഭോജപുത്ര്യാ
വിഷ്ണുപ്രജായാ ഇവ ദേവമാതുഃ ।
യാ വൈ സ്വഗര്ഭേണ ദധാര ദേവം
ത്രയീ യഥാ യജ്ഞവിതാനമര്ഥമ് ॥ ൩൩ ॥
വിഷ്ണുപ്രജായാ ഇവ ദേവമാതുഃ ।
യാ വൈ സ്വഗര്ഭേണ ദധാര ദേവം
ത്രയീ യഥാ യജ്ഞവിതാനമര്ഥമ് ॥ ൩൩ ॥
അപിസ്വിദാസ്തേ ഭഗവാന് സുഖം വോ
യഃ സാത്വതാം കാമദുഘോഽനിരുദ്ധഃ ।
യമാമനന്തി സ്മ ഹി ശബ്ദയോനിം
മനോമയം സത്ത്വതുരീയതത്ത്വമ് ॥ ൩൪ ॥
യഃ സാത്വതാം കാമദുഘോഽനിരുദ്ധഃ ।
യമാമനന്തി സ്മ ഹി ശബ്ദയോനിം
മനോമയം സത്ത്വതുരീയതത്ത്വമ് ॥ ൩൪ ॥
അപിസ്വിദന്യേ ച നിജാത്മദൈവ-
മനന്യവൃത്ത്യാ സമനുവ്രതാ യേ ।
ഹൃദീകസത്യാത്മജചാരുദേഷ്ണ-
ഗദാദയഃ സ്വസ്തി ചരന്തി സൌമ്യ ॥ ൩൫ ॥
മനന്യവൃത്ത്യാ സമനുവ്രതാ യേ ।
ഹൃദീകസത്യാത്മജചാരുദേഷ്ണ-
ഗദാദയഃ സ്വസ്തി ചരന്തി സൌമ്യ ॥ ൩൫ ॥
അപി സ്വദോര്ഭ്യാം വിജയാച്യുതാഭ്യാം
ധര്മേണ ധര്മഃ പരിപാതി സേതുമ് ।
ദുര്യോധനോഽതപ്യത യത്സഭായാം
സാമ്രാജ്യലക്ഷ്മ്യാ വിജയാനുവൃത്ത്യാ ॥ ൩൬ ॥
ധര്മേണ ധര്മഃ പരിപാതി സേതുമ് ।
ദുര്യോധനോഽതപ്യത യത്സഭായാം
സാമ്രാജ്യലക്ഷ്മ്യാ വിജയാനുവൃത്ത്യാ ॥ ൩൬ ॥
കിം വാ കൃതാഘേഷ്വഘമത്യമര്ഷീ
ഭീമോഽഹിവദ്ദീര്ഘതമം വ്യമുഞ്ചത് ।
യസ്യാങ്ഘ്രി പാതം രണഭൂര്ന സേഹേ
മാര്ഗം ഗദായാശ്ചരതോ വിചിത്രമ് ॥ ൩൭ ॥
ഭീമോഽഹിവദ്ദീര്ഘതമം വ്യമുഞ്ചത് ।
യസ്യാങ്ഘ്രി പാതം രണഭൂര്ന സേഹേ
മാര്ഗം ഗദായാശ്ചരതോ വിചിത്രമ് ॥ ൩൭ ॥
കച്ചിദ്യശോധാ രഥയൂഥപാനാം
ഗാണ്ഡീവധന്വോപരതാരിരാസ്തേ ।
അലക്ഷിതോ യച്ഛരകൂടഗൂഢോ
മായാകിരാതോ ഗിരിശസ്തുതോഷ ॥ ൩൮ ॥
ഗാണ്ഡീവധന്വോപരതാരിരാസ്തേ ।
അലക്ഷിതോ യച്ഛരകൂടഗൂഢോ
മായാകിരാതോ ഗിരിശസ്തുതോഷ ॥ ൩൮ ॥
യമാവുതസ്വിത്തനയൌ പൃഥായാഃ
പാര്ഥൈര്വൃതൌ പക്ഷ്മഭിരക്ഷിണീവ ।
രേമാത ഉദ്ദായ മൃധേ സ്വരിക്ഥം
പരാത്സുപര്ണാവിവ വജ്രിവക്ത്രാത് ॥ ൩൯ ॥
പാര്ഥൈര്വൃതൌ പക്ഷ്മഭിരക്ഷിണീവ ।
രേമാത ഉദ്ദായ മൃധേ സ്വരിക്ഥം
പരാത്സുപര്ണാവിവ വജ്രിവക്ത്രാത് ॥ ൩൯ ॥
അഹോ പൃഥാപി ധ്രിയതേഽര്ഭകാര്ഥേ
രാജര്ഷിവര്യേണ വിനാപി തേന ।
യസ്ത്വേകവീരോഽധിരഥോ വിജിഗ്യേ
ധനുര്ദ്വിതീയഃ കകുഭശ്ചതസ്രഃ ॥ ൪൦ ॥
രാജര്ഷിവര്യേണ വിനാപി തേന ।
യസ്ത്വേകവീരോഽധിരഥോ വിജിഗ്യേ
ധനുര്ദ്വിതീയഃ കകുഭശ്ചതസ്രഃ ॥ ൪൦ ॥
സൌമ്യാനുശോചേ തമധഃപതന്തം
ഭ്രാത്രേ പരേതായ വിദുദ്രുഹേ യഃ ।
നിര്യാപിതോ യേന സുഹൃത്സ്വപുര്യാ
അഹം സ്വപുത്രാന് സമനുവ്രതേന ॥ ൪൧ ॥
ഭ്രാത്രേ പരേതായ വിദുദ്രുഹേ യഃ ।
നിര്യാപിതോ യേന സുഹൃത്സ്വപുര്യാ
അഹം സ്വപുത്രാന് സമനുവ്രതേന ॥ ൪൧ ॥
സോഽഹം ഹരേര്മര്ത്യവിഡമ്ബനേന
ദൃശോ നൃണാം ചാലയതോ വിധാതുഃ ।
നാന്യോപലക്ഷ്യഃ പദവീം പ്രസാദാ-
ച്ചരാമി പശ്യന് ഗതവിസ്മയോഽത്ര ॥ ൪൨ ॥
ദൃശോ നൃണാം ചാലയതോ വിധാതുഃ ।
നാന്യോപലക്ഷ്യഃ പദവീം പ്രസാദാ-
ച്ചരാമി പശ്യന് ഗതവിസ്മയോഽത്ര ॥ ൪൨ ॥
നൂനം നൃപാണാം ത്രിമദോത്പഥാനാം
മഹീം മുഹുശ്ചാലയതാം ചമൂഭിഃ ।
വധാത്പ്രപന്നാര്തിജിഹീര്ഷയേശോ-
ഽപ്യുപൈക്ഷതാഘം ഭഗവാന് കുരൂണാമ് ॥ ൪൩ ॥
മഹീം മുഹുശ്ചാലയതാം ചമൂഭിഃ ।
വധാത്പ്രപന്നാര്തിജിഹീര്ഷയേശോ-
ഽപ്യുപൈക്ഷതാഘം ഭഗവാന് കുരൂണാമ് ॥ ൪൩ ॥
അജസ്യ ജന്മോത്പഥനാശനായ
കര്മാണ്യകര്തുര്ഗ്രഹണായ പുംസാമ് ।
നന്വന്യഥാ കോഽര്ഹതി ദേഹയോഗം
പരോ ഗുണാനാമുത കര്മതന്ത്രമ് ॥ ൪൪ ॥
കര്മാണ്യകര്തുര്ഗ്രഹണായ പുംസാമ് ।
നന്വന്യഥാ കോഽര്ഹതി ദേഹയോഗം
പരോ ഗുണാനാമുത കര്മതന്ത്രമ് ॥ ൪൪ ॥
തസ്യ പ്രപന്നാഖിലലോകപാനാ-
മവസ്ഥിതാനാമനുശാസനേ സ്വേ ।
അര്ഥായ ജാതസ്യ യദുഷ്വജസ്യ
വാര്താം സഖേ കീര്തയ തീര്ഥകീര്തേഃ ॥ ൪൫ ॥
മവസ്ഥിതാനാമനുശാസനേ സ്വേ ।
അര്ഥായ ജാതസ്യ യദുഷ്വജസ്യ
വാര്താം സഖേ കീര്തയ തീര്ഥകീര്തേഃ ॥ ൪൫ ॥