શ્રીશુક ઉવાચ
અથ તસ્માત્પરતસ્ત્રયોદશલક્ષયોજનાન્તરતો યત્તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમભિવદન્તિ યત્ર હ મહાભાગવતો ધ્રુવ ઔત્તાનપાદિરગ્નિનેન્દ્રેણ પ્રજાપતિના કશ્યપેન ધર્મેણ ચ સમકાલયુગ્ભિઃ સબહુમાનં દક્ષિણતઃ ક્રિયમાણ ઇદાનીમપિ કલ્પજીવિનામાજીવ્ય ઉપાસ્તે તસ્યેહાનુભાવ ઉપવર્ણિતઃ ॥ ૧ ॥
અથ તસ્માત્પરતસ્ત્રયોદશલક્ષયોજનાન્તરતો યત્તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમભિવદન્તિ યત્ર હ મહાભાગવતો ધ્રુવ ઔત્તાનપાદિરગ્નિનેન્દ્રેણ પ્રજાપતિના કશ્યપેન ધર્મેણ ચ સમકાલયુગ્ભિઃ સબહુમાનં દક્ષિણતઃ ક્રિયમાણ ઇદાનીમપિ કલ્પજીવિનામાજીવ્ય ઉપાસ્તે તસ્યેહાનુભાવ ઉપવર્ણિતઃ ॥ ૧ ॥
સ હિ સર્વેષાં જ્યોતિર્ગણાનાં ગ્રહનક્ષત્રાદીનામનિમિષેણાવ્યક્તરંહસા ભગવતા કાલેન ભ્રામ્યમાણાનાં સ્થાણુરિવાવષ્ટમ્ભ ઈશ્વરેણ વિહિતઃ શશ્વદવભાસતે ॥ ૨ ॥
યથા મેઢીસ્તમ્ભ આક્રમણપશવઃ સંયોજિતાસ્ત્રિભિસ્ત્રિભિઃ સવનૈર્યથાસ્થાનં મણ્ડલાનિ ચરન્ત્યેવં ભગણા ગ્રહાદય એતસ્મિન્નન્તર્બહિર્યોગેન કાલચક્ર આયોજિતા ધ્રુવમેવાવલમ્બ્ય વાયુનોદીર્યમાણા આકલ્પાન્તં પરિચઙ્ક્રમન્તિ નભસિ યથા મેઘાઃ શ્યેનાદયો વાયુવશાઃ કર્મસારથયઃ પરિવર્તન્તે એવં જ્યોતિર્ગણાઃ પ્રકૃતિપુરુષસંયોગાનુગૃહીતાઃ કર્મનિર્મિતગતયો ભુવિ ન પતન્તિ ॥ ૩ ॥
કેચનૈતજ્જ્યોતિરનીકં શિશુમારસંસ્થાનેન ભગવતો વાસુદેવસ્ય યોગધારણાયામનુવર્ણયન્તિ ॥ ૪ ॥
યસ્ય પુચ્છાગ્રેઽવાક્શિરસઃ કુણ્ડલીભૂતદેહસ્ય ધ્રુવ ઉપકલ્પિતસ્તસ્ય લાઙ્ગૂલે પ્રજાપતિરગ્નિરિન્દ્રો ધર્મ ઇતિ પુચ્છમૂલે ધાતા વિધાતા ચ કટ્યાં સપ્તર્ષયઃ । તસ્ય દક્ષિણાવર્તકુણ્ડલીભૂતશરીરસ્ય યાન્યુદગયનાનિ દક્ષિણપાર્શ્વે તુ નક્ષત્રાણ્યુપકલ્પયન્તિ દક્ષિણાયનાનિ તુ સવ્યે । યથા શિશુમારસ્ય કુણ્ડલાભોગસન્નિવેશસ્ય પાર્શ્વયોરુભયોરપ્યવયવાઃ સમસંખ્યા ભવન્તિ । પૃષ્ઠે ત્વજવીથી આકાશગઙ્ગા ચોદરતઃ ॥ ૫ ॥
પુનર્વસુપુષ્યૌ દક્ષિણવામયોઃ શ્રોણ્યોરાર્દ્રાશ્લેષે ચ દક્ષિણવામયોઃ પશ્ચિમયોઃ પાદયોરભિજિદુત્તરાષાઢે દક્ષિણવામયોર્નાસિકયોર્યથાસઙ્ખ્યં શ્રવણપૂર્વાષાઢે દક્ષિણવામયોર્લોચનયોર્ધનિષ્ઠા મૂલં ચ દક્ષિણવામયોઃ કર્ણયોર્મઘાદીન્યષ્ટ નક્ષત્રાણિ દક્ષિણાયનાનિ વામપાર્શ્વવઙ્ક્રિષુ યુઞ્જીત તથૈવ મૃગશીર્ષાદીન્યુદગયનાનિ દક્ષિણપાર્શ્વવઙ્ક્રિષુ પ્રાતિલોમ્યેન પ્રયુઞ્જીત શતભિષાજ્યેષ્ઠે સ્કન્ધયોર્દક્ષિણવામયોર્ન્યસેત્ ॥ ૬ ॥
ઉત્તરાહનાવગસ્તિરધરાહનૌ યમો મુખેષુ ચાઙ્ગારકઃ શનૈશ્ચર ઉપસ્થે બૃહસ્પતિઃ કકુદિ વક્ષસ્યાદિત્યો હૃદયે નારાયણો મનસિ ચન્દ્રો નાભ્યામુશના સ્તનયોરશ્વિનૌ બુધઃ પ્રાણાપાનયો રાહુર્ગલે કેતવઃ સર્વાઙ્ગેષુ રોમસુ સર્વે તારાગણાઃ ॥ ૭ ॥
એતદુ હૈવ ભગવતો વિષ્ણોઃ સર્વદેવતામયં રૂપમહરહઃ સન્ધ્યાયાં પ્રયતો વાગ્યતો નિરીક્ષમાણ ઉપતિષ્ઠેત નમો જ્યોતિર્લોકાય કાલાયનાયાનિમિષાં પતયે મહાપુરુષાયાભિધીમહીતિ ॥ ૮ ॥
ગ્રહર્ક્ષતારામયમાધિદૈવિકં
પાપાપહં મન્ત્રકૃતાં ત્રિકાલમ્ ।
નમસ્યતઃ સ્મરતો વા ત્રિકાલં
નશ્યેત તત્કાલજમાશુ પાપમ્ ॥ ૯ ॥
પાપાપહં મન્ત્રકૃતાં ત્રિકાલમ્ ।
નમસ્યતઃ સ્મરતો વા ત્રિકાલં
નશ્યેત તત્કાલજમાશુ પાપમ્ ॥ ૯ ॥