ব্ৰহ্মোৱাচ
ইতি তদ্ গৃণতাং তেষাং মুনীনাং যোগধৰ্মিণাম্ ।
প্ৰতিনন্দ্য জগাদেদং ৱিকুণ্ঠনিলযো ৱিভুঃ ॥ ১ ॥
ইতি তদ্ গৃণতাং তেষাং মুনীনাং যোগধৰ্মিণাম্ ।
প্ৰতিনন্দ্য জগাদেদং ৱিকুণ্ঠনিলযো ৱিভুঃ ॥ ১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
এতৌ তৌ পাৰ্ষদৌ মহ্যং জযো ৱিজয এৱ চ ।
কদৰ্থীকৃত্য মাং যদ্ৱো বহ্ৱক্ৰাতামতিক্ৰমম্ ॥ ২ ॥
এতৌ তৌ পাৰ্ষদৌ মহ্যং জযো ৱিজয এৱ চ ।
কদৰ্থীকৃত্য মাং যদ্ৱো বহ্ৱক্ৰাতামতিক্ৰমম্ ॥ ২ ॥
যস্ত্ৱেতযোৰ্ধৃতো দণ্ডো ভৱদ্ভিৰ্মামনুৱ্ৰতৈঃ ।
স এৱানুমতোঽস্মাভিৰ্মুনযো দেৱহেলনাত্ ॥ ৩ ॥
স এৱানুমতোঽস্মাভিৰ্মুনযো দেৱহেলনাত্ ॥ ৩ ॥
তদ্ৱঃ প্ৰসাদযাম্যদ্য ব্ৰহ্ম দৈৱং পৰং হি মে ।
তদ্ধীত্যাত্মকৃতং মন্যে যত্স্ৱপুম্ভিৰসত্কৃতাঃ ॥ ৪ ॥
তদ্ধীত্যাত্মকৃতং মন্যে যত্স্ৱপুম্ভিৰসত্কৃতাঃ ॥ ৪ ॥
যন্নামানি চ গৃহ্ণাতি লোকো ভৃত্যে কৃতাগসি ।
সোঽসাধুৱাদস্তত্কীৰ্তিং হন্তি ত্ৱচমিৱামযঃ ॥ ৫ ॥
সোঽসাধুৱাদস্তত্কীৰ্তিং হন্তি ত্ৱচমিৱামযঃ ॥ ৫ ॥
যস্যামৃতামলযশঃশ্ৰৱণাৱগাহঃ
সদ্যঃ পুনাতি জগদাশ্ৱপচাদ্ৱিকুণ্ঠঃ ।
সোঽহং ভৱদ্ভয উপলব্ধসুতীৰ্থকীৰ্তি-
শ্ছিন্দ্যাং স্ৱবাহুমপি ৱঃ প্ৰতিকূলৱৃত্তিম্ ॥ ৬ ॥
সদ্যঃ পুনাতি জগদাশ্ৱপচাদ্ৱিকুণ্ঠঃ ।
সোঽহং ভৱদ্ভয উপলব্ধসুতীৰ্থকীৰ্তি-
শ্ছিন্দ্যাং স্ৱবাহুমপি ৱঃ প্ৰতিকূলৱৃত্তিম্ ॥ ৬ ॥
যত্সেৱযা চৰণপদ্মপৱিত্ৰৰেণুং
সদ্যঃক্ষতাখিলমলং প্ৰতিলব্ধশীলম্ ।
ন শ্ৰীৰ্ৱিৰক্তমপি মাং ৱিজহাতি যস্যাঃ
প্ৰেক্ষালৱাৰ্থ ইতৰে নিযমান্ ৱহন্তি ॥ ৭ ॥
সদ্যঃক্ষতাখিলমলং প্ৰতিলব্ধশীলম্ ।
ন শ্ৰীৰ্ৱিৰক্তমপি মাং ৱিজহাতি যস্যাঃ
প্ৰেক্ষালৱাৰ্থ ইতৰে নিযমান্ ৱহন্তি ॥ ৭ ॥
নাহং তথাদ্মি যজমানহৱিৰ্ৱিতানে
শ্চ্যোতদ্ঘৃতপ্লুতমদন্ হুতভুঙ্মুখেন ।
যদ্ব্ৰাহ্মণস্য মুখতশ্চৰতোঽনুঘাসং
তুষ্টস্য ময্যৱহিতৈৰ্নিজকৰ্মপাকৈঃ ॥ ৮ ॥
শ্চ্যোতদ্ঘৃতপ্লুতমদন্ হুতভুঙ্মুখেন ।
যদ্ব্ৰাহ্মণস্য মুখতশ্চৰতোঽনুঘাসং
তুষ্টস্য ময্যৱহিতৈৰ্নিজকৰ্মপাকৈঃ ॥ ৮ ॥
যেষাং বিভৰ্ম্যহমখণ্ডৱিকুণ্ঠযোগ-
মাযাৱিভূতিৰমলাঙ্ঘ্ৰি ৰজঃ কিৰীটৈঃ ।
ৱিপ্ৰাংস্তু কো ন ৱিষহেত যদৰ্হণাম্ভঃ
সদ্যঃ পুনাতি সহচন্দ্ৰললামলোকান্ ॥ ৯ ॥
মাযাৱিভূতিৰমলাঙ্ঘ্ৰি ৰজঃ কিৰীটৈঃ ।
ৱিপ্ৰাংস্তু কো ন ৱিষহেত যদৰ্হণাম্ভঃ
সদ্যঃ পুনাতি সহচন্দ্ৰললামলোকান্ ॥ ৯ ॥
যে মে তনূৰ্দ্ৱিজৱৰান্দুহতীৰ্মদীযা
ভূতান্যলব্ধশৰণানি চ ভেদবুদ্ধ্যা ।
দ্ৰক্ষ্যন্ত্যঘক্ষতদৃশো হ্যহিমন্যৱস্তান্
গৃধ্ৰা ৰুষা মম কুষন্ত্যধিদণ্ডনেতুঃ ॥ ১০ ॥
ভূতান্যলব্ধশৰণানি চ ভেদবুদ্ধ্যা ।
দ্ৰক্ষ্যন্ত্যঘক্ষতদৃশো হ্যহিমন্যৱস্তান্
গৃধ্ৰা ৰুষা মম কুষন্ত্যধিদণ্ডনেতুঃ ॥ ১০ ॥
যে ব্ৰাহ্মণান্মযি ধিযা ক্ষিপতোঽৰ্চযন্ত-
স্তুষ্যদ্ধৃদঃ স্মিতসুধোক্ষিতপদ্মৱক্ত্ৰাঃ ।
ৱাণ্যানুৰাগকলযাত্মজৱদ্ গৃণন্তঃ
সম্বোধযন্ত্যহমিৱাহমুপাহৃতস্তৈঃ ॥ ১১ ॥
স্তুষ্যদ্ধৃদঃ স্মিতসুধোক্ষিতপদ্মৱক্ত্ৰাঃ ।
ৱাণ্যানুৰাগকলযাত্মজৱদ্ গৃণন্তঃ
সম্বোধযন্ত্যহমিৱাহমুপাহৃতস্তৈঃ ॥ ১১ ॥
তন্মে স্ৱভৰ্তুৰৱসাযমলক্ষমাণৌ
যুষ্মদ্ৱযতিক্ৰমগতিং প্ৰতিপদ্য সদ্যঃ ।
ভূযো মমান্তিকমিতাং তদনুগ্ৰহো মে
যত্কল্পতামচিৰতো ভৃতযোৰ্ৱিৱাসঃ ॥ ১২ ॥
যুষ্মদ্ৱযতিক্ৰমগতিং প্ৰতিপদ্য সদ্যঃ ।
ভূযো মমান্তিকমিতাং তদনুগ্ৰহো মে
যত্কল্পতামচিৰতো ভৃতযোৰ্ৱিৱাসঃ ॥ ১২ ॥
বহ্মোৱাচ
অথ তস্যোশতীং দেৱীমৃষিকুল্যাং সৰস্ৱতীম্ ।
নাস্ৱাদ্য মন্যুদষ্টানাং তেষামাত্মাপ্যতৃপ্যত ॥ ১৩ ॥
অথ তস্যোশতীং দেৱীমৃষিকুল্যাং সৰস্ৱতীম্ ।
নাস্ৱাদ্য মন্যুদষ্টানাং তেষামাত্মাপ্যতৃপ্যত ॥ ১৩ ॥
সতীং ৱ্যাদায শৃণ্ৱন্তো লঘ্ৱীং গুৰ্ৱৰ্থগহ্ৱৰাম্ ।
ৱিগাহ্যাগাধগম্ভীৰাং ন ৱিদুস্তচ্চিকীৰ্ষিতম্ ॥ ১৪ ॥
ৱিগাহ্যাগাধগম্ভীৰাং ন ৱিদুস্তচ্চিকীৰ্ষিতম্ ॥ ১৪ ॥
তে যোগমাযযাৰব্ধপাৰমেষ্ঠ্যমহোদযম্ ।
প্ৰোচুঃ প্ৰাঞ্জলযো ৱিপ্ৰাঃ প্ৰহৃষ্টাঃ ক্ষুভিতত্ৱচঃ ॥ ১৫ ॥
প্ৰোচুঃ প্ৰাঞ্জলযো ৱিপ্ৰাঃ প্ৰহৃষ্টাঃ ক্ষুভিতত্ৱচঃ ॥ ১৫ ॥
ঋষয ঊচুঃ
ন ৱযং ভগৱন্ ৱিদ্মস্তৱ দেৱ চিকীৰ্ষিতম্ ।
কৃতো মেঽনুগ্ৰহশ্চেতি যদধ্যক্ষঃ প্ৰভাষসে ॥ ১৬ ॥
ন ৱযং ভগৱন্ ৱিদ্মস্তৱ দেৱ চিকীৰ্ষিতম্ ।
কৃতো মেঽনুগ্ৰহশ্চেতি যদধ্যক্ষঃ প্ৰভাষসে ॥ ১৬ ॥
ব্ৰহ্মণ্যস্য পৰং দৈৱং ব্ৰাহ্মণাঃ কিল তে প্ৰভো ।
ৱিপ্ৰাণাং দেৱদেৱানাং ভগৱানাত্মদৈৱতম্ ॥ ১৭ ॥
ৱিপ্ৰাণাং দেৱদেৱানাং ভগৱানাত্মদৈৱতম্ ॥ ১৭ ॥
ত্ৱত্তঃ সনাতনো ধৰ্মো ৰক্ষ্যতে তনুভিস্তৱ ।
ধৰ্মস্য পৰমো গুহ্যো নিৰ্ৱিকাৰো ভৱান্মতঃ ॥ ১৮ ॥
ধৰ্মস্য পৰমো গুহ্যো নিৰ্ৱিকাৰো ভৱান্মতঃ ॥ ১৮ ॥
তৰন্তি হ্যঞ্জসা মৃত্যুং নিৱৃত্তা যদনুগ্ৰহাত্ ।
যোগিনঃ স ভৱান্ কিংস্ৱিদনুগৃহ্যেত যত্পৰৈঃ ॥ ১৯ ॥
যোগিনঃ স ভৱান্ কিংস্ৱিদনুগৃহ্যেত যত্পৰৈঃ ॥ ১৯ ॥
যং ৱৈ ৱিভূতিৰুপযাত্যনুৱেলমন্যৈ-
ৰৰ্থাৰ্থিভিঃ স্ৱশিৰসা ধৃতপাদৰেণুঃ ।
ধন্যাৰ্পিতাঙ্ঘ্ৰিতুলসীনৱদামধাম্নো
লোকং মধুৱ্ৰতপতেৰিৱ কামযানা ॥ ২০ ॥
ৰৰ্থাৰ্থিভিঃ স্ৱশিৰসা ধৃতপাদৰেণুঃ ।
ধন্যাৰ্পিতাঙ্ঘ্ৰিতুলসীনৱদামধাম্নো
লোকং মধুৱ্ৰতপতেৰিৱ কামযানা ॥ ২০ ॥
যস্তাং ৱিৱিক্তচৰিতৈৰনুৱৰ্তমানাং
নাত্যাদ্ৰিযত্পৰমভাগৱতপ্ৰসঙ্গঃ ।
স ত্ৱং দ্ৱিজানুপথপুণ্যৰজঃ পুনীতঃ
শ্ৰীৱত্সলক্ষ্ম কিমগা ভগভাজনস্ত্ৱম্ ॥ ২১ ॥
নাত্যাদ্ৰিযত্পৰমভাগৱতপ্ৰসঙ্গঃ ।
স ত্ৱং দ্ৱিজানুপথপুণ্যৰজঃ পুনীতঃ
শ্ৰীৱত্সলক্ষ্ম কিমগা ভগভাজনস্ত্ৱম্ ॥ ২১ ॥
ধৰ্মস্য তে ভগৱতস্ত্ৰিযুগ ত্ৰিভিঃ স্ৱৈঃ
পদ্ভিশ্চৰাচৰমিদং দ্ৱিজদেৱতাৰ্থম্ ।
নূনং ভৃতং তদভিঘাতি ৰজস্তমশ্চ
সত্ত্ৱেন নো ৱৰদযা তনুৱা নিৰস্য ॥ ২২ ॥
পদ্ভিশ্চৰাচৰমিদং দ্ৱিজদেৱতাৰ্থম্ ।
নূনং ভৃতং তদভিঘাতি ৰজস্তমশ্চ
সত্ত্ৱেন নো ৱৰদযা তনুৱা নিৰস্য ॥ ২২ ॥
ন ত্ৱং দ্ৱিজোত্তমকুলং যদিহাত্মগোপং
গোপ্তা ৱৃষঃ স্ৱৰ্হণেন সসূনৃতেন ।
তৰ্হ্যেৱ নঙ্ক্ষ্যতি শিৱস্তৱ দেৱ পন্থা
লোকোঽগ্ৰহীষ্যদৃষভস্য হিতত্প্ৰমাণম্ ॥ ২৩ ॥
গোপ্তা ৱৃষঃ স্ৱৰ্হণেন সসূনৃতেন ।
তৰ্হ্যেৱ নঙ্ক্ষ্যতি শিৱস্তৱ দেৱ পন্থা
লোকোঽগ্ৰহীষ্যদৃষভস্য হিতত্প্ৰমাণম্ ॥ ২৩ ॥
তত্তেঽনভীষ্টমিৱ সত্ত্ৱনিধেৰ্ৱিধিত্সোঃ
ক্ষেমং জনায নিজশক্তিভিৰুদ্ধৃতাৰেঃ ।
নৈতাৱতা ত্ৰ্যধিপতেৰ্বত ৱিশ্ৱভৰ্তু-
স্তেজঃ ক্ষতং ত্ৱৱনতস্য স তে ৱিনোদঃ ॥ ২৪ ॥
ক্ষেমং জনায নিজশক্তিভিৰুদ্ধৃতাৰেঃ ।
নৈতাৱতা ত্ৰ্যধিপতেৰ্বত ৱিশ্ৱভৰ্তু-
স্তেজঃ ক্ষতং ত্ৱৱনতস্য স তে ৱিনোদঃ ॥ ২৪ ॥
যং ৱানযোৰ্দমমধীশ ভৱান্ ৱিধত্তে
ৱৃত্তিং নু ৱা তদনুমন্মহি নিৰ্ৱ্যলীকম্ ।
অস্মাসু ৱা য উচিতো ধ্ৰিযতাং স দণ্ডো
যেঽনাগসৌ ৱযমযুঙ্ক্ষ্মহি কিল্বিষেণ ॥ ২৫ ॥
ৱৃত্তিং নু ৱা তদনুমন্মহি নিৰ্ৱ্যলীকম্ ।
অস্মাসু ৱা য উচিতো ধ্ৰিযতাং স দণ্ডো
যেঽনাগসৌ ৱযমযুঙ্ক্ষ্মহি কিল্বিষেণ ॥ ২৫ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
এতৌ সুৰেতৰগতিং প্ৰতিপদ্য সদ্যঃ
সংৰম্ভসম্ভৃতসমাধ্যনুবদ্ধযোগৌ ।
ভূযঃ সকাশমুপযাস্যত আশু যো ৱঃ
শাপো মযৈৱ নিমিতস্তদৱেত ৱিপ্ৰাঃ ॥ ২৬ ॥
এতৌ সুৰেতৰগতিং প্ৰতিপদ্য সদ্যঃ
সংৰম্ভসম্ভৃতসমাধ্যনুবদ্ধযোগৌ ।
ভূযঃ সকাশমুপযাস্যত আশু যো ৱঃ
শাপো মযৈৱ নিমিতস্তদৱেত ৱিপ্ৰাঃ ॥ ২৬ ॥
ব্ৰহ্মোৱাচ
অথ তে মুনযো দৃষ্ট্ৱা নযনানন্দভাজনম্ ।
ৱৈকুণ্ঠং তদধিষ্ঠানং ৱিকুণ্ঠং চ স্ৱযংপ্ৰভম্ ॥ ২৭ ॥
অথ তে মুনযো দৃষ্ট্ৱা নযনানন্দভাজনম্ ।
ৱৈকুণ্ঠং তদধিষ্ঠানং ৱিকুণ্ঠং চ স্ৱযংপ্ৰভম্ ॥ ২৭ ॥
ভগৱন্তং পৰিক্ৰম্য প্ৰণিপত্যানুমান্য চ ।
প্ৰতিজগ্মুঃ প্ৰমুদিতাঃ শংসন্তো ৱৈষ্ণৱীং শ্ৰিযম্ ॥ ২৮ ॥
প্ৰতিজগ্মুঃ প্ৰমুদিতাঃ শংসন্তো ৱৈষ্ণৱীং শ্ৰিযম্ ॥ ২৮ ॥
ভগৱাননুগাৱাহ যাতং মা ভৈষ্টমস্তু শম্ ।
ব্ৰহ্মতেজঃ সমৰ্থোঽপি হন্তুং নেচ্ছে মতং তু মে ॥ ২৯ ॥
ব্ৰহ্মতেজঃ সমৰ্থোঽপি হন্তুং নেচ্ছে মতং তু মে ॥ ২৯ ॥
এতত্পুৰৈৱ নিৰ্দিষ্টং ৰমযা ক্ৰুদ্ধযা যদা ।
পুৰাপৱাৰিতা দ্ৱাৰি ৱিশন্তী ময্যুপাৰতে ॥ ৩০ ॥
পুৰাপৱাৰিতা দ্ৱাৰি ৱিশন্তী ময্যুপাৰতে ॥ ৩০ ॥
মযি সংৰম্ভযোগেন নিস্তীৰ্য ব্ৰহ্মহেলনম্ ।
প্ৰত্যেষ্যতং নিকাশং মে কালেনাল্পীযসা পুনঃ ॥ ৩১ ॥
প্ৰত্যেষ্যতং নিকাশং মে কালেনাল্পীযসা পুনঃ ॥ ৩১ ॥
দ্ৱাঃস্থাৱাদিশ্য ভগৱান্ ৱিমানশ্ৰেণিভূষণম্ ।
সৰ্ৱাতিশযযা লক্ষ্ম্যা জুষ্টং স্ৱং ধিষ্ণ্যমাৱিশত্ ॥ ৩২ ॥
সৰ্ৱাতিশযযা লক্ষ্ম্যা জুষ্টং স্ৱং ধিষ্ণ্যমাৱিশত্ ॥ ৩২ ॥
তৌ তু গীৰ্ৱাণঋষভৌ দুস্তৰাদ্ধৰিলোকতঃ ।
হতশ্ৰিযৌ ব্ৰহ্মশাপাদভূতাং ৱিগতস্মযৌ ॥ ৩৩ ॥
হতশ্ৰিযৌ ব্ৰহ্মশাপাদভূতাং ৱিগতস্মযৌ ॥ ৩৩ ॥
তদা ৱিকুণ্ঠধিষণাত্তযোৰ্নিপতমানযোঃ ।
হাহাকাৰো মহানাসীদ্ৱিমানাগ্ৰ্যেষু পুত্ৰকাঃ ॥ ৩৪ ॥
হাহাকাৰো মহানাসীদ্ৱিমানাগ্ৰ্যেষু পুত্ৰকাঃ ॥ ৩৪ ॥
তাৱেৱ হ্যধুনা প্ৰাপ্তৌ পাৰ্ষদপ্ৰৱৰৌ হৰেঃ ।
দিতেৰ্জঠৰনিৰ্ৱিষ্টং কাশ্যপং তেজ উল্বণম্ ॥ ৩৫ ॥
দিতেৰ্জঠৰনিৰ্ৱিষ্টং কাশ্যপং তেজ উল্বণম্ ॥ ৩৫ ॥
তযোৰসুৰযোৰদ্য তেজসা যমযোৰ্হি ৱঃ ।
আক্ষিপ্তং তেজ এতৰ্হি ভগৱাংস্তদ্ৱিধিত্সতি ॥ ৩৬ ॥
আক্ষিপ্তং তেজ এতৰ্হি ভগৱাংস্তদ্ৱিধিত্সতি ॥ ৩৬ ॥
ৱিশ্ৱস্য যঃ স্থিতিলযোদ্ভৱহেতুৰাদ্যো
যোগেশ্ৱৰৈৰপি দুৰত্যযযোগমাযঃ ।
ক্ষেমং ৱিধাস্যতি স নো ভগৱাংস্ত্ৰ্যধীশ-
স্তত্ৰাস্মদীযৱিমৃশেন কিযানিহাৰ্থঃ ॥ ৩৭ ॥
যোগেশ্ৱৰৈৰপি দুৰত্যযযোগমাযঃ ।
ক্ষেমং ৱিধাস্যতি স নো ভগৱাংস্ত্ৰ্যধীশ-
স্তত্ৰাস্মদীযৱিমৃশেন কিযানিহাৰ্থঃ ॥ ৩৭ ॥