ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏଵମେତତ୍ପୁରା ପୃଷ୍ଟୋ ମୈତ୍ରେଯୋ ଭଗଵାନ୍ କିଲ ।
କ୍ଷତ୍ତ୍ରା
ଵନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେନ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହମୃଦ୍ଧିମତ୍ ॥ ୧ ॥
ଏଵମେତତ୍ପୁରା ପୃଷ୍ଟୋ ମୈତ୍ରେଯୋ ଭଗଵାନ୍ କିଲ ।
କ୍ଷତ୍ତ୍ରା
ଵନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେନ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଗୃହମୃଦ୍ଧିମତ୍ ॥ ୧ ॥
ଯଦ୍ଵା ଅଯଂ ମନ୍ତ୍ରକୃଦ୍ଵୋ ଭଗଵାନଖିଲେଶ୍ଵରଃ ।
ପୌରଵେନ୍ଦ୍ରଗୃହଂ
ହିତ୍ଵା ପ୍ରଵିଵେଶାତ୍ମସାତ୍କୃତମ୍ ॥ ୨ ॥
ପୌରଵେନ୍ଦ୍ରଗୃହଂ
ହିତ୍ଵା ପ୍ରଵିଵେଶାତ୍ମସାତ୍କୃତମ୍ ॥ ୨ ॥
ରାଜୋଵାଚ
କୁତ୍ର କ୍ଷତ୍ତୁର୍ଭଗଵତା ମୈତ୍ରେଯେଣାସ ସଙ୍ଗମଃ ।
କଦା
ଵା ସହ ସଂଵାଦ ଏତଦ୍ଵର୍ଣଯ ନଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩ ॥
କୁତ୍ର କ୍ଷତ୍ତୁର୍ଭଗଵତା ମୈତ୍ରେଯେଣାସ ସଙ୍ଗମଃ ।
କଦା
ଵା ସହ ସଂଵାଦ ଏତଦ୍ଵର୍ଣଯ ନଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩ ॥
ନ ହ୍ଯଲ୍ପାର୍ଥୋଦଯସ୍ତସ୍ଯ ଵିଦୁରସ୍ଯାମଲାତ୍ମନଃ ।
ତସ୍ମିନ୍ ଵରୀଯସି ପ୍ରଶ୍ନଃ ସାଧୁଵାଦୋପବୃଂହିତଃ ॥ ୪ ॥
ତସ୍ମିନ୍ ଵରୀଯସି ପ୍ରଶ୍ନଃ ସାଧୁଵାଦୋପବୃଂହିତଃ ॥ ୪ ॥
ସୂତ ଉଵାଚ
ସ ଏଵମୃଷିଵର୍ଯୋଽଯଂ ପୃଷ୍ଟୋ ରାଜ୍ଞା ପରୀକ୍ଷିତା ।
ପ୍ରତ୍ଯାହ ତଂ ସୁବହୁଵିତ୍ପ୍ରୀତାତ୍ମା ଶ୍ରୂଯତାମିତି ॥ ୫ ॥
ସ ଏଵମୃଷିଵର୍ଯୋଽଯଂ ପୃଷ୍ଟୋ ରାଜ୍ଞା ପରୀକ୍ଷିତା ।
ପ୍ରତ୍ଯାହ ତଂ ସୁବହୁଵିତ୍ପ୍ରୀତାତ୍ମା ଶ୍ରୂଯତାମିତି ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଯଦା ତୁ ରାଜା ସ୍ଵସୁତାନସାଧୂନ୍
ପୁଷ୍ଣନ୍ନଧର୍ମେଣ ଵିନଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟିଃ ।
ଭ୍ରାତୁର୍ଯଵିଷ୍ଠସ୍ଯ ସୁତାନ୍ ଵିବନ୍ଧୂନ୍
ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ଲାକ୍ଷାଭଵନେ ଦଦାହ ॥ ୬ ॥
ଯଦା ତୁ ରାଜା ସ୍ଵସୁତାନସାଧୂନ୍
ପୁଷ୍ଣନ୍ନଧର୍ମେଣ ଵିନଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟିଃ ।
ଭ୍ରାତୁର୍ଯଵିଷ୍ଠସ୍ଯ ସୁତାନ୍ ଵିବନ୍ଧୂନ୍
ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ଲାକ୍ଷାଭଵନେ ଦଦାହ ॥ ୬ ॥
ଯଦା ସଭାଯାଂ କୁରୁଦେଵଦେଵ୍ଯାଃ
କେଶାଭିମର୍ଶଂ ସୁତକର୍ମ ଗର୍ହ୍ଯମ୍ ।
ନ ଵାରଯାମାସ ନୃପଃ ସ୍ନୁଷାଯାଃ
ସ୍ଵାସ୍ରୈର୍ହରନ୍ତ୍ଯାଃ କୁଚକୁଙ୍କୁମାନି ॥ ୭ ॥
କେଶାଭିମର୍ଶଂ ସୁତକର୍ମ ଗର୍ହ୍ଯମ୍ ।
ନ ଵାରଯାମାସ ନୃପଃ ସ୍ନୁଷାଯାଃ
ସ୍ଵାସ୍ରୈର୍ହରନ୍ତ୍ଯାଃ କୁଚକୁଙ୍କୁମାନି ॥ ୭ ॥
ଦ୍ଯୂତେ ତ୍ଵଧର୍ମେଣ ଜିତସ୍ଯ ସାଧୋଃ
ସତ୍ଯାଵଲମ୍ବସ୍ଯ ଵନଂ ଗତସ୍ଯ ।
ନ ଯାଚତୋଽଦାତ୍ସମଯେନ ଦାଯଂ
ତମୋଜୁଷାଣୋ ଯଦଜାତଶତ୍ରୋଃ ॥ ୮ ॥
ସତ୍ଯାଵଲମ୍ବସ୍ଯ ଵନଂ ଗତସ୍ଯ ।
ନ ଯାଚତୋଽଦାତ୍ସମଯେନ ଦାଯଂ
ତମୋଜୁଷାଣୋ ଯଦଜାତଶତ୍ରୋଃ ॥ ୮ ॥
ଯଦା ଚ ପାର୍ଥପ୍ରହିତଃ ସଭାଯାଂ
ଜଗଦ୍ଗୁରୁର୍ଯାନି ଜଗାଦ କୃଷ୍ଣଃ ।
ନ ତାନି ପୁଂସାମମୃତାଯନାନି
ରାଜୋରୁ ମେନେ କ୍ଷତପୁଣ୍ଯଲେଶଃ ॥ ୯ ॥
ଜଗଦ୍ଗୁରୁର୍ଯାନି ଜଗାଦ କୃଷ୍ଣଃ ।
ନ ତାନି ପୁଂସାମମୃତାଯନାନି
ରାଜୋରୁ ମେନେ କ୍ଷତପୁଣ୍ଯଲେଶଃ ॥ ୯ ॥
ଯଦୋପହୂତୋ ଭଵନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ
ମନ୍ତ୍ରାଯ ପୃଷ୍ଟଃ କିଲ ପୂର୍ଵଜେନ ।
ଅଥାହ ତନ୍ମନ୍ତ୍ରଦୃଶାଂ ଵରୀଯାନ୍
ଯନ୍ମନ୍ତ୍ରିଣୋ ଵୈଦୁରିକଂ ଵଦନ୍ତି ॥ ୧୦ ॥
ମନ୍ତ୍ରାଯ ପୃଷ୍ଟଃ କିଲ ପୂର୍ଵଜେନ ।
ଅଥାହ ତନ୍ମନ୍ତ୍ରଦୃଶାଂ ଵରୀଯାନ୍
ଯନ୍ମନ୍ତ୍ରିଣୋ ଵୈଦୁରିକଂ ଵଦନ୍ତି ॥ ୧୦ ॥
ଅଜାତଶତ୍ରୋଃ ପ୍ରତିଯଚ୍ଛ ଦାଯଂ
ତିତିକ୍ଷତୋ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ତଵାଗଃ ।
ସହାନୁଜୋ ଯତ୍ର ଵୃକୋଦରାହିଃ
ଶ୍ଵସନ୍ ରୁଷା ଯତ୍ତ୍ଵମଲଂ ବିଭେଷି ॥ ୧୧ ॥
ତିତିକ୍ଷତୋ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ତଵାଗଃ ।
ସହାନୁଜୋ ଯତ୍ର ଵୃକୋଦରାହିଃ
ଶ୍ଵସନ୍ ରୁଷା ଯତ୍ତ୍ଵମଲଂ ବିଭେଷି ॥ ୧୧ ॥
ପାର୍ଥାଂସ୍ତୁ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ମୁକୁନ୍ଦୋ
ଗୃହୀତଵାନ୍ ସକ୍ଷିତିଦେଵଦେଵଃ ।
ଆସ୍ତେ ସ୍ଵପୁର୍ଯାଂ ଯଦୁଦେଵଦେଵୋ
ଵିନିର୍ଜିତାଶେଷନୃଦେଵଦେଵଃ ॥ ୧୨ ॥
ଗୃହୀତଵାନ୍ ସକ୍ଷିତିଦେଵଦେଵଃ ।
ଆସ୍ତେ ସ୍ଵପୁର୍ଯାଂ ଯଦୁଦେଵଦେଵୋ
ଵିନିର୍ଜିତାଶେଷନୃଦେଵଦେଵଃ ॥ ୧୨ ॥
ସ ଏଷ ଦୋଷଃ ପୁରୁଷଦ୍ଵିଡାସ୍ତେ
ଗୃହାନ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଯମପତ୍ଯମତ୍ଯା ।
ପୁଷ୍ଣାସି କୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିମୁଖୋ ଗତଶ୍ରୀ-
ସ୍ତ୍ଯଜାଶ୍ଵଶୈଵଂ କୁଲକୌଶଲାଯ ॥ ୧୩ ॥
ଗୃହାନ୍ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଯମପତ୍ଯମତ୍ଯା ।
ପୁଷ୍ଣାସି କୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିମୁଖୋ ଗତଶ୍ରୀ-
ସ୍ତ୍ଯଜାଶ୍ଵଶୈଵଂ କୁଲକୌଶଲାଯ ॥ ୧୩ ॥
ଇତ୍ଯୂଚିଵାଂସ୍ତତ୍ର ସୁଯୋଧନେନ
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧକୋପସ୍ଫୁରିତାଧରେଣ ।
ଅସତ୍କୃତଃ ସତ୍ସ୍ପୃହଣୀଯଶୀଲଃ
କ୍ଷତ୍ତା ସକର୍ଣାନୁଜସୌବଲେନ ॥ ୧୪ ॥
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧକୋପସ୍ଫୁରିତାଧରେଣ ।
ଅସତ୍କୃତଃ ସତ୍ସ୍ପୃହଣୀଯଶୀଲଃ
କ୍ଷତ୍ତା ସକର୍ଣାନୁଜସୌବଲେନ ॥ ୧୪ ॥
କ ଏନମତ୍ରୋପଜୁହାଵ ଜିହ୍ମଂ
ଦାସ୍ଯାଃ ସୁତଂ ଯଦ୍ବଲିନୈଵ ପୁଷ୍ଟଃ ।
ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତୀପଃ ପରକୃତ୍ଯ ଆସ୍ତେ
ନିର୍ଵାସ୍ଯତାମାଶୁ ପୁରାଚ୍ଛ୍ଵସାନଃ ॥ ୧୫ ॥
ଦାସ୍ଯାଃ ସୁତଂ ଯଦ୍ବଲିନୈଵ ପୁଷ୍ଟଃ ।
ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରତୀପଃ ପରକୃତ୍ଯ ଆସ୍ତେ
ନିର୍ଵାସ୍ଯତାମାଶୁ ପୁରାଚ୍ଛ୍ଵସାନଃ ॥ ୧୫ ॥
ସ୍ଵଯଂ ଧନୁର୍ଦ୍ଵାରି ନିଧାଯ ମାଯାଂ
ର୍ଭ୍ରାତୁଃ ପୁରୋ ମର୍ମସୁ ତାଡିତୋଽପି ।
ସ ଇତ୍ଥମତ୍ଯୁଲ୍ବଣକର୍ଣବାଣୈ-
ର୍ଗତଵ୍ଯଥୋଽଯାଦୁରୁ ମାନଯାନଃ ॥ ୧୬ ॥
ର୍ଭ୍ରାତୁଃ ପୁରୋ ମର୍ମସୁ ତାଡିତୋଽପି ।
ସ ଇତ୍ଥମତ୍ଯୁଲ୍ବଣକର୍ଣବାଣୈ-
ର୍ଗତଵ୍ଯଥୋଽଯାଦୁରୁ ମାନଯାନଃ ॥ ୧୬ ॥
ସ ନିର୍ଗତଃ କୌରଵପୁଣ୍ଯଲବ୍ଧୋ
ଗଜାହ୍ଵଯାତ୍ତୀର୍ଥପଦଃ ପଦାନି ।
ଅନ୍ଵାକ୍ରମତ୍ପୁଣ୍ଯଚିକୀର୍ଷଯୋର୍ଵ୍ଯାଂ
ଅଧିଷ୍ଠିତୋ ଯାନି ସହସ୍ରମୂର୍ତିଃ ॥ ୧୭ ॥
ଗଜାହ୍ଵଯାତ୍ତୀର୍ଥପଦଃ ପଦାନି ।
ଅନ୍ଵାକ୍ରମତ୍ପୁଣ୍ଯଚିକୀର୍ଷଯୋର୍ଵ୍ଯାଂ
ଅଧିଷ୍ଠିତୋ ଯାନି ସହସ୍ରମୂର୍ତିଃ ॥ ୧୭ ॥
ପୁରେଷୁ ପୁଣ୍ଯୋପଵନାଦ୍ରିକୁଞ୍ଜେ-
ଷ୍ଵପଙ୍କତୋଯେଷୁ ସରିତ୍ସରଃସୁ ।
ଅନନ୍ତଲିଙ୍ଗୈଃ ସମଲଙ୍କୃତେଷୁ
ଚଚାର ତୀର୍ଥାଯତନେଷ୍ଵନନ୍ଯଃ ॥ ୧୮ ॥
ଷ୍ଵପଙ୍କତୋଯେଷୁ ସରିତ୍ସରଃସୁ ।
ଅନନ୍ତଲିଙ୍ଗୈଃ ସମଲଙ୍କୃତେଷୁ
ଚଚାର ତୀର୍ଥାଯତନେଷ୍ଵନନ୍ଯଃ ॥ ୧୮ ॥
ଗାଂ ପର୍ଯଟନ୍ମେଧ୍ଯଵିଵିକ୍ତଵୃତ୍ତିଃ
ସଦାପ୍ଲୁତୋଽଧଃଶଯନୋଽଵଧୂତଃ ।
ଅଲକ୍ଷିତଃ ସ୍ଵୈରଵଧୂତଵେଷୋ
ଵ୍ରତାନି ଚେରେ ହରିତୋଷଣାନି ॥ ୧୯ ॥
ସଦାପ୍ଲୁତୋଽଧଃଶଯନୋଽଵଧୂତଃ ।
ଅଲକ୍ଷିତଃ ସ୍ଵୈରଵଧୂତଵେଷୋ
ଵ୍ରତାନି ଚେରେ ହରିତୋଷଣାନି ॥ ୧୯ ॥
ଇତ୍ଥଂ ଵ୍ରଜନ୍ ଭାରତମେଵ ଵର୍ଷଂ
କାଲେନ ଯାଵଦ୍ଗତଵାନ୍ ପ୍ରଭାସମ୍ ।
ତାଵଚ୍ଛଶାସ କ୍ଷିତିମେକଚକ୍ରା-
ମେକାତପତ୍ରାମଜିତେନ ପାର୍ଥଃ ॥ ୨୦ ॥
କାଲେନ ଯାଵଦ୍ଗତଵାନ୍ ପ୍ରଭାସମ୍ ।
ତାଵଚ୍ଛଶାସ କ୍ଷିତିମେକଚକ୍ରା-
ମେକାତପତ୍ରାମଜିତେନ ପାର୍ଥଃ ॥ ୨୦ ॥
ତତ୍ରାଥ ଶୁଶ୍ରାଵ ସୁହୃଦ୍ଵିନଷ୍ଟିଂ
ଵନଂ ଯଥା ଵେଣୁଜଵହ୍ନିସଂଶ୍ରଯମ୍ ।
ସଂସ୍ପର୍ଧଯା ଦଗ୍ଧମଥାନୁଶୋଚନ୍
ସରସ୍ଵତୀଂ ପ୍ରତ୍ଯଗିଯାଯ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଵନଂ ଯଥା ଵେଣୁଜଵହ୍ନିସଂଶ୍ରଯମ୍ ।
ସଂସ୍ପର୍ଧଯା ଦଗ୍ଧମଥାନୁଶୋଚନ୍
ସରସ୍ଵତୀଂ ପ୍ରତ୍ଯଗିଯାଯ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ତସ୍ଯାଂ ତ୍ରିତସ୍ଯୋଶନସୋ ମନୋଶ୍ଚ
ପୃଥୋରଥାଗ୍ନେରସିତସ୍ଯ ଵାଯୋଃ ।
ତୀର୍ଥଂ ସୁଦାସସ୍ଯ ଗଵାଂ ଗୁହସ୍ଯ
ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଦେଵସ୍ଯ ସ ଆସିଷେଵେ ॥ ୨୨ ॥
ପୃଥୋରଥାଗ୍ନେରସିତସ୍ଯ ଵାଯୋଃ ।
ତୀର୍ଥଂ ସୁଦାସସ୍ଯ ଗଵାଂ ଗୁହସ୍ଯ
ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଦେଵସ୍ଯ ସ ଆସିଷେଵେ ॥ ୨୨ ॥
ଅନ୍ଯାନି ଚେହ ଦ୍ଵିଜଦେଵଦେଵୈଃ
କୃତାନି ନାନାଯତନାନି ଵିଷ୍ଣୋଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗମୁଖ୍ଯାଙ୍କିତମନ୍ଦିରାଣି
ଯଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍କୃଷ୍ଣମନୁସ୍ମରନ୍ତି ॥ ୨୩ ॥
କୃତାନି ନାନାଯତନାନି ଵିଷ୍ଣୋଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗମୁଖ୍ଯାଙ୍କିତମନ୍ଦିରାଣି
ଯଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍କୃଷ୍ଣମନୁସ୍ମରନ୍ତି ॥ ୨୩ ॥
ତତସ୍ତ୍ଵତିଵ୍ରଜ୍ଯ ସୁରାଷ୍ଟ୍ରମୃଦ୍ଧଂ
ସୌଵୀରମତ୍ସ୍ଯାନ୍ କୁରୁଜାଙ୍ଗଲାଂଶ୍ଚ ।
କାଲେନ ତାଵଦ୍ଯମୁନାମୁପେତ୍ଯ
ତତ୍ରୋଦ୍ଧଵଂ ଭାଗଵତଂ ଦଦର୍ଶ ॥ ୨୪ ॥
ସୌଵୀରମତ୍ସ୍ଯାନ୍ କୁରୁଜାଙ୍ଗଲାଂଶ୍ଚ ।
କାଲେନ ତାଵଦ୍ଯମୁନାମୁପେତ୍ଯ
ତତ୍ରୋଦ୍ଧଵଂ ଭାଗଵତଂ ଦଦର୍ଶ ॥ ୨୪ ॥
ସ ଵାସୁଦେଵାନୁଚରଂ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ
ବୃହସ୍ପତେଃ ପ୍ରାକ୍ ତନଯଂ ପ୍ରତୀତମ୍ ।
ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଗାଢଂ ପ୍ରଣଯେନ ଭଦ୍ରଂ
ସ୍ଵାନାମପୃଚ୍ଛଦ୍ଭଗଵତ୍ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ବୃହସ୍ପତେଃ ପ୍ରାକ୍ ତନଯଂ ପ୍ରତୀତମ୍ ।
ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଗାଢଂ ପ୍ରଣଯେନ ଭଦ୍ରଂ
ସ୍ଵାନାମପୃଚ୍ଛଦ୍ଭଗଵତ୍ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ ୨୫ ॥
କଚ୍ଚିତ୍ପୁରାଣୌ ପୁରୁଷୌ ସ୍ଵନାଭ୍ଯ-
ପାଦ୍ମାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯେହ କିଲାଵତୀର୍ଣୌ ।
ଆସାତ ଉର୍ଵ୍ଯାଃ କୁଶଲଂ ଵିଧାଯ
କୃତକ୍ଷଣୌ କୁଶଲଂ ଶୂରଗେହେ ॥ ୨୬ ॥
ପାଦ୍ମାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯେହ କିଲାଵତୀର୍ଣୌ ।
ଆସାତ ଉର୍ଵ୍ଯାଃ କୁଶଲଂ ଵିଧାଯ
କୃତକ୍ଷଣୌ କୁଶଲଂ ଶୂରଗେହେ ॥ ୨୬ ॥
କଚ୍ଚିତ୍କୁରୂଣାଂ ପରମଃ ସୁହୃନ୍ନୋ
ଭାମଃ ସ ଆସ୍ତେ ସୁଖମଙ୍ଗ ଶୌରିଃ ।
ଯୋ ଵୈ ସ୍ଵସୃଣାଂ ପିତୃଵଦ୍ଦଦାତି
ଵରାନ୍ ଵଦାନ୍ଯୋ ଵରତର୍ପଣେନ ॥ ୨୭ ॥
ଭାମଃ ସ ଆସ୍ତେ ସୁଖମଙ୍ଗ ଶୌରିଃ ।
ଯୋ ଵୈ ସ୍ଵସୃଣାଂ ପିତୃଵଦ୍ଦଦାତି
ଵରାନ୍ ଵଦାନ୍ଯୋ ଵରତର୍ପଣେନ ॥ ୨୭ ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଵରୂଥାଧିପତିର୍ଯଦୂନାଂ
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଆସ୍ତେ ସୁଖମଙ୍ଗ ଵୀରଃ ।
ଯଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ଭଗଵତୋଽଭିଲେଭେ
ଆରାଧ୍ଯ ଵିପ୍ରାନ୍ ସ୍ମରମାଦିସର୍ଗେ ॥ ୨୮ ॥
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନ ଆସ୍ତେ ସୁଖମଙ୍ଗ ଵୀରଃ ।
ଯଂ ରୁକ୍ମିଣୀ ଭଗଵତୋଽଭିଲେଭେ
ଆରାଧ୍ଯ ଵିପ୍ରାନ୍ ସ୍ମରମାଦିସର୍ଗେ ॥ ୨୮ ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସୁଖଂ ସାତ୍ଵତଵୃଷ୍ଣିଭୋଜ-
ଦାଶାର୍ହକାଣାମଧିପଃ ସ ଆସ୍ତେ ।
ଯମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ଛତପତ୍ରନେତ୍ରୋ
ନୃପାସନାଶାଂ ପରିହୃତ୍ଯ ଦୂରାତ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଦାଶାର୍ହକାଣାମଧିପଃ ସ ଆସ୍ତେ ।
ଯମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଚ୍ଛତପତ୍ରନେତ୍ରୋ
ନୃପାସନାଶାଂ ପରିହୃତ୍ଯ ଦୂରାତ୍ ॥ ୨୯ ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଧରେଃ ସୌମ୍ଯ ସୁତଃ ସଦୃକ୍ଷ
ଆସ୍ତେଽଗ୍ରଣୀ ରଥିନାଂ ସାଧୁ ସାମ୍ବଃ ।
ଅସୂତ ଯଂ ଜାମ୍ବଵତୀ ଵ୍ରତାଢ୍ଯା
ଦେଵଂ ଗୁହଂ ଯୋଽମ୍ବିକଯା ଧୃତୋଽଗ୍ରେ ॥ ୩୦ ॥
ଆସ୍ତେଽଗ୍ରଣୀ ରଥିନାଂ ସାଧୁ ସାମ୍ବଃ ।
ଅସୂତ ଯଂ ଜାମ୍ବଵତୀ ଵ୍ରତାଢ୍ଯା
ଦେଵଂ ଗୁହଂ ଯୋଽମ୍ବିକଯା ଧୃତୋଽଗ୍ରେ ॥ ୩୦ ॥
କ୍ଷେମଂ ସ କଚ୍ଚିଦ୍ଯୁଯୁଧାନ ଆସ୍ତେ
ଯଃ ଫାଲ୍ଗୁନାଲ୍ଲବ୍ଧଧନୂରହସ୍ଯଃ ।
ଲେଭେଽଞ୍ଜସାଧୋକ୍ଷଜସେଵଯୈଵ
ଗତିଂ ତଦୀଯାଂ ଯତିଭିର୍ଦୁରାପାମ୍ ॥ ୩୧ ॥
ଯଃ ଫାଲ୍ଗୁନାଲ୍ଲବ୍ଧଧନୂରହସ୍ଯଃ ।
ଲେଭେଽଞ୍ଜସାଧୋକ୍ଷଜସେଵଯୈଵ
ଗତିଂ ତଦୀଯାଂ ଯତିଭିର୍ଦୁରାପାମ୍ ॥ ୩୧ ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ ବୁଧଃ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯନମୀଵ ଆସ୍ତେ
ଶ୍ଵଫଲ୍କପୁତ୍ରୋ ଭଗଵତ୍ପ୍ରପନ୍ନଃ ।
ଯଃ କୃଷ୍ଣପାଦାଙ୍କିତମାର୍ଗପାଂସୁ-
ଷ୍ଵଚେଷ୍ଟତ ପ୍ରେମଵିଭିନ୍ନଧୈର୍ଯଃ ॥ ୩୨ ॥
ଶ୍ଵଫଲ୍କପୁତ୍ରୋ ଭଗଵତ୍ପ୍ରପନ୍ନଃ ।
ଯଃ କୃଷ୍ଣପାଦାଙ୍କିତମାର୍ଗପାଂସୁ-
ଷ୍ଵଚେଷ୍ଟତ ପ୍ରେମଵିଭିନ୍ନଧୈର୍ଯଃ ॥ ୩୨ ॥
କଚ୍ଚିଚ୍ଛିଵଂ ଦେଵକଭୋଜପୁତ୍ର୍ଯା
ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଜାଯା ଇଵ ଦେଵମାତୁଃ ।
ଯା ଵୈ ସ୍ଵଗର୍ଭେଣ ଦଧାର ଦେଵଂ
ତ୍ରଯୀ ଯଥା ଯଜ୍ଞଵିତାନମର୍ଥମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଜାଯା ଇଵ ଦେଵମାତୁଃ ।
ଯା ଵୈ ସ୍ଵଗର୍ଭେଣ ଦଧାର ଦେଵଂ
ତ୍ରଯୀ ଯଥା ଯଜ୍ଞଵିତାନମର୍ଥମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଅପିସ୍ଵିଦାସ୍ତେ ଭଗଵାନ୍ ସୁଖଂ ଵୋ
ଯଃ ସାତ୍ଵତାଂ କାମଦୁଘୋଽନିରୁଦ୍ଧଃ ।
ଯମାମନନ୍ତି ସ୍ମ ହି ଶବ୍ଦଯୋନିଂ
ମନୋମଯଂ ସତ୍ତ୍ଵତୁରୀଯତତ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଯଃ ସାତ୍ଵତାଂ କାମଦୁଘୋଽନିରୁଦ୍ଧଃ ।
ଯମାମନନ୍ତି ସ୍ମ ହି ଶବ୍ଦଯୋନିଂ
ମନୋମଯଂ ସତ୍ତ୍ଵତୁରୀଯତତ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଅପିସ୍ଵିଦନ୍ଯେ ଚ ନିଜାତ୍ମଦୈଵ-
ମନନ୍ଯଵୃତ୍ତ୍ଯା ସମନୁଵ୍ରତା ଯେ ।
ହୃଦୀକସତ୍ଯାତ୍ମଜଚାରୁଦେଷ୍ଣ-
ଗଦାଦଯଃ ସ୍ଵସ୍ତି ଚରନ୍ତି ସୌମ୍ଯ ॥ ୩୫ ॥
ମନନ୍ଯଵୃତ୍ତ୍ଯା ସମନୁଵ୍ରତା ଯେ ।
ହୃଦୀକସତ୍ଯାତ୍ମଜଚାରୁଦେଷ୍ଣ-
ଗଦାଦଯଃ ସ୍ଵସ୍ତି ଚରନ୍ତି ସୌମ୍ଯ ॥ ୩୫ ॥
ଅପି ସ୍ଵଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ଵିଜଯାଚ୍ଯୁତାଭ୍ଯାଂ
ଧର୍ମେଣ ଧର୍ମଃ ପରିପାତି ସେତୁମ୍ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽତପ୍ଯତ ଯତ୍ସଭାଯାଂ
ସାମ୍ରାଜ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିଜଯାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯା ॥ ୩୬ ॥
ଧର୍ମେଣ ଧର୍ମଃ ପରିପାତି ସେତୁମ୍ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽତପ୍ଯତ ଯତ୍ସଭାଯାଂ
ସାମ୍ରାଜ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିଜଯାନୁଵୃତ୍ତ୍ଯା ॥ ୩୬ ॥
କିଂ ଵା କୃତାଘେଷ୍ଵଘମତ୍ଯମର୍ଷୀ
ଭୀମୋଽହିଵଦ୍ଦୀର୍ଘତମଂ ଵ୍ଯମୁଞ୍ଚତ୍ ।
ଯସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରି ପାତଂ ରଣଭୂର୍ନ ସେହେ
ମାର୍ଗଂ ଗଦାଯାଶ୍ଚରତୋ ଵିଚିତ୍ରମ୍ ॥ ୩୭ ॥
ଭୀମୋଽହିଵଦ୍ଦୀର୍ଘତମଂ ଵ୍ଯମୁଞ୍ଚତ୍ ।
ଯସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରି ପାତଂ ରଣଭୂର୍ନ ସେହେ
ମାର୍ଗଂ ଗଦାଯାଶ୍ଚରତୋ ଵିଚିତ୍ରମ୍ ॥ ୩୭ ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଯଶୋଧା ରଥଯୂଥପାନାଂ
ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵୋପରତାରିରାସ୍ତେ ।
ଅଲକ୍ଷିତୋ ଯଚ୍ଛରକୂଟଗୂଢୋ
ମାଯାକିରାତୋ ଗିରିଶସ୍ତୁତୋଷ ॥ ୩୮ ॥
ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵୋପରତାରିରାସ୍ତେ ।
ଅଲକ୍ଷିତୋ ଯଚ୍ଛରକୂଟଗୂଢୋ
ମାଯାକିରାତୋ ଗିରିଶସ୍ତୁତୋଷ ॥ ୩୮ ॥
ଯମାଵୁତସ୍ଵିତ୍ତନଯୌ ପୃଥାଯାଃ
ପାର୍ଥୈର୍ଵୃତୌ ପକ୍ଷ୍ମଭିରକ୍ଷିଣୀଵ ।
ରେମାତ ଉଦ୍ଦାଯ ମୃଧେ ସ୍ଵରିକ୍ଥଂ
ପରାତ୍ସୁପର୍ଣାଵିଵ ଵଜ୍ରିଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ॥ ୩୯ ॥
ପାର୍ଥୈର୍ଵୃତୌ ପକ୍ଷ୍ମଭିରକ୍ଷିଣୀଵ ।
ରେମାତ ଉଦ୍ଦାଯ ମୃଧେ ସ୍ଵରିକ୍ଥଂ
ପରାତ୍ସୁପର୍ଣାଵିଵ ଵଜ୍ରିଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ॥ ୩୯ ॥
ଅହୋ ପୃଥାପି ଧ୍ରିଯତେଽର୍ଭକାର୍ଥେ
ରାଜର୍ଷିଵର୍ଯେଣ ଵିନାପି ତେନ ।
ଯସ୍ତ୍ଵେକଵୀରୋଽଧିରଥୋ ଵିଜିଗ୍ଯେ
ଧନୁର୍ଦ୍ଵିତୀଯଃ କକୁଭଶ୍ଚତସ୍ରଃ ॥ ୪୦ ॥
ରାଜର୍ଷିଵର୍ଯେଣ ଵିନାପି ତେନ ।
ଯସ୍ତ୍ଵେକଵୀରୋଽଧିରଥୋ ଵିଜିଗ୍ଯେ
ଧନୁର୍ଦ୍ଵିତୀଯଃ କକୁଭଶ୍ଚତସ୍ରଃ ॥ ୪୦ ॥
ସୌମ୍ଯାନୁଶୋଚେ ତମଧଃପତନ୍ତଂ
ଭ୍ରାତ୍ରେ ପରେତାଯ ଵିଦୁଦ୍ରୁହେ ଯଃ ।
ନିର୍ଯାପିତୋ ଯେନ ସୁହୃତ୍ସ୍ଵପୁର୍ଯା
ଅହଂ ସ୍ଵପୁତ୍ରାନ୍ ସମନୁଵ୍ରତେନ ॥ ୪୧ ॥
ଭ୍ରାତ୍ରେ ପରେତାଯ ଵିଦୁଦ୍ରୁହେ ଯଃ ।
ନିର୍ଯାପିତୋ ଯେନ ସୁହୃତ୍ସ୍ଵପୁର୍ଯା
ଅହଂ ସ୍ଵପୁତ୍ରାନ୍ ସମନୁଵ୍ରତେନ ॥ ୪୧ ॥
ସୋଽହଂ ହରେର୍ମର୍ତ୍ଯଵିଡମ୍ବନେନ
ଦୃଶୋ ନୃଣାଂ ଚାଲଯତୋ ଵିଧାତୁଃ ।
ନାନ୍ଯୋପଲକ୍ଷ୍ଯଃ ପଦଵୀଂ ପ୍ରସାଦା-
ଚ୍ଚରାମି ପଶ୍ଯନ୍ ଗତଵିସ୍ମଯୋଽତ୍ର ॥ ୪୨ ॥
ଦୃଶୋ ନୃଣାଂ ଚାଲଯତୋ ଵିଧାତୁଃ ।
ନାନ୍ଯୋପଲକ୍ଷ୍ଯଃ ପଦଵୀଂ ପ୍ରସାଦା-
ଚ୍ଚରାମି ପଶ୍ଯନ୍ ଗତଵିସ୍ମଯୋଽତ୍ର ॥ ୪୨ ॥
ନୂନଂ ନୃପାଣାଂ ତ୍ରିମଦୋତ୍ପଥାନାଂ
ମହୀଂ ମୁହୁଶ୍ଚାଲଯତାଂ ଚମୂଭିଃ ।
ଵଧାତ୍ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିଜିହୀର୍ଷଯେଶୋ-
ଽପ୍ଯୁପୈକ୍ଷତାଘଂ ଭଗଵାନ୍ କୁରୂଣାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ମହୀଂ ମୁହୁଶ୍ଚାଲଯତାଂ ଚମୂଭିଃ ।
ଵଧାତ୍ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିଜିହୀର୍ଷଯେଶୋ-
ଽପ୍ଯୁପୈକ୍ଷତାଘଂ ଭଗଵାନ୍ କୁରୂଣାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଅଜସ୍ଯ ଜନ୍ମୋତ୍ପଥନାଶନାଯ
କର୍ମାଣ୍ଯକର୍ତୁର୍ଗ୍ରହଣାଯ ପୁଂସାମ୍ ।
ନନ୍ଵନ୍ଯଥା କୋଽର୍ହତି ଦେହଯୋଗଂ
ପରୋ ଗୁଣାନାମୁତ କର୍ମତନ୍ତ୍ରମ୍ ॥ ୪୪ ॥
କର୍ମାଣ୍ଯକର୍ତୁର୍ଗ୍ରହଣାଯ ପୁଂସାମ୍ ।
ନନ୍ଵନ୍ଯଥା କୋଽର୍ହତି ଦେହଯୋଗଂ
ପରୋ ଗୁଣାନାମୁତ କର୍ମତନ୍ତ୍ରମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ତସ୍ଯ ପ୍ରପନ୍ନାଖିଲଲୋକପାନା-
ମଵସ୍ଥିତାନାମନୁଶାସନେ ସ୍ଵେ ।
ଅର୍ଥାଯ ଜାତସ୍ଯ ଯଦୁଷ୍ଵଜସ୍ଯ
ଵାର୍ତାଂ ସଖେ କୀର୍ତଯ ତୀର୍ଥକୀର୍ତେଃ ॥ ୪୫ ॥
ମଵସ୍ଥିତାନାମନୁଶାସନେ ସ୍ଵେ ।
ଅର୍ଥାଯ ଜାତସ୍ଯ ଯଦୁଷ୍ଵଜସ୍ଯ
ଵାର୍ତାଂ ସଖେ କୀର୍ତଯ ତୀର୍ଥକୀର୍ତେଃ ॥ ୪୫ ॥