মৈত্ৰেয উৱাচ
অৱধাৰ্য ৱিৰিঞ্চস্য নিৰ্ৱ্যলীকামৃতং ৱচঃ ।
প্ৰহস্য প্ৰেমগৰ্ভেণ তদপাঙ্গেন সোঽগ্ৰহীত্ ॥ ১ ॥
অৱধাৰ্য ৱিৰিঞ্চস্য নিৰ্ৱ্যলীকামৃতং ৱচঃ ।
প্ৰহস্য প্ৰেমগৰ্ভেণ তদপাঙ্গেন সোঽগ্ৰহীত্ ॥ ১ ॥
ততঃ সপত্নং মুখতশ্চৰন্তমকুতোভযম্ ।
জঘানোত্পত্য গদযা হনাৱসুৰমক্ষজঃ ॥ ২ ॥
জঘানোত্পত্য গদযা হনাৱসুৰমক্ষজঃ ॥ ২ ॥
সা হতা তেন গদযা ৱিহতা ভগৱত্কৰাত্ ।
ৱিঘূৰ্ণিতাপতদ্ৰেজে তদদ্ভুতমিৱাভৱত্ ॥ ৩ ॥
ৱিঘূৰ্ণিতাপতদ্ৰেজে তদদ্ভুতমিৱাভৱত্ ॥ ৩ ॥
স তদা লব্ধতীৰ্থোঽপি ন ববাধে নিৰাযুধম্ ।
মানযন্ স মৃধে ধৰ্মং ৱিষ্ৱক্সেনং প্ৰকোপযন্ ॥ ৪ ॥
মানযন্ স মৃধে ধৰ্মং ৱিষ্ৱক্সেনং প্ৰকোপযন্ ॥ ৪ ॥
গদাযামপৱিদ্ধাযাং হাহাকাৰে ৱিনিৰ্গতে ।
মানযামাস তদ্ধৰ্মং সুনাভং চাস্মৰদ্ৱিভুঃ ॥ ৫ ॥
মানযামাস তদ্ধৰ্মং সুনাভং চাস্মৰদ্ৱিভুঃ ॥ ৫ ॥
তং ৱ্যগ্ৰচক্ৰং দিতিপুত্ৰাধমেন
স্ৱপাৰ্ষদমুখ্যেন ৱিষজ্জমানম্ ।
চিত্ৰা ৱাচোঽতদ্ৱিদাং খেচৰাণাং
তত্ৰ স্মাসন্ স্ৱস্তি তেঽমুং জহীতি ॥ ৬ ॥
স্ৱপাৰ্ষদমুখ্যেন ৱিষজ্জমানম্ ।
চিত্ৰা ৱাচোঽতদ্ৱিদাং খেচৰাণাং
তত্ৰ স্মাসন্ স্ৱস্তি তেঽমুং জহীতি ॥ ৬ ॥
স তং নিশাম্যাত্তৰথাঙ্গমগ্ৰতো
ৱ্যৱস্থিতং পদ্মপলাশলোচনম্ ।
ৱিলোক্য চামৰ্ষপৰিপ্লুতেন্দ্ৰিযো
ৰুষা স্ৱদন্তচ্ছদমাদশচ্ছ্ৱসন্ ॥ ৭ ॥
ৱ্যৱস্থিতং পদ্মপলাশলোচনম্ ।
ৱিলোক্য চামৰ্ষপৰিপ্লুতেন্দ্ৰিযো
ৰুষা স্ৱদন্তচ্ছদমাদশচ্ছ্ৱসন্ ॥ ৭ ॥
কৰালদংষ্ট্ৰশ্চক্ষুৰ্ভ্যাং সঞ্চক্ষাণো দহন্নিৱ ।
অভিপ্লুত্য স্ৱগদযা হতোঽসীত্যাহনদ্ধৰিম্ ॥ ৮ ॥
অভিপ্লুত্য স্ৱগদযা হতোঽসীত্যাহনদ্ধৰিম্ ॥ ৮ ॥
পদা সৱ্যেন তাং সাধো ভগৱান্ যজ্ঞসূকৰঃ ।
লীলযা মিষতঃ শত্ৰোঃ প্ৰাহৰদ্ৱাতৰংহসম্ ॥ ৯ ॥
লীলযা মিষতঃ শত্ৰোঃ প্ৰাহৰদ্ৱাতৰংহসম্ ॥ ৯ ॥
আহ চাযুধমাধত্স্ৱ ঘটস্ৱ ত্ৱং
জিগীষসি ।
ইত্যুক্তঃস তদা ভূযস্তাডযন্ ৱ্যনদদ্ ভৃশম্ ॥ ১০ ॥
জিগীষসি ।
ইত্যুক্তঃস তদা ভূযস্তাডযন্ ৱ্যনদদ্ ভৃশম্ ॥ ১০ ॥
তাং স আপততীং ৱীক্ষ্য ভগৱান্
সমৱস্থিতঃ ।
জগ্ৰাহ লীলযা প্ৰাপ্তাং গৰুত্মানিৱ পন্নগীম্ ॥ ১১ ॥
সমৱস্থিতঃ ।
জগ্ৰাহ লীলযা প্ৰাপ্তাং গৰুত্মানিৱ পন্নগীম্ ॥ ১১ ॥
স্ৱপৌৰুষে প্ৰতিহতে হতমানো
মহাসুৰঃ ।
নৈচ্ছদ্গদাং দীযমানাং হৰিণা ৱিগতপ্ৰভঃ ॥ ১২ ॥
মহাসুৰঃ ।
নৈচ্ছদ্গদাং দীযমানাং হৰিণা ৱিগতপ্ৰভঃ ॥ ১২ ॥
জগ্ৰাহ ত্ৰিশিখং শূলং জ্ৱলজ্জ্ৱলনলোলুপম্ ।
যজ্ঞায ধৃতৰূপায ৱিপ্ৰাযাভিচৰন্ যথা ॥ ১৩ ॥
যজ্ঞায ধৃতৰূপায ৱিপ্ৰাযাভিচৰন্ যথা ॥ ১৩ ॥
তদোজসা দৈত্যমহাভটাৰ্পিতং
চকাসদন্তঃখ উদীৰ্ণদীধিতি ।
চক্ৰেণ চিচ্ছেদ নিশাতনেমিনা
হৰিৰ্যথা তাৰ্ক্ষ্যপতত্ৰমুজ্ঝিতম্ ॥ ১৪ ॥
চকাসদন্তঃখ উদীৰ্ণদীধিতি ।
চক্ৰেণ চিচ্ছেদ নিশাতনেমিনা
হৰিৰ্যথা তাৰ্ক্ষ্যপতত্ৰমুজ্ঝিতম্ ॥ ১৪ ॥
ৱৃক্ণে স্ৱশূলে বহুধাৰিণা হৰেঃ
প্ৰত্যেত্য ৱিস্তীৰ্ণমুৰো ৱিভূতিমত্ ।
প্ৰৱৃদ্ধৰোষঃ স কঠোৰমুষ্টিনা
নদন্ প্ৰহৃত্যান্তৰধীযতাসুৰঃ ॥ ১৫ ॥
প্ৰত্যেত্য ৱিস্তীৰ্ণমুৰো ৱিভূতিমত্ ।
প্ৰৱৃদ্ধৰোষঃ স কঠোৰমুষ্টিনা
নদন্ প্ৰহৃত্যান্তৰধীযতাসুৰঃ ॥ ১৫ ॥
তেনেত্থমাহতঃ ক্ষত্তৰ্ভগৱানাদিসূকৰঃ ।
নাকম্পত মনাক্ ক্ৱাপি স্ৰজা হত ইৱ দ্ৱিপঃ ॥ ১৬ ॥
নাকম্পত মনাক্ ক্ৱাপি স্ৰজা হত ইৱ দ্ৱিপঃ ॥ ১৬ ॥
অথোৰুধাসৃজন্মাযাং যোগমাযেশ্ৱৰে হৰৌ ।
যাং ৱিলোক্য প্ৰজাস্ত্ৰস্তা মেনিৰেঽস্যোপসংযমম্ ॥ ১৭ ॥
যাং ৱিলোক্য প্ৰজাস্ত্ৰস্তা মেনিৰেঽস্যোপসংযমম্ ॥ ১৭ ॥
প্ৰৱৱুৰ্ৱাযৱশ্চণ্ডাস্তমঃ পাংসৱমৈৰযন্ ।
দিগ্ভ্যো নিপেতুৰ্গ্ৰাৱাণঃ ক্ষেপণৈঃ প্ৰহিতা ইৱ ॥ ১৮ ॥
দিগ্ভ্যো নিপেতুৰ্গ্ৰাৱাণঃ ক্ষেপণৈঃ প্ৰহিতা ইৱ ॥ ১৮ ॥
দ্যৌৰ্নষ্টভগণাভ্ৰৌঘৈঃ সৱিদ্যুত্স্তনযিত্নুভিঃ ।
ৱৰ্ষদ্ভিঃ পূযকেশাসৃগ্ৱিণ্মূত্ৰাস্থীনি চাসকৃত্ ॥ ১৯ ॥
ৱৰ্ষদ্ভিঃ পূযকেশাসৃগ্ৱিণ্মূত্ৰাস্থীনি চাসকৃত্ ॥ ১৯ ॥
গিৰযঃ প্ৰত্যদৃশ্যন্ত নানাযুধমুচোঽনঘ ।
দিগ্ৱাসসো যাতুধান্যঃ শূলিন্যো মুক্তমূৰ্ধজাঃ ॥ ২০ ॥
দিগ্ৱাসসো যাতুধান্যঃ শূলিন্যো মুক্তমূৰ্ধজাঃ ॥ ২০ ॥
বহুভিৰ্যক্ষৰক্ষোভিঃ পত্ত্যশ্ৱৰথকুঞ্জৰৈঃ ।
আততাযিভিৰুত্সৃষ্টা হিংস্ৰা ৱাচোঽতিৱৈশসাঃ ॥ ২১ ॥
আততাযিভিৰুত্সৃষ্টা হিংস্ৰা ৱাচোঽতিৱৈশসাঃ ॥ ২১ ॥
প্ৰাদুষ্কৃতানাং মাযানামাসুৰীণাং ৱিনাশযত্ ।
সুদৰ্শনাস্ত্ৰং ভগৱান্ প্ৰাযুঙ্ক্ত দযিতং ত্ৰিপাত্ ॥ ২২ ॥
সুদৰ্শনাস্ত্ৰং ভগৱান্ প্ৰাযুঙ্ক্ত দযিতং ত্ৰিপাত্ ॥ ২২ ॥
তদা দিতেঃ সমভৱত্সহসা হৃদি ৱেপথুঃ ।
স্মৰন্ত্যা ভৰ্তুৰাদেশং স্তনাচ্চাসৃক্ প্ৰসুস্ৰুৱে ॥ ২৩ ॥
স্মৰন্ত্যা ভৰ্তুৰাদেশং স্তনাচ্চাসৃক্ প্ৰসুস্ৰুৱে ॥ ২৩ ॥
ৱিনষ্টাসু স্ৱমাযাসু ভূযশ্চাৱ্ৰজ্য কেশৱম্ ।
ৰুষোপগূহমানোঽমুং দদৃশেঽৱস্থিতং বহিঃ ॥ ২৪ ॥
ৰুষোপগূহমানোঽমুং দদৃশেঽৱস্থিতং বহিঃ ॥ ২৪ ॥
তং মুষ্টিভিৰ্ৱিনিঘ্নন্তং ৱজ্ৰসাৰৈৰধোক্ষজঃ ।
কৰেণ কৰ্ণমূলেঽহন্ যথা ত্ৱাষ্ট্ৰং মৰুত্পতিঃ ॥ ২৫ ॥
কৰেণ কৰ্ণমূলেঽহন্ যথা ত্ৱাষ্ট্ৰং মৰুত্পতিঃ ॥ ২৫ ॥
স আহতো ৱিশ্ৱজিতা হ্যৱজ্ঞযা
পৰিভ্ৰমদ্গাত্ৰ উদস্তলোচনঃ ।
ৱিশীৰ্ণবাহ্ৱঙ্ঘ্ৰিশিৰোৰুহোঽপতদ্
যথা নগেন্দ্ৰো লুলিতো নভস্ৱতা ॥ ২৬ ॥
পৰিভ্ৰমদ্গাত্ৰ উদস্তলোচনঃ ।
ৱিশীৰ্ণবাহ্ৱঙ্ঘ্ৰিশিৰোৰুহোঽপতদ্
যথা নগেন্দ্ৰো লুলিতো নভস্ৱতা ॥ ২৬ ॥
ক্ষিতৌ শযানং তমকুণ্ঠৱৰ্চসং
কৰালদংষ্ট্ৰং পৰিদষ্টদচ্ছদম্ ।
অজাদযো ৱীক্ষ্য শশংসুৰাগতা
অহো ইমাং কো নু লভেত সংস্থিতিম্ ॥ ২৭ ॥
কৰালদংষ্ট্ৰং পৰিদষ্টদচ্ছদম্ ।
অজাদযো ৱীক্ষ্য শশংসুৰাগতা
অহো ইমাং কো নু লভেত সংস্থিতিম্ ॥ ২৭ ॥
যং যোগিনো যোগসমাধিনা ৰহো
ধ্যাযন্তি লিঙ্গাদসতো মুমুক্ষযা ।
তস্যৈষ দৈত্যঋষভঃ পদাহতো
মুখং প্ৰপশ্যংস্তনুমুত্সসৰ্জ হ ॥ ২৮ ॥
ধ্যাযন্তি লিঙ্গাদসতো মুমুক্ষযা ।
তস্যৈষ দৈত্যঋষভঃ পদাহতো
মুখং প্ৰপশ্যংস্তনুমুত্সসৰ্জ হ ॥ ২৮ ॥
এতৌ তৌ পাৰ্ষদাৱস্য শাপাদ্যাতাৱসদ্গতিম্ ।
পুনঃ কতিপযৈঃ স্থানং প্ৰপত্স্যেতে হ জন্মভিঃ ॥ ২৯ ॥
পুনঃ কতিপযৈঃ স্থানং প্ৰপত্স্যেতে হ জন্মভিঃ ॥ ২৯ ॥
দেৱা ঊচুঃ
নমো নমস্তেঽখিলযজ্ঞতন্তৱে
স্থিতৌ গৃহীতামলসত্ত্ৱমূৰ্তযে ।
দিষ্টযা হতোঽযং জগতামৰুন্তুদ-
স্ত্ৱত্পাদভক্ত্যা ৱযমীশ নিৰ্ৱৃতাঃ ॥ ৩০ ॥
নমো নমস্তেঽখিলযজ্ঞতন্তৱে
স্থিতৌ গৃহীতামলসত্ত্ৱমূৰ্তযে ।
দিষ্টযা হতোঽযং জগতামৰুন্তুদ-
স্ত্ৱত্পাদভক্ত্যা ৱযমীশ নিৰ্ৱৃতাঃ ॥ ৩০ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
এৱং হিৰণ্যাক্ষমসহ্যৱিক্ৰমং
স সাদযিত্ৱা হৰিৰাদিসূকৰঃ ।
জগাম লোকং স্ৱমখণ্ডিতোত্সৱং
সমীডিতঃ পুষ্কৰৱিষ্টৰাদিভিঃ ॥ ৩১ ॥
এৱং হিৰণ্যাক্ষমসহ্যৱিক্ৰমং
স সাদযিত্ৱা হৰিৰাদিসূকৰঃ ।
জগাম লোকং স্ৱমখণ্ডিতোত্সৱং
সমীডিতঃ পুষ্কৰৱিষ্টৰাদিভিঃ ॥ ৩১ ॥
মযা যথানূক্তমৱাদি তে হৰেঃ
কৃতাৱতাৰস্য সুমিত্ৰ চেষ্টিতম্ ।
যথা হিৰণ্যাক্ষ উদাৰৱিক্ৰমো
মহামৃধে ক্ৰীডনৱন্নিৰাকৃতঃ ॥ ৩২ ॥
কৃতাৱতাৰস্য সুমিত্ৰ চেষ্টিতম্ ।
যথা হিৰণ্যাক্ষ উদাৰৱিক্ৰমো
মহামৃধে ক্ৰীডনৱন্নিৰাকৃতঃ ॥ ৩২ ॥
সূত উৱাচ
ইতি কৌষাৰৱাখ্যাতামাশ্ৰুত্য ভগৱত্কথাম্ ।
ক্ষত্তানন্দং পৰং লেভে মহাভাগৱতো দ্ৱিজ ॥ ৩৩ ॥
ইতি কৌষাৰৱাখ্যাতামাশ্ৰুত্য ভগৱত্কথাম্ ।
ক্ষত্তানন্দং পৰং লেভে মহাভাগৱতো দ্ৱিজ ॥ ৩৩ ॥
অন্যেষাং পুণ্যশ্লোকানামুদ্দামযশসাং
সতাম্ ।
উপশ্ৰুত্য ভৱেন্মোদঃ শ্ৰীৱত্সাঙ্কস্য কিং পুনঃ ॥ ৩৪ ॥
সতাম্ ।
উপশ্ৰুত্য ভৱেন্মোদঃ শ্ৰীৱত্সাঙ্কস্য কিং পুনঃ ॥ ৩৪ ॥
যো গজেন্দ্ৰ ঝষগ্ৰস্তং ধ্যাযন্তং
চৰণাম্বুজম্ । ক্ৰোশন্তীনাং কৰেণূনাং কৃচ্ছ্ৰতোঽমোচযদ্ দ্ৰুতম্ ॥ ৩৫ ॥
চৰণাম্বুজম্ । ক্ৰোশন্তীনাং কৰেণূনাং কৃচ্ছ্ৰতোঽমোচযদ্ দ্ৰুতম্ ॥ ৩৫ ॥
তং
সুখাৰাধ্যমৃজুভিৰনন্যশৰণৈৰ্নৃভিঃ ।
কৃতজ্ঞঃ কো ন সেৱেত
দুৰাৰাধ্যমসাধুভিঃ ॥ ৩৬ ॥
সুখাৰাধ্যমৃজুভিৰনন্যশৰণৈৰ্নৃভিঃ ।
কৃতজ্ঞঃ কো ন সেৱেত
দুৰাৰাধ্যমসাধুভিঃ ॥ ৩৬ ॥
যো ৱৈ হিৰণ্যাক্ষৱধং
মহাদ্ভুতং
ৱিক্ৰীডিতং কাৰণসূকৰাত্মনঃ ।
শৃণোতি
গাযত্যনুমোদতেঽঞ্জসা
ৱিমুচ্যতে ব্ৰহ্মৱধাদপি দ্ৱিজাঃ ॥ ৩৭ ॥
মহাদ্ভুতং
ৱিক্ৰীডিতং কাৰণসূকৰাত্মনঃ ।
শৃণোতি
গাযত্যনুমোদতেঽঞ্জসা
ৱিমুচ্যতে ব্ৰহ্মৱধাদপি দ্ৱিজাঃ ॥ ৩৭ ॥
এতন্মহাপুণ্যমলং পৱিত্ৰং
ধন্যং যশস্যং পদমাযুৰাশিষাম্ ।
প্ৰাণেন্দ্ৰিযাণাং যুধি শৌৰ্যৱৰ্ধনং
নাৰাযণোঽন্তে গতিৰঙ্গ শৃণ্ৱতাম্ ॥ ৩৮ ॥
ধন্যং যশস্যং পদমাযুৰাশিষাম্ ।
প্ৰাণেন্দ্ৰিযাণাং যুধি শৌৰ্যৱৰ্ধনং
নাৰাযণোঽন্তে গতিৰঙ্গ শৃণ্ৱতাম্ ॥ ৩৮ ॥