ରାଜୋଵାଚ
ଯଦେତଦ୍ଭଗଵତ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମେରୁଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନ ପରିକ୍ରାମତୋ ରାଶୀନାମଭିମୁଖଂ ପ୍ରଚଲିତଂ ଚାପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଭଗଵତୋପଵର୍ଣିତମମୁଷ୍ଯ ଵଯଂ କଥମନୁମିମୀମହୀତି ॥ ୧ ॥
ଯଦେତଦ୍ଭଗଵତ ଆଦିତ୍ଯସ୍ଯ ମେରୁଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନ ପରିକ୍ରାମତୋ ରାଶୀନାମଭିମୁଖଂ ପ୍ରଚଲିତଂ ଚାପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଭଗଵତୋପଵର୍ଣିତମମୁଷ୍ଯ ଵଯଂ କଥମନୁମିମୀମହୀତି ॥ ୧ ॥
ସ ହୋଵାଚ
ଯଥା କୁଲାଲଚକ୍ରେଣ ଭ୍ରମତା ସହ ଭ୍ରମତାଂ ତଦାଶ୍ରଯାଣାଂ ପିପୀଲିକାଦୀନାଂ ଗତିରନ୍ଯୈଵ ପ୍ରଦେଶାନ୍ତରେଷ୍ଵପ୍ଯୁପଲଭ୍ଯମାନତ୍ଵାଦେଵଂ ନକ୍ଷତ୍ରରାଶିଭିରୁପଲକ୍ଷିତେନ କାଲଚକ୍ରେଣ ଧ୍ରୁଵଂ ମେରୁଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନ ପରିଧାଵତା ସହ ପରିଧାଵମାନାନାଂ ତଦାଶ୍ରଯାଣାଂ ସୂର୍ଯାଦୀନାଂ ଗ୍ରହାଣାଂ ଗତିରନ୍ଯୈଵ ନକ୍ଷତ୍ରାନ୍ତରେ ରାଶ୍ଯନ୍ତରେ ଚୋପଲଭ୍ଯମାନତ୍ଵାତ୍ ॥ ୨ ॥
ଯଥା କୁଲାଲଚକ୍ରେଣ ଭ୍ରମତା ସହ ଭ୍ରମତାଂ ତଦାଶ୍ରଯାଣାଂ ପିପୀଲିକାଦୀନାଂ ଗତିରନ୍ଯୈଵ ପ୍ରଦେଶାନ୍ତରେଷ୍ଵପ୍ଯୁପଲଭ୍ଯମାନତ୍ଵାଦେଵଂ ନକ୍ଷତ୍ରରାଶିଭିରୁପଲକ୍ଷିତେନ କାଲଚକ୍ରେଣ ଧ୍ରୁଵଂ ମେରୁଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣେନ ପରିଧାଵତା ସହ ପରିଧାଵମାନାନାଂ ତଦାଶ୍ରଯାଣାଂ ସୂର୍ଯାଦୀନାଂ ଗ୍ରହାଣାଂ ଗତିରନ୍ଯୈଵ ନକ୍ଷତ୍ରାନ୍ତରେ ରାଶ୍ଯନ୍ତରେ ଚୋପଲଭ୍ଯମାନତ୍ଵାତ୍ ॥ ୨ ॥
ସ ଏଷ ଭଗଵାନାଦିପୁରୁଷ ଏଵ ସାକ୍ଷାନ୍ନାରାଯଣୋ ଲୋକାନାଂ ସ୍ଵସ୍ତଯ ଆତ୍ମାନଂ ତ୍ରଯୀମଯଂ କର୍ମଵିଶୁଦ୍ଧିନିମିତ୍ତଂ କଵିଭିରପି ଚ ଵେଦେନ ଵିଜିଜ୍ଞାସ୍ଯମାନୋ ଦ୍ଵାଦଶଧା ଵିଭଜ୍ଯ ଷଟ୍ସୁ ଵସନ୍ତାଦିଷ୍ଵୃତୁଷୁ ଯଥୋପଜୋଷମୃତୁଗୁଣାନ୍ ଵିଦଧାତି ॥ ୩ ॥
ତମେତମିହ ପୁରୁଷାସ୍ତ୍ରଯ୍ଯା ଵିଦ୍ଯଯା ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରାନୁପଥା ଉଚ୍ଚାଵଚୈଃ କର୍ମଭିରାମ୍ନାତୈର୍ଯୋଗଵିତାନୈଶ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯଜନ୍ତୋଽଞ୍ଜସା ଶ୍ରେଯଃ ସମଧିଗଚ୍ଛନ୍ତି ॥ ୪ ॥
ଅଥ ସ ଏଷ ଆତ୍ମା ଲୋକାନାଂ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋରନ୍ତରେଣ ନଭୋଵଲଯସ୍ଯ କାଲଚକ୍ରଗତୋ ଦ୍ଵାଦଶ ମାସାନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ରାଶିସଂଜ୍ଞାନ୍ ସଂଵତ୍ସରାଵଯଵାନ୍ମାସଃ ପକ୍ଷଦ୍ଵଯଂ ଦିଵା ନକ୍ତଂ ଚେତି ସପାଦର୍କ୍ଷଦ୍ଵଯମୁପଦିଶନ୍ତି ଯାଵତା ଷଷ୍ଠମଂଶଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ସ ଵୈ ଋତୁରିତ୍ଯୁପଦିଶ୍ଯତେ ସଂଵତ୍ସରାଵଯଵଃ ॥ ୫ ॥
ଅଥ ଚ ଯାଵତାର୍ଧେନ ନଭୋଵୀଥ୍ଯାଂ ପ୍ରଚରତି ତଂ କାଲମଯନମାଚକ୍ଷତେ ॥ ୬ ॥
ଅଥ ଚ ଯାଵନ୍ନଭୋମଣ୍ଡଲଂ ସହ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋର୍ମଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ସ ହ ଭୁଞ୍ଜୀତ ତଂ କାଲଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ପରିଵତ୍ସରମିଡାଵତ୍ସରମନୁଵତ୍ସରଂ ଵତ୍ସରମିତି ଭାନୋର୍ମାନ୍ଦ୍ଯଶୈଘ୍ର୍ଯସମଗତିଭିଃ ସମାମନନ୍ତି ॥ ୭ ॥
ଏଵଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅର୍କଗଭସ୍ତିଭ୍ଯ ଉପରିଷ୍ଟାଲ୍ଲକ୍ଷଯୋଜନତ ଉପଲଭ୍ଯମାନୋଽର୍କସ୍ଯ ସଂଵତ୍ସରଭୁକ୍ତିଂ ପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ମାସଭୁକ୍ତିଂ ସପାଦର୍କ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ଦିନେନୈଵ ପକ୍ଷଭୁକ୍ତିମଗ୍ରଚାରୀ ଦ୍ରୁତତରଗମନୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ॥ ୮ ॥
ଅଥ ଚାପୂର୍ଯମାଣାଭିଶ୍ଚ କଲାଭିରମରାଣାଂ କ୍ଷୀଯମାଣାଭିଶ୍ଚ କଲାଭିଃ ପିତୃଣାମହୋରାତ୍ରାଣି ପୂର୍ଵପକ୍ଷାପରପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ଵିତନ୍ଵାନଃ ସର୍ଵଜୀଵନିଵହପ୍ରାଣୋ ଜୀଵଶ୍ଚୈକମେକଂ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ତ୍ରିଂଶତା ମୁହୂର୍ତୈର୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ॥ ୯ ॥
ଯ ଏଷ ଷୋଡଶକଲଃ ପୁରୁଷୋ ଭଗଵାନ୍ମନୋମଯୋଽନ୍ନମଯୋଽମୃତମଯୋ ଦେଵପିତୃମନୁଷ୍ଯଭୂତପଶୁପକ୍ଷିସରୀସୃପଵୀରୁଧାଂ ପ୍ରାଣାପ୍ଯାଯନଶୀଲତ୍ଵାତ୍ସର୍ଵମଯ ଇତି ଵର୍ଣଯନ୍ତି ॥ ୧୦ ॥
ତତ ଉପରିଷ୍ଟାତ୍ଦ୍ଵି୍ଲକ୍ଷଯୋଜନତୋ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ମେରୁଂ ଦକ୍ଷିଣେନୈଵ କାଲାଯନ ଈଶ୍ଵରଯୋଜିତାନି ସହାଭିଜିତାଷ୍ଟାଵିଂଶତିଃ ॥ ୧୧ ॥
ତତ ଉପରିଷ୍ଟାଦୁଶନା ଦ୍ଵିଲକ୍ଷଯୋଜନତ ଉପଲଭ୍ଯତେ ପୁରତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସହୈଵ ଵାର୍କସ୍ଯ ଶୈଘ୍ର୍ଯମାନ୍ଦ୍ଯସାମ୍ଯାଭିର୍ଗତିଭିରର୍କଵଚ୍ଚରତି ଲୋକାନାଂ ନିତ୍ଯଦାନୁକୂଲ ଏଵ ପ୍ରାଯେଣ ଵର୍ଷଯଂଶ୍ଚାରେଣାନୁମୀଯତେ ସ ଵୃଷ୍ଟିଵିଷ୍ଟମ୍ଭଗ୍ରହୋପଶମନଃ ॥ ୧୨ ॥
ଉଶନସା ବୁଧୋ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତସ୍ତତ ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଵିଲକ୍ଷଯୋଜନତୋ ବୁଧଃ ସୋମସୁତ ଉପଲଭ୍ଯମାନଃ ପ୍ରାଯେଣ ଶୁଭକୃଦ୍ଯଦାର୍କାଦ୍ ଵ୍ଯତିରିଚ୍ଯେତ ତଦାତିଵାତାଭ୍ରପ୍ରାଯାନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯାଦିଭଯମାଶଂସତେ ॥ ୧୩ ॥
ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵମଙ୍ଗାରକୋଽପି ଯୋଜନଲକ୍ଷଦ୍ଵିତଯ ଉପଲଭ୍ଯମାନସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପକ୍ଷୈରେକୈକଶୋ ରାଶୀନ୍ଦ୍ଵାଦଶାନୁଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯଦି ନ ଵକ୍ରେଣାଭିଵର୍ତତେ ପ୍ରାଯେଣାଶୁଭଗ୍ରହୋଽଘଶଂସଃ ॥ ୧୪ ॥
ତତ ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଵିଲକ୍ଷଯୋଜନାନ୍ତରଗତା ଭଗଵାନ୍ ବୃହସ୍ପତିରେକୈକସ୍ମିନ୍ ରାଶୌ ପରିଵତ୍ସରଂ ପରିଵତ୍ସରଂ ଚରତି ଯଦି ନ ଵକ୍ରଃ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରାଯେଣାନୁକୂଲୋ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁଲସ୍ଯ ॥ ୧୫ ॥
ତତ ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଯୋଜନଲକ୍ଷଦ୍ଵଯାତ୍ପ୍ରତୀଯମାନଃ ଶନୈଶ୍ଚର ଏକୈକସ୍ମିନ୍ ରାଶୌ ତ୍ରିଂଶନ୍ମାସାନ୍ ଵିଲମ୍ବମାନଃ ସର୍ଵାନେଵାନୁପର୍ଯେତି ତାଵଦ୍ଭିରନୁଵତ୍ସରୈଃ ପ୍ରାଯେଣ ହି ସର୍ଵେଷାମଶାନ୍ତିକରଃ ॥ ୧୬ ॥
ତତ ଉତ୍ତରସ୍ମାଦୃଷଯ ଏକାଦଶଲକ୍ଷଯୋଜନାନ୍ତର ଉପଲଭ୍ଯନ୍ତେ ଯ ଏଵ ଲୋକାନାଂ ଶମନୁଭାଵଯନ୍ତୋ ଭଗଵତୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯତ୍ପରମଂ ପଦଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପ୍ରକ୍ରମନ୍ତି ॥ ୧୭ ॥