শ্ৰীৰাজোৱাচ
কস্য হেতোঃ পৰিত্যক্তা আচাৰ্যেণাত্মনঃ সুৰাঃ ।
এতদাচক্ষ্ৱ ভগৱঞ্ছিষ্যাণামক্ৰমং গুৰৌ ॥ ১ ॥
কস্য হেতোঃ পৰিত্যক্তা আচাৰ্যেণাত্মনঃ সুৰাঃ ।
এতদাচক্ষ্ৱ ভগৱঞ্ছিষ্যাণামক্ৰমং গুৰৌ ॥ ১ ॥
শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
ইন্দ্ৰস্ত্ৰিভুৱনৈশ্ৱৰ্যমদোল্লঙ্ঘিতসত্পথঃ ।
মৰুদ্ভিৰ্ৱসুভী ৰুদ্ৰৈৰাদিত্যৈৰ্ঋভুভিৰ্নৃপ ॥ ২ ॥
ইন্দ্ৰস্ত্ৰিভুৱনৈশ্ৱৰ্যমদোল্লঙ্ঘিতসত্পথঃ ।
মৰুদ্ভিৰ্ৱসুভী ৰুদ্ৰৈৰাদিত্যৈৰ্ঋভুভিৰ্নৃপ ॥ ২ ॥
ৱিশ্ৱেদেৱৈশ্চ সাধ্যৈশ্চ নাসত্যাভ্যাং পৰিশ্ৰিতঃ ।
সিদ্ধচাৰণগন্ধৰ্ৱৈৰ্মুনিভিৰ্ব্ৰহ্মৱাদিভিঃ ॥ ৩ ॥
সিদ্ধচাৰণগন্ধৰ্ৱৈৰ্মুনিভিৰ্ব্ৰহ্মৱাদিভিঃ ॥ ৩ ॥
ৱিদ্যাধৰাপ্সৰোভিশ্চ কিন্নৰৈঃ পতগোৰগৈঃ ।
নিষেৱ্যমাণো মঘৱান্স্তূযমানশ্চ ভাৰত ॥ ৪ ॥
নিষেৱ্যমাণো মঘৱান্স্তূযমানশ্চ ভাৰত ॥ ৪ ॥
উপগীযমানো ললিতমাস্থানাধ্যাসনাশ্ৰিতঃ ।
পাণ্ডুৰেণাতপত্ৰেণ চন্দ্ৰমণ্ডলচাৰুণা ॥ ৫ ॥
পাণ্ডুৰেণাতপত্ৰেণ চন্দ্ৰমণ্ডলচাৰুণা ॥ ৫ ॥
যুক্তশ্চান্যৈঃ পাৰমেষ্ঠ্যৈশ্চামৰৱ্যজনাদিভিঃ ।
ৱিৰাজমানঃ পৌলম্যা সহাৰ্ধাসনযা ভৃশম্ ॥ ৬ ॥
ৱিৰাজমানঃ পৌলম্যা সহাৰ্ধাসনযা ভৃশম্ ॥ ৬ ॥
স যদা পৰমাচাৰ্যং দেৱানামাত্মনশ্চ হ ।
নাভ্যনন্দত সম্প্ৰাপ্তং প্ৰত্যুত্থানাসনাদিভিঃ ॥ ৭ ॥
নাভ্যনন্দত সম্প্ৰাপ্তং প্ৰত্যুত্থানাসনাদিভিঃ ॥ ৭ ॥
ৱাচস্পতিং মুনিৱৰং সুৰাসুৰনমস্কৃতম্ ।
নোচ্চচালাসনাদিন্দ্ৰঃ পশ্যন্নপি সভাগতম্ ॥ ৮ ॥
নোচ্চচালাসনাদিন্দ্ৰঃ পশ্যন্নপি সভাগতম্ ॥ ৮ ॥
ততো নিৰ্গত্য সহসা কৱিৰাঙ্গিৰসঃ প্ৰভুঃ ।
আযযৌ স্ৱগৃহং তূষ্ণীং ৱিদ্ৱান্শ্ৰীমদৱিক্ৰিযাম্ ॥ ৯ ॥
আযযৌ স্ৱগৃহং তূষ্ণীং ৱিদ্ৱান্শ্ৰীমদৱিক্ৰিযাম্ ॥ ৯ ॥
তৰ্হ্যেৱ প্ৰতিবুধ্যেন্দ্ৰো গুৰুহেলনমাত্মনঃ ।
গৰ্হযামাস সদসি স্ৱযমাত্মানমাত্মনা ॥ ১০ ॥
গৰ্হযামাস সদসি স্ৱযমাত্মানমাত্মনা ॥ ১০ ॥
অহো বত মযাসাধু কৃতং ৱৈ দভ্ৰবুদ্ধিনা ।
যন্মযৈশ্ৱৰ্যমত্তেন গুৰুঃ সদসি কাত্কৃতঃ ॥ ১১ ॥
যন্মযৈশ্ৱৰ্যমত্তেন গুৰুঃ সদসি কাত্কৃতঃ ॥ ১১ ॥
কো গৃধ্যেত্পণ্ডিতো লক্ষ্মীং ত্ৰিপিষ্টপপতেৰপি ।
যযাহমাসুৰং ভাৱং নীতোঽদ্য ৱিবুধেশ্ৱৰঃ ॥ ১২ ॥
যযাহমাসুৰং ভাৱং নীতোঽদ্য ৱিবুধেশ্ৱৰঃ ॥ ১২ ॥
যঃ পাৰমেষ্ঠ্যং ধিষণমধিতিষ্ঠন্ন কঞ্চন ।
প্ৰত্যুত্তিষ্ঠেদিতি ব্ৰূযুৰ্ধৰ্মং তে ন পৰং ৱিদুঃ ॥ ১৩ ॥
প্ৰত্যুত্তিষ্ঠেদিতি ব্ৰূযুৰ্ধৰ্মং তে ন পৰং ৱিদুঃ ॥ ১৩ ॥
তেষাং কুপথদেষ্টৃণাং পততাং তমসি হ্যধঃ ।
যে শ্ৰদ্দধ্যুৰ্ৱচস্তে ৱৈ মজ্জন্ত্যশ্মপ্লৱা ইৱ ॥ ১৪ ॥
যে শ্ৰদ্দধ্যুৰ্ৱচস্তে ৱৈ মজ্জন্ত্যশ্মপ্লৱা ইৱ ॥ ১৪ ॥
অথাহমমৰাচাৰ্যমগাধধিষণং দ্ৱিজম্ ।
প্ৰসাদযিষ্যে নিশঠঃ শীৰ্ষ্ণা তচ্চৰণং স্পৃশন্ ॥ ১৫ ॥
প্ৰসাদযিষ্যে নিশঠঃ শীৰ্ষ্ণা তচ্চৰণং স্পৃশন্ ॥ ১৫ ॥
এৱং চিন্তযতস্তস্য মঘোনো ভগৱান্ গৃহাত্ ।
বৃহস্পতিৰ্গতোঽদৃষ্টাং গতিমধ্যাত্মমাযযা ॥ ১৬ ॥
বৃহস্পতিৰ্গতোঽদৃষ্টাং গতিমধ্যাত্মমাযযা ॥ ১৬ ॥
গুৰোৰ্নাধিগতঃ সংজ্ঞাং পৰীক্ষন্ ভগৱান্ স্ৱৰাট্ ।
ধ্যাযন্ ধিযা সুৰৈৰ্যুক্তঃ শৰ্ম নালভতাত্মনঃ ॥ ১৭ ॥
ধ্যাযন্ ধিযা সুৰৈৰ্যুক্তঃ শৰ্ম নালভতাত্মনঃ ॥ ১৭ ॥
তচ্ছ্ৰুত্ৱৈৱাসুৰাঃ সৰ্ৱ আশ্ৰিত্যৌশনসং মতম্ ।
দেৱান্ প্ৰত্যুদ্যমং চক্ৰুৰ্দুৰ্মদা আততাযিনঃ ॥ ১৮ ॥
দেৱান্ প্ৰত্যুদ্যমং চক্ৰুৰ্দুৰ্মদা আততাযিনঃ ॥ ১৮ ॥
তৈৰ্ৱিসৃষ্টেষুভিস্তীক্ষ্ণৈৰ্নিৰ্ভিন্নাঙ্গোৰুবাহৱঃ ।
ব্ৰহ্মাণং শৰণং জগ্মুঃ সহেন্দ্ৰা নতকন্ধৰাঃ ॥ ১৯ ॥
ব্ৰহ্মাণং শৰণং জগ্মুঃ সহেন্দ্ৰা নতকন্ধৰাঃ ॥ ১৯ ॥
তাংস্তথাভ্যৰ্দিতান্ৱীক্ষ্য ভগৱানাত্মভূৰজঃ ।
কৃপযা পৰযা দেৱ উৱাচপৰিসান্ত্ৱযন্ ॥ ২০ ॥
কৃপযা পৰযা দেৱ উৱাচপৰিসান্ত্ৱযন্ ॥ ২০ ॥
শ্ৰীব্ৰহ্মোৱাচ
অহো বত সুৰশ্ৰেষ্ঠা হ্যভদ্ৰং ৱঃ কৃতং মহত্ ।
ব্ৰহ্মিষ্ঠং ব্ৰাহ্মণং দান্তমৈশ্ৱৰ্যান্নাভ্যনন্দত ॥ ২১ ॥
অহো বত সুৰশ্ৰেষ্ঠা হ্যভদ্ৰং ৱঃ কৃতং মহত্ ।
ব্ৰহ্মিষ্ঠং ব্ৰাহ্মণং দান্তমৈশ্ৱৰ্যান্নাভ্যনন্দত ॥ ২১ ॥
তস্যাযমনযস্যাসীত্ পৰেভ্যো ৱঃ পৰাভৱঃ ।
প্ৰক্ষীণেভ্যঃ স্ৱৱৈৰিভ্যঃ সমৃদ্ধানাং চ যত্সুৰাঃ ॥ ২২ ॥
প্ৰক্ষীণেভ্যঃ স্ৱৱৈৰিভ্যঃ সমৃদ্ধানাং চ যত্সুৰাঃ ॥ ২২ ॥
মঘৱন্ দ্ৱিষতঃ পশ্য প্ৰক্ষীণান্ গুৰ্ৱতিক্ৰমাত্ ।
সম্প্ৰত্যুপচিতান্ ভূযঃ কাৱ্যমাৰাধ্য ভক্তিতঃ ।
আদদীৰন্নিলযনং মমাপি ভৃগুদেৱতাঃ ॥ ২৩ ॥
সম্প্ৰত্যুপচিতান্ ভূযঃ কাৱ্যমাৰাধ্য ভক্তিতঃ ।
আদদীৰন্নিলযনং মমাপি ভৃগুদেৱতাঃ ॥ ২৩ ॥
ত্ৰিপিষ্টপং কিং গণযন্ত্যভেদ্য-
মন্ত্ৰা ভৃগূণামনুশিক্ষিতাৰ্থাঃ ।
ন ৱিপ্ৰগোৱিন্দগৱীশ্ৱৰাণাং
ভৱন্ত্যভদ্ৰাণি নৰেশ্ৱৰাণাম্ ॥ ২৪ ॥
মন্ত্ৰা ভৃগূণামনুশিক্ষিতাৰ্থাঃ ।
ন ৱিপ্ৰগোৱিন্দগৱীশ্ৱৰাণাং
ভৱন্ত্যভদ্ৰাণি নৰেশ্ৱৰাণাম্ ॥ ২৪ ॥
তদ্ৱিশ্ৱৰূপং ভজতাশু ৱিপ্ৰং
তপস্ৱিনং ত্ৱাষ্ট্ৰমথাত্মৱন্তম্ ।
সভাজিতোঽৰ্থান্ স ৱিধাস্যতে ৱো
যদি ক্ষমিষ্যধ্ৱমুতাস্য কৰ্ম ॥ ২৫ ॥
তপস্ৱিনং ত্ৱাষ্ট্ৰমথাত্মৱন্তম্ ।
সভাজিতোঽৰ্থান্ স ৱিধাস্যতে ৱো
যদি ক্ষমিষ্যধ্ৱমুতাস্য কৰ্ম ॥ ২৫ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
ত এৱমুদিতা ৰাজন্ ব্ৰহ্মণা ৱিগতজ্ৱৰাঃ ।
ঋষিং ত্ৱাষ্ট্ৰমুপৱ্ৰজ্য পৰিষ্ৱজ্যেদমব্ৰুৱন্ ॥ ২৬ ॥
ত এৱমুদিতা ৰাজন্ ব্ৰহ্মণা ৱিগতজ্ৱৰাঃ ।
ঋষিং ত্ৱাষ্ট্ৰমুপৱ্ৰজ্য পৰিষ্ৱজ্যেদমব্ৰুৱন্ ॥ ২৬ ॥
শ্ৰীদেৱা ঊচুঃ
ৱযং তেঽতিথযঃ প্ৰাপ্তা আশ্ৰমং ভদ্ৰমস্তু তে ।
কামঃ সম্পাদ্যতাং তাত পিতৃণাং সমযোচিতঃ ॥ ২৭ ॥
ৱযং তেঽতিথযঃ প্ৰাপ্তা আশ্ৰমং ভদ্ৰমস্তু তে ।
কামঃ সম্পাদ্যতাং তাত পিতৃণাং সমযোচিতঃ ॥ ২৭ ॥
পুত্ৰাণাং হি পৰো ধৰ্মঃ পিতৃশুশ্ৰূষণং সতাম্ ।
অপি পুত্ৰৱতাং ব্ৰহ্মন্ কিমুত ব্ৰহ্মচাৰিণাম্ ॥ ২৮ ॥
অপি পুত্ৰৱতাং ব্ৰহ্মন্ কিমুত ব্ৰহ্মচাৰিণাম্ ॥ ২৮ ॥
আচাৰ্যো ব্ৰহ্মণো মূৰ্তিঃ পিতা মূৰ্তিঃ প্ৰজাপতেঃ ।
ভ্ৰাতা মৰুত্পতেৰ্মূৰ্তিৰ্মাতা সাক্ষাত্ ক্ষিতেস্তনুঃ ॥ ২৯ ॥
ভ্ৰাতা মৰুত্পতেৰ্মূৰ্তিৰ্মাতা সাক্ষাত্ ক্ষিতেস্তনুঃ ॥ ২৯ ॥
দযাযা ভগিনী মূৰ্তিৰ্ধৰ্মস্যাত্মাতিথিঃ স্ৱযম্ ।
অগ্নেৰভ্যাগতো মূৰ্তিঃ সৰ্ৱভূতানি চাত্মনঃ ॥ ৩০ ॥
অগ্নেৰভ্যাগতো মূৰ্তিঃ সৰ্ৱভূতানি চাত্মনঃ ॥ ৩০ ॥
তস্মাত্ পিতৃণামাৰ্তানামাৰ্তিং পৰপৰাভৱম্ ।
তপসাপনযংস্তাত সন্দেশং কৰ্তুমৰ্হসি ॥ ৩১ ॥
তপসাপনযংস্তাত সন্দেশং কৰ্তুমৰ্হসি ॥ ৩১ ॥
ৱৃণীমহে ত্ৱোপাধ্যাযং ব্ৰহ্মিষ্ঠং ব্ৰাহ্মণং গুৰুম্ ।
যথাঞ্জসা ৱিজেষ্যামঃ সপত্নাংস্তৱ তেজসা ॥ ৩২ ॥
যথাঞ্জসা ৱিজেষ্যামঃ সপত্নাংস্তৱ তেজসা ॥ ৩২ ॥
ন গৰ্হযন্তি হ্যৰ্থেষু যৱিষ্ঠাঙ্ঘ্য্ৰভিৱাদনম্ ।
ছন্দোভ্যোঽন্যত্ৰ ন ব্ৰহ্মন্ ৱযো জ্যৈষ্ঠ্যস্য কাৰণম্ ॥ ৩৩ ॥
ছন্দোভ্যোঽন্যত্ৰ ন ব্ৰহ্মন্ ৱযো জ্যৈষ্ঠ্যস্য কাৰণম্ ॥ ৩৩ ॥
শ্ৰীঋষিৰুৱাচ
অভ্যৰ্থিতঃ সুৰগণৈঃ পৌৰহিত্যে মহাতপাঃ ।
স ৱিশ্ৱৰূপস্তানাহ প্ৰসন্নঃ শ্লক্ষ্ণযা গিৰা ॥ ৩৪ ॥
অভ্যৰ্থিতঃ সুৰগণৈঃ পৌৰহিত্যে মহাতপাঃ ।
স ৱিশ্ৱৰূপস্তানাহ প্ৰসন্নঃ শ্লক্ষ্ণযা গিৰা ॥ ৩৪ ॥
শ্ৰীৱিশ্ৱৰূপ উৱাচ
ৱিগৰ্হিতং ধৰ্মশীলৈৰ্ব্ৰহ্মৱৰ্চউপৱ্যযম্ ।
কথং নু মদ্ৱিধো নাথা লোকেশৈৰভিযাচিতম্ ।
প্ৰত্যাখ্যাস্যতি তচ্ছিষ্যঃ স এৱ স্ৱাৰ্থ উচ্যতে ॥ ৩৫ ॥
ৱিগৰ্হিতং ধৰ্মশীলৈৰ্ব্ৰহ্মৱৰ্চউপৱ্যযম্ ।
কথং নু মদ্ৱিধো নাথা লোকেশৈৰভিযাচিতম্ ।
প্ৰত্যাখ্যাস্যতি তচ্ছিষ্যঃ স এৱ স্ৱাৰ্থ উচ্যতে ॥ ৩৫ ॥
অকিঞ্চনানাং হি ধনং শিলোঞ্ছনং
তেনেহ নিৰ্ৱৰ্তিতসাধুসত্ক্ৰিযঃ ।
কথং ৱিগৰ্হ্যং নু কৰোম্যধীশ্ৱৰাঃ
পৌৰোধসং হৃষ্যতি যেন দুৰ্মতিঃ ॥ ৩৬ ॥
তেনেহ নিৰ্ৱৰ্তিতসাধুসত্ক্ৰিযঃ ।
কথং ৱিগৰ্হ্যং নু কৰোম্যধীশ্ৱৰাঃ
পৌৰোধসং হৃষ্যতি যেন দুৰ্মতিঃ ॥ ৩৬ ॥
তথাপি ন প্ৰতিব্ৰূযাং গুৰুভিঃ প্ৰাৰ্থিতং কিযত্ ।
ভৱতাং প্ৰাৰ্থিতং সৰ্ৱং প্ৰাণৈৰৰ্থৈশ্চ সাধযে ॥ ৩৭ ॥
ভৱতাং প্ৰাৰ্থিতং সৰ্ৱং প্ৰাণৈৰৰ্থৈশ্চ সাধযে ॥ ৩৭ ॥
শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
তেভ্য এৱং প্ৰতিশ্ৰুত্য ৱিশ্ৱৰূপো মহাতপাঃ ।
পৌৰহিত্যং ৱৃতশ্চক্ৰে পৰমেণ সমাধিনা ॥ ৩৮ ॥
তেভ্য এৱং প্ৰতিশ্ৰুত্য ৱিশ্ৱৰূপো মহাতপাঃ ।
পৌৰহিত্যং ৱৃতশ্চক্ৰে পৰমেণ সমাধিনা ॥ ৩৮ ॥
সুৰদ্ৱিষাং শ্ৰিযং গুপ্তামৌশনস্যাপি ৱিদ্যযা ।
আচ্ছিদ্যাদান্মহেন্দ্ৰায ৱৈষ্ণৱ্যা ৱিদ্যযা ৱিভুঃ ॥ ৩৯ ॥
আচ্ছিদ্যাদান্মহেন্দ্ৰায ৱৈষ্ণৱ্যা ৱিদ্যযা ৱিভুঃ ॥ ৩৯ ॥
যযা গুপ্তঃ সহস্ৰাক্ষো জিগ্যেঽসুৰচমূৰ্ৱিভুঃ ।
তাং প্ৰাহ স মহেন্দ্ৰায ৱিশ্ৱৰূপ উদাৰধীঃ ॥ ৪০ ॥
তাং প্ৰাহ স মহেন্দ্ৰায ৱিশ্ৱৰূপ উদাৰধীঃ ॥ ৪০ ॥