મૈત્રેય ઉવાચ
પિતૃભ્યાં પ્રસ્થિતે સાધ્વી પતિમિઙ્ગિતકોવિદા ।
નિત્યં પર્યચરત્પ્રીત્યા ભવાનીવ ભવં પ્રભુમ્ ॥ ૧ ॥
પિતૃભ્યાં પ્રસ્થિતે સાધ્વી પતિમિઙ્ગિતકોવિદા ।
નિત્યં પર્યચરત્પ્રીત્યા ભવાનીવ ભવં પ્રભુમ્ ॥ ૧ ॥
વિશ્રમ્ભેણાત્મશૌચેન ગૌરવેણ દમેન ચ ।
શુશ્રૂષયા સૌહૃદેન વાચા મધુરયા ચ ભોઃ ॥ ૨ ॥
શુશ્રૂષયા સૌહૃદેન વાચા મધુરયા ચ ભોઃ ॥ ૨ ॥
વિસૃજ્ય કામં દમ્ભં ચ દ્વેષં લોભમઘં મદમ્ ।
અપ્રમત્તોદ્યતા નિત્યં તેજીયાંસમતોષયત્ ॥ ૩ ॥
અપ્રમત્તોદ્યતા નિત્યં તેજીયાંસમતોષયત્ ॥ ૩ ॥
સ વૈ દેવર્ષિવર્યસ્તાં માનવીં સમનુવ્રતામ્ ।
દૈવાદ્ગરીયસઃ પત્યુરાશાસાનાં મહાશિષઃ ॥ ૪ ॥
દૈવાદ્ગરીયસઃ પત્યુરાશાસાનાં મહાશિષઃ ॥ ૪ ॥
કાલેન ભૂયસા ક્ષામાં કર્શિતાં વ્રતચર્યયા ।
પ્રેમગદ્ગદયા વાચા પીડિતઃ કૃપયાબ્રવીત્ ॥ ૫ ॥
પ્રેમગદ્ગદયા વાચા પીડિતઃ કૃપયાબ્રવીત્ ॥ ૫ ॥
કર્દમ ઉવાચ
તુષ્ટોઽહમદ્ય તવ માનવિ માનદાયાઃ
શુશ્રૂષયા પરમયા પરયા ચ ભક્ત્યા ।
યો દેહિનામયમતીવ સુહૃત્સ દેહો
નાવેક્ષિતઃ સમુચિતઃ ક્ષપિતું મદર્થે ॥ ૬ ॥
તુષ્ટોઽહમદ્ય તવ માનવિ માનદાયાઃ
શુશ્રૂષયા પરમયા પરયા ચ ભક્ત્યા ।
યો દેહિનામયમતીવ સુહૃત્સ દેહો
નાવેક્ષિતઃ સમુચિતઃ ક્ષપિતું મદર્થે ॥ ૬ ॥
યે મે સ્વધર્મનિરતસ્ય તપઃસમાધિ-
વિદ્યાત્મયોગવિજિતા ભગવત્પ્રસાદાઃ ।
તાનેવ તે મદનુસેવનયાવરુદ્ધાન્
દૃષ્ટિં પ્રપશ્ય વિતરામ્યભયાનશોકાન્ ॥ ૭ ॥
વિદ્યાત્મયોગવિજિતા ભગવત્પ્રસાદાઃ ।
તાનેવ તે મદનુસેવનયાવરુદ્ધાન્
દૃષ્ટિં પ્રપશ્ય વિતરામ્યભયાનશોકાન્ ॥ ૭ ॥
અન્યે પુનર્ભગવતો ભ્રુવ ઉદ્વિજૃમ્ભ-
વિભ્રંશિતાર્થરચનાઃ કિમુરુક્રમસ્ય ।
સિદ્ધાસિ ભુઙ્ક્ષ્વ વિભવાન્નિજધર્મદોહાન્
દિવ્યાન્નરૈર્દુરધિગાન્નૃપવિક્રિયાભિઃ ॥ ૮ ॥
વિભ્રંશિતાર્થરચનાઃ કિમુરુક્રમસ્ય ।
સિદ્ધાસિ ભુઙ્ક્ષ્વ વિભવાન્નિજધર્મદોહાન્
દિવ્યાન્નરૈર્દુરધિગાન્નૃપવિક્રિયાભિઃ ॥ ૮ ॥
એવં બ્રુવાણમબલાખિલયોગમાયા-
વિદ્યાવિચક્ષણમવેક્ષ્ય ગતાધિરાસીત્ ।
સમ્પ્રશ્રયપ્રણયવિહ્વલયા ગિરેષદ્-
વ્રીડાવલોકવિલસદ્ધસિતાનનાહ ॥ ૯ ॥
વિદ્યાવિચક્ષણમવેક્ષ્ય ગતાધિરાસીત્ ।
સમ્પ્રશ્રયપ્રણયવિહ્વલયા ગિરેષદ્-
વ્રીડાવલોકવિલસદ્ધસિતાનનાહ ॥ ૯ ॥
દેવહૂતિરુવાચ
રાદ્ધં બત દ્વિજવૃષૈતદમોઘયોગ-
માયાધિપે ત્વયિ વિભો તદવૈમિ ભર્તઃ ।
યસ્તેઽભ્યધાયિ સમયઃ સકૃદઙ્ગસઙ્ગો
ભૂયાદ્ગરીયસિ ગુણઃ પ્રસવઃ સતીનામ્ ॥ ૧૦ ॥
રાદ્ધં બત દ્વિજવૃષૈતદમોઘયોગ-
માયાધિપે ત્વયિ વિભો તદવૈમિ ભર્તઃ ।
યસ્તેઽભ્યધાયિ સમયઃ સકૃદઙ્ગસઙ્ગો
ભૂયાદ્ગરીયસિ ગુણઃ પ્રસવઃ સતીનામ્ ॥ ૧૦ ॥
તત્રેતિકૃત્યમુપશિક્ષ યથોપદેશં
યેનૈષ મે કર્શિતોઽતિરિરંસયાત્મા ।
સિદ્ધ્યેત તે કૃતમનોભવધર્ષિતાયા
દીનસ્તદીશ ભવનં સદૃશં વિચક્ષ્વ ॥ ૧૧ ॥
યેનૈષ મે કર્શિતોઽતિરિરંસયાત્મા ।
સિદ્ધ્યેત તે કૃતમનોભવધર્ષિતાયા
દીનસ્તદીશ ભવનં સદૃશં વિચક્ષ્વ ॥ ૧૧ ॥
મૈત્રેય ઉવાચ
પ્રિયાયાઃ પ્રિયમન્વિચ્છન્ કર્દમો યોગમાસ્થિતઃ ।
વિમાનં કામગં ક્ષત્તસ્તર્હ્યેવાવિરચીકરત્ ॥ ૧૨ ॥
પ્રિયાયાઃ પ્રિયમન્વિચ્છન્ કર્દમો યોગમાસ્થિતઃ ।
વિમાનં કામગં ક્ષત્તસ્તર્હ્યેવાવિરચીકરત્ ॥ ૧૨ ॥
સર્વકામદુઘં દિવ્યં સર્વરત્નસમન્વિતમ્ ।
સર્વર્દ્ધ્યુપચયોદર્કં મણિસ્તમ્ભૈરુપસ્કૃતમ્ ॥ ૧૩ ॥
સર્વર્દ્ધ્યુપચયોદર્કં મણિસ્તમ્ભૈરુપસ્કૃતમ્ ॥ ૧૩ ॥
દિવ્યોપકરણોપેતં સર્વકાલસુખાવહમ્ ।
પટ્ટિકાભિઃ પતાકાભિર્વિચિત્રાભિરલંકૃતમ્ ॥ ૧૪ ॥
પટ્ટિકાભિઃ પતાકાભિર્વિચિત્રાભિરલંકૃતમ્ ॥ ૧૪ ॥
સ્રગ્ભિર્વિચિત્રમાલ્યાભિર્મઞ્જુશિઞ્જત્ષડઙ્ઘ્રિભિઃ ।
દુકૂલક્ષૌમકૌશેયૈર્નાનાવસ્રૈર્વિરાજિતમ્ ॥ ૧૫ ॥
દુકૂલક્ષૌમકૌશેયૈર્નાનાવસ્રૈર્વિરાજિતમ્ ॥ ૧૫ ॥
ઉપર્યુપરિ વિન્યસ્તનિલયેષુ પૃથક્પૃથક્ ।
ક્ષિપ્તૈઃ કશિપુભિઃ કાન્તં પર્યઙ્કવ્યજનાસનૈઃ ॥ ૧૬ ॥
ક્ષિપ્તૈઃ કશિપુભિઃ કાન્તં પર્યઙ્કવ્યજનાસનૈઃ ॥ ૧૬ ॥
તત્ર તત્ર વિનિક્ષિપ્તનાનાશિલ્પોપશોભિતમ્ ।
મહામરકતસ્થલ્યા જુષ્ટં વિદ્રુમવેદિભિઃ ॥ ૧૭ ॥
મહામરકતસ્થલ્યા જુષ્ટં વિદ્રુમવેદિભિઃ ॥ ૧૭ ॥
દ્વાઃસુ વિદ્રુમદેહલ્યા ભાતં વજ્રકપાટવત્ ।
શિખરેષ્વિન્દ્રનીલેષુ હેમકુમ્ભૈરધિશ્રિતમ્ ॥ ૧૮ ॥
શિખરેષ્વિન્દ્રનીલેષુ હેમકુમ્ભૈરધિશ્રિતમ્ ॥ ૧૮ ॥
ચક્ષુષ્મત્પદ્મરાગાગ્ર્યૈર્વજ્રભિત્તિષુ નિર્મિતૈઃ ।
જુષ્ટં વિચિત્રવૈતાનૈર્મહાર્હૈર્હેમતોરણૈઃ ॥ ૧૯ ॥
જુષ્ટં વિચિત્રવૈતાનૈર્મહાર્હૈર્હેમતોરણૈઃ ॥ ૧૯ ॥
હંસપારાવતવ્રાતૈસ્તત્ર તત્ર નિકૂજિતમ્ ।
કૃત્રિમાન્ મન્યમાનૈઃ સ્વાનધિરુહ્યાધિરુહ્ય ચ ॥ ૨૦ ॥
કૃત્રિમાન્ મન્યમાનૈઃ સ્વાનધિરુહ્યાધિરુહ્ય ચ ॥ ૨૦ ॥
વિહારસ્થાનવિશ્રામસંવેશપ્રાઙ્ગણાજિરૈઃ ।
યથોપજોષં રચિતૈર્વિસ્માપનમિવાત્મનઃ ॥ ૨૧ ॥
યથોપજોષં રચિતૈર્વિસ્માપનમિવાત્મનઃ ॥ ૨૧ ॥
ઈદૃગ્ગૃહં તત્પશ્યન્તીં નાતિપ્રીતેન ચેતસા ।
સર્વભૂતાશયાભિજ્ઞઃ પ્રાવોચત્કર્દમઃ સ્વયમ્ ॥ ૨૨ ॥
સર્વભૂતાશયાભિજ્ઞઃ પ્રાવોચત્કર્દમઃ સ્વયમ્ ॥ ૨૨ ॥
નિમજ્જ્યાસ્મિન્ હૃદે ભીરુ વિમાનમિદમારુહ ।
ઇદં શુક્લકૃતં તીર્થમાશિષાં યાપકં નૃણામ્ ॥ ૨૩ ॥
ઇદં શુક્લકૃતં તીર્થમાશિષાં યાપકં નૃણામ્ ॥ ૨૩ ॥
સા તદ્ભર્તુઃ સમાદાય વચઃ કુવલયેક્ષણા ।
સરજં બિભ્રતી વાસો વેણીભૂતાંશ્ચ મૂર્ધજાન્ ॥ ૨૪ ॥
સરજં બિભ્રતી વાસો વેણીભૂતાંશ્ચ મૂર્ધજાન્ ॥ ૨૪ ॥
અઙ્ગં ચ મલપઙ્કેન સંછન્નં શબલસ્તનમ્ ।
આવિવેશ સરસ્વત્યાઃ સરઃ શિવજલાશયમ્ ॥ ૨૫ ॥
આવિવેશ સરસ્વત્યાઃ સરઃ શિવજલાશયમ્ ॥ ૨૫ ॥
સાન્તઃસરસિ વેશ્મસ્થાઃ શતાનિ દશ કન્યકાઃ ।
સર્વાઃ કિશોરવયસો દદર્શોત્પલગન્ધયઃ ॥ ૨૬ ॥
સર્વાઃ કિશોરવયસો દદર્શોત્પલગન્ધયઃ ॥ ૨૬ ॥
તાં દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય પ્રોચુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સ્ત્રિયઃ ।
વયં કર્મકરીસ્તુભ્યં શાધિ નઃ કરવામ કિમ્ ॥ ૨૭ ॥
વયં કર્મકરીસ્તુભ્યં શાધિ નઃ કરવામ કિમ્ ॥ ૨૭ ॥
સ્નાનેન તાં મહાર્હેણ સ્નાપયિત્વા મનસ્વિનીમ્ ।
દુકૂલે નિર્મલે નૂત્ને દદુરસ્યૈ ચ માનદાઃ ॥ ૨૮ ॥
દુકૂલે નિર્મલે નૂત્ને દદુરસ્યૈ ચ માનદાઃ ॥ ૨૮ ॥
ભૂષણાનિ પરાર્ધ્યાનિ વરીયાંસિ દ્યુમન્તિ ચ ।
અન્નં સર્વગુણોપેતં પાનં ચૈવામૃતાસવમ્ ॥ ૨૯ ॥
અન્નં સર્વગુણોપેતં પાનં ચૈવામૃતાસવમ્ ॥ ૨૯ ॥
અથાદર્શે સ્વમાત્માનં સ્રગ્વિણં વિરજામ્બરમ્ ।
વિરજં કૃતસ્વસ્ત્યયનં કન્યાભિર્બહુમાનિતમ્ ॥ ૩૦ ॥
વિરજં કૃતસ્વસ્ત્યયનં કન્યાભિર્બહુમાનિતમ્ ॥ ૩૦ ॥
સ્નાતં કૃતશિરઃસ્નાનં સર્વાભરણભૂષિતમ્ ।
નિષ્કગ્રીવં વલયિનં કૂજત્કાઞ્ચનનૂપુરમ્ ॥ ૩૧ ॥
નિષ્કગ્રીવં વલયિનં કૂજત્કાઞ્ચનનૂપુરમ્ ॥ ૩૧ ॥
શ્રોણ્યોરધ્યસ્તયા કાઞ્ચ્યા કાઞ્ચન્યા બહુરત્નયા ।
હારેણ ચ મહાર્હેણ રુચકેન ચ ભૂષિતમ્ ॥ ૩૨ ॥
હારેણ ચ મહાર્હેણ રુચકેન ચ ભૂષિતમ્ ॥ ૩૨ ॥
સુદતા સુભ્રુવા શ્લક્ષ્ણસ્નિગ્ધાપાઙ્ગેન ચક્ષુષા ।
પદ્મકોશસ્પૃધા નીલૈરલકૈશ્ચ લસન્મુખમ્ ॥ ૩૩ ॥
પદ્મકોશસ્પૃધા નીલૈરલકૈશ્ચ લસન્મુખમ્ ॥ ૩૩ ॥
યદા સસ્માર ઋષભમૃષીણાં દયિતં પતિમ્ ।
તત્ર ચાસ્તે સહ સ્ત્રીભિર્યત્રાસ્તે સ પ્રજાપતિઃ ॥ ૩૪ ॥
તત્ર ચાસ્તે સહ સ્ત્રીભિર્યત્રાસ્તે સ પ્રજાપતિઃ ॥ ૩૪ ॥
ભર્તુઃ પુરસ્તાદાત્માનં સ્ત્રીસહસ્રવૃતં તદા ।
નિશામ્ય તદ્યોગગતિં સંશયં પ્રત્યપદ્યત ॥ ૩૫ ॥
નિશામ્ય તદ્યોગગતિં સંશયં પ્રત્યપદ્યત ॥ ૩૫ ॥
સ તાં કૃતમલસ્નાનાં વિભ્રાજન્તીમપૂર્વવત્ ।
આત્મનો બિભ્રતીં રૂપં સંવીતરુચિરસ્તનીમ્ ॥ ૩૬ ॥
આત્મનો બિભ્રતીં રૂપં સંવીતરુચિરસ્તનીમ્ ॥ ૩૬ ॥
વિદ્યાધરીસહસ્રેણ સેવ્યમાનાં સુવાસસમ્ ।
જાતભાવો વિમાનં તદારોહયદમિત્રહન્ ॥ ૩૭ ॥
જાતભાવો વિમાનં તદારોહયદમિત્રહન્ ॥ ૩૭ ॥
તસ્મિન્નલુપ્તમહિમા પ્રિયયાનુરક્તો
વિદ્યાધરીભિરુપચીર્ણવપુર્વિમાને ।
બભ્રાજ ઉત્કચકુમુદ્ગણવાનપીચ્ય-
સ્તારાભિરાવૃત ઇવોડુપતિર્નભઃસ્થઃ ॥ ૩૮ ॥
વિદ્યાધરીભિરુપચીર્ણવપુર્વિમાને ।
બભ્રાજ ઉત્કચકુમુદ્ગણવાનપીચ્ય-
સ્તારાભિરાવૃત ઇવોડુપતિર્નભઃસ્થઃ ॥ ૩૮ ॥
તેનાષ્ટલોકપવિહારકુલાચલેન્દ્ર-
દ્રોણીસ્વનઙ્ગસખમારુતસૌભગાસુ ।
સિદ્ધૈર્નુતો દ્યુધુનિપાતશિવસ્વનાસુ
રેમે ચિરં ધનદવલ્લલનાવરૂથી ॥ ૩૯ ॥
દ્રોણીસ્વનઙ્ગસખમારુતસૌભગાસુ ।
સિદ્ધૈર્નુતો દ્યુધુનિપાતશિવસ્વનાસુ
રેમે ચિરં ધનદવલ્લલનાવરૂથી ॥ ૩૯ ॥
વૈશ્રમ્ભકે સુરસને નન્દને પુષ્પભદ્રકે ।
માનસે ચૈત્રરથ્યે ચ સ રેમે રામયા રતઃ ॥ ૪૦ ॥
માનસે ચૈત્રરથ્યે ચ સ રેમે રામયા રતઃ ॥ ૪૦ ॥
ભ્રાજિષ્ણુના વિમાનેન કામગેન મહીયસા ।
વૈમાનિકાનત્યશેત ચરઁલ્લોકાન્ યથાનિલઃ ॥ ૪૧ ॥
વૈમાનિકાનત્યશેત ચરઁલ્લોકાન્ યથાનિલઃ ॥ ૪૧ ॥
કિં દુરાપાદનં તેષાં પુંસામુદ્દામચેતસામ્ ।
યૈરાશ્રિતસ્તીર્થપદશ્ચરણો વ્યસનાત્યયઃ ॥ ૪૨ ॥
યૈરાશ્રિતસ્તીર્થપદશ્ચરણો વ્યસનાત્યયઃ ॥ ૪૨ ॥
પ્રેક્ષયિત્વા ભુવો ગોલં પત્ન્યૈ યાવાન્ સ્વસંસ્થયા ।
બહ્વાશ્ચર્યં મહાયોગી સ્વાશ્રમાય ન્યવર્તત ॥ ૪૩ ॥
બહ્વાશ્ચર્યં મહાયોગી સ્વાશ્રમાય ન્યવર્તત ॥ ૪૩ ॥
વિભજ્ય નવધાત્માનં માનવીં સુરતોત્સુકામ્ ।
રામાં નિરમયન્ રેમે વર્ષપૂગાન્મુહૂર્તવત્ ॥ ૪૪ ॥
રામાં નિરમયન્ રેમે વર્ષપૂગાન્મુહૂર્તવત્ ॥ ૪૪ ॥
તસ્મિન્ વિમાન ઉત્કૃષ્ટાં શય્યાં રતિકરીં શ્રિતા ।
ન ચાબુધ્યત તં કાલં પત્યાપીચ્યેન સઙ્ગતા ॥ ૪૫ ॥
ન ચાબુધ્યત તં કાલં પત્યાપીચ્યેન સઙ્ગતા ॥ ૪૫ ॥
એવં યોગાનુભાવેન દમ્પત્યો રમમાણયોઃ ।
શતં વ્યતીયુઃ શરદઃ કામલાલસયોર્મનાક્ ॥ ૪૬ ॥
શતં વ્યતીયુઃ શરદઃ કામલાલસયોર્મનાક્ ॥ ૪૬ ॥
તસ્યામાધત્ત રેતસ્તાં ભાવયન્નાત્મનાત્મવિત્ ।
નોધા વિધાય રૂપં સ્વં સર્વસઙ્કલ્પવિદ્વિભુઃ ॥ ૪૭ ॥
નોધા વિધાય રૂપં સ્વં સર્વસઙ્કલ્પવિદ્વિભુઃ ॥ ૪૭ ॥
અતઃ સા સુષુવે સદ્યો દેવહૂતિઃ સ્ત્રિયઃ પ્રજાઃ ।
સર્વાસ્તાશ્ચારુસર્વાઙ્ગ્યો લોહિતોત્પલગન્ધયઃ ॥ ૪૮ ॥
સર્વાસ્તાશ્ચારુસર્વાઙ્ગ્યો લોહિતોત્પલગન્ધયઃ ॥ ૪૮ ॥
પતિં સા પ્રવ્રજિષ્યન્તં તદાલક્ષ્યોશતીબહિઃ ।
સ્મયમાના વિક્લવેન હૃદયેન વિદૂયતા ॥ ૪૯ ॥
સ્મયમાના વિક્લવેન હૃદયેન વિદૂયતા ॥ ૪૯ ॥
લિખન્ત્યધોમુખી ભૂમિં પદા નખમણિશ્રિયા ।
ઉવાચલલિતાં વાચં નિરુધ્યાશ્રુકલાં શનૈઃ ॥ ૫૦ ॥
ઉવાચલલિતાં વાચં નિરુધ્યાશ્રુકલાં શનૈઃ ॥ ૫૦ ॥
દેવહૂતિરુવાચ
સર્વં તદ્ભગવાન્મહ્યમુપોવાહ પ્રતિશ્રુતમ્ ।
અથાપિ મે પ્રપન્નાયા અભયં દાતુમર્હસિ ॥ ૫૧ ॥
સર્વં તદ્ભગવાન્મહ્યમુપોવાહ પ્રતિશ્રુતમ્ ।
અથાપિ મે પ્રપન્નાયા અભયં દાતુમર્હસિ ॥ ૫૧ ॥
બ્રહ્મન્દુહિતૃભિસ્તુભ્યં વિમૃગ્યાઃ પતયઃ સમાઃ ।
કશ્ચિત્સ્યાન્મે વિશોકાય ત્વયિ પ્રવ્રજિતે વનમ્ ॥ ૫૨ ॥
કશ્ચિત્સ્યાન્મે વિશોકાય ત્વયિ પ્રવ્રજિતે વનમ્ ॥ ૫૨ ॥
એતાવતાલં કાલેન વ્યતિક્રાન્તેન મે પ્રભો ।
ઇન્દ્રિયાર્થપ્રસઙ્ગેન પરિત્યક્તપરાત્મનઃ ॥ ૫૩ ॥
ઇન્દ્રિયાર્થપ્રસઙ્ગેન પરિત્યક્તપરાત્મનઃ ॥ ૫૩ ॥
ઇન્દ્રિયાર્થેષુ સજ્જન્ત્યા પ્રસઙ્ગસ્ત્વયિ મે કૃતઃ ।
અજાનન્ત્યા પરં ભાવં તથાપ્યસ્ત્વભયાય મે ॥ ૫૪ ॥
અજાનન્ત્યા પરં ભાવં તથાપ્યસ્ત્વભયાય મે ॥ ૫૪ ॥
સઙ્ગો યઃ સંસૃતેર્હેતુરસત્સુ વિહિતોઽધિયા ।
સ એવ સાધુષુ કૃતો નિઃસઙ્ગત્વાય કલ્પતે ॥ ૫૫ ॥
સ એવ સાધુષુ કૃતો નિઃસઙ્ગત્વાય કલ્પતે ॥ ૫૫ ॥
નેહ યત્કર્મ ધર્માય ન વિરાગાય કલ્પતે ।
ન તીર્થપદસેવાયૈ જીવન્નપિ મૃતો હિ સઃ ॥ ૫૬ ॥
ન તીર્થપદસેવાયૈ જીવન્નપિ મૃતો હિ સઃ ॥ ૫૬ ॥
સાહં ભગવતો નૂનં વઞ્ચિતા માયયા દૃઢમ્ ।
યત્ત્વાં વિમુક્તિદં પ્રાપ્ય ન મુમુક્ષેય બન્ધનાત્ ॥ ૫૭ ॥
યત્ત્વાં વિમુક્તિદં પ્રાપ્ય ન મુમુક્ષેય બન્ધનાત્ ॥ ૫૭ ॥