ஶௌநக உவாச
கபிலஸ்தத்த்வஸம்க்யாதா பகவாநாத்மமாயயா ।
ஜாதஃ ஸ்வயமஜஃ ஸாக்ஷாதாத்மப்ரஜ்ஞப்தயே ந்ரு'ணாம் ॥ ௧ ॥
கபிலஸ்தத்த்வஸம்க்யாதா பகவாநாத்மமாயயா ।
ஜாதஃ ஸ்வயமஜஃ ஸாக்ஷாதாத்மப்ரஜ்ஞப்தயே ந்ரு'ணாம் ॥ ௧ ॥
ந ஹ்யஸ்ய வர்ஷ்மணஃ பும்ஸாம் வரிம்ணஃ ஸர்வயோகிநாம் ।
விஶ்ருதௌ ஶ்ருததேவஸ்ய பூரி த்ரு'ப்யந்தி மே'ஸவஃ ॥ ௨ ॥
விஶ்ருதௌ ஶ்ருததேவஸ்ய பூரி த்ரு'ப்யந்தி மே'ஸவஃ ॥ ௨ ॥
யத்யத்விதத்தே பகவாந் ஸ்வச்சந்தாத்மாத்மமாயயா ।
தாநி மே ஶ்ரத்ததாநஸ்ய கீர்தந்யாந்யநுகீர்தய ॥ ௩ ॥
தாநி மே ஶ்ரத்ததாநஸ்ய கீர்தந்யாந்யநுகீர்தய ॥ ௩ ॥
ஸூத உவாச
த்வைபாயநஸகஸ்த்வேவம் மைத்ரேயோ பகவாம்ஸ்ததா ।
ப்ராஹேதம் விதுரம் ப்ரீத ஆந்வீக்ஷிக்யாம் ப்ரசோதிதஃ ॥ ௪ ॥
த்வைபாயநஸகஸ்த்வேவம் மைத்ரேயோ பகவாம்ஸ்ததா ।
ப்ராஹேதம் விதுரம் ப்ரீத ஆந்வீக்ஷிக்யாம் ப்ரசோதிதஃ ॥ ௪ ॥
மைத்ரேய உவாச
பிதரி ப்ரஸ்திதே'ரண்யம் மாதுஃ ப்ரியசிகீர்ஷயா ।
தஸ்மிந் பிந்துஸரே'வாத்ஸீத்பகவாந் கபிலஃ கில ॥ ௫ ॥
பிதரி ப்ரஸ்திதே'ரண்யம் மாதுஃ ப்ரியசிகீர்ஷயா ।
தஸ்மிந் பிந்துஸரே'வாத்ஸீத்பகவாந் கபிலஃ கில ॥ ௫ ॥
தமாஸீநமகர்மாணம் தத்த்வமார்காக்ரதர்ஶநம் ।
ஸ்வஸுதம் தேவஹூத்யாஹ தாதுஃ ஸம்ஸ்மரதீ வசஃ ॥ ௬ ॥
ஸ்வஸுதம் தேவஹூத்யாஹ தாதுஃ ஸம்ஸ்மரதீ வசஃ ॥ ௬ ॥
தேவஹூதிருவாச
நிர்விண்ணா நிதராம் பூமந்நஸதிந்த்ரியதர்ஷணாத் ।
யேந ஸம்பாவ்யமாநேந ப்ரபந்நாந்தம் தமஃ ப்ரபோ ॥ ௭ ॥
நிர்விண்ணா நிதராம் பூமந்நஸதிந்த்ரியதர்ஷணாத் ।
யேந ஸம்பாவ்யமாநேந ப்ரபந்நாந்தம் தமஃ ப்ரபோ ॥ ௭ ॥
தஸ்ய த்வம் தமஸோ'ந்தஸ்ய துஷ்பாரஸ்யாத்ய பாரகம் ।
ஸச்சக்ஷுர்ஜந்மநாமந்தே லப்தம் மே த்வதநுக்ரஹாத் ॥ ௮ ॥
ஸச்சக்ஷுர்ஜந்மநாமந்தே லப்தம் மே த்வதநுக்ரஹாத் ॥ ௮ ॥
ய ஆத்யோ பகவாந் பும்ஸாமீஶ்வரோ வை பவாந் கில ।
லோகஸ்ய தமஸாந்தஸ்ய சக்ஷுஃ ஸூர்ய இவோதிதஃ ॥ ௯ ॥
லோகஸ்ய தமஸாந்தஸ்ய சக்ஷுஃ ஸூர்ய இவோதிதஃ ॥ ௯ ॥
அத மே தேவ ஸம்மோஹமபாக்ரஷ்டும் த்வமர்ஹஸி ।
யோ'வக்ரஹோ'ஹம்மமேதீத்யேதஸ்மிந் யோஜிதஸ்த்வயா ॥ ௧௦ ॥
யோ'வக்ரஹோ'ஹம்மமேதீத்யேதஸ்மிந் யோஜிதஸ்த்வயா ॥ ௧௦ ॥
தம் த்வா கதாஹம் ஶரணம் ஶரண்யம்
ஸ்வப்ரு'த்யஸம்ஸாரதரோஃ குடாரம் ।
ஜிஜ்ஞாஸயாஹம் ப்ரக்ரு'தேஃ பூருஷஸ்ய
நமாமி ஸத்தர்மவிதாம் வரிஷ்டம் ॥ ௧௧ ॥
ஸ்வப்ரு'த்யஸம்ஸாரதரோஃ குடாரம் ।
ஜிஜ்ஞாஸயாஹம் ப்ரக்ரு'தேஃ பூருஷஸ்ய
நமாமி ஸத்தர்மவிதாம் வரிஷ்டம் ॥ ௧௧ ॥
மைத்ரேய உவாச
இதி ஸ்வமாதுர்நிரவத்யமீப்ஸிதம்
நிஶம்ய பும்ஸாமபவர்கவர்தநம் ।
தியாபிநந்த்யாத்மவதாம் ஸதாம் கதி-
ர்பபாஷ ஈஷத்ஸ்மிதஶோபிதாநநஃ ॥ ௧௨ ॥
இதி ஸ்வமாதுர்நிரவத்யமீப்ஸிதம்
நிஶம்ய பும்ஸாமபவர்கவர்தநம் ।
தியாபிநந்த்யாத்மவதாம் ஸதாம் கதி-
ர்பபாஷ ஈஷத்ஸ்மிதஶோபிதாநநஃ ॥ ௧௨ ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
யோக ஆத்யாத்மிகஃ பும்ஸாம் மதோ நிஃஶ்ரேயஸாய மே ।
அத்யந்தோபரதிர்யத்ர துஃகஸ்ய ச ஸுகஸ்ய ச ॥ ௧௩ ॥
யோக ஆத்யாத்மிகஃ பும்ஸாம் மதோ நிஃஶ்ரேயஸாய மே ।
அத்யந்தோபரதிர்யத்ர துஃகஸ்ய ச ஸுகஸ்ய ச ॥ ௧௩ ॥
தமிமம் தே ப்ரவக்ஷ்யாமி யமவோசம் புராநகே ।
ரு'ஷீணாம் ஶ்ரோதுகாமாநாம் யோகம் ஸர்வாங்கநைபுணம் ॥ ௧௪ ॥
ரு'ஷீணாம் ஶ்ரோதுகாமாநாம் யோகம் ஸர்வாங்கநைபுணம் ॥ ௧௪ ॥
சேதஃ கல்வஸ்ய பந்தாய முக்தயே சாத்மநோ மதம் ।
குணேஷு ஸக்தம் பந்தாய ரதம் வா பும்ஸி முக்தயே ॥ ௧௫ ॥
குணேஷு ஸக்தம் பந்தாய ரதம் வா பும்ஸி முக்தயே ॥ ௧௫ ॥
அஹம்மமாபிமாநோத்தைஃ காமலோபாதிபிர்மலைஃ ।
வீதம் யதா மநஃ ஶுத்தமதுஃகமஸுகம் ஸமம் ॥ ௧௬ ॥
வீதம் யதா மநஃ ஶுத்தமதுஃகமஸுகம் ஸமம் ॥ ௧௬ ॥
ததா புருஷ ஆத்மாநம் கேவலம் ப்ரக்ரு'தேஃ பரம் ।
நிரந்தரம் ஸ்வயம்ஜ்யோதிரணிமாநமகண்டிதம் ॥ ௧௭ ॥
நிரந்தரம் ஸ்வயம்ஜ்யோதிரணிமாநமகண்டிதம் ॥ ௧௭ ॥
ஜ்ஞாநவைராக்யயுக்தேந பக்தியுக்தேந சாத்மநா ।
பரிபஶ்யத்யுதாஸீநம் ப்ரக்ரு'திம் ச ஹதௌஜஸம் ॥ ௧௮ ॥
பரிபஶ்யத்யுதாஸீநம் ப்ரக்ரு'திம் ச ஹதௌஜஸம் ॥ ௧௮ ॥
ந யுஜ்யமாநயா பக்த்யா பகவத்யகிலாத்மநி ।
ஸத்ரு'ஶோ'ஸ்தி ஶிவஃ பந்தா யோகிநாம் ப்ரஹ்மஸித்தயே ॥ ௧௯ ॥
ஸத்ரு'ஶோ'ஸ்தி ஶிவஃ பந்தா யோகிநாம் ப்ரஹ்மஸித்தயே ॥ ௧௯ ॥
ப்ரஸங்கமஜரம் பாஶமாத்மநஃ கவயோ விதுஃ ।
ஸ ஏவ ஸாதுஷு க்ரு'தோ மோக்ஷத்வாரமபாவ்ரு'தம் ॥ ௨௦ ॥
ஸ ஏவ ஸாதுஷு க்ரு'தோ மோக்ஷத்வாரமபாவ்ரு'தம் ॥ ௨௦ ॥
திதிக்ஷவஃ காருணிகாஃ ஸுஹ்ரு'தஃ ஸர்வதேஹிநாம் ।
அஜாதஶத்ரவஃ ஶாந்தாஃ ஸாதவஃ ஸாதுபூஷணாஃ ॥ ௨௧ ॥
அஜாதஶத்ரவஃ ஶாந்தாஃ ஸாதவஃ ஸாதுபூஷணாஃ ॥ ௨௧ ॥
மய்யநந்யேந பாவேந பக்திம் குர்வந்தி யே த்ரு'டாம் ।
மத்க்ரு'தே த்யக்தகர்மாணஸ்த்யக்தஸ்வஜநபாந்தவாஃ ॥ ௨௨ ॥
மத்க்ரு'தே த்யக்தகர்மாணஸ்த்யக்தஸ்வஜநபாந்தவாஃ ॥ ௨௨ ॥
மதாஶ்ரயாஃ கதா ம்ரு'ஷ்டாஃஶ்ரு'ண்வந்தி கதயந்தி ச ।
தபந்தி விவிதாஸ்தாபா நைதாந்மத்கதசேதஸஃ ॥ ௨௩ ॥
தபந்தி விவிதாஸ்தாபா நைதாந்மத்கதசேதஸஃ ॥ ௨௩ ॥
த ஏதே ஸாதவஃ ஸாத்வி ஸர்வஸங்கவிவர்ஜிதாஃ ।
ஸங்கஸ்தேஷ்வத தே ப்ரார்த்யஃ ஸங்கதோஷஹரா ஹி தே ॥ ௨௪ ॥
ஸங்கஸ்தேஷ்வத தே ப்ரார்த்யஃ ஸங்கதோஷஹரா ஹி தே ॥ ௨௪ ॥
ஸதாம் ப்ரஸங்காந்மம வீர்யஸம்விதோ
பவந்தி ஹ்ரு'த்கர்ணரஸாயநாஃ கதாஃ ।
தஜ்ஜோஷணாதாஶ்வபவர்கவர்த்மநி
ஶ்ரத்தா ரதிர்பக்திரநுக்ரமிஷ்யதி ॥ ௨௫ ॥
பவந்தி ஹ்ரு'த்கர்ணரஸாயநாஃ கதாஃ ।
தஜ்ஜோஷணாதாஶ்வபவர்கவர்த்மநி
ஶ்ரத்தா ரதிர்பக்திரநுக்ரமிஷ்யதி ॥ ௨௫ ॥
பக்த்யா புமாஞ்ஜாதவிராக ஐந்த்ரியாத்
த்ரு'ஷ்டஶ்ருதாந்மத்ரசநாநுசிந்தயா ।
சித்தஸ்ய யத்தோ க்ரஹணே யோகயுக்தோ
யதிஷ்யதே ரு'ஜுபிர்யோகமார்கைஃ ॥ ௨௬ ॥
த்ரு'ஷ்டஶ்ருதாந்மத்ரசநாநுசிந்தயா ।
சித்தஸ்ய யத்தோ க்ரஹணே யோகயுக்தோ
யதிஷ்யதே ரு'ஜுபிர்யோகமார்கைஃ ॥ ௨௬ ॥
அஸேவயாயம் ப்ரக்ரு'தேர்குணாநாம்
ஜ்ஞாநேந வைராக்யவிஜ்ரு'ம்பிதேந ।
யோகேந மய்யர்பிதயா ச பக்த்யா
மாம் ப்ரத்யகாத்மாநமிஹாவருந்தே ॥ ௨௭ ॥
ஜ்ஞாநேந வைராக்யவிஜ்ரு'ம்பிதேந ।
யோகேந மய்யர்பிதயா ச பக்த்யா
மாம் ப்ரத்யகாத்மாநமிஹாவருந்தே ॥ ௨௭ ॥
தேவஹூதிருவாச
காசித்த்வய்யுசிதா பக்திஃ கீத்ரு'ஶீ மம கோசரா ।
யயா பதம் தே நிர்வாணமஞ்ஜஸாந்வாஶ்நவா அஹம் ॥ ௨௮ ॥
காசித்த்வய்யுசிதா பக்திஃ கீத்ரு'ஶீ மம கோசரா ।
யயா பதம் தே நிர்வாணமஞ்ஜஸாந்வாஶ்நவா அஹம் ॥ ௨௮ ॥
யோ யோகோ பகவத்பாணோ நிர்வாணாத்மம்ஸ்த்வயோதிதஃ ।
கீத்ரு'ஶஃ கதி சாங்காநி யதஸ்தத்த்வாவபோதநம் ॥ ௨௯ ॥
கீத்ரு'ஶஃ கதி சாங்காநி யதஸ்தத்த்வாவபோதநம் ॥ ௨௯ ॥
ததேதந்மே விஜாநீஹி யதாஹம் மந்ததீர்ஹரே ।
ஸுகம் புத்த்யேய துர்போதம் யோஷா பவதநுக்ரஹாத் ॥ ௩௦ ॥
ஸுகம் புத்த்யேய துர்போதம் யோஷா பவதநுக்ரஹாத் ॥ ௩௦ ॥
மைத்ரேய உவாச
விதித்வார்தம் கபிலோ மாதுரித்தம்
ஜாதஸ்நேஹோ யத்ர தந்வாபிஜாதஃ ।
தத்த்வாம்நாயம் யத்ப்ரவதந்தி ஸாம்க்யம்
ப்ரோவாச வை பக்திவிதாநயோகம் ॥ ௩௧ ॥
விதித்வார்தம் கபிலோ மாதுரித்தம்
ஜாதஸ்நேஹோ யத்ர தந்வாபிஜாதஃ ।
தத்த்வாம்நாயம் யத்ப்ரவதந்தி ஸாம்க்யம்
ப்ரோவாச வை பக்திவிதாநயோகம் ॥ ௩௧ ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
தேவாநாம் குணலிங்காநாமாநுஶ்ரவிககர்மணாம் ।
ஸத்த்வ ஏவைகமநஸோ வ்ரு'த்திஃ ஸ்வாபாவிகீ து யா ।
அநிமித்தா பாகவதீ பக்திஃ ஸித்தேர்கரீயஸீ ॥ ௩௨ ॥
தேவாநாம் குணலிங்காநாமாநுஶ்ரவிககர்மணாம் ।
ஸத்த்வ ஏவைகமநஸோ வ்ரு'த்திஃ ஸ்வாபாவிகீ து யா ।
அநிமித்தா பாகவதீ பக்திஃ ஸித்தேர்கரீயஸீ ॥ ௩௨ ॥
ஜரயத்யாஶு யா கோஶம் நிகீர்ணமநலோ யதா ॥ ௩௩ ॥
நைகாத்மதாம் மே ஸ்ப்ரு'ஹயந்தி கேசிந்
மத்பாதஸேவாபிரதா மதீஹாஃ ।
யே'ந்யோந்யதோ பாகவதாஃ ப்ரஸஜ்ய
ஸபாஜயந்தே மம பௌருஷாணி ॥ ௩௪ ॥
மத்பாதஸேவாபிரதா மதீஹாஃ ।
யே'ந்யோந்யதோ பாகவதாஃ ப்ரஸஜ்ய
ஸபாஜயந்தே மம பௌருஷாணி ॥ ௩௪ ॥
பஶ்யந்தி தே மே ருசிராண்யம்ப ஸந்தஃ
ப்ரஸந்நவக்த்ராருணலோசநாநி ।
ரூபாணி திவ்யாநி வரப்ரதாநி
ஸாகம் வாசம் ஸ்ப்ரு'ஹணீயாம் வதந்தி ॥ ௩௫ ॥
ப்ரஸந்நவக்த்ராருணலோசநாநி ।
ரூபாணி திவ்யாநி வரப்ரதாநி
ஸாகம் வாசம் ஸ்ப்ரு'ஹணீயாம் வதந்தி ॥ ௩௫ ॥
தைர்தர்ஶநீயாவயவைருதார-
விலாஸஹாஸேக்ஷிதவாமஸூக்தைஃ ।
ஹ்ரு'தாத்மநோ ஹ்ரு'தப்ராணாம்ஶ்ச பக்தி-
ரநிச்சதோ மே கதிமண்வீம் ப்ரயுங்க்தே ॥ ௩௬ ॥
விலாஸஹாஸேக்ஷிதவாமஸூக்தைஃ ।
ஹ்ரு'தாத்மநோ ஹ்ரு'தப்ராணாம்ஶ்ச பக்தி-
ரநிச்சதோ மே கதிமண்வீம் ப்ரயுங்க்தே ॥ ௩௬ ॥
அதோ விபூதிம் மம மாயாவிநஸ்தா-
மைஶ்வர்யமஷ்டாங்கமநுப்ரவ்ரு'த்தம் ।
ஶ்ரியம் பாகவதீம் வாஸ்ப்ரு'ஹயந்தி பத்ராம்
பரஸ்ய மே தே'ஶ்நுவதே து லோகே ॥ ௩௭ ॥
மைஶ்வர்யமஷ்டாங்கமநுப்ரவ்ரு'த்தம் ।
ஶ்ரியம் பாகவதீம் வாஸ்ப்ரு'ஹயந்தி பத்ராம்
பரஸ்ய மே தே'ஶ்நுவதே து லோகே ॥ ௩௭ ॥
ந கர்ஹிசிந்மத்பராஃ ஶாந்தரூபே
நங்க்ஷ்யந்தி நோ மே'நிமிஷோ லேடி ஹேதிஃ ।
யேஷாமஹம் ப்ரிய ஆத்மா ஸுதஶ்ச
ஸகா குருஃ ஸுஹ்ரு'தோ தைவமிஷ்டம் ॥ ௩௮ ॥
நங்க்ஷ்யந்தி நோ மே'நிமிஷோ லேடி ஹேதிஃ ।
யேஷாமஹம் ப்ரிய ஆத்மா ஸுதஶ்ச
ஸகா குருஃ ஸுஹ்ரு'தோ தைவமிஷ்டம் ॥ ௩௮ ॥
இமம் லோகம் ததைவாமுமாத்மாநமுபயாயிநம் ।
ஆத்மாநமநு யே சேஹ யே ராயஃ பஶவோ க்ரு'ஹாஃ ॥ ௩௯ ॥
ஆத்மாநமநு யே சேஹ யே ராயஃ பஶவோ க்ரு'ஹாஃ ॥ ௩௯ ॥
விஸ்ரு'ஜ்ய ஸர்வாநந்யாம்ஶ்ச மாமேவம் விஶ்வதோமுகம் ।
பஜந்த்யநந்யயா பக்த்யா தாந்ம்ரு'த்யோரதிபாரயே ॥ ௪௦ ॥
பஜந்த்யநந்யயா பக்த்யா தாந்ம்ரு'த்யோரதிபாரயே ॥ ௪௦ ॥
நாந்யத்ர மத்பகவதஃ ப்ரதாநபுருஷேஶ்வராத் ।
ஆத்மநஃ ஸர்வபூதாநாம் பயம் தீவ்ரம் நிவர்ததே ॥ ௪௧ ॥
ஆத்மநஃ ஸர்வபூதாநாம் பயம் தீவ்ரம் நிவர்ததே ॥ ௪௧ ॥
மத்பயாத்வாதி வாதோ'யம் ஸூர்யஸ்தபதி மத்பயாத் ।
வர்ஷதீந்த்ரோ தஹத்யக்நிர்ம்ரு'த்யுஶ்சரதி மத்பயாத் ॥ ௪௨ ॥
வர்ஷதீந்த்ரோ தஹத்யக்நிர்ம்ரு'த்யுஶ்சரதி மத்பயாத் ॥ ௪௨ ॥
ஜ்ஞாநவைராக்யயுக்தேந பக்தியோகேந யோகிநஃ ।
க்ஷேமாய பாதமூலம் மே ப்ரவிஶந்த்யகுதோபயம் ॥ ௪௩ ॥
க்ஷேமாய பாதமூலம் மே ப்ரவிஶந்த்யகுதோபயம் ॥ ௪௩ ॥
ஏதாவாநேவ லோகே'ஸ்மிந் பும்ஸாம் நிஃஶ்ரேயஸோதயஃ ।
தீவ்ரேண பக்தியோகேந மநோ மய்யர்பிதம் ஸ்திரம் ॥ ௪௪ ॥
தீவ்ரேண பக்தியோகேந மநோ மய்யர்பிதம் ஸ்திரம் ॥ ௪௪ ॥