মৈত্ৰেয উৱাচ
অথাদীক্ষত ৰাজা তু হযমেধশতেন সঃ ।
ব্ৰহ্মাৱৰ্তে মনোঃ ক্ষেত্ৰে যত্ৰ প্ৰাচী সৰস্ৱতী ॥ ১ ॥
অথাদীক্ষত ৰাজা তু হযমেধশতেন সঃ ।
ব্ৰহ্মাৱৰ্তে মনোঃ ক্ষেত্ৰে যত্ৰ প্ৰাচী সৰস্ৱতী ॥ ১ ॥
তদভিপ্ৰেত্য ভগৱান্ কৰ্মাতিশযমাত্মনঃ ।
শতক্ৰতুৰ্ন মমৃষে পৃথোৰ্যজ্ঞমহোত্সৱম্ ॥ ২ ॥
শতক্ৰতুৰ্ন মমৃষে পৃথোৰ্যজ্ঞমহোত্সৱম্ ॥ ২ ॥
যত্ৰ যজ্ঞপতিঃ সাক্ষাদ্ভগৱান্ হৰিৰীশ্ৱৰঃ ।
অন্ৱভূযত সৰ্ৱাত্মা সৰ্ৱলোকগুৰুঃ প্ৰভুঃ ॥ ৩ ॥
অন্ৱভূযত সৰ্ৱাত্মা সৰ্ৱলোকগুৰুঃ প্ৰভুঃ ॥ ৩ ॥
অন্ৱিতো ব্ৰহ্মশৰ্ৱাভ্যাং লোকপালৈঃ সহানুগৈঃ ।
উপগীযমানো গন্ধৰ্ৱৈৰ্মুনিভিশ্চাপ্সৰোগণৈঃ ॥ ৪ ॥
উপগীযমানো গন্ধৰ্ৱৈৰ্মুনিভিশ্চাপ্সৰোগণৈঃ ॥ ৪ ॥
সিদ্ধা ৱিদ্যাধৰা দৈত্যা দানৱা গুহ্যকাদযঃ ।
সুনন্দনন্দপ্ৰমুখাঃ পাৰ্ষদপ্ৰৱৰা হৰেঃ ॥ ৫ ॥
সুনন্দনন্দপ্ৰমুখাঃ পাৰ্ষদপ্ৰৱৰা হৰেঃ ॥ ৫ ॥
কপিলো নাৰদো দত্তো যোগেশাঃ সনকাদযঃ ।
তমন্ৱীযুৰ্ভাগৱতা যে চ তত্সেৱনোত্সুকাঃ ॥ ৬ ॥
তমন্ৱীযুৰ্ভাগৱতা যে চ তত্সেৱনোত্সুকাঃ ॥ ৬ ॥
যত্ৰ ধৰ্মদুঘা ভূমিঃ সৰ্ৱকামদুঘা সতী ।
দোগ্ধি স্মাভীপ্সিতানৰ্থান্ যজমানস্য ভাৰত ॥ ৭ ॥
দোগ্ধি স্মাভীপ্সিতানৰ্থান্ যজমানস্য ভাৰত ॥ ৭ ॥
ঊহুঃ সৰ্ৱৰসান্নদ্যঃ ক্ষীৰদধ্যন্নগোৰসান্ ।
তৰৱো ভূৰিৱৰ্ষ্মাণঃ প্ৰাসূযন্ত মধুচ্যুতঃ ॥ ৮ ॥
তৰৱো ভূৰিৱৰ্ষ্মাণঃ প্ৰাসূযন্ত মধুচ্যুতঃ ॥ ৮ ॥
সিন্ধৱো ৰত্ননিকৰান্ গিৰযোঽন্নং চতুৰ্ৱিধম্ ।
উপাযনমুপাজহ্ৰুঃ সৰ্ৱে লোকাঃ সপালকাঃ ॥ ৯ ॥
উপাযনমুপাজহ্ৰুঃ সৰ্ৱে লোকাঃ সপালকাঃ ॥ ৯ ॥
ইতি চাধোক্ষজেশস্য পৃথোস্তু পৰমোদযম্ ।
অসূযন্ ভগৱানিন্দ্ৰঃ প্ৰতিঘাতমচীকৰত্ ॥ ১০ ॥
অসূযন্ ভগৱানিন্দ্ৰঃ প্ৰতিঘাতমচীকৰত্ ॥ ১০ ॥
চৰমেণাশ্ৱমেধেন যজমানে যজুষ্পতিম্ ।
ৱৈন্যে যজ্ঞপশুং স্পৰ্ধন্নপোৱাহ তিৰোহিতঃ ॥ ১১ ॥
ৱৈন্যে যজ্ঞপশুং স্পৰ্ধন্নপোৱাহ তিৰোহিতঃ ॥ ১১ ॥
তমত্ৰিৰ্ভগৱানৈক্ষত্ত্ৱৰমাণং ৱিহাযসা ।
আমুক্তমিৱ পাখণ্ডং যোঽধৰ্মে ধৰ্মৱিভ্ৰমঃ ॥ ১২ ॥
আমুক্তমিৱ পাখণ্ডং যোঽধৰ্মে ধৰ্মৱিভ্ৰমঃ ॥ ১২ ॥
অত্ৰিণা চোদিতো হন্তুং পৃথুপুত্ৰো মহাৰথঃ ।
অন্ৱধাৱত সঙ্কুদ্ধস্তিষ্ঠ তিষ্ঠেতি চাব্ৰৱীত্ ॥ ১৩ ॥
অন্ৱধাৱত সঙ্কুদ্ধস্তিষ্ঠ তিষ্ঠেতি চাব্ৰৱীত্ ॥ ১৩ ॥
তং তাদৃশাকৃতিং ৱীক্ষ্য মেনে ধৰ্মং শৰীৰিণম্ ।
জটিলং ভস্মনাচ্ছন্নং তস্মৈ বাণং ন মুঞ্চতি ॥ ১৪ ॥
জটিলং ভস্মনাচ্ছন্নং তস্মৈ বাণং ন মুঞ্চতি ॥ ১৪ ॥
ৱধান্নিৱৃত্তং তং ভূযো হন্তৱেঽত্ৰিৰচোদযত্ ।
জহি যজ্ঞহনং তাত মহেন্দ্ৰং ৱিবুধাধমম্ ॥ ১৫ ॥
জহি যজ্ঞহনং তাত মহেন্দ্ৰং ৱিবুধাধমম্ ॥ ১৫ ॥
এৱং ৱৈন্যসুতঃ প্ৰোক্তস্ত্ৱৰমাণং ৱিহাযসা ।
অন্ৱদ্ৰৱদভিক্ৰুদ্ধো ৰাৱণং গৃধ্ৰৰাডিৱ ॥ ১৬ ॥
অন্ৱদ্ৰৱদভিক্ৰুদ্ধো ৰাৱণং গৃধ্ৰৰাডিৱ ॥ ১৬ ॥
সোঽশ্ৱং ৰূপং চ তদ্ধিত্ৱা তস্মা অন্তৰ্হিতঃ স্ৱৰাট্ ।
ৱীৰঃ স্ৱপশুমাদায পিতুৰ্যজ্ঞমুপেযিৱান্ ॥ ১৭ ॥
ৱীৰঃ স্ৱপশুমাদায পিতুৰ্যজ্ঞমুপেযিৱান্ ॥ ১৭ ॥
তত্তস্য চাদ্ভুতং কৰ্ম ৱিচক্ষ্য পৰমৰ্ষযঃ ।
নামধেযং দদুস্তস্মৈ ৱিজিতাশ্ৱ ইতি প্ৰভো ॥ ১৮ ॥
নামধেযং দদুস্তস্মৈ ৱিজিতাশ্ৱ ইতি প্ৰভো ॥ ১৮ ॥
উপসৃজ্য তমস্তীৱ্ৰং জহাৰাশ্ৱং পুনৰ্হৰিঃ ।
চষালযূপতশ্ছন্নো হিৰণ্যৰশনং ৱিভুঃ ॥ ১৯ ॥
চষালযূপতশ্ছন্নো হিৰণ্যৰশনং ৱিভুঃ ॥ ১৯ ॥
অত্ৰিঃ সন্দৰ্শযামাস ত্ৱৰমাণং ৱিহাযসা ।
কপালখট্ৱাঙ্গধৰং ৱীৰো নৈনমবাধত ॥ ২০ ॥
কপালখট্ৱাঙ্গধৰং ৱীৰো নৈনমবাধত ॥ ২০ ॥
অত্ৰিণা চোদিতস্তস্মৈ সন্দধে ৱিশিখং ৰুষা ।
সোঽশ্ৱং ৰূপং চ তদ্ধিত্ৱা তস্থাৱন্তৰ্হিতঃ স্ৱৰাট্ ॥ ২১ ॥
সোঽশ্ৱং ৰূপং চ তদ্ধিত্ৱা তস্থাৱন্তৰ্হিতঃ স্ৱৰাট্ ॥ ২১ ॥
ৱীৰশ্চাশ্ৱমুপাদায পিতৃযজ্ঞমথাৱ্ৰজত্ ।
তদৱদ্যং হৰে ৰূপং জগৃহুৰ্জ্ঞানদুৰ্বলাঃ ॥ ২২ ॥
তদৱদ্যং হৰে ৰূপং জগৃহুৰ্জ্ঞানদুৰ্বলাঃ ॥ ২২ ॥
যানি ৰূপাণি জগৃহে ইন্দ্ৰো হযজিহীৰ্ষযা ।
তানি পাপস্য খণ্ডানি লিঙ্গং খণ্ডমিহোচ্যতে ॥ ২৩ ॥
তানি পাপস্য খণ্ডানি লিঙ্গং খণ্ডমিহোচ্যতে ॥ ২৩ ॥
এৱমিন্দ্ৰে হৰত্যশ্ৱং ৱৈন্যযজ্ঞজিঘাংসযা ।
তদ্গৃহীতৱিসৃষ্টেষু পাখণ্ডেষু মতিৰ্নৃণাম্ ॥ ২৪ ॥
তদ্গৃহীতৱিসৃষ্টেষু পাখণ্ডেষু মতিৰ্নৃণাম্ ॥ ২৪ ॥
ধৰ্ম ইত্যুপধৰ্মেষু নগ্নৰক্তপটাদিষু ।
প্ৰাযেণ সজ্জতে ভ্ৰান্ত্যা পেশলেষু চ ৱাগ্মিষু ॥ ২৫ ॥
প্ৰাযেণ সজ্জতে ভ্ৰান্ত্যা পেশলেষু চ ৱাগ্মিষু ॥ ২৫ ॥
তদভিজ্ঞায ভগৱান্পৃথুঃ পৃথুপৰাক্ৰমঃ ।
ইন্দ্ৰায কুপিতো বাণমাদত্তোদ্যতকাৰ্মুকঃ ॥ ২৬ ॥
ইন্দ্ৰায কুপিতো বাণমাদত্তোদ্যতকাৰ্মুকঃ ॥ ২৬ ॥
তমৃত্ৱিজঃ শক্ৰৱধাভিসন্ধিতংৱিচক্ষ্য দুষ্প্ৰেক্ষ্যমসহ্যৰংহসম্ । নিৱাৰযামাসুৰহো মহামতেন যুজ্যতেঽত্ৰান্যৱধঃ প্ৰচোদিতাত্ ॥ ২৭ ॥
ৱযং মৰুত্ৱন্তমিহাৰ্থনাশনংহ্ৱযামহে ত্ৱচ্ছ্ৰৱসা হতত্ৱিষম্ । অযাতযামোপহৱৈৰনন্তৰংপ্ৰসহ্য ৰাজন্ জুহৱাম তেঽহিতম্ ॥ ২৮ ॥
ইত্যামন্ত্ৰ্য ক্ৰতুপতিং ৱিদুৰাস্যৰ্ত্ৱিজো ৰুষা ।
স্ৰুগ্ঘস্তাঞ্জুহ্ৱতোঽভ্যেত্য স্ৱযম্ভূঃ প্ৰত্যষেধত ॥ ২৯ ॥
স্ৰুগ্ঘস্তাঞ্জুহ্ৱতোঽভ্যেত্য স্ৱযম্ভূঃ প্ৰত্যষেধত ॥ ২৯ ॥
ন ৱধ্যো ভৱতামিন্দ্ৰো যদ্যজ্ঞো ভগৱত্তনুঃ ।
যং জিঘাংসথ যজ্ঞেন যস্যেষ্টাস্তনৱঃ সুৰাঃ ॥ ৩০ ॥
যং জিঘাংসথ যজ্ঞেন যস্যেষ্টাস্তনৱঃ সুৰাঃ ॥ ৩০ ॥
তদিদং পশ্যত মহদ্ধৰ্মৱ্যতিকৰং দ্ৱিজাঃ ।
ইন্দ্ৰেণানুষ্ঠিতং ৰাজ্ঞঃ কৰ্মৈতদ্ৱিজিঘাংসতা ॥ ৩১ ॥
ইন্দ্ৰেণানুষ্ঠিতং ৰাজ্ঞঃ কৰ্মৈতদ্ৱিজিঘাংসতা ॥ ৩১ ॥
পৃথুকীৰ্তেঃ পৃথোৰ্ভূযাত্তৰ্হ্যেকোনশতক্ৰতুঃ । অলং তে ক্ৰতুভিঃ স্ৱিষ্টৈৰ্যদ্ভৱান্মোক্ষধৰ্মৱিত্ ॥ ৩২ ॥
নৈৱাত্মনে মহেন্দ্ৰায ৰোষমাহৰ্তুমৰ্হসি ।
উভাৱপি হি ভদ্ৰং তে উত্তমশ্লোকৱিগ্ৰহৌ ॥ ৩৩ ॥
উভাৱপি হি ভদ্ৰং তে উত্তমশ্লোকৱিগ্ৰহৌ ॥ ৩৩ ॥
মাস্মিন্মহাৰাজ কৃথাঃ স্ম চিন্তাংনিশামযাস্মদ্ৱচ আদৃতাত্মা । যদ্ধ্যাযতো দৈৱহতং নু কৰ্তুংমনোঽতিৰুষ্টং ৱিশতে তমোঽন্ধম্ ॥ ৩৪ ॥
ক্ৰতুৰ্ৱিৰমতামেষ দেৱেষু দুৰৱগ্ৰহঃ ।
ধৰ্মৱ্যতিকৰো যত্ৰ পাখণ্ডৈৰিন্দ্ৰনিৰ্মিতৈঃ ॥ ৩৫ ॥
ধৰ্মৱ্যতিকৰো যত্ৰ পাখণ্ডৈৰিন্দ্ৰনিৰ্মিতৈঃ ॥ ৩৫ ॥
এভিৰিন্দ্ৰোপসংসৃষ্টৈঃ পাখণ্ডৈৰ্হাৰিভিৰ্জনম্ । হ্ৰিযমাণং ৱিচক্ষ্ৱৈনং যস্তে যজ্ঞধ্ৰুগশ্ৱমুট্ ॥ ৩৬ ॥
ভৱান্ পৰিত্ৰাতুমিহাৱতীৰ্ণো
ধৰ্মং জনানাং সমযানুৰূপম্ ।
ৱেনাপচাৰাদৱলুপ্তমদ্য
তদ্দেহতো ৱিষ্ণুকলাসি ৱৈন্য ॥ ৩৭ ॥
ধৰ্মং জনানাং সমযানুৰূপম্ ।
ৱেনাপচাৰাদৱলুপ্তমদ্য
তদ্দেহতো ৱিষ্ণুকলাসি ৱৈন্য ॥ ৩৭ ॥
স ত্ৱং ৱিমৃশ্যাস্য ভৱং প্ৰজাপতে
সঙ্কল্পনং ৱিশ্ৱসৃজাং পিপীপৃহি ।
ঐন্দ্ৰীং চ মাযামুপধৰ্মমাতৰং
প্ৰচণ্ডপাখণ্ডপথং প্ৰভো জহি ॥ ৩৮ ॥
সঙ্কল্পনং ৱিশ্ৱসৃজাং পিপীপৃহি ।
ঐন্দ্ৰীং চ মাযামুপধৰ্মমাতৰং
প্ৰচণ্ডপাখণ্ডপথং প্ৰভো জহি ॥ ৩৮ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
ইত্থং স লোকগুৰুণা সমাদিষ্টো ৱিশাম্পতিঃ ।
তথা চ কৃত্ৱা ৱাত্সল্যং মঘোনাপি চ সন্দধে ॥ ৩৯ ॥
ইত্থং স লোকগুৰুণা সমাদিষ্টো ৱিশাম্পতিঃ ।
তথা চ কৃত্ৱা ৱাত্সল্যং মঘোনাপি চ সন্দধে ॥ ৩৯ ॥
কৃতাৱভৃথস্নানায পৃথৱে ভূৰিকৰ্মণে । ৱৰান্দদুস্তে ৱৰদা যে তদ্বৰ্হিষি তৰ্পিতাঃ ॥ ৪০ ॥
ৱিপ্ৰাঃ সত্যাশিষস্তুষ্টাঃ শ্ৰদ্ধযা লব্ধদক্ষিণাঃ ।
আশিষো যুযুজুঃ ক্ষত্তৰাদিৰাজায সত্কৃতাঃ ॥ ৪১ ॥
আশিষো যুযুজুঃ ক্ষত্তৰাদিৰাজায সত্কৃতাঃ ॥ ৪১ ॥
ত্ৱযাহূতা মহাবাহো সৰ্ৱ এৱ সমাগতাঃ ।
পূজিতা দানমানাভ্যাং পিতৃদেৱৰ্ষিমানৱাঃ ॥ ৪২ ॥
পূজিতা দানমানাভ্যাং পিতৃদেৱৰ্ষিমানৱাঃ ॥ ৪২ ॥