Lord Krishna

ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൩.൨൩

(Srimad Bhagavatam Canto 3, Chapter 23 — Devahūti's Service and the Aerial Palace in Malayalam)

Vyasa

Also known as pitrbhyam prasthite sadhvi patimingitakovida

Devahūti's Service and the Aerial Palace. Śrīmad Bhāgavatam Canto 3, Chapter 23 — 57 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

മൈത്രേയ ഉവാച
പിതൃഭ്യാം പ്രസ്ഥിതേ സാധ്വീ പതിമിങ്ഗിതകോവിദാ ।
നിത്യം പര്യചരത്പ്രീത്യാ ഭവാനീവ ഭവം പ്രഭുമ് ॥ ൧ ॥
വിശ്രമ്ഭേണാത്മശൌചേന ഗൌരവേണ ദമേന ച ।
ശുശ്രൂഷയാ സൌഹൃദേന വാചാ മധുരയാ ച ഭോഃ ॥ ൨ ॥
വിസൃജ്യ കാമം ദമ്ഭം ച ദ്വേഷം ലോഭമഘം മദമ് ।
അപ്രമത്തോദ്യതാ നിത്യം തേജീയാംസമതോഷയത് ॥ ൩ ॥
സ വൈ ദേവര്ഷിവര്യസ്താം മാനവീം സമനുവ്രതാമ് ।
ദൈവാദ്ഗരീയസഃ പത്യുരാശാസാനാം മഹാശിഷഃ ॥ ൪ ॥
കാലേന ഭൂയസാ ക്ഷാമാം കര്ശിതാം വ്രതചര്യയാ ।
പ്രേമഗദ്ഗദയാ വാചാ പീഡിതഃ കൃപയാബ്രവീത് ॥ ൫ ॥
കര്ദമ ഉവാച
തുഷ്ടോഽഹമദ്യ തവ മാനവി മാനദായാഃ
ശുശ്രൂഷയാ പരമയാ പരയാ ച ഭക്ത്യാ ।
യോ ദേഹിനാമയമതീവ സുഹൃത്സ ദേഹോ
നാവേക്ഷിതഃ സമുചിതഃ ക്ഷപിതും മദര്ഥേ ॥ ൬ ॥
യേ മേ സ്വധര്മനിരതസ്യ തപഃസമാധി-
വിദ്യാത്മയോഗവിജിതാ ഭഗവത്പ്രസാദാഃ ।
താനേവ തേ മദനുസേവനയാവരുദ്ധാന്
ദൃഷ്ടിം പ്രപശ്യ വിതരാമ്യഭയാനശോകാന് ॥ ൭ ॥
അന്യേ പുനര്ഭഗവതോ ഭ്രുവ ഉദ്വിജൃമ്ഭ-
വിഭ്രംശിതാര്ഥരചനാഃ കിമുരുക്രമസ്യ ।
സിദ്ധാസി ഭുങ്ക്ഷ്വ വിഭവാന്നിജധര്മദോഹാന്
ദിവ്യാന്നരൈര്ദുരധിഗാന്നൃപവിക്രിയാഭിഃ ॥ ൮ ॥
ഏവം ബ്രുവാണമബലാഖിലയോഗമായാ-
വിദ്യാവിചക്ഷണമവേക്ഷ്യ ഗതാധിരാസീത് ।
സമ്പ്രശ്രയപ്രണയവിഹ്വലയാ ഗിരേഷദ്-
വ്രീഡാവലോകവിലസദ്ധസിതാനനാഹ ॥ ൯ ॥
ദേവഹൂതിരുവാച
രാദ്ധം ബത ദ്വിജവൃഷൈതദമോഘയോഗ-
മായാധിപേ ത്വയി വിഭോ തദവൈമി ഭര്തഃ ।
യസ്തേഽഭ്യധായി സമയഃ സകൃദങ്ഗസങ്ഗോ
ഭൂയാദ്ഗരീയസി ഗുണഃ പ്രസവഃ സതീനാമ് ॥ ൧൦ ॥
തത്രേതികൃത്യമുപശിക്ഷ യഥോപദേശം
യേനൈഷ മേ കര്ശിതോഽതിരിരംസയാത്മാ ।
സിദ്ധ്യേത തേ കൃതമനോഭവധര്ഷിതായാ
ദീനസ്തദീശ ഭവനം സദൃശം വിചക്ഷ്വ ॥ ൧൧ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
പ്രിയായാഃ പ്രിയമന്വിച്ഛന് കര്ദമോ യോഗമാസ്ഥിതഃ ।
വിമാനം കാമഗം ക്ഷത്തസ്തര്ഹ്യേവാവിരചീകരത് ॥ ൧൨ ॥
സര്വകാമദുഘം ദിവ്യം സര്വരത്നസമന്വിതമ് ।
സര്വര്ദ്ധ്യുപചയോദര്കം മണിസ്തമ്ഭൈരുപസ്കൃതമ് ॥ ൧൩ ॥
ദിവ്യോപകരണോപേതം സര്വകാലസുഖാവഹമ് ।
പട്ടികാഭിഃ പതാകാഭിര്വിചിത്രാഭിരലംകൃതമ് ॥ ൧൪ ॥
സ്രഗ്ഭിര്വിചിത്രമാല്യാഭിര്മഞ്ജുശിഞ്ജത്ഷഡങ്ഘ്രിഭിഃ ।
ദുകൂലക്ഷൌമകൌശേയൈര്നാനാവസ്രൈര്വിരാജിതമ് ॥ ൧൫ ॥
ഉപര്യുപരി വിന്യസ്തനിലയേഷു പൃഥക്പൃഥക് ।
ക്ഷിപ്തൈഃ കശിപുഭിഃ കാന്തം പര്യങ്കവ്യജനാസനൈഃ ॥ ൧൬ ॥
തത്ര തത്ര വിനിക്ഷിപ്തനാനാശില്പോപശോഭിതമ് ।
മഹാമരകതസ്ഥല്യാ ജുഷ്ടം വിദ്രുമവേദിഭിഃ ॥ ൧൭ ॥
ദ്വാഃസു വിദ്രുമദേഹല്യാ ഭാതം വജ്രകപാടവത് ।
ശിഖരേഷ്വിന്ദ്രനീലേഷു ഹേമകുമ്ഭൈരധിശ്രിതമ് ॥ ൧൮ ॥
ചക്ഷുഷ്മത്പദ്മരാഗാഗ്ര്യൈര്വജ്രഭിത്തിഷു നിര്മിതൈഃ ।
ജുഷ്ടം വിചിത്രവൈതാനൈര്മഹാര്ഹൈര്ഹേമതോരണൈഃ ॥ ൧൯ ॥
ഹംസപാരാവതവ്രാതൈസ്തത്ര തത്ര നികൂജിതമ് ।
കൃത്രിമാന് മന്യമാനൈഃ സ്വാനധിരുഹ്യാധിരുഹ്യ ച ॥ ൨൦ ॥
വിഹാരസ്ഥാനവിശ്രാമസംവേശപ്രാങ്ഗണാജിരൈഃ ।
യഥോപജോഷം രചിതൈര്വിസ്മാപനമിവാത്മനഃ ॥ ൨൧ ॥
ഈദൃഗ്ഗൃഹം തത്പശ്യന്തീം നാതിപ്രീതേന ചേതസാ ।
സര്വഭൂതാശയാഭിജ്ഞഃ പ്രാവോചത്കര്ദമഃ സ്വയമ് ॥ ൨൨ ॥
നിമജ്ജ്യാസ്മിന് ഹൃദേ ഭീരു വിമാനമിദമാരുഹ ।
ഇദം ശുക്ലകൃതം തീര്ഥമാശിഷാം യാപകം നൃണാമ് ॥ ൨൩ ॥
സാ തദ്ഭര്തുഃ സമാദായ വചഃ കുവലയേക്ഷണാ ।
സരജം ബിഭ്രതീ വാസോ വേണീഭൂതാംശ്ച മൂര്ധജാന് ॥ ൨൪ ॥
അങ്ഗം ച മലപങ്കേന സംഛന്നം ശബലസ്തനമ് ।
ആവിവേശ സരസ്വത്യാഃ സരഃ ശിവജലാശയമ് ॥ ൨൫ ॥
സാന്തഃസരസി വേശ്മസ്ഥാഃ ശതാനി ദശ കന്യകാഃ ।
സര്വാഃ കിശോരവയസോ ദദര്ശോത്പലഗന്ധയഃ ॥ ൨൬ ॥
താം ദൃഷ്ട്വാ സഹസോത്ഥായ പ്രോചുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സ്ത്രിയഃ ।
വയം കര്മകരീസ്തുഭ്യം ശാധി നഃ കരവാമ കിമ് ॥ ൨൭ ॥
സ്നാനേന താം മഹാര്ഹേണ സ്നാപയിത്വാ മനസ്വിനീമ് ।
ദുകൂലേ നിര്മലേ നൂത്നേ ദദുരസ്യൈ ച മാനദാഃ ॥ ൨൮ ॥
ഭൂഷണാനി പരാര്ധ്യാനി വരീയാംസി ദ്യുമന്തി ച ।
അന്നം സര്വഗുണോപേതം പാനം ചൈവാമൃതാസവമ് ॥ ൨൯ ॥
അഥാദര്ശേ സ്വമാത്മാനം സ്രഗ്വിണം വിരജാമ്ബരമ് ।
വിരജം കൃതസ്വസ്ത്യയനം കന്യാഭിര്ബഹുമാനിതമ് ॥ ൩൦ ॥
സ്നാതം കൃതശിരഃസ്നാനം സര്വാഭരണഭൂഷിതമ് ।
നിഷ്കഗ്രീവം വലയിനം കൂജത്കാഞ്ചനനൂപുരമ് ॥ ൩൧ ॥
ശ്രോണ്യോരധ്യസ്തയാ കാഞ്ച്യാ കാഞ്ചന്യാ ബഹുരത്നയാ ।
ഹാരേണ ച മഹാര്ഹേണ രുചകേന ച ഭൂഷിതമ് ॥ ൩൨ ॥
സുദതാ സുഭ്രുവാ ശ്ലക്ഷ്ണസ്നിഗ്ധാപാങ്ഗേന ചക്ഷുഷാ ।
പദ്മകോശസ്പൃധാ നീലൈരലകൈശ്ച ലസന്മുഖമ് ॥ ൩൩ ॥
യദാ സസ്മാര ഋഷഭമൃഷീണാം ദയിതം പതിമ് ।
തത്ര ചാസ്തേ സഹ സ്ത്രീഭിര്യത്രാസ്തേ സ പ്രജാപതിഃ ॥ ൩൪ ॥
ഭര്തുഃ പുരസ്താദാത്മാനം സ്ത്രീസഹസ്രവൃതം തദാ ।
നിശാമ്യ തദ്യോഗഗതിം സംശയം പ്രത്യപദ്യത ॥ ൩൫ ॥
സ താം കൃതമലസ്നാനാം വിഭ്രാജന്തീമപൂര്വവത് ।
ആത്മനോ ബിഭ്രതീം രൂപം സംവീതരുചിരസ്തനീമ് ॥ ൩൬ ॥
വിദ്യാധരീസഹസ്രേണ സേവ്യമാനാം സുവാസസമ് ।
ജാതഭാവോ വിമാനം തദാരോഹയദമിത്രഹന് ॥ ൩൭ ॥
തസ്മിന്നലുപ്തമഹിമാ പ്രിയയാനുരക്തോ
വിദ്യാധരീഭിരുപചീര്ണവപുര്വിമാനേ ।
ബഭ്രാജ ഉത്കചകുമുദ്ഗണവാനപീച്യ-
സ്താരാഭിരാവൃത ഇവോഡുപതിര്നഭഃസ്ഥഃ ॥ ൩൮ ॥
തേനാഷ്ടലോകപവിഹാരകുലാചലേന്ദ്ര-
ദ്രോണീസ്വനങ്ഗസഖമാരുതസൌഭഗാസു ।
സിദ്ധൈര്നുതോ ദ്യുധുനിപാതശിവസ്വനാസു
രേമേ ചിരം ധനദവല്ലലനാവരൂഥീ ॥ ൩൯ ॥
വൈശ്രമ്ഭകേ സുരസനേ നന്ദനേ പുഷ്പഭദ്രകേ ।
മാനസേ ചൈത്രരഥ്യേ ച സ രേമേ രാമയാ രതഃ ॥ ൪൦ ॥
ഭ്രാജിഷ്ണുനാ വിമാനേന കാമഗേന മഹീയസാ ।
വൈമാനികാനത്യശേത ചരഁല്ലോകാന് യഥാനിലഃ ॥ ൪൧ ॥
കിം ദുരാപാദനം തേഷാം പുംസാമുദ്ദാമചേതസാമ് ।
യൈരാശ്രിതസ്തീര്ഥപദശ്ചരണോ വ്യസനാത്യയഃ ॥ ൪൨ ॥
പ്രേക്ഷയിത്വാ ഭുവോ ഗോലം പത്ന്യൈ യാവാന് സ്വസംസ്ഥയാ ।
ബഹ്വാശ്ചര്യം മഹായോഗീ സ്വാശ്രമായ ന്യവര്തത ॥ ൪൩ ॥
വിഭജ്യ നവധാത്മാനം മാനവീം സുരതോത്സുകാമ് ।
രാമാം നിരമയന് രേമേ വര്ഷപൂഗാന്മുഹൂര്തവത് ॥ ൪൪ ॥
തസ്മിന് വിമാന ഉത്കൃഷ്ടാം ശയ്യാം രതികരീം ശ്രിതാ ।
ന ചാബുധ്യത തം കാലം പത്യാപീച്യേന സങ്ഗതാ ॥ ൪൫ ॥
ഏവം യോഗാനുഭാവേന ദമ്പത്യോ രമമാണയോഃ ।
ശതം വ്യതീയുഃ ശരദഃ കാമലാലസയോര്മനാക് ॥ ൪൬ ॥
തസ്യാമാധത്ത രേതസ്താം ഭാവയന്നാത്മനാത്മവിത് ।
നോധാ വിധായ രൂപം സ്വം സര്വസങ്കല്പവിദ്വിഭുഃ ॥ ൪൭ ॥
അതഃ സാ സുഷുവേ സദ്യോ ദേവഹൂതിഃ സ്ത്രിയഃ പ്രജാഃ ।
സര്വാസ്താശ്ചാരുസര്വാങ്ഗ്യോ ലോഹിതോത്പലഗന്ധയഃ ॥ ൪൮ ॥
പതിം സാ പ്രവ്രജിഷ്യന്തം തദാലക്ഷ്യോശതീബഹിഃ ।
സ്മയമാനാ വിക്ലവേന ഹൃദയേന വിദൂയതാ ॥ ൪൯ ॥
ലിഖന്ത്യധോമുഖീ ഭൂമിം പദാ നഖമണിശ്രിയാ ।
ഉവാചലലിതാം വാചം നിരുധ്യാശ്രുകലാം ശനൈഃ ॥ ൫൦ ॥
ദേവഹൂതിരുവാച
സര്വം തദ്ഭഗവാന്മഹ്യമുപോവാഹ പ്രതിശ്രുതമ് ।
അഥാപി മേ പ്രപന്നായാ അഭയം ദാതുമര്ഹസി ॥ ൫൧ ॥
ബ്രഹ്മന്ദുഹിതൃഭിസ്തുഭ്യം വിമൃഗ്യാഃ പതയഃ സമാഃ ।
കശ്ചിത്സ്യാന്മേ വിശോകായ ത്വയി പ്രവ്രജിതേ വനമ് ॥ ൫൨ ॥
ഏതാവതാലം കാലേന വ്യതിക്രാന്തേന മേ പ്രഭോ ।
ഇന്ദ്രിയാര്ഥപ്രസങ്ഗേന പരിത്യക്തപരാത്മനഃ ॥ ൫൩ ॥
ഇന്ദ്രിയാര്ഥേഷു സജ്ജന്ത്യാ പ്രസങ്ഗസ്ത്വയി മേ കൃതഃ ।
അജാനന്ത്യാ പരം ഭാവം തഥാപ്യസ്ത്വഭയായ മേ ॥ ൫൪ ॥
സങ്ഗോ യഃ സംസൃതേര്ഹേതുരസത്സു വിഹിതോഽധിയാ ।
സ ഏവ സാധുഷു കൃതോ നിഃസങ്ഗത്വായ കല്പതേ ॥ ൫൫ ॥
നേഹ യത്കര്മ ധര്മായ ന വിരാഗായ കല്പതേ ।
ന തീര്ഥപദസേവായൈ ജീവന്നപി മൃതോ ഹി സഃ ॥ ൫൬ ॥
സാഹം ഭഗവതോ നൂനം വഞ്ചിതാ മായയാ ദൃഢമ് ।
യത്ത്വാം വിമുക്തിദം പ്രാപ്യ ന മുമുക്ഷേയ ബന്ധനാത് ॥ ൫൭ ॥

Explore More