ശ്രീ ശുക ഉവാച
ദ്വാരി ദ്യുനദ്യാ ഋഷഭഃ കുരൂണാം
മൈത്രേയമാസീനമഗാധബോധമ് ।
ക്ഷത്തോപസൃത്യാച്യുതഭാവസിദ്ധഃ
പപ്രച്ഛ സൌശീല്യഗുണാഭിതൃപ്തഃ ॥ ൧ ॥
ദ്വാരി ദ്യുനദ്യാ ഋഷഭഃ കുരൂണാം
മൈത്രേയമാസീനമഗാധബോധമ് ।
ക്ഷത്തോപസൃത്യാച്യുതഭാവസിദ്ധഃ
പപ്രച്ഛ സൌശീല്യഗുണാഭിതൃപ്തഃ ॥ ൧ ॥
വിദുര ഉവാച
സുഖായ കര്മാണി കരോതി ലോകോ
ന തൈഃ സുഖം വാന്യദുപാരമം വാ ।
വിന്ദേത ഭൂയസ്തത ഏവ ദുഃഖം
യദത്ര യുക്തം ഭഗവാന് വദേന്നഃ ॥ ൨ ॥
സുഖായ കര്മാണി കരോതി ലോകോ
ന തൈഃ സുഖം വാന്യദുപാരമം വാ ।
വിന്ദേത ഭൂയസ്തത ഏവ ദുഃഖം
യദത്ര യുക്തം ഭഗവാന് വദേന്നഃ ॥ ൨ ॥
ജനസ്യ കൃഷ്ണാദ്വിമുഖസ്യ ദൈവാ-
ദധര്മശീലസ്യ സുദുഃഖിതസ്യ ।
അനുഗ്രഹായേഹ ചരന്തി നൂനം
ഭൂതാനി ഭവ്യാനി ജനാര്ദനസ്യ ॥ ൩ ॥
ദധര്മശീലസ്യ സുദുഃഖിതസ്യ ।
അനുഗ്രഹായേഹ ചരന്തി നൂനം
ഭൂതാനി ഭവ്യാനി ജനാര്ദനസ്യ ॥ ൩ ॥
തത്സാധുവര്യാദിശ വര്ത്മ ശം നഃ
സംരാധിതോ ഭഗവാന് യേന പുംസാമ് ।
ഹൃദി സ്ഥിതോ യച്ഛതി ഭക്തിപൂതേ
ജ്ഞാനം സതത്ത്വാധിഗമം പുരാണമ് ॥ ൪ ॥
സംരാധിതോ ഭഗവാന് യേന പുംസാമ് ।
ഹൃദി സ്ഥിതോ യച്ഛതി ഭക്തിപൂതേ
ജ്ഞാനം സതത്ത്വാധിഗമം പുരാണമ് ॥ ൪ ॥
കരോതി കര്മാണി കൃതാവതാരോ
യാന്യാത്മതന്ത്രോ ഭഗവാംസ്ത്ര്യധീശഃ ।
യഥാ സസര്ജാഗ്ര ഇദം നിരീഹഃ
സംസ്ഥാപ്യ വൃത്തിം ജഗതോ വിധത്തേ ॥ ൫ ॥
യാന്യാത്മതന്ത്രോ ഭഗവാംസ്ത്ര്യധീശഃ ।
യഥാ സസര്ജാഗ്ര ഇദം നിരീഹഃ
സംസ്ഥാപ്യ വൃത്തിം ജഗതോ വിധത്തേ ॥ ൫ ॥
യഥാ പുനഃ സ്വേ ഖ ഇദം നിവേശ്യ
ശേതേ ഗുഹായാം സ നിവൃത്തവൃത്തിഃ ।
യോഗേശ്വരാധീശ്വര ഏക ഏത-
ദനുപ്രവിഷ്ടോ ബഹുധാ യഥാസീത് ॥ ൬ ॥
ശേതേ ഗുഹായാം സ നിവൃത്തവൃത്തിഃ ।
യോഗേശ്വരാധീശ്വര ഏക ഏത-
ദനുപ്രവിഷ്ടോ ബഹുധാ യഥാസീത് ॥ ൬ ॥
ക്രീഡന് വിധത്തേ ദ്വിജഗോസുരാണാം
ക്ഷേമായ കര്മാണ്യവതാരഭേദൈഃ ।
മനോ ന തൃപ്യത്യപി ശൃണ്വതാം നഃ
സുശ്ലോകമൌലേശ്ചരിതാമൃതാനി ॥ ൭ ॥
ക്ഷേമായ കര്മാണ്യവതാരഭേദൈഃ ।
മനോ ന തൃപ്യത്യപി ശൃണ്വതാം നഃ
സുശ്ലോകമൌലേശ്ചരിതാമൃതാനി ॥ ൭ ॥
യൈസ്തത്ത്വഭേദൈരധിലോകനാഥോ
ലോകാനലോകാന് സഹ ലോകപാലാന് ।
അചീക്ലൃപദ്യത്ര ഹി സര്വസത്ത്വ-
നികായഭേദോഽധികൃതഃ പ്രതീതഃ ॥ ൮ ॥
ലോകാനലോകാന് സഹ ലോകപാലാന് ।
അചീക്ലൃപദ്യത്ര ഹി സര്വസത്ത്വ-
നികായഭേദോഽധികൃതഃ പ്രതീതഃ ॥ ൮ ॥
യേന പ്രജാനാമുത ആത്മകര്മ-
രൂപാഭിധാനാം യ ഭിദാം വ്യധത്ത ।
നാരായണോ വിശ്വസൃഗാത്മയോനി-
രേതച്ച നോ വര്ണയ വിപ്രവര്യ ॥ ൯ ॥
രൂപാഭിധാനാം യ ഭിദാം വ്യധത്ത ।
നാരായണോ വിശ്വസൃഗാത്മയോനി-
രേതച്ച നോ വര്ണയ വിപ്രവര്യ ॥ ൯ ॥
പരാവരേഷാം ഭഗവന് വ്രതാനി
ശ്രുതാനി മേ വ്യാസമുഖാദഭീക്ഷ്ണമ് ।
അതൃപ്നുമ ക്ഷുല്ലസുഖാവഹാനാം
തേഷാമൃതേ കൃഷ്ണകഥാമൃതൌഘാത് ॥ ൧൦ ॥
ശ്രുതാനി മേ വ്യാസമുഖാദഭീക്ഷ്ണമ് ।
അതൃപ്നുമ ക്ഷുല്ലസുഖാവഹാനാം
തേഷാമൃതേ കൃഷ്ണകഥാമൃതൌഘാത് ॥ ൧൦ ॥
കസ്തൃപ്നുയാത്തീര്ഥപദോഽഭിധാനാത്
സത്രേഷു വഃ സൂരിഭിരീഡ്യമാനാത് ।
യഃ കര്ണനാഡീം പുരുഷസ്യ യാതോ
ഭവപ്രദാം ഗേഹരതിം ഛിനത്തി ॥ ൧൧ ॥
സത്രേഷു വഃ സൂരിഭിരീഡ്യമാനാത് ।
യഃ കര്ണനാഡീം പുരുഷസ്യ യാതോ
ഭവപ്രദാം ഗേഹരതിം ഛിനത്തി ॥ ൧൧ ॥
മുനിര്വിവക്ഷുര്ഭഗവദ്ഗുണാനാം
സഖാപി തേ ഭാരതമാഹ കൃഷ്ണഃ ।
യസ്മിന്നൃണാം ഗ്രാമ്യസുഖാനുവാദൈ-
ര്മതിര്ഗൃഹീതാ നു ഹരേഃ കഥായാമ് ॥ ൧൨ ॥
സഖാപി തേ ഭാരതമാഹ കൃഷ്ണഃ ।
യസ്മിന്നൃണാം ഗ്രാമ്യസുഖാനുവാദൈ-
ര്മതിര്ഗൃഹീതാ നു ഹരേഃ കഥായാമ് ॥ ൧൨ ॥
സാ ശ്രദ്ദധാനസ്യ വിവര്ധമാനാ
വിരക്തിമന്യത്ര കരോതി പുംസഃ ।
ഹരേഃ പദാനുസ്മൃതിനിര്വൃതസ്യ
സമസ്തദുഃഖാപ്യയമാശു ധത്തേ ॥ ൧൩ ॥
വിരക്തിമന്യത്ര കരോതി പുംസഃ ।
ഹരേഃ പദാനുസ്മൃതിനിര്വൃതസ്യ
സമസ്തദുഃഖാപ്യയമാശു ധത്തേ ॥ ൧൩ ॥
താഞ്ഛോച്യശോച്യാനവിദോഽനുശോചേ
ഹരേഃ കഥായാം വിമുഖാനഘേന ।
ക്ഷിണോതി ദേവോഽനിമിഷസ്തു യേഷാ-
മായുര്വൃഥാവാദഗതിസ്മൃതീനാമ് ॥ ൧൪ ॥
ഹരേഃ കഥായാം വിമുഖാനഘേന ।
ക്ഷിണോതി ദേവോഽനിമിഷസ്തു യേഷാ-
മായുര്വൃഥാവാദഗതിസ്മൃതീനാമ് ॥ ൧൪ ॥
തദസ്യ കൌഷാരവ ശര്മദാതു-
ര്ഹരേഃ കഥാമേവ കഥാസു സാരമ് ।
ഉദ്ധൃത്യ പുഷ്പേഭ്യ ഇവാര്തബന്ധോ
ശിവായ നഃ കീര്തയ തീര്ഥകീര്തേഃ ॥ ൧൫ ॥
ര്ഹരേഃ കഥാമേവ കഥാസു സാരമ് ।
ഉദ്ധൃത്യ പുഷ്പേഭ്യ ഇവാര്തബന്ധോ
ശിവായ നഃ കീര്തയ തീര്ഥകീര്തേഃ ॥ ൧൫ ॥
സ വിശ്വജന്മസ്ഥിതിസംയമാര്ഥേ
കൃതാവതാരഃ പ്രഗൃഹീതശക്തിഃ ।
ചകാര കര്മാണ്യതിപൂരുഷാണി
യാനീശ്വരഃ കീര്തയ താനി മഹ്യമ് ॥ ൧൬ ॥
കൃതാവതാരഃ പ്രഗൃഹീതശക്തിഃ ।
ചകാര കര്മാണ്യതിപൂരുഷാണി
യാനീശ്വരഃ കീര്തയ താനി മഹ്യമ് ॥ ൧൬ ॥
ശ്രീ ശുക ഉവാച
സ ഏവം ഭഗവാന് പൃഷ്ടഃ ക്ഷത്ത്രാ കൌഷാരവോ മുനിഃ ।
പുംസാം നിഃശ്രേയസാര്ഥേന തമാഹ ബഹുമാനയന് ॥ ൧൭ ॥
സ ഏവം ഭഗവാന് പൃഷ്ടഃ ക്ഷത്ത്രാ കൌഷാരവോ മുനിഃ ।
പുംസാം നിഃശ്രേയസാര്ഥേന തമാഹ ബഹുമാനയന് ॥ ൧൭ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
സാധു പൃഷ്ടം ത്വയാ സാധോ ലോകാന് സാധ്വനുഗൃഹ്ണതാ ।
കീര്തിം വിതന്വതാ ലോകേ ആത്മനോഽധോക്ഷജാത്മനഃ ॥ ൧൮ ॥
സാധു പൃഷ്ടം ത്വയാ സാധോ ലോകാന് സാധ്വനുഗൃഹ്ണതാ ।
കീര്തിം വിതന്വതാ ലോകേ ആത്മനോഽധോക്ഷജാത്മനഃ ॥ ൧൮ ॥
നൈതച്ചിത്രം ത്വയി ക്ഷത്തര്ബാദരായണവീര്യജേ ।
ഗൃഹീതോഽനന്യഭാവേന യത്ത്വയാ ഹരിരീശ്വരഃ ॥ ൧൯ ॥
ഗൃഹീതോഽനന്യഭാവേന യത്ത്വയാ ഹരിരീശ്വരഃ ॥ ൧൯ ॥
മാണ്ഡവ്യശാപാദ്ഭഗവാന് പ്രജാസംയമനോ യമഃ ।
ഭ്രാതുഃ ക്ഷേത്രേ ഭുജിഷ്യായാം ജാതഃ സത്യവതീസുതാത് ॥ ൨൦ ॥
ഭ്രാതുഃ ക്ഷേത്രേ ഭുജിഷ്യായാം ജാതഃ സത്യവതീസുതാത് ॥ ൨൦ ॥
ഭവാന് ഭഗവതോ നിത്യം സമ്മതഃ സാനുഗസ്യ ഹ ।
യസ്യ ജ്ഞാനോപദേശായ മാദിശദ്ഭഗവാന് വ്രജന് ॥ ൨൧ ॥
യസ്യ ജ്ഞാനോപദേശായ മാദിശദ്ഭഗവാന് വ്രജന് ॥ ൨൧ ॥
അഥ തേ ഭഗവല്ലീലാ യോഗമായോരുബൃംഹിതാഃ ।
വിശ്വസ്ഥിത്യുദ്ഭവാന്താര്ഥാ വര്ണയാമ്യനുപൂര്വശഃ ॥ ൨൨ ॥
വിശ്വസ്ഥിത്യുദ്ഭവാന്താര്ഥാ വര്ണയാമ്യനുപൂര്വശഃ ॥ ൨൨ ॥
ഭഗവാനേക ആസേദമഗ്ര ആത്മാത്മനാം വിഭുഃ ।
ആത്മേച്ഛാനുഗതാവാത്മാ നാനാമത്യുപലക്ഷണഃ ॥ ൨൩ ॥
ആത്മേച്ഛാനുഗതാവാത്മാ നാനാമത്യുപലക്ഷണഃ ॥ ൨൩ ॥
സ വാ ഏഷ തദാ ദ്രഷ്ടാ നാപശ്യദ് ദൃശ്യമേകരാട് ।
മേനേഽസന്തമിവാത്മാനം സുപ്തശക്തിരസുപ്തദൃക് ॥ ൨൪ ॥
മേനേഽസന്തമിവാത്മാനം സുപ്തശക്തിരസുപ്തദൃക് ॥ ൨൪ ॥
സാ വാ ഏതസ്യ സംദ്രഷ്ടുഃ ശക്തിഃ സദസദാത്മികാ ।
മായാ നാമ മഹാഭാഗ യയേദം നിര്മമേ വിഭുഃ ॥ ൨൫ ॥
മായാ നാമ മഹാഭാഗ യയേദം നിര്മമേ വിഭുഃ ॥ ൨൫ ॥
കാലവൃത്ത്യാ തു മായായാം ഗുണമയ്യാമധോക്ഷജഃ ।
പുരുഷേണാത്മഭൂതേന വീര്യമാധത്ത വീര്യവാന് ॥ ൨൬ ॥
പുരുഷേണാത്മഭൂതേന വീര്യമാധത്ത വീര്യവാന് ॥ ൨൬ ॥
തതോഽഭവന് മഹത്തത്ത്വമവ്യക്താത്കാലചോദിതാത് ।
വിജ്ഞാനാത്മാത്മദേഹസ്ഥം വിശ്വം വ്യഞ്ജംസ്തമോനുദഃ ॥ ൨൭ ॥
വിജ്ഞാനാത്മാത്മദേഹസ്ഥം വിശ്വം വ്യഞ്ജംസ്തമോനുദഃ ॥ ൨൭ ॥
സോഽപ്യംശഗുണകാലാത്മാ ഭഗവദ്ദൃഷ്ടിഗോചരഃ ।
ആത്മാനം വ്യകരോദാത്മാ വിശ്വസ്യാസ്യ സിസൃക്ഷയാ ॥ ൨൮ ॥
ആത്മാനം വ്യകരോദാത്മാ വിശ്വസ്യാസ്യ സിസൃക്ഷയാ ॥ ൨൮ ॥
മഹത്തത്ത്വാദ്വികുര്വാണാദഹംതത്ത്വം വ്യജായത ।
കാര്യകാരണകര്ത്രാത്മാ ഭൂതേന്ദ്രിയമനോമയഃ ।
വൈകാരികസ്തൈജസശ്ച താമസശ്ചേത്യഹം ത്രിധാ ॥ ൨൯ ॥
കാര്യകാരണകര്ത്രാത്മാ ഭൂതേന്ദ്രിയമനോമയഃ ।
വൈകാരികസ്തൈജസശ്ച താമസശ്ചേത്യഹം ത്രിധാ ॥ ൨൯ ॥
അഹംതത്ത്വാദ്വികുര്വാണാന്മനോ വൈകാരികാദഭൂത് ।
വൈകാരികാശ്ച യേ ദേവാ അര്ഥാഭിവ്യഞ്ജനം യതഃ ॥ ൩൦ ॥
വൈകാരികാശ്ച യേ ദേവാ അര്ഥാഭിവ്യഞ്ജനം യതഃ ॥ ൩൦ ॥
തൈജസാനീന്ദ്രിയാണ്യേവ ജ്ഞാനകര്മമയാനി ച ॥ ൩൧ ॥
താമസോ ഭൂതസൂക്ഷ്മാദിര്യതഃ ഖം ലിങ്ഗമാത്മനഃ ॥ ൩൨ ॥
കാലമായാംശയോഗേന ഭഗവദ്വീക്ഷിതം നഭഃ ।
നഭസോഽനുസൃതം സ്പര്ശം വികുര്വന്നിര്മമേഽനിലമ് ॥ ൩൩ ॥
നഭസോഽനുസൃതം സ്പര്ശം വികുര്വന്നിര്മമേഽനിലമ് ॥ ൩൩ ॥
അനിലോഽപി വികുര്വാണോ നഭസോരുബലാന്വിതഃ ।
സസര്ജ രൂപതന്മാത്രം ജ്യോതിര്ലോകസ്യ ലോചനമ് ॥ ൩൪ ॥
സസര്ജ രൂപതന്മാത്രം ജ്യോതിര്ലോകസ്യ ലോചനമ് ॥ ൩൪ ॥
അനിലേനാന്വിതം ജ്യോതിര്വികുര്വത്പരവീക്ഷിതമ് ।
ആധത്താമ്ഭോ രസമയം കാലമായാംശയോഗതഃ ॥ ൩൫ ॥
ആധത്താമ്ഭോ രസമയം കാലമായാംശയോഗതഃ ॥ ൩൫ ॥
ജ്യോതിഷാമ്ഭോഽനുസംസൃഷ്ടം വികുര്വദ്ബ്രഹ്മവീക്ഷിതമ് ।
മഹീം ഗന്ധഗുണാമാധാത്കാലമായാംശയോഗതഃ ॥ ൩൬ ॥
മഹീം ഗന്ധഗുണാമാധാത്കാലമായാംശയോഗതഃ ॥ ൩൬ ॥
ഭൂതാനാം നഭ ആദീനാം യദ്യദ്ഭവ്യാവരാവരമ് ।
തേഷാം പരാനുസംസര്ഗാദ്യഥാസംഖ്യം ഗുണാന് വിദുഃ ॥ ൩൭ ॥
തേഷാം പരാനുസംസര്ഗാദ്യഥാസംഖ്യം ഗുണാന് വിദുഃ ॥ ൩൭ ॥
ഏതേ ദേവാഃ കലാ വിഷ്ണോഃ കാലമായാംശലിങ്ഗിനഃ ।
നാനാത്വാത്സ്വക്രിയാനീശാഃ പ്രോചുഃ പ്രാഞ്ജലയോ വിഭുമ് ॥ ൩൮ ॥
നാനാത്വാത്സ്വക്രിയാനീശാഃ പ്രോചുഃ പ്രാഞ്ജലയോ വിഭുമ് ॥ ൩൮ ॥
ദേവാ ഊചുഃ
നമാമ തേ ദേവ പദാരവിന്ദം
പ്രപന്നതാപോപശമാതപത്രമ് ।
യന്മൂലകേതാ യതയോഽഞ്ജസോരു-
സംസാരദുഃഖം ബഹിരുത്ക്ഷിപന്തി ॥ ൩൯ ॥
നമാമ തേ ദേവ പദാരവിന്ദം
പ്രപന്നതാപോപശമാതപത്രമ് ।
യന്മൂലകേതാ യതയോഽഞ്ജസോരു-
സംസാരദുഃഖം ബഹിരുത്ക്ഷിപന്തി ॥ ൩൯ ॥
ധാതര്യദസ്മിന് ഭവ ഈശ ജീവാ-
സ്താപത്രയേണാഭിഹതാ ന ശര്മ ।
ആത്മന്ലഭന്തേ ഭഗവംസ്തവാങ്ഘ്രി-
ച്ഛായാം സവിദ്യാമത ആശ്രയേമ ॥ ൪൦ ॥
സ്താപത്രയേണാഭിഹതാ ന ശര്മ ।
ആത്മന്ലഭന്തേ ഭഗവംസ്തവാങ്ഘ്രി-
ച്ഛായാം സവിദ്യാമത ആശ്രയേമ ॥ ൪൦ ॥
മാര്ഗന്തി യത്തേ മുഖപദ്മനീഡൈ-
ശ്ഛന്ദഃസുപര്ണൈഋര്ഷയോ വിവിക്തേ ।
യസ്യാഘമര്ഷോദസരിദ്വരായാഃ
പദം പദം തീര്ഥപദഃ പ്രപന്നാഃ ॥ ൪൧ ॥
ശ്ഛന്ദഃസുപര്ണൈഋര്ഷയോ വിവിക്തേ ।
യസ്യാഘമര്ഷോദസരിദ്വരായാഃ
പദം പദം തീര്ഥപദഃ പ്രപന്നാഃ ॥ ൪൧ ॥
യച്ഛ്രദ്ധയാ ശ്രുതവത്യാ യ ഭക്ത്യാ
സംമൃജ്യമാനേ ഹൃദയേഽവധായ ।
ജ്ഞാനേന വൈരാഗ്യബലേന ധീരാ
വ്രജേമ തത്തേഽങ്ഘ്രിസരോജപീഠമ് ॥ ൪൨ ॥
സംമൃജ്യമാനേ ഹൃദയേഽവധായ ।
ജ്ഞാനേന വൈരാഗ്യബലേന ധീരാ
വ്രജേമ തത്തേഽങ്ഘ്രിസരോജപീഠമ് ॥ ൪൨ ॥
വിശ്വസ്യ ജന്മസ്ഥിതിസംയമാര്ഥേ
കൃതാവതാരസ്യ പദാമ്ബുജം തേ ।
വ്രജേമ സര്വേ ശരണം യദീശ
സ്മൃതം പ്രയച്ഛത്യഭയം സ്വപുംസാമ് ॥ ൪൩ ॥
കൃതാവതാരസ്യ പദാമ്ബുജം തേ ।
വ്രജേമ സര്വേ ശരണം യദീശ
സ്മൃതം പ്രയച്ഛത്യഭയം സ്വപുംസാമ് ॥ ൪൩ ॥
യത്സാനുബന്ധേഽസതി ദേഹഗേഹേ
മമാഹമിത്യൂഢദുരാഗ്രഹാണാമ് ।
പുംസാം സുദൂരം വസതോഽപി പുര്യാം
ഭജേമ തത്തേ ഭഗവന് പദാബ്ജമ് ॥ ൪൪ ॥
മമാഹമിത്യൂഢദുരാഗ്രഹാണാമ് ।
പുംസാം സുദൂരം വസതോഽപി പുര്യാം
ഭജേമ തത്തേ ഭഗവന് പദാബ്ജമ് ॥ ൪൪ ॥
താന് വൈ ഹ്യസദ്വൃത്തിഭിരക്ഷിഭിര്യേ
പരാഹൃതാന്തര്മനസഃ പരേശ ।
അഥോ ന പശ്യന്ത്യുരുഗായ നൂനം
യേ തേ പദന്യാസവിലാസലക്ഷ്യാഃ ॥ ൪൫ ॥
പരാഹൃതാന്തര്മനസഃ പരേശ ।
അഥോ ന പശ്യന്ത്യുരുഗായ നൂനം
യേ തേ പദന്യാസവിലാസലക്ഷ്യാഃ ॥ ൪൫ ॥
പാനേന തേ ദേവ കഥാസുധായാഃ
പ്രവൃദ്ധഭക്ത്യാ വിശദാശയാ യേ ।
വൈരാഗ്യസാരം പ്രതിലഭ്യ ബോധം
യഥാഞ്ജസാന്വീയുരകുണ്ഠധിഷ്ണ്യമ് ॥ ൪൬ ॥
പ്രവൃദ്ധഭക്ത്യാ വിശദാശയാ യേ ।
വൈരാഗ്യസാരം പ്രതിലഭ്യ ബോധം
യഥാഞ്ജസാന്വീയുരകുണ്ഠധിഷ്ണ്യമ് ॥ ൪൬ ॥
തഥാപരേ ചാത്മസമാധിയോഗ-
ബലേന ജിത്വാ പ്രകൃതിം ബലിഷ്ഠാമ് ।
ത്വാമേവ ധീരാഃ പുരുഷം വിശന്തി
തേഷാം ശ്രമഃ സ്യാന്ന തു സേവയാ തേ ॥ ൪൭ ॥
ബലേന ജിത്വാ പ്രകൃതിം ബലിഷ്ഠാമ് ।
ത്വാമേവ ധീരാഃ പുരുഷം വിശന്തി
തേഷാം ശ്രമഃ സ്യാന്ന തു സേവയാ തേ ॥ ൪൭ ॥
തത്തേ വയം ലോകസിസൃക്ഷയാദ്യ
ത്വയാനുസൃഷ്ടാസ്ത്രിഭിരാത്മഭിഃ സ്മ ।
സര്വേ വിയുക്താഃ സ്വവിഹാരതന്ത്രം
ന ശക്നുമസ്തത്പ്രതിഹര്തവേ തേ ॥ ൪൮ ॥
ത്വയാനുസൃഷ്ടാസ്ത്രിഭിരാത്മഭിഃ സ്മ ।
സര്വേ വിയുക്താഃ സ്വവിഹാരതന്ത്രം
ന ശക്നുമസ്തത്പ്രതിഹര്തവേ തേ ॥ ൪൮ ॥
യാവദ്ബലിം തേഽജ ഹരാമ കാലേ
യഥാ വയം ചാന്നമദാമ യത്ര ।
യഥോഭയേഷാം ത ഇമേ ഹി ലോകാ
ബലിം ഹരന്തോഽന്നമദന്ത്യനൂഹാഃ ॥ ൪൯ ॥
യഥാ വയം ചാന്നമദാമ യത്ര ।
യഥോഭയേഷാം ത ഇമേ ഹി ലോകാ
ബലിം ഹരന്തോഽന്നമദന്ത്യനൂഹാഃ ॥ ൪൯ ॥
ത്വം നഃ സുരാണാമസി സാന്വയാനാം
കൂടസ്ഥ ആദ്യഃ പുരുഷഃ പുരാണഃ ।
ത്വം ദേവ ശക്ത്യാം ഗുണകര്മയോനൌ
രേതസ്ത്വജായാം കവിമാദധേഽജഃ ॥ ൫൦ ॥
കൂടസ്ഥ ആദ്യഃ പുരുഷഃ പുരാണഃ ।
ത്വം ദേവ ശക്ത്യാം ഗുണകര്മയോനൌ
രേതസ്ത്വജായാം കവിമാദധേഽജഃ ॥ ൫൦ ॥
തതോ വയം മത്പ്രമുഖാ യദര്ഥേ
ബഭൂവിമാത്മന് കരവാമ കിം തേ ।
ത്വം നഃ സ്വചക്ഷുഃ പരിദേഹി ശക്ത്യാ
ദേവ ക്രിയാര്ഥേ യദനുഗ്രഹാണാമ് ॥ ൫൧ ॥
ബഭൂവിമാത്മന് കരവാമ കിം തേ ।
ത്വം നഃ സ്വചക്ഷുഃ പരിദേഹി ശക്ത്യാ
ദേവ ക്രിയാര്ഥേ യദനുഗ്രഹാണാമ് ॥ ൫൧ ॥