শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ৫.৯

শ্ৰীশুক উৱাচ
অথ কস্যচিদ্ দ্ৱিজৱৰস্যাঙ্গিৰঃপ্ৰৱৰস্য শমদমতপঃস্ৱাধ্যাযাধ্যযনত্যাগসন্তোষতিতিক্ষাপ্ৰশ্ৰযৱিদ্যানসূযাত্মজ্ঞানানন্দযুক্তস্যাত্মসদৃশশ্ৰুতশীলাচাৰৰূপৌদাৰ্যগুণা নৱ সোদৰ্যা অঙ্গজা বভূৱুৰ্মিথুনং চ যৱীযস্যাং ভাৰ্যাযাম্ ॥ ১ ॥

যস্তু তত্ৰ পুমাংস্তং পৰমভাগৱতং ৰাজৰ্ষিপ্ৰৱৰং ভৰতমুত্সৃষ্টমৃগশৰীৰং চৰমশৰীৰেণ ৱিপ্ৰত্ৱং গতমাহুঃ ॥ ২ ॥

তত্ৰাপি স্ৱজনসঙ্গাচ্চ ভৃশমুদ্ৱিজমানো ভগৱতঃ কৰ্মবন্ধৱিধ্ৱংসনশ্ৰৱণস্মৰণগুণৱিৱৰণচৰণাৰৱিন্দযুগলং মনসা ৱিদধদাত্মনঃ প্ৰতিঘাতমাশঙ্কমানো ভগৱদনুগ্ৰহেণানুস্মৃতস্ৱপূৰ্ৱজন্মাৱলিৰাত্মানমুন্মত্তজডান্ধবধিৰস্ৱৰূপেণ দৰ্শযামাস লোকস্য ॥ ৩ ॥

তস্যাপি হ ৱা আত্মজস্য ৱিপ্ৰঃ পুত্ৰস্নেহানুবদ্ধমনা আসমাৱৰ্তনাত্সংস্কাৰান্ যথোপদেশং ৱিদধান উপনীতস্য চ পুনঃ শৌচাচমনাদীন্ কৰ্মনিযমাননভিপ্ৰেতানপি সমশিক্ষযদনুশিষ্টেন হি ভাৱ্যং পিতুঃ পুত্ৰেণেতি ॥ ৪ ॥

স চাপি তদু হ পিতৃসন্নিধাৱেৱাসধ্ৰীচীনমিৱ স্ম কৰোতি ছন্দাংস্যধ্যাপযিষ্যন্সহ ৱ্যাহৃতিভিঃ সপ্ৰণৱশিৰস্ত্ৰিপদীং সাৱিত্ৰীং গ্ৰৈষ্মৱাসন্তিকান্মাসানধীযানমপ্যসমৱেতৰূপং গ্ৰাহযামাস ॥ ৫ ॥

এৱং স্ৱতনুজ আত্মন্যনুৰাগাৱেশিতচিত্তঃ শৌচাধ্যযনৱ্ৰতনিযমগুৰ্ৱনলশুশ্ৰূষণাদ্যৌপকুৰ্ৱাণককৰ্মাণ্যনভিযুক্তান্যপি সমনুশিষ্টেন ভাৱ্যমিত্যসদাগ্ৰহঃ পুত্ৰমনুশাস্য স্ৱযং তাৱদ্ অনধিগতমনোৰথঃ কালেনাপ্ৰমত্তেন স্ৱযং গৃহ এৱ প্ৰমত্ত উপসংহৃতঃ ॥ ৬ ॥

অথ যৱীযসী দ্ৱিজসতী স্ৱগৰ্ভজাতং মিথুনং সপত্ন্যা উপন্যস্য স্ৱযমনুসংস্থযা পতিলোকমগাত্ ॥ ৭ ॥

পিতৰ্যুপৰতে ভ্ৰাতৰ এনমতত্প্ৰভাৱৱিদস্ত্ৰয্যাং ৱিদ্যাযামেৱ পৰ্যৱসিতমতযো ন পৰৱিদ্যাযাং জডমতিৰিতি ভ্ৰাতুৰনুশাসননিৰ্বন্ধান্ন্যৱৃত্সন্ত ॥ ৮ ॥

স চ প্ৰাকৃতৈৰ্দ্ৱিপদপশুভিৰুন্মত্তজডবধিৰমূকেত্যভিভাষ্যমাণো যদা তদনুৰূপাণি প্ৰভাষতে কৰ্মাণি চ কাৰ্যমাণঃ
পৰেচ্ছযা কৰোতি ৱিষ্টিতো ৱেতনতো ৱা যাচ্ঞযা যদৃচ্ছযা ৱোপসাদিতমল্পং বহু মৃষ্টং কদন্নং ৱাভ্যৱহৰতি পৰং নেন্দ্ৰিযপ্ৰীতিনিমিত্তম্ ।
নিত্যনিৱৃত্তনিমিত্তস্ৱসিদ্ধৱিশুদ্ধানুভৱানন্দস্ৱাত্মলাভাধিগমঃ সুখদুঃখযোৰ্দ্ৱন্দ্ৱনিমিত্তযোৰসম্ভাৱিতদেহাভিমানঃ ॥ ৯ ॥

শীতোষ্ণৱাতৱৰ্ষেষু ৱৃষ ইৱানাৱৃতাঙ্গঃ পীনঃ সংহননাঙ্গঃ স্থণ্ডিলসংৱেশনানুন্মৰ্দনামজ্জনৰজসা মহামণিৰিৱানভিৱ্যক্তব্ৰহ্মৱৰ্চসঃ কুপটাৱৃতকটিৰুপৱীতেনোৰুমষিণা দ্ৱিজাতিৰিতি ব্ৰহ্মবন্ধুৰিতি সংজ্ঞযাতজ্জ্ঞজনাৱমতো ৱিচচাৰ ॥ ১০ ॥

যদা তু পৰত আহাৰং কৰ্মৱেতনত ঈহমানঃ স্ৱভ্ৰাতৃভিৰপি কেদাৰকৰ্মণি নিৰূপিতস্তদপি কৰোতি কিন্তু ন সমং ৱিষমং ন্যূনমধিকমিতি ৱেদ কণপিণ্যাকফলীকৰণকুল্মাষস্থালীপুৰীষাদীন্যপ্যমৃতৱদভ্যৱহৰতি ॥ ১১ ॥

অথ কদাচিত্কশ্চিদ্ ৱৃষলপতিৰ্ভদ্ৰকাল্যৈ পুৰুষপশুমালভতাপত্যকামঃ ॥ ১২ ॥

তস্য হ দৈৱমুক্তস্য পশোঃ পদৱীং তদনুচৰাঃ পৰিধাৱন্তো নিশি নিশীথসমযে তমসাঽঽৱৃতাযামনধিগতপশৱ আকস্মিকেন ৱিধিনা কেদাৰান্ ৱীৰাসনেন মৃগৱৰাহাদিভ্যঃ সংৰক্ষমাণমঙ্গিৰঃপ্ৰৱৰসুতমপশ্যন্ ॥ ১৩ ॥

অথ ত এনমনৱদ্যলক্ষণমৱমৃশ্য ভৰ্তৃকৰ্মনিষ্পত্তিং মন্যমানা বদ্ধ্ৱা ৰশনযা চণ্ডিকাগৃহমুপনিন্যুৰ্মুদা ৱিকসিতৱদনাঃ ॥ ১৪ ॥

অথ পণযস্তং স্ৱৱিধিনাভিষিচ্যাহতেন ৱাসসাঽঽচ্ছাদ্য ভূষণালেপস্ৰক্তিলকাদিভিৰুপস্কৃতং ভুক্তৱন্তং ধূপদীপমাল্যলাজকিসলযাঙ্কুৰফলোপহাৰোপেতযা ৱৈশসসংস্থযামহতা গীতস্তুতিমৃদঙ্গপণৱঘোষেণ চ পুৰুষপশুং ভদ্ৰকাল্যাঃ পুৰত উপৱেশযামাসুঃ ॥ ১৫ ॥

অথ ৱৃষলৰাজপণিঃ পুৰুষপশোৰসৃগাসৱেন দেৱীং ভদ্ৰকালীং যক্ষ্যমাণস্তদভিমন্ত্ৰিতমসিমতিকৰালনিশিতমুপাদদে ॥ ১৬ ॥

ইতি তেষাং ৱৃষলানাং ৰজস্তমঃপ্ৰকৃতীনাং ধনমদৰজউত্সিক্তমনসাং ভগৱত্কলাৱীৰকুলং কদৰ্থীকৃত্যোত্পথেন স্ৱৈৰং ৱিহৰতাং হিংসাৱিহাৰাণাং কৰ্মাতিদাৰুণং যদ্ব্ৰহ্মভূতস্য সাক্ষাদ্ব্ৰহ্মৰ্ষিসুতস্য নিৰ্ৱৈৰস্য সৰ্ৱভূতসুহৃদঃ সূনাযামপ্যননুমতমালম্ভনং তদুপলভ্য ব্ৰহ্মতেজসাতিদুৰ্ৱিষহেণ দন্দহ্যমানেন ৱপুষা সহসোচ্চচাট সৈৱ দেৱী ভদ্ৰকালী ॥ ১৭ ॥

ভৃশমমৰ্ষৰোষাৱেশৰভসৱিলসিতভ্ৰুকুটিৱিটপকুটিলদংষ্ট্ৰাৰুণেক্ষণাটোপাতিভযানকৱদনা হন্তুকামেৱেদং মহাট্টহাসমতিসংৰম্ভেণ ৱিমুঞ্চন্তী তত উত্পত্য পাপীযসাং দুষ্টানাং তেনৈৱাসিনা ৱিৱৃক্ণশীৰ্ষ্ণাং গলাত্স্ৰৱন্তমসৃগাসৱমত্যুষ্ণং সহ গণেন নিপীযাতিপানমদৱিহ্ৱলোচ্চৈস্তৰাং স্ৱপাৰ্ষদৈঃ সহ জগৌ ননৰ্ত চ ৱিজহাৰ চ শিৰঃকন্দুকলীলযা ॥ ১৮ ॥

এৱমেৱ খলু মহদভিচাৰাতিক্ৰমঃ কাৰ্ত্স্ন্যেনাত্মনে ফলতি ॥ ১৯ ॥

ন ৱা এতদ্ৱিষ্ণুদত্ত মহদদ্ভুতং যদসম্ভ্ৰমঃ স্ৱশিৰশ্ছেদন আপতিতেঽপি ৱিমুক্তদেহাদ্যাত্মভাৱসুদৃঢহৃদযগ্ৰন্থীনাং সৰ্ৱসত্ত্ৱসুহৃদাত্মনাং নিৰ্ৱৈৰাণাং সাক্ষাদ্ভগৱতানিমিষাৰিৱৰাযুধেনাপ্ৰমত্তেন তৈস্তৈৰ্ভাৱৈঃ পৰিৰক্ষ্যমাণানাং তত্পাদমূলমকুতশ্চিদ্ভযমুপসৃতানাং ভাগৱতপৰমহংসানাম্ ॥ ২০ ॥