ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൫.൭

ശ്രീശുക ഉവാച
ഭരതസ്തു മഹാഭാഗവതോ യദാ ഭഗവതാവനിതലപരിപാലനായ സഞ്ചിന്തിതസ്തദനുശാസനപരഃ പഞ്ചജനീം വിശ്വരൂപദുഹിതരമുപയേമേ ॥ ൧ ॥

തസ്യാമു ഹ വാ ആത്മജാന് കാര്ത്സ്ന്യേനാനുരൂപാനാത്മനഃ പഞ്ച ജനയാമാസ ഭൂതാദിരിവ ഭൂതസൂക്ഷ്മാണി സുമതിം രാഷ്ട്രഭൃതം സുദര്ശനമാവരണം ധൂമ്രകേതുമിതി ॥ ൨ ॥

അജനാഭം നാമൈതദ്വര്ഷം ഭാരതമിതി യത ആരഭ്യ വ്യപദിശന്തി ॥ ൩ ॥

സ ബഹുവിന്മഹീപതിഃ പിതൃപിതാമഹവദുരുവത്സലതയാ സ്വേ സ്വേ കര്മണി വര്തമാനാഃ പ്രജാഃ സ്വധര്മമനുവര്തമാനഃ പര്യപാലയത് ॥ ൪ ॥

ഈജേ ച ഭഗവന്തം യജ്ഞക്രതുരൂപം ക്രതുഭിരുച്ചാവചൈഃ ശ്രദ്ധയാഽഽഹൃതാഗ്നിഹോത്രദര്ശപൂര്ണമാസചാതുര്മാസ്യപശുസോമാനാം പ്രകൃതിവികൃതിഭിരനുസവനം ചാതുര്ഹോത്രവിധിനാ ॥ ൫ ॥

സമ്പ്രചരത്സു നാനായാഗേഷു വിരചിതാങ്ഗക്രിയേഷ്വപൂര്വം യത്തത്ക്രിയാഫലം ധര്മാഖ്യം പരേ ബ്രഹ്മണി യജ്ഞപുരുഷേ സര്വദേവതാലിങ്ഗാനാം മന്ത്രാണാമര്ഥനിയാമകതയാ സാക്ഷാത്കര്തരി പരദേവതായാം ഭഗവതി വാസുദേവ ഏവ ഭാവയമാന ആത്മനൈപുണ്യമൃദിതകഷായോ ഹവിഃഷ്വധ്വര്യുഭിര്ഗൃഹ്യമാണേഷു സ യജമാനോ യജ്ഞഭാജോ ദേവാംസ്താന് പുരുഷാവയവേഷ്വഭ്യധ്യായത് ॥ ൬ ॥

ഏവം കര്മവിശുദ്ധ്യാ വിശുദ്ധസത്ത്വസ്യാന്തര്ഹൃദയാകാശശരീരേ ബ്രഹ്മണി ഭഗവതി വാസുദേവേ മഹാപുരുഷരൂപോപലക്ഷണേ ശ്രീവത്സകൌസ്തുഭവനമാലാരിദരഗദാദിഭിരുപലക്ഷിതേ നിജപുരുഷഹൃല്ലിഖിതേനാത്മനി പുരുഷരൂപേണ വിരോചമാന ഉച്ചൈസ്തരാം ഭക്തിരനുദിനമേധമാനരയാജായത ॥ ൭ ॥

ഏവം വര്ഷായുതസഹസ്രപര്യന്താവസിതകര്മനിര്വാണാവസരോഽധിഭുജ്യമാനം സ്വതനയേഭ്യോ രിക്ഥം പിതൃപൈതാമഹം യഥാദായം വിഭജ്യ സ്വയം സകലസമ്പന്നികേതാത്സ്വനികേതാത് പുലഹാശ്രമം പ്രവവ്രാജ ॥ ൮ ॥

യത്ര ഹ വാവ ഭഗവാന് ഹരിരദ്യാപി തത്രത്യാനാം നിജജനാനാം വാത്സല്യേന സന്നിധാപ്യത ഇച്ഛാരൂപേണ ॥ ൯ ॥

യത്രാശ്രമപദാന്യുഭയതോനാഭിഭിര്ദൃഷച്ചക്രൈശ്ചക്രനദീ നാമ സരിത്പ്രവരാ സര്വതഃ പവിത്രീകരോതി ॥ ൧൦ ॥

തസ്മിന് വാവ കില സ ഏകലഃ പുലഹാശ്രമോപവനേ വിവിധകുസുമകിസലയതുലസികാമ്ബുഭിഃ കന്ദമൂലഫലോപഹാരൈശ്ച സമീഹമാനോ ഭഗവത ആരാധനം വിവിക്ത ഉപരതവിഷയാഭിലാഷ ഉപഭൃതോപശമഃ പരാം നിര്വൃതിമവാപ ॥ ൧൧ ॥

തയേത്ഥമവിരതപുരുഷപരിചര്യയാ ഭഗവതി പ്രവര്ധമാനാനുരാഗഭരദ്രുതഹൃദയശൈഥില്യഃ പ്രഹര്ഷവേഗേനാത്മന്യുദ്ഭിദ്യമാനരോമപുലകകുലക ഔത്കണ്ഠ്യപ്രവൃത്തപ്രണയബാഷ്പനിരുദ്ധാവലോകനയന ഏവം നിജരമണാരുണചരണാരവിന്ദാനുധ്യാനപരിചിതഭക്തിയോഗേന പരിപ്ലുതപരമാഹ്ലാദഗമ്ഭീരഹൃദയഹ്രദാവഗാഢധിഷണസ്താമപി ക്രിയമാണാം ഭഗവത്സപര്യാം ന സസ്മാര ॥ ൧൨ ॥

ഇത്ഥം ധൃതഭഗവദ്വ്രത ഐണേയാജിനവാസസാനുസവനാഭിഷേകാര്ദ്രകപിശകുടിലജടാകലാപേന ച വിരോചമാനഃ സൂര്യര്ചാ ഭഗവന്തം ഹിരണ്മയം പുരുഷമുജ്ജിഹാനേ സൂര്യമണ്ഡലേഽഭ്യുപതിഷ്ഠന്നേതദു ഹോവാച ॥ ൧൩ ॥

പരോരജഃ സവിതുര്ജാതവേദോ
ദേവസ്യ ഭര്ഗോ മനസേദം ജജാന ।
സുരേതസാദഃ പുനരാവിശ്യ ചഷ്ടേ
ഹംസം ഗൃധ്രാണം നൃഷദ്രിങ്ഗിരാമിമഃ ॥ ൧൪ ॥