শ্ৰীশুক উৱাচ
তস্যাং স পাঞ্চজন্যাং ৱৈ ৱিষ্ণুমাযোপবৃংহিতঃ ।
হৰ্যশ্ৱসংজ্ঞানযুতং পুত্ৰানজনযদ্ৱিভুঃ ॥ ১ ॥
তস্যাং স পাঞ্চজন্যাং ৱৈ ৱিষ্ণুমাযোপবৃংহিতঃ ।
হৰ্যশ্ৱসংজ্ঞানযুতং পুত্ৰানজনযদ্ৱিভুঃ ॥ ১ ॥
অপৃথগ্ধৰ্মশীলাস্তে সৰ্ৱে দাক্ষাযণা নৃপ ।
পিত্ৰা প্ৰোক্তাঃ প্ৰজাসৰ্গে প্ৰতীচীং প্ৰযযুৰ্দিশম্ ॥ ২ ॥
পিত্ৰা প্ৰোক্তাঃ প্ৰজাসৰ্গে প্ৰতীচীং প্ৰযযুৰ্দিশম্ ॥ ২ ॥
তত্ৰ নাৰাযণসৰস্তীৰ্থং সিন্ধুসমুদ্ৰযোঃ ।
সঙ্গমো যত্ৰ সুমহন্মুনিসিদ্ধনিষেৱিতম্ ॥ ৩ ॥
সঙ্গমো যত্ৰ সুমহন্মুনিসিদ্ধনিষেৱিতম্ ॥ ৩ ॥
তদুপস্পৰ্শনাদেৱ ৱিনিৰ্ধূতমলাশযাঃ ।
ধৰ্মে পাৰমহংস্যে চ প্ৰোত্পন্নমতযোঽপ্যুত ॥ ৪ ॥
ধৰ্মে পাৰমহংস্যে চ প্ৰোত্পন্নমতযোঽপ্যুত ॥ ৪ ॥
তেপিৰে তপ এৱোগ্ৰং পিত্ৰাদেশেন যন্ত্ৰিতাঃ ।
প্ৰজাৱিৱৃদ্ধযে যত্তান্ দেৱৰ্ষিস্তান্ দদৰ্শ হ ॥ ৫ ॥
প্ৰজাৱিৱৃদ্ধযে যত্তান্ দেৱৰ্ষিস্তান্ দদৰ্শ হ ॥ ৫ ॥
উৱাচচাথ হৰ্যশ্ৱাঃ কথং স্ৰক্ষ্যথ ৱৈ প্ৰজাঃ ।
অদৃষ্ট্ৱান্তং ভুৱো যূযং বালিশা বত পালকাঃ ॥ ৬ ॥
অদৃষ্ট্ৱান্তং ভুৱো যূযং বালিশা বত পালকাঃ ॥ ৬ ॥
তথৈকপুৰুষং ৰাষ্ট্ৰং বিলং চাদৃষ্টনিৰ্গমম্ ।
বহুৰূপাং স্ত্ৰিযং চাপি পুমাংসং পুংশ্চলীপতিম্ ॥ ৭ ॥
বহুৰূপাং স্ত্ৰিযং চাপি পুমাংসং পুংশ্চলীপতিম্ ॥ ৭ ॥
নদীমুভযতো ৱাহাং পঞ্চপঞ্চাদ্ভুতং গৃহম্ ।
ক্ৱচিদ্ধংসং চিত্ৰকথং ক্ষৌৰপৱ্যং স্ৱযং ভ্ৰমি ॥ ৮ ॥
ক্ৱচিদ্ধংসং চিত্ৰকথং ক্ষৌৰপৱ্যং স্ৱযং ভ্ৰমি ॥ ৮ ॥
কথং স্ৱপিতুৰাদেশমৱিদ্ৱাংসো ৱিপশ্চিতঃ ।
অনুৰূপমৱিজ্ঞায অহো সৰ্গং কৰিষ্যথ ॥ ৯ ॥
অনুৰূপমৱিজ্ঞায অহো সৰ্গং কৰিষ্যথ ॥ ৯ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
তন্নিশম্যাথ হৰ্যশ্ৱা ঔত্পত্তিকমনীষযা ।
ৱাচঃ কূটং তু দেৱৰ্ষেঃ স্ৱযং ৱিমমৃশুৰ্ধিযা ॥ ১০ ॥
তন্নিশম্যাথ হৰ্যশ্ৱা ঔত্পত্তিকমনীষযা ।
ৱাচঃ কূটং তু দেৱৰ্ষেঃ স্ৱযং ৱিমমৃশুৰ্ধিযা ॥ ১০ ॥
ভূঃ ক্ষেত্ৰং জীৱসংজ্ঞং যদনাদি নিজবন্ধনম্ ।
অদৃষ্ট্ৱা তস্য নিৰ্ৱাণং কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১১ ॥
অদৃষ্ট্ৱা তস্য নিৰ্ৱাণং কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১১ ॥
এক এৱেশ্ৱৰস্তুৰ্যো ভগৱান্ স্ৱাশ্ৰযঃ পৰঃ ।
তমদৃষ্ট্ৱাভৱং পুংসঃ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১২ ॥
তমদৃষ্ট্ৱাভৱং পুংসঃ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১২ ॥
পুমান্নৈৱৈতি যদ্গত্ৱা বিলস্ৱৰ্গং গতো যথা ।
প্ৰত্যগ্ধামাৱিদ ইহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৩ ॥
প্ৰত্যগ্ধামাৱিদ ইহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৩ ॥
নানাৰূপাত্মনো বুদ্ধিঃ স্ৱৈৰিণীৱ গুণান্ৱিতা ।
তন্নিষ্ঠামগতস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৪ ॥
তন্নিষ্ঠামগতস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৪ ॥
তত্সঙ্গভ্ৰংশিতৈশ্ৱৰ্যং সংসৰন্তং কুভাৰ্যৱত্ ।
তদ্গতীৰবুধস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৫ ॥
তদ্গতীৰবুধস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৫ ॥
সৃষ্ট্যপ্যযকৰীং মাযাং ৱেলাকূলান্তৱেগিতাম্ ।
মত্তস্য তামৱিজ্ঞস্য কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৬ ॥
মত্তস্য তামৱিজ্ঞস্য কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৬ ॥
পঞ্চৱিংশতিতত্ত্ৱানাং পুৰুষোঽদ্ভুতদৰ্পণঃ ।
অধ্যাত্মমবুধস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৭ ॥
অধ্যাত্মমবুধস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৭ ॥
ঐশ্ৱৰং শাস্ত্ৰমুত্সৃজ্য বন্ধমোক্ষানুদৰ্শনম্ ।
ৱিৱিক্তপদমজ্ঞায কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৮ ॥
ৱিৱিক্তপদমজ্ঞায কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৮ ॥
কালচক্ৰং ভ্ৰমি তীক্ষ্ণং সৰ্ৱং নিষ্কৰ্ষযজ্জগত্ ।
স্ৱতন্ত্ৰমবুধস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৯ ॥
স্ৱতন্ত্ৰমবুধস্যেহ কিমসত্কৰ্মভিৰ্ভৱেত্ ॥ ১৯ ॥
শাস্ত্ৰস্য পিতুৰাদেশং যো ন ৱেদ নিৱৰ্তকম্ ।
কথং তদনুৰূপায গুণৱিস্ৰম্ভ্যুপক্ৰমেত্ ॥ ২০ ॥
কথং তদনুৰূপায গুণৱিস্ৰম্ভ্যুপক্ৰমেত্ ॥ ২০ ॥
ইতি ৱ্যৱসিতা ৰাজন্ হৰ্যশ্ৱা একচেতসঃ ।
প্ৰযযুস্তং পৰিক্ৰম্য পন্থানমনিৱৰ্তনম্ ॥ ২১ ॥
প্ৰযযুস্তং পৰিক্ৰম্য পন্থানমনিৱৰ্তনম্ ॥ ২১ ॥
স্ৱৰব্ৰহ্মণি নিৰ্ভাতহৃষীকেশপদাম্বুজে ।
অখণ্ডং চিত্তমাৱেশ্য লোকাননুচৰন্মুনিঃ ॥ ২২ ॥
অখণ্ডং চিত্তমাৱেশ্য লোকাননুচৰন্মুনিঃ ॥ ২২ ॥
নাশং নিশম্য পুত্ৰাণাং নাৰদাচ্ছীলশালিনাম্ ।
অন্ৱতপ্যত কঃ শোচন্ সুপ্ৰজস্ত্ৱং শুচাং পদম্ ॥ ২৩ ॥
অন্ৱতপ্যত কঃ শোচন্ সুপ্ৰজস্ত্ৱং শুচাং পদম্ ॥ ২৩ ॥
স ভূযঃ পাঞ্চজন্যাযামজেন পৰিসান্ত্ৱিতঃ ।
পুত্ৰানজনযদ্দক্ষঃ সৱলাশ্ৱান্সহস্ৰিণঃ ॥ ২৪ ॥
পুত্ৰানজনযদ্দক্ষঃ সৱলাশ্ৱান্সহস্ৰিণঃ ॥ ২৪ ॥
তে চ পিত্ৰা সমাদিষ্টাঃ প্ৰজাসৰ্গে ধৃতৱ্ৰতাঃ ।
নাৰাযণসৰো জগ্মুৰ্যত্ৰ সিদ্ধাঃ স্ৱপূৰ্ৱজাঃ ॥ ২৫ ॥
নাৰাযণসৰো জগ্মুৰ্যত্ৰ সিদ্ধাঃ স্ৱপূৰ্ৱজাঃ ॥ ২৫ ॥
তদুপস্পৰ্শনাদেৱ ৱিনিৰ্ধূতমলাশযাঃ ।
জপন্তো ব্ৰহ্ম পৰমং তেপুস্তত্ৰ মহত্তপঃ ॥ ২৬ ॥
জপন্তো ব্ৰহ্ম পৰমং তেপুস্তত্ৰ মহত্তপঃ ॥ ২৬ ॥
অব্ভক্ষাঃ কতিচিন্মাসান্ কতিচিদ্ৱাযুভোজনাঃ ।
আৰাধযন্ মন্ত্ৰমিমমভ্যস্যন্ত ইডস্পতিম্ ॥ ২৭ ॥
আৰাধযন্ মন্ত্ৰমিমমভ্যস্যন্ত ইডস্পতিম্ ॥ ২৭ ॥
ওঁ নমো নাৰাযণায পুৰুষায মহাত্মনে ।
ৱিশুদ্ধসত্ত্ৱধিষ্ণ্যায মহাহংসায ধীমহি ॥ ২৮ ॥
ৱিশুদ্ধসত্ত্ৱধিষ্ণ্যায মহাহংসায ধীমহি ॥ ২৮ ॥
ইতি তানপি ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰজাসৰ্গধিযো মুনিঃ ।
উপেত্য নাৰদঃ প্ৰাহ ৱাচঃ কূটানি পূৰ্ৱৱত্ ॥ ২৯ ॥
উপেত্য নাৰদঃ প্ৰাহ ৱাচঃ কূটানি পূৰ্ৱৱত্ ॥ ২৯ ॥
দাক্ষাযণাঃ সংশৃণুত গদতো নিগমং মম ।
অন্ৱিচ্ছতানুপদৱীং ভ্ৰাতৃণাং ভ্ৰাতৃৱত্সলাঃ ॥ ৩০ ॥
অন্ৱিচ্ছতানুপদৱীং ভ্ৰাতৃণাং ভ্ৰাতৃৱত্সলাঃ ॥ ৩০ ॥
ভ্ৰাতৃণাং প্ৰাযণং ভ্ৰাতা যোঽনুতিষ্ঠতি ধৰ্মৱিত্ ।
স পুণ্যবন্ধুঃ পুৰুষো মৰুদ্ভিঃ সহ মোদতে ॥ ৩১ ॥
স পুণ্যবন্ধুঃ পুৰুষো মৰুদ্ভিঃ সহ মোদতে ॥ ৩১ ॥
এতাৱদুক্ত্ৱা প্ৰযযৌ নাৰদোঽমোঘদৰ্শনঃ ।
তেঽপি চান্ৱগমন্ মাৰ্গং ভ্ৰাতৃণামেৱ মাৰিষ ॥ ৩২ ॥
তেঽপি চান্ৱগমন্ মাৰ্গং ভ্ৰাতৃণামেৱ মাৰিষ ॥ ৩২ ॥
সধ্ৰীচীনং প্ৰতীচীনং পৰস্যানুপথং গতাঃ ।
নাদ্যাপি তে নিৱৰ্তন্তে পশ্চিমা যামিনীৰিৱ ॥ ৩৩ ॥
নাদ্যাপি তে নিৱৰ্তন্তে পশ্চিমা যামিনীৰিৱ ॥ ৩৩ ॥
এতস্মিন্ কাল উত্পাতান্ বহূন্ পশ্যন্ প্ৰজাপতিঃ ।
পূৰ্ৱৱন্নাৰদকৃতং পুত্ৰনাশমুপাশৃণোত্ ॥ ৩৪ ॥
পূৰ্ৱৱন্নাৰদকৃতং পুত্ৰনাশমুপাশৃণোত্ ॥ ৩৪ ॥
চুক্ৰোধ নাৰদাযাসৌ পুত্ৰশোকৱিমূৰ্চ্ছিতঃ ।
দেৱৰ্ষিমুপলভ্যাহ ৰোষাদ্ৱিস্ফুৰিতাধৰঃ ॥ ৩৫ ॥
দেৱৰ্ষিমুপলভ্যাহ ৰোষাদ্ৱিস্ফুৰিতাধৰঃ ॥ ৩৫ ॥
শ্ৰীদক্ষ উৱাচ
অহো অসাধো সাধূনাং সাধুলিঙ্গেন নস্ত্ৱযা ।
অসাধ্ৱকাৰ্যৰ্ভকাণাং ভিক্ষোৰ্মাৰ্গঃ প্ৰদৰ্শিতঃ ॥ ৩৬ ॥
অহো অসাধো সাধূনাং সাধুলিঙ্গেন নস্ত্ৱযা ।
অসাধ্ৱকাৰ্যৰ্ভকাণাং ভিক্ষোৰ্মাৰ্গঃ প্ৰদৰ্শিতঃ ॥ ৩৬ ॥
ঋণৈস্ত্ৰিভিৰমুক্তানামমীমাংসিতকৰ্মণাম্ ।
ৱিঘাতঃ শ্ৰেযসঃ পাপ লোকযোৰুভযোঃ কৃতঃ ॥ ৩৭ ॥
ৱিঘাতঃ শ্ৰেযসঃ পাপ লোকযোৰুভযোঃ কৃতঃ ॥ ৩৭ ॥
এৱং ত্ৱং নিৰনুক্ৰোশো বালানাং মতিভিদ্ধৰেঃ ।
পাৰ্ষদমধ্যে চৰসি যশোহা নিৰপত্ৰপঃ ॥ ৩৮ ॥
পাৰ্ষদমধ্যে চৰসি যশোহা নিৰপত্ৰপঃ ॥ ৩৮ ॥
ননু ভাগৱতা নিত্যং ভূতানুগ্ৰহকাতৰাঃ ।
ঋতে ত্ৱাং সৌহৃদঘ্নং ৱৈ ৱৈৰঙ্কৰমৱৈৰিণাম্ ॥ ৩৯ ॥
ঋতে ত্ৱাং সৌহৃদঘ্নং ৱৈ ৱৈৰঙ্কৰমৱৈৰিণাম্ ॥ ৩৯ ॥
নেত্থং পুংসাং ৱিৰাগঃ স্যাত্ ত্ৱযা কেৱলিনা মৃষা ।
মন্যসে যদ্যুপশমং স্নেহপাশনিকৃন্তনম্ ॥ ৪০ ॥
মন্যসে যদ্যুপশমং স্নেহপাশনিকৃন্তনম্ ॥ ৪০ ॥
নানুভূয ন জানাতি পুমান্ ৱিষযতীক্ষ্ণতাম্ ।
নিৰ্ৱিদ্যতে স্ৱযং তস্মান্ন তথা ভিন্নধীঃ পৰৈঃ ॥ ৪১ ॥
নিৰ্ৱিদ্যতে স্ৱযং তস্মান্ন তথা ভিন্নধীঃ পৰৈঃ ॥ ৪১ ॥
যন্নস্ত্ৱং কৰ্মসন্ধানাং সাধূনাং গৃহমেধিনাম্ ।
কৃতৱানসি দুৰ্মৰ্ষং ৱিপ্ৰিযং তৱ মৰ্ষিতম্ ॥ ৪২ ॥
কৃতৱানসি দুৰ্মৰ্ষং ৱিপ্ৰিযং তৱ মৰ্ষিতম্ ॥ ৪২ ॥
তন্তুকৃন্তন যন্নস্ত্ৱমভদ্ৰমচৰঃ পুনঃ ।
তস্মাল্লোকেষু তে মূঢ ন ভৱেদ্ভ্ৰমতঃ পদম্ ॥ ৪৩ ॥
তস্মাল্লোকেষু তে মূঢ ন ভৱেদ্ভ্ৰমতঃ পদম্ ॥ ৪৩ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
প্ৰতিজগ্ৰাহ তদ্বাঢং নাৰদঃ সাধুসম্মতঃ ।
এতাৱান্সাধুৱাদো হি তিতিক্ষেতেশ্ৱৰঃ স্ৱযম্ ॥ ৪৪ ॥
প্ৰতিজগ্ৰাহ তদ্বাঢং নাৰদঃ সাধুসম্মতঃ ।
এতাৱান্সাধুৱাদো হি তিতিক্ষেতেশ্ৱৰঃ স্ৱযম্ ॥ ৪৪ ॥