விதுர உவாச
அந்தர்ஹிதே பகவதி ப்ரஹ்மா லோகபிதாமஹஃ ।
ப்ரஜாஃ ஸஸர்ஜ கதிதா தைஹிகீர்மாநஸீர்விபுஃ ॥ ௧ ॥
அந்தர்ஹிதே பகவதி ப்ரஹ்மா லோகபிதாமஹஃ ।
ப்ரஜாஃ ஸஸர்ஜ கதிதா தைஹிகீர்மாநஸீர்விபுஃ ॥ ௧ ॥
யே ச மே பகவந் ப்ரு'ஷ்டாஸ்த்வய்யர்தா பஹுவித்தம ।
தாந் வதஸ்வாநுபூர்வ்யேண சிந்தி நஃ ஸர்வஸம்ஶயாந் ॥ ௨ ॥
தாந் வதஸ்வாநுபூர்வ்யேண சிந்தி நஃ ஸர்வஸம்ஶயாந் ॥ ௨ ॥
ஸூத உவாச
ஏவம் ஸஞ்சோதிதஸ்தேந க்ஷத்த்ரா கௌஷாரவிர்முநிஃ ।
ப்ரீதஃ ப்ரத்யாஹ தாந் ப்ரஶ்நாந் ஹ்ரு'திஸ்தாநத பார்கவ ॥ ௩ ॥
ஏவம் ஸஞ்சோதிதஸ்தேந க்ஷத்த்ரா கௌஷாரவிர்முநிஃ ।
ப்ரீதஃ ப்ரத்யாஹ தாந் ப்ரஶ்நாந் ஹ்ரு'திஸ்தாநத பார்கவ ॥ ௩ ॥
மைத்ரேய உவாச
விரிஞ்சோ'பி ததா சக்ரே திவ்யம் வர்ஷஶதம் தபஃ ।
ஆத்மந்யாத்மாநமாவேஶ்ய யதாஹ பகவாநஜஃ ॥ ௪ ॥
விரிஞ்சோ'பி ததா சக்ரே திவ்யம் வர்ஷஶதம் தபஃ ।
ஆத்மந்யாத்மாநமாவேஶ்ய யதாஹ பகவாநஜஃ ॥ ௪ ॥
தத்விலோக்யாப்ஜஸம்பூதோ வாயுநா யததிஷ்டிதஃ ।
பத்மமம்பஶ்ச தத்காலக்ரு'தவீர்யேண கம்பிதம் ॥ ௫ ॥
பத்மமம்பஶ்ச தத்காலக்ரு'தவீர்யேண கம்பிதம் ॥ ௫ ॥
தபஸா ஹ்யேதமாநேந வித்யயா சாத்மஸம்ஸ்தயா ।
விவ்ரு'த்தவிஜ்ஞாநபலோ ந்யபாத் வாயும் ஸஹாம்பஸா ॥ ௬ ॥
விவ்ரு'த்தவிஜ்ஞாநபலோ ந்யபாத் வாயும் ஸஹாம்பஸா ॥ ௬ ॥
தத்விலோக்ய வியத்வ்யாபி புஷ்கரம் யததிஷ்டிதம் ।
அநேந லோகாந் ப்ராக்லீநாந் கல்பிதாஸ்மீத்யசிந்தயத் ॥ ௭ ॥
அநேந லோகாந் ப்ராக்லீநாந் கல்பிதாஸ்மீத்யசிந்தயத் ॥ ௭ ॥
பத்மகோஶம் ததாவிஶ்ய பகவத்கர்மசோதிதஃ ।
ஏகம் வ்யபாங்க்ஷீதுருதா த்ரிதா பாவ்யம் த்விஸப்ததா ॥ ௮ ॥
ஏகம் வ்யபாங்க்ஷீதுருதா த்ரிதா பாவ்யம் த்விஸப்ததா ॥ ௮ ॥
ஏதாவாஞ்ஜீவலோகஸ்ய ஸம்ஸ்தாபேதஃ ஸமாஹ்ரு'தஃ ।
தர்மஸ்ய ஹ்யநிமித்தஸ்ய விபாகஃ பரமேஷ்ட்யஸௌ ॥ ௯ ॥
தர்மஸ்ய ஹ்யநிமித்தஸ்ய விபாகஃ பரமேஷ்ட்யஸௌ ॥ ௯ ॥
விதுர உவாச
யதாத்த பஹுரூபஸ்ய ஹரேரத்புதகர்மணஃ ।
காலாக்யம் லக்ஷணம் ப்ரஹ்மந் யதா வர்ணய நஃ ப்ரபோ ॥ ௧௦ ॥
யதாத்த பஹுரூபஸ்ய ஹரேரத்புதகர்மணஃ ।
காலாக்யம் லக்ஷணம் ப்ரஹ்மந் யதா வர்ணய நஃ ப்ரபோ ॥ ௧௦ ॥
மைத்ரேய உவாச
குணவ்யதிகராகாரோ நிர்விஶேஷோ'ப்ரதிஷ்டிதஃ ।
புருஷஸ்ததுபாதாநமாத்மாநம் லீலயாஸ்ரு'ஜத் ॥ ௧௧ ॥
குணவ்யதிகராகாரோ நிர்விஶேஷோ'ப்ரதிஷ்டிதஃ ।
புருஷஸ்ததுபாதாநமாத்மாநம் லீலயாஸ்ரு'ஜத் ॥ ௧௧ ॥
விஶ்வம் வை ப்ரஹ்மதந்மாத்ரம் ஸம்ஸ்திதம் விஷ்ணுமாயயா ।
ஈஶ்வரேண பரிச்சிந்நம் காலேநாவ்யக்தமூர்திநா ॥ ௧௨ ॥
ஈஶ்வரேண பரிச்சிந்நம் காலேநாவ்யக்தமூர்திநா ॥ ௧௨ ॥
யதேதாநீம் ததாக்ரே ச பஶ்சாதப்யேததீத்ரு'ஶம் ॥ ௧௩ ॥
ஸர்கோ நவவிதஸ்தஸ்ய ப்ராக்ரு'தோ வைக்ரு'தஸ்து யஃ ।
காலத்ரவ்யகுணைரஸ்ய த்ரிவிதஃ ப்ரதிஸம்க்ரமஃ ॥ ௧௪ ॥
காலத்ரவ்யகுணைரஸ்ய த்ரிவிதஃ ப்ரதிஸம்க்ரமஃ ॥ ௧௪ ॥
ஆத்யஸ்து மஹதஃ ஸர்கோ குணவைஷம்யமாத்மநஃ ।
த்விதீயஸ்த்வஹமோ யத்ர த்ரவ்யஜ்ஞாநக்ரியோதயஃ ॥ ௧௫ ॥
த்விதீயஸ்த்வஹமோ யத்ர த்ரவ்யஜ்ஞாநக்ரியோதயஃ ॥ ௧௫ ॥
பூதஸர்கஸ்த்ரு'தீயஸ்து தந்மாத்ரோ த்ரவ்யஶக்திமாந் ।
சதுர்த ஐந்த்ரியஃ ஸர்கோ யஸ்து ஜ்ஞாநக்ரியாத்மகஃ ॥ ௧௬ ॥
சதுர்த ஐந்த்ரியஃ ஸர்கோ யஸ்து ஜ்ஞாநக்ரியாத்மகஃ ॥ ௧௬ ॥
வைகாரிகோ தேவஸர்கஃ பஞ்சமோ யந்மயம் மநஃ ।
பஷ்டஸ்து தமஸஃ ஸர்கோ யஸ்த்வபுத்திக்ரு'தஃ ப்ரபோஃ ॥ ௧௭ ॥
பஷ்டஸ்து தமஸஃ ஸர்கோ யஸ்த்வபுத்திக்ரு'தஃ ப்ரபோஃ ॥ ௧௭ ॥
ஷடிமே ப்ராக்ரு'தாஃ ஸர்கா வைக்ரு'தாநபி மே ஶ்ரு'ணு ।
ரஜோபாஜோ பகவதோ லீலேயம் ஹரிமேதஸஃ ॥ ௧௮ ॥
ரஜோபாஜோ பகவதோ லீலேயம் ஹரிமேதஸஃ ॥ ௧௮ ॥
ஸப்தமோ முக்யஸர்கஸ்து ஷங்விதஸ்தஸ்துஷாம் ச யஃ ।
வநஸ்பத்யோஷதிலதாத்வக்ஸாரா வீருதோ த்ருமாஃ ॥ ௧௯ ॥
வநஸ்பத்யோஷதிலதாத்வக்ஸாரா வீருதோ த்ருமாஃ ॥ ௧௯ ॥
உத்ஸ்ரோதஸஸ்தமஃப்ராயா அந்தஃஸ்பர்ஶா விஶேஷிணஃ ॥ ௨௦ ॥
திரஶ்சாமஷ்டமஃ ஸர்கஃ ஸோ'ஷ்டாவிம்ஶத்விதோ மதஃ ।
அவிதோ பூரிதமஸோ க்ராணஜ்ஞா ஹ்யத்யவேதிநஃ ॥ ௨௧ ॥
அவிதோ பூரிதமஸோ க்ராணஜ்ஞா ஹ்யத்யவேதிநஃ ॥ ௨௧ ॥
கௌரஜோ மஹிஷஃ க்ரு'ஷ்ணஃ ஸூகரோ கவயோ ருருஃ ।
த்விஶபாஃ பஶவஶ்சேமே அவிருஷ்ட்ரஶ்ச ஸத்தம ॥ ௨௨ ॥
த்விஶபாஃ பஶவஶ்சேமே அவிருஷ்ட்ரஶ்ச ஸத்தம ॥ ௨௨ ॥
கரோ'ஶ்வோ'ஶ்வதரோ கௌரஃ ஶரபஶ்சமரீ ததா ।
ஏதே சைகஶபாஃ க்ஷத்தஃ ஶ்ரு'ணு பஞ்சநகாந் பஶூந் ॥ ௨௩ ॥
ஏதே சைகஶபாஃ க்ஷத்தஃ ஶ்ரு'ணு பஞ்சநகாந் பஶூந் ॥ ௨௩ ॥
ஶ்வா ஸ்ரு'காலோ வ்ரு'கோ வ்யாக்ரோ மார்ஜாரஃ ஶஶஶல்லகௌ ।
ஸிம்ஹஃ கபிர்கஜஃ கூர்மோ கோதா ச மகராதயஃ ॥ ௨௪ ॥
ஸிம்ஹஃ கபிர்கஜஃ கூர்மோ கோதா ச மகராதயஃ ॥ ௨௪ ॥
கங்கக்ரு'தபகஶ்யேநபாஸபல்லூகபர்ஹிணஃ ।
ஹம்ஸஸாரஸசக்ராஹ்வகாகோலூகாதயஃ ககாஃ ॥ ௨௫ ॥
ஹம்ஸஸாரஸசக்ராஹ்வகாகோலூகாதயஃ ககாஃ ॥ ௨௫ ॥
அர்வாக்ஸ்ரோதஸ்து நவமஃ க்ஷத்தரேகவிதோ ந்ரு'ணாம் ।
ரஜோ'திகாஃ கர்மபரா துஃகே ச ஸுகமாநிநஃ ॥ ௨௬ ॥
ரஜோ'திகாஃ கர்மபரா துஃகே ச ஸுகமாநிநஃ ॥ ௨௬ ॥
வைக்ரு'தாஸ்ரய ஏவைதே தேவஸர்கஶ்ச ஸத்தம ।
வைகாரிகஸ்து யஃ ப்ரோக்தஃ கௌமாரஸ்தூபயாத்மகஃ ॥ ௨௭ ॥
வைகாரிகஸ்து யஃ ப்ரோக்தஃ கௌமாரஸ்தூபயாத்மகஃ ॥ ௨௭ ॥
தேவஸர்கஶ்சாஷ்டவிதோ விபுதாஃ பிதரோ'ஸுராஃ ।
கந்தர்வாப்ஸரஸஃ ஸித்தா யக்ஷரக்ஷாம்ஸி சாரணாஃ ॥ ௨௮ ॥
கந்தர்வாப்ஸரஸஃ ஸித்தா யக்ஷரக்ஷாம்ஸி சாரணாஃ ॥ ௨௮ ॥
பூதப்ரேதபிஶாசாஶ்ச வித்யாத்ராஃ கிந்நராதயஃ ।
தஶைதே விதுராக்யாதாஃ ஸர்காஸ்தே விஶ்வஸ்ரு'க்க்ரு'தாஃ ॥ ௨௯ ॥
தஶைதே விதுராக்யாதாஃ ஸர்காஸ்தே விஶ்வஸ்ரு'க்க்ரு'தாஃ ॥ ௨௯ ॥
அதஃ பரம் ப்ரவக்ஷ்யாமி வம்ஶாந்மந்வந்தராணி ச ।
ஏவம் ரஜஃப்லுதஃ ஸ்ரஷ்டா கல்பாதிஷ்வாத்மபூர்ஹரிஃ ।
ஸ்ரு'ஜத்யமோகஸங்கல்ப ஆத்மைவாத்மாநமாத்மநா ॥ ௩௦ ॥
ஏவம் ரஜஃப்லுதஃ ஸ்ரஷ்டா கல்பாதிஷ்வாத்மபூர்ஹரிஃ ।
ஸ்ரு'ஜத்யமோகஸங்கல்ப ஆத்மைவாத்மாநமாத்மநா ॥ ௩௦ ॥