ଶ୍ରୀ ଶୁକ ଉଵାଚ
ଦ୍ଵାରି ଦ୍ଯୁନଦ୍ଯା ଋଷଭଃ କୁରୂଣାଂ
ମୈତ୍ରେଯମାସୀନମଗାଧବୋଧମ୍ ।
କ୍ଷତ୍ତୋପସୃତ୍ଯାଚ୍ଯୁତଭାଵସିଦ୍ଧଃ
ପପ୍ରଚ୍ଛ ସୌଶୀଲ୍ଯଗୁଣାଭିତୃପ୍ତଃ ॥ ୧ ॥
ଦ୍ଵାରି ଦ୍ଯୁନଦ୍ଯା ଋଷଭଃ କୁରୂଣାଂ
ମୈତ୍ରେଯମାସୀନମଗାଧବୋଧମ୍ ।
କ୍ଷତ୍ତୋପସୃତ୍ଯାଚ୍ଯୁତଭାଵସିଦ୍ଧଃ
ପପ୍ରଚ୍ଛ ସୌଶୀଲ୍ଯଗୁଣାଭିତୃପ୍ତଃ ॥ ୧ ॥
ଵିଦୁର ଉଵାଚ
ସୁଖାଯ କର୍ମାଣି କରୋତି ଲୋକୋ
ନ ତୈଃ ସୁଖଂ ଵାନ୍ଯଦୁପାରମଂ ଵା ।
ଵିନ୍ଦେତ ଭୂଯସ୍ତତ ଏଵ ଦୁଃଖଂ
ଯଦତ୍ର ଯୁକ୍ତଂ ଭଗଵାନ୍ ଵଦେନ୍ନଃ ॥ ୨ ॥
ସୁଖାଯ କର୍ମାଣି କରୋତି ଲୋକୋ
ନ ତୈଃ ସୁଖଂ ଵାନ୍ଯଦୁପାରମଂ ଵା ।
ଵିନ୍ଦେତ ଭୂଯସ୍ତତ ଏଵ ଦୁଃଖଂ
ଯଦତ୍ର ଯୁକ୍ତଂ ଭଗଵାନ୍ ଵଦେନ୍ନଃ ॥ ୨ ॥
ଜନସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିମୁଖସ୍ଯ ଦୈଵା-
ଦଧର୍ମଶୀଲସ୍ଯ ସୁଦୁଃଖିତସ୍ଯ ।
ଅନୁଗ୍ରହାଯେହ ଚରନ୍ତି ନୂନଂ
ଭୂତାନି ଭଵ୍ଯାନି ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ ॥ ୩ ॥
ଦଧର୍ମଶୀଲସ୍ଯ ସୁଦୁଃଖିତସ୍ଯ ।
ଅନୁଗ୍ରହାଯେହ ଚରନ୍ତି ନୂନଂ
ଭୂତାନି ଭଵ୍ଯାନି ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ ॥ ୩ ॥
ତତ୍ସାଧୁଵର୍ଯାଦିଶ ଵର୍ତ୍ମ ଶଂ ନଃ
ସଂରାଧିତୋ ଭଗଵାନ୍ ଯେନ ପୁଂସାମ୍ ।
ହୃଦି ସ୍ଥିତୋ ଯଚ୍ଛତି ଭକ୍ତିପୂତେ
ଜ୍ଞାନଂ ସତତ୍ତ୍ଵାଧିଗମଂ ପୁରାଣମ୍ ॥ ୪ ॥
ସଂରାଧିତୋ ଭଗଵାନ୍ ଯେନ ପୁଂସାମ୍ ।
ହୃଦି ସ୍ଥିତୋ ଯଚ୍ଛତି ଭକ୍ତିପୂତେ
ଜ୍ଞାନଂ ସତତ୍ତ୍ଵାଧିଗମଂ ପୁରାଣମ୍ ॥ ୪ ॥
କରୋତି କର୍ମାଣି କୃତାଵତାରୋ
ଯାନ୍ଯାତ୍ମତନ୍ତ୍ରୋ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ର୍ଯଧୀଶଃ ।
ଯଥା ସସର୍ଜାଗ୍ର ଇଦଂ ନିରୀହଃ
ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଵୃତ୍ତିଂ ଜଗତୋ ଵିଧତ୍ତେ ॥ ୫ ॥
ଯାନ୍ଯାତ୍ମତନ୍ତ୍ରୋ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ର୍ଯଧୀଶଃ ।
ଯଥା ସସର୍ଜାଗ୍ର ଇଦଂ ନିରୀହଃ
ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଵୃତ୍ତିଂ ଜଗତୋ ଵିଧତ୍ତେ ॥ ୫ ॥
ଯଥା ପୁନଃ ସ୍ଵେ ଖ ଇଦଂ ନିଵେଶ୍ଯ
ଶେତେ ଗୁହାଯାଂ ସ ନିଵୃତ୍ତଵୃତ୍ତିଃ ।
ଯୋଗେଶ୍ଵରାଧୀଶ୍ଵର ଏକ ଏତ-
ଦନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ବହୁଧା ଯଥାସୀତ୍ ॥ ୬ ॥
ଶେତେ ଗୁହାଯାଂ ସ ନିଵୃତ୍ତଵୃତ୍ତିଃ ।
ଯୋଗେଶ୍ଵରାଧୀଶ୍ଵର ଏକ ଏତ-
ଦନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ବହୁଧା ଯଥାସୀତ୍ ॥ ୬ ॥
କ୍ରୀଡନ୍ ଵିଧତ୍ତେ ଦ୍ଵିଜଗୋସୁରାଣାଂ
କ୍ଷେମାଯ କର୍ମାଣ୍ଯଵତାରଭେଦୈଃ ।
ମନୋ ନ ତୃପ୍ଯତ୍ଯପି ଶୃଣ୍ଵତାଂ ନଃ
ସୁଶ୍ଲୋକମୌଲେଶ୍ଚରିତାମୃତାନି ॥ ୭ ॥
କ୍ଷେମାଯ କର୍ମାଣ୍ଯଵତାରଭେଦୈଃ ।
ମନୋ ନ ତୃପ୍ଯତ୍ଯପି ଶୃଣ୍ଵତାଂ ନଃ
ସୁଶ୍ଲୋକମୌଲେଶ୍ଚରିତାମୃତାନି ॥ ୭ ॥
ଯୈସ୍ତତ୍ତ୍ଵଭେଦୈରଧିଲୋକନାଥୋ
ଲୋକାନଲୋକାନ୍ ସହ ଲୋକପାଲାନ୍ ।
ଅଚୀକ୍ଲୃପଦ୍ଯତ୍ର ହି ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵ-
ନିକାଯଭେଦୋଽଧିକୃତଃ ପ୍ରତୀତଃ ॥ ୮ ॥
ଲୋକାନଲୋକାନ୍ ସହ ଲୋକପାଲାନ୍ ।
ଅଚୀକ୍ଲୃପଦ୍ଯତ୍ର ହି ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵ-
ନିକାଯଭେଦୋଽଧିକୃତଃ ପ୍ରତୀତଃ ॥ ୮ ॥
ଯେନ ପ୍ରଜାନାମୁତ ଆତ୍ମକର୍ମ-
ରୂପାଭିଧାନାଂ ଯ ଭିଦାଂ ଵ୍ଯଧତ୍ତ ।
ନାରାଯଣୋ ଵିଶ୍ଵସୃଗାତ୍ମଯୋନି-
ରେତଚ୍ଚ ନୋ ଵର୍ଣଯ ଵିପ୍ରଵର୍ଯ ॥ ୯ ॥
ରୂପାଭିଧାନାଂ ଯ ଭିଦାଂ ଵ୍ଯଧତ୍ତ ।
ନାରାଯଣୋ ଵିଶ୍ଵସୃଗାତ୍ମଯୋନି-
ରେତଚ୍ଚ ନୋ ଵର୍ଣଯ ଵିପ୍ରଵର୍ଯ ॥ ୯ ॥
ପରାଵରେଷାଂ ଭଗଵନ୍ ଵ୍ରତାନି
ଶ୍ରୁତାନି ମେ ଵ୍ଯାସମୁଖାଦଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍ ।
ଅତୃପ୍ନୁମ କ୍ଷୁଲ୍ଲସୁଖାଵହାନାଂ
ତେଷାମୃତେ କୃଷ୍ଣକଥାମୃତୌଘାତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଶ୍ରୁତାନି ମେ ଵ୍ଯାସମୁଖାଦଭୀକ୍ଷ୍ଣମ୍ ।
ଅତୃପ୍ନୁମ କ୍ଷୁଲ୍ଲସୁଖାଵହାନାଂ
ତେଷାମୃତେ କୃଷ୍ଣକଥାମୃତୌଘାତ୍ ॥ ୧୦ ॥
କସ୍ତୃପ୍ନୁଯାତ୍ତୀର୍ଥପଦୋଽଭିଧାନାତ୍
ସତ୍ରେଷୁ ଵଃ ସୂରିଭିରୀଡ୍ଯମାନାତ୍ ।
ଯଃ କର୍ଣନାଡୀଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯାତୋ
ଭଵପ୍ରଦାଂ ଗେହରତିଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୧୧ ॥
ସତ୍ରେଷୁ ଵଃ ସୂରିଭିରୀଡ୍ଯମାନାତ୍ ।
ଯଃ କର୍ଣନାଡୀଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯାତୋ
ଭଵପ୍ରଦାଂ ଗେହରତିଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୧୧ ॥
ମୁନିର୍ଵିଵକ୍ଷୁର୍ଭଗଵଦ୍ଗୁଣାନାଂ
ସଖାପି ତେ ଭାରତମାହ କୃଷ୍ଣଃ ।
ଯସ୍ମିନ୍ନୃଣାଂ ଗ୍ରାମ୍ଯସୁଖାନୁଵାଦୈ-
ର୍ମତିର୍ଗୃହୀତା ନୁ ହରେଃ କଥାଯାମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ସଖାପି ତେ ଭାରତମାହ କୃଷ୍ଣଃ ।
ଯସ୍ମିନ୍ନୃଣାଂ ଗ୍ରାମ୍ଯସୁଖାନୁଵାଦୈ-
ର୍ମତିର୍ଗୃହୀତା ନୁ ହରେଃ କଥାଯାମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ସା ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନସ୍ଯ ଵିଵର୍ଧମାନା
ଵିରକ୍ତିମନ୍ଯତ୍ର କରୋତି ପୁଂସଃ ।
ହରେଃ ପଦାନୁସ୍ମୃତିନିର୍ଵୃତସ୍ଯ
ସମସ୍ତଦୁଃଖାପ୍ଯଯମାଶୁ ଧତ୍ତେ ॥ ୧୩ ॥
ଵିରକ୍ତିମନ୍ଯତ୍ର କରୋତି ପୁଂସଃ ।
ହରେଃ ପଦାନୁସ୍ମୃତିନିର୍ଵୃତସ୍ଯ
ସମସ୍ତଦୁଃଖାପ୍ଯଯମାଶୁ ଧତ୍ତେ ॥ ୧୩ ॥
ତାଞ୍ଛୋଚ୍ଯଶୋଚ୍ଯାନଵିଦୋଽନୁଶୋଚେ
ହରେଃ କଥାଯାଂ ଵିମୁଖାନଘେନ ।
କ୍ଷିଣୋତି ଦେଵୋଽନିମିଷସ୍ତୁ ଯେଷା-
ମାଯୁର୍ଵୃଥାଵାଦଗତିସ୍ମୃତୀନାମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ହରେଃ କଥାଯାଂ ଵିମୁଖାନଘେନ ।
କ୍ଷିଣୋତି ଦେଵୋଽନିମିଷସ୍ତୁ ଯେଷା-
ମାଯୁର୍ଵୃଥାଵାଦଗତିସ୍ମୃତୀନାମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ତଦସ୍ଯ କୌଷାରଵ ଶର୍ମଦାତୁ-
ର୍ହରେଃ କଥାମେଵ କଥାସୁ ସାରମ୍ ।
ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପୁଷ୍ପେଭ୍ଯ ଇଵାର୍ତବନ୍ଧୋ
ଶିଵାଯ ନଃ କୀର୍ତଯ ତୀର୍ଥକୀର୍ତେଃ ॥ ୧୫ ॥
ର୍ହରେଃ କଥାମେଵ କଥାସୁ ସାରମ୍ ।
ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପୁଷ୍ପେଭ୍ଯ ଇଵାର୍ତବନ୍ଧୋ
ଶିଵାଯ ନଃ କୀର୍ତଯ ତୀର୍ଥକୀର୍ତେଃ ॥ ୧୫ ॥
ସ ଵିଶ୍ଵଜନ୍ମସ୍ଥିତିସଂଯମାର୍ଥେ
କୃତାଵତାରଃ ପ୍ରଗୃହୀତଶକ୍ତିଃ ।
ଚକାର କର୍ମାଣ୍ଯତିପୂରୁଷାଣି
ଯାନୀଶ୍ଵରଃ କୀର୍ତଯ ତାନି ମହ୍ଯମ୍ ॥ ୧୬ ॥
କୃତାଵତାରଃ ପ୍ରଗୃହୀତଶକ୍ତିଃ ।
ଚକାର କର୍ମାଣ୍ଯତିପୂରୁଷାଣି
ଯାନୀଶ୍ଵରଃ କୀର୍ତଯ ତାନି ମହ୍ଯମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଶ୍ରୀ ଶୁକ ଉଵାଚ
ସ ଏଵଂ ଭଗଵାନ୍ ପୃଷ୍ଟଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରା କୌଷାରଵୋ ମୁନିଃ ।
ପୁଂସାଂ ନିଃଶ୍ରେଯସାର୍ଥେନ ତମାହ ବହୁମାନଯନ୍ ॥ ୧୭ ॥
ସ ଏଵଂ ଭଗଵାନ୍ ପୃଷ୍ଟଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରା କୌଷାରଵୋ ମୁନିଃ ।
ପୁଂସାଂ ନିଃଶ୍ରେଯସାର୍ଥେନ ତମାହ ବହୁମାନଯନ୍ ॥ ୧୭ ॥
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ
ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ସାଧୋ ଲୋକାନ୍ ସାଧ୍ଵନୁଗୃହ୍ଣତା ।
କୀର୍ତିଂ ଵିତନ୍ଵତା ଲୋକେ ଆତ୍ମନୋଽଧୋକ୍ଷଜାତ୍ମନଃ ॥ ୧୮ ॥
ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ସାଧୋ ଲୋକାନ୍ ସାଧ୍ଵନୁଗୃହ୍ଣତା ।
କୀର୍ତିଂ ଵିତନ୍ଵତା ଲୋକେ ଆତ୍ମନୋଽଧୋକ୍ଷଜାତ୍ମନଃ ॥ ୧୮ ॥
ନୈତଚ୍ଚିତ୍ରଂ ତ୍ଵଯି କ୍ଷତ୍ତର୍ବାଦରାଯଣଵୀର୍ଯଜେ ।
ଗୃହୀତୋଽନନ୍ଯଭାଵେନ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ହରିରୀଶ୍ଵରଃ ॥ ୧୯ ॥
ଗୃହୀତୋଽନନ୍ଯଭାଵେନ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ହରିରୀଶ୍ଵରଃ ॥ ୧୯ ॥
ମାଣ୍ଡଵ୍ଯଶାପାଦ୍ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଜାସଂଯମନୋ ଯମଃ ।
ଭ୍ରାତୁଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଭୁଜିଷ୍ଯାଯାଂ ଜାତଃ ସତ୍ଯଵତୀସୁତାତ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଭ୍ରାତୁଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଭୁଜିଷ୍ଯାଯାଂ ଜାତଃ ସତ୍ଯଵତୀସୁତାତ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଭଵାନ୍ ଭଗଵତୋ ନିତ୍ଯଂ ସମ୍ମତଃ ସାନୁଗସ୍ଯ ହ ।
ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନୋପଦେଶାଯ ମାଦିଶଦ୍ଭଗଵାନ୍ ଵ୍ରଜନ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନୋପଦେଶାଯ ମାଦିଶଦ୍ଭଗଵାନ୍ ଵ୍ରଜନ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଅଥ ତେ ଭଗଵଲ୍ଲୀଲା ଯୋଗମାଯୋରୁବୃଂହିତାଃ ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ଥିତ୍ଯୁଦ୍ଭଵାନ୍ତାର୍ଥା ଵର୍ଣଯାମ୍ଯନୁପୂର୍ଵଶଃ ॥ ୨୨ ॥
ଵିଶ୍ଵସ୍ଥିତ୍ଯୁଦ୍ଭଵାନ୍ତାର୍ଥା ଵର୍ଣଯାମ୍ଯନୁପୂର୍ଵଶଃ ॥ ୨୨ ॥
ଭଗଵାନେକ ଆସେଦମଗ୍ର ଆତ୍ମାତ୍ମନାଂ ଵିଭୁଃ ।
ଆତ୍ମେଚ୍ଛାନୁଗତାଵାତ୍ମା ନାନାମତ୍ଯୁପଲକ୍ଷଣଃ ॥ ୨୩ ॥
ଆତ୍ମେଚ୍ଛାନୁଗତାଵାତ୍ମା ନାନାମତ୍ଯୁପଲକ୍ଷଣଃ ॥ ୨୩ ॥
ସ ଵା ଏଷ ତଦା ଦ୍ରଷ୍ଟା ନାପଶ୍ଯଦ୍ ଦୃଶ୍ଯମେକରାଟ୍ ।
ମେନେଽସନ୍ତମିଵାତ୍ମାନଂ ସୁପ୍ତଶକ୍ତିରସୁପ୍ତଦୃକ୍ ॥ ୨୪ ॥
ମେନେଽସନ୍ତମିଵାତ୍ମାନଂ ସୁପ୍ତଶକ୍ତିରସୁପ୍ତଦୃକ୍ ॥ ୨୪ ॥
ସା ଵା ଏତସ୍ଯ ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଃ ଶକ୍ତିଃ ସଦସଦାତ୍ମିକା ।
ମାଯା ନାମ ମହାଭାଗ ଯଯେଦଂ ନିର୍ମମେ ଵିଭୁଃ ॥ ୨୫ ॥
ମାଯା ନାମ ମହାଭାଗ ଯଯେଦଂ ନିର୍ମମେ ଵିଭୁଃ ॥ ୨୫ ॥
କାଲଵୃତ୍ତ୍ଯା ତୁ ମାଯାଯାଂ ଗୁଣମଯ୍ଯାମଧୋକ୍ଷଜଃ ।
ପୁରୁଷେଣାତ୍ମଭୂତେନ ଵୀର୍ଯମାଧତ୍ତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୨୬ ॥
ପୁରୁଷେଣାତ୍ମଭୂତେନ ଵୀର୍ଯମାଧତ୍ତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୨୬ ॥
ତତୋଽଭଵନ୍ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵମଵ୍ଯକ୍ତାତ୍କାଲଚୋଦିତାତ୍ ।
ଵିଜ୍ଞାନାତ୍ମାତ୍ମଦେହସ୍ଥଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଵ୍ଯଞ୍ଜଂସ୍ତମୋନୁଦଃ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଜ୍ଞାନାତ୍ମାତ୍ମଦେହସ୍ଥଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଵ୍ଯଞ୍ଜଂସ୍ତମୋନୁଦଃ ॥ ୨୭ ॥
ସୋଽପ୍ଯଂଶଗୁଣକାଲାତ୍ମା ଭଗଵଦ୍ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରଃ ।
ଆତ୍ମାନଂ ଵ୍ଯକରୋଦାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାସ୍ଯ ସିସୃକ୍ଷଯା ॥ ୨୮ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ଵ୍ଯକରୋଦାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯାସ୍ଯ ସିସୃକ୍ଷଯା ॥ ୨୮ ॥
ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ଵିକୁର୍ଵାଣାଦହଂତତ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯଜାଯତ ।
କାର୍ଯକାରଣକର୍ତ୍ରାତ୍ମା ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋମଯଃ ।
ଵୈକାରିକସ୍ତୈଜସଶ୍ଚ ତାମସଶ୍ଚେତ୍ଯହଂ ତ୍ରିଧା ॥ ୨୯ ॥
କାର୍ଯକାରଣକର୍ତ୍ରାତ୍ମା ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋମଯଃ ।
ଵୈକାରିକସ୍ତୈଜସଶ୍ଚ ତାମସଶ୍ଚେତ୍ଯହଂ ତ୍ରିଧା ॥ ୨୯ ॥
ଅହଂତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ଵିକୁର୍ଵାଣାନ୍ମନୋ ଵୈକାରିକାଦଭୂତ୍ ।
ଵୈକାରିକାଶ୍ଚ ଯେ ଦେଵା ଅର୍ଥାଭିଵ୍ଯଞ୍ଜନଂ ଯତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଵୈକାରିକାଶ୍ଚ ଯେ ଦେଵା ଅର୍ଥାଭିଵ୍ଯଞ୍ଜନଂ ଯତଃ ॥ ୩୦ ॥
ତୈଜସାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯେଵ ଜ୍ଞାନକର୍ମମଯାନି ଚ ॥ ୩୧ ॥
ତାମସୋ ଭୂତସୂକ୍ଷ୍ମାଦିର୍ଯତଃ ଖଂ ଲିଙ୍ଗମାତ୍ମନଃ ॥ ୩୨ ॥
କାଲମାଯାଂଶଯୋଗେନ ଭଗଵଦ୍ଵୀକ୍ଷିତଂ ନଭଃ ।
ନଭସୋଽନୁସୃତଂ ସ୍ପର୍ଶଂ ଵିକୁର୍ଵନ୍ନିର୍ମମେଽନିଲମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ନଭସୋଽନୁସୃତଂ ସ୍ପର୍ଶଂ ଵିକୁର୍ଵନ୍ନିର୍ମମେଽନିଲମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଅନିଲୋଽପି ଵିକୁର୍ଵାଣୋ ନଭସୋରୁବଲାନ୍ଵିତଃ ।
ସସର୍ଜ ରୂପତନ୍ମାତ୍ରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଲୋକସ୍ଯ ଲୋଚନମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ସସର୍ଜ ରୂପତନ୍ମାତ୍ରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଲୋକସ୍ଯ ଲୋଚନମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଅନିଲେନାନ୍ଵିତଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵିକୁର୍ଵତ୍ପରଵୀକ୍ଷିତମ୍ ।
ଆଧତ୍ତାମ୍ଭୋ ରସମଯଂ କାଲମାଯାଂଶଯୋଗତଃ ॥ ୩୫ ॥
ଆଧତ୍ତାମ୍ଭୋ ରସମଯଂ କାଲମାଯାଂଶଯୋଗତଃ ॥ ୩୫ ॥
ଜ୍ଯୋତିଷାମ୍ଭୋଽନୁସଂସୃଷ୍ଟଂ ଵିକୁର୍ଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵୀକ୍ଷିତମ୍ ।
ମହୀଂ ଗନ୍ଧଗୁଣାମାଧାତ୍କାଲମାଯାଂଶଯୋଗତଃ ॥ ୩୬ ॥
ମହୀଂ ଗନ୍ଧଗୁଣାମାଧାତ୍କାଲମାଯାଂଶଯୋଗତଃ ॥ ୩୬ ॥
ଭୂତାନାଂ ନଭ ଆଦୀନାଂ ଯଦ୍ଯଦ୍ଭଵ୍ଯାଵରାଵରମ୍ ।
ତେଷାଂ ପରାନୁସଂସର୍ଗାଦ୍ଯଥାସଂଖ୍ଯଂ ଗୁଣାନ୍ ଵିଦୁଃ ॥ ୩୭ ॥
ତେଷାଂ ପରାନୁସଂସର୍ଗାଦ୍ଯଥାସଂଖ୍ଯଂ ଗୁଣାନ୍ ଵିଦୁଃ ॥ ୩୭ ॥
ଏତେ ଦେଵାଃ କଲା ଵିଷ୍ଣୋଃ କାଲମାଯାଂଶଲିଙ୍ଗିନଃ ।
ନାନାତ୍ଵାତ୍ସ୍ଵକ୍ରିଯାନୀଶାଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଵିଭୁମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ନାନାତ୍ଵାତ୍ସ୍ଵକ୍ରିଯାନୀଶାଃ ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଵିଭୁମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ଦେଵା ଊଚୁଃ
ନମାମ ତେ ଦେଵ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ
ପ୍ରପନ୍ନତାପୋପଶମାତପତ୍ରମ୍ ।
ଯନ୍ମୂଲକେତା ଯତଯୋଽଞ୍ଜସୋରୁ-
ସଂସାରଦୁଃଖଂ ବହିରୁତ୍କ୍ଷିପନ୍ତି ॥ ୩୯ ॥
ନମାମ ତେ ଦେଵ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ
ପ୍ରପନ୍ନତାପୋପଶମାତପତ୍ରମ୍ ।
ଯନ୍ମୂଲକେତା ଯତଯୋଽଞ୍ଜସୋରୁ-
ସଂସାରଦୁଃଖଂ ବହିରୁତ୍କ୍ଷିପନ୍ତି ॥ ୩୯ ॥
ଧାତର୍ଯଦସ୍ମିନ୍ ଭଵ ଈଶ ଜୀଵା-
ସ୍ତାପତ୍ରଯେଣାଭିହତା ନ ଶର୍ମ ।
ଆତ୍ମନ୍ଲଭନ୍ତେ ଭଗଵଂସ୍ତଵାଙ୍ଘ୍ରି-
ଚ୍ଛାଯାଂ ସଵିଦ୍ଯାମତ ଆଶ୍ରଯେମ ॥ ୪୦ ॥
ସ୍ତାପତ୍ରଯେଣାଭିହତା ନ ଶର୍ମ ।
ଆତ୍ମନ୍ଲଭନ୍ତେ ଭଗଵଂସ୍ତଵାଙ୍ଘ୍ରି-
ଚ୍ଛାଯାଂ ସଵିଦ୍ଯାମତ ଆଶ୍ରଯେମ ॥ ୪୦ ॥
ମାର୍ଗନ୍ତି ଯତ୍ତେ ମୁଖପଦ୍ମନୀଡୈ-
ଶ୍ଛନ୍ଦଃସୁପର୍ଣୈଋର୍ଷଯୋ ଵିଵିକ୍ତେ ।
ଯସ୍ଯାଘମର୍ଷୋଦସରିଦ୍ଵରାଯାଃ
ପଦଂ ପଦଂ ତୀର୍ଥପଦଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ॥ ୪୧ ॥
ଶ୍ଛନ୍ଦଃସୁପର୍ଣୈଋର୍ଷଯୋ ଵିଵିକ୍ତେ ।
ଯସ୍ଯାଘମର୍ଷୋଦସରିଦ୍ଵରାଯାଃ
ପଦଂ ପଦଂ ତୀର୍ଥପଦଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ॥ ୪୧ ॥
ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ଶ୍ରୁତଵତ୍ଯା ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା
ସଂମୃଜ୍ଯମାନେ ହୃଦଯେଽଵଧାଯ ।
ଜ୍ଞାନେନ ଵୈରାଗ୍ଯବଲେନ ଧୀରା
ଵ୍ରଜେମ ତତ୍ତେଽଙ୍ଘ୍ରିସରୋଜପୀଠମ୍ ॥ ୪୨ ॥
ସଂମୃଜ୍ଯମାନେ ହୃଦଯେଽଵଧାଯ ।
ଜ୍ଞାନେନ ଵୈରାଗ୍ଯବଲେନ ଧୀରା
ଵ୍ରଜେମ ତତ୍ତେଽଙ୍ଘ୍ରିସରୋଜପୀଠମ୍ ॥ ୪୨ ॥
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଜନ୍ମସ୍ଥିତିସଂଯମାର୍ଥେ
କୃତାଵତାରସ୍ଯ ପଦାମ୍ବୁଜଂ ତେ ।
ଵ୍ରଜେମ ସର୍ଵେ ଶରଣଂ ଯଦୀଶ
ସ୍ମୃତଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତ୍ଯଭଯଂ ସ୍ଵପୁଂସାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
କୃତାଵତାରସ୍ଯ ପଦାମ୍ବୁଜଂ ତେ ।
ଵ୍ରଜେମ ସର୍ଵେ ଶରଣଂ ଯଦୀଶ
ସ୍ମୃତଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତ୍ଯଭଯଂ ସ୍ଵପୁଂସାମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ଯତ୍ସାନୁବନ୍ଧେଽସତି ଦେହଗେହେ
ମମାହମିତ୍ଯୂଢଦୁରାଗ୍ରହାଣାମ୍ ।
ପୁଂସାଂ ସୁଦୂରଂ ଵସତୋଽପି ପୁର୍ଯାଂ
ଭଜେମ ତତ୍ତେ ଭଗଵନ୍ ପଦାବ୍ଜମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ମମାହମିତ୍ଯୂଢଦୁରାଗ୍ରହାଣାମ୍ ।
ପୁଂସାଂ ସୁଦୂରଂ ଵସତୋଽପି ପୁର୍ଯାଂ
ଭଜେମ ତତ୍ତେ ଭଗଵନ୍ ପଦାବ୍ଜମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ତାନ୍ ଵୈ ହ୍ଯସଦ୍ଵୃତ୍ତିଭିରକ୍ଷିଭିର୍ଯେ
ପରାହୃତାନ୍ତର୍ମନସଃ ପରେଶ ।
ଅଥୋ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯୁରୁଗାଯ ନୂନଂ
ଯେ ତେ ପଦନ୍ଯାସଵିଲାସଲକ୍ଷ୍ଯାଃ ॥ ୪୫ ॥
ପରାହୃତାନ୍ତର୍ମନସଃ ପରେଶ ।
ଅଥୋ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯୁରୁଗାଯ ନୂନଂ
ଯେ ତେ ପଦନ୍ଯାସଵିଲାସଲକ୍ଷ୍ଯାଃ ॥ ୪୫ ॥
ପାନେନ ତେ ଦେଵ କଥାସୁଧାଯାଃ
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଶଦାଶଯା ଯେ ।
ଵୈରାଗ୍ଯସାରଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ବୋଧଂ
ଯଥାଞ୍ଜସାନ୍ଵୀଯୁରକୁଣ୍ଠଧିଷ୍ଣ୍ଯମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଶଦାଶଯା ଯେ ।
ଵୈରାଗ୍ଯସାରଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ବୋଧଂ
ଯଥାଞ୍ଜସାନ୍ଵୀଯୁରକୁଣ୍ଠଧିଷ୍ଣ୍ଯମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ତଥାପରେ ଚାତ୍ମସମାଧିଯୋଗ-
ବଲେନ ଜିତ୍ଵା ପ୍ରକୃତିଂ ବଲିଷ୍ଠାମ୍ ।
ତ୍ଵାମେଵ ଧୀରାଃ ପୁରୁଷଂ ଵିଶନ୍ତି
ତେଷାଂ ଶ୍ରମଃ ସ୍ଯାନ୍ନ ତୁ ସେଵଯା ତେ ॥ ୪୭ ॥
ବଲେନ ଜିତ୍ଵା ପ୍ରକୃତିଂ ବଲିଷ୍ଠାମ୍ ।
ତ୍ଵାମେଵ ଧୀରାଃ ପୁରୁଷଂ ଵିଶନ୍ତି
ତେଷାଂ ଶ୍ରମଃ ସ୍ଯାନ୍ନ ତୁ ସେଵଯା ତେ ॥ ୪୭ ॥
ତତ୍ତେ ଵଯଂ ଲୋକସିସୃକ୍ଷଯାଦ୍ଯ
ତ୍ଵଯାନୁସୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ରିଭିରାତ୍ମଭିଃ ସ୍ମ ।
ସର୍ଵେ ଵିଯୁକ୍ତାଃ ସ୍ଵଵିହାରତନ୍ତ୍ରଂ
ନ ଶକ୍ନୁମସ୍ତତ୍ପ୍ରତିହର୍ତଵେ ତେ ॥ ୪୮ ॥
ତ୍ଵଯାନୁସୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ରିଭିରାତ୍ମଭିଃ ସ୍ମ ।
ସର୍ଵେ ଵିଯୁକ୍ତାଃ ସ୍ଵଵିହାରତନ୍ତ୍ରଂ
ନ ଶକ୍ନୁମସ୍ତତ୍ପ୍ରତିହର୍ତଵେ ତେ ॥ ୪୮ ॥
ଯାଵଦ୍ବଲିଂ ତେଽଜ ହରାମ କାଲେ
ଯଥା ଵଯଂ ଚାନ୍ନମଦାମ ଯତ୍ର ।
ଯଥୋଭଯେଷାଂ ତ ଇମେ ହି ଲୋକା
ବଲିଂ ହରନ୍ତୋଽନ୍ନମଦନ୍ତ୍ଯନୂହାଃ ॥ ୪୯ ॥
ଯଥା ଵଯଂ ଚାନ୍ନମଦାମ ଯତ୍ର ।
ଯଥୋଭଯେଷାଂ ତ ଇମେ ହି ଲୋକା
ବଲିଂ ହରନ୍ତୋଽନ୍ନମଦନ୍ତ୍ଯନୂହାଃ ॥ ୪୯ ॥
ତ୍ଵଂ ନଃ ସୁରାଣାମସି ସାନ୍ଵଯାନାଂ
କୂଟସ୍ଥ ଆଦ୍ଯଃ ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣଃ ।
ତ୍ଵଂ ଦେଵ ଶକ୍ତ୍ଯାଂ ଗୁଣକର୍ମଯୋନୌ
ରେତସ୍ତ୍ଵଜାଯାଂ କଵିମାଦଧେଽଜଃ ॥ ୫୦ ॥
କୂଟସ୍ଥ ଆଦ୍ଯଃ ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣଃ ।
ତ୍ଵଂ ଦେଵ ଶକ୍ତ୍ଯାଂ ଗୁଣକର୍ମଯୋନୌ
ରେତସ୍ତ୍ଵଜାଯାଂ କଵିମାଦଧେଽଜଃ ॥ ୫୦ ॥
ତତୋ ଵଯଂ ମତ୍ପ୍ରମୁଖା ଯଦର୍ଥେ
ବଭୂଵିମାତ୍ମନ୍ କରଵାମ କିଂ ତେ ।
ତ୍ଵଂ ନଃ ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଃ ପରିଦେହି ଶକ୍ତ୍ଯା
ଦେଵ କ୍ରିଯାର୍ଥେ ଯଦନୁଗ୍ରହାଣାମ୍ ॥ ୫୧ ॥
ବଭୂଵିମାତ୍ମନ୍ କରଵାମ କିଂ ତେ ।
ତ୍ଵଂ ନଃ ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଃ ପରିଦେହି ଶକ୍ତ୍ଯା
ଦେଵ କ୍ରିଯାର୍ଥେ ଯଦନୁଗ୍ରହାଣାମ୍ ॥ ୫୧ ॥