ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ତସ୍ଯାସନ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ଯ ଶିରାଂସି ତ୍ରୀଣି ଭାରତ ।
ସୋମପୀଥଂ ସୁରାପୀଥମନ୍ନାଦମିତି ଶୁଶ୍ରୁମ ॥ ୧ ॥
ତସ୍ଯାସନ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ଯ ଶିରାଂସି ତ୍ରୀଣି ଭାରତ ।
ସୋମପୀଥଂ ସୁରାପୀଥମନ୍ନାଦମିତି ଶୁଶ୍ରୁମ ॥ ୧ ॥
ସ ଵୈ ବର୍ହିଷି ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଭାଗଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମୁଚ୍ଚକୈଃ ।
ଅଦଦଦ୍ଯସ୍ଯ ପିତରୋ ଦେଵାଃ ସପ୍ରଶ୍ରଯଂ ନୃପ ॥ ୨ ॥
ଅଦଦଦ୍ଯସ୍ଯ ପିତରୋ ଦେଵାଃ ସପ୍ରଶ୍ରଯଂ ନୃପ ॥ ୨ ॥
ସ ଏଵ ହି ଦଦୌ ଭାଗଂ ପରୋକ୍ଷମସୁରାନ୍ ପ୍ରତି ।
ଯଜମାନୋଽଵହଦ୍ ଭାଗଂ ମାତୃସ୍ନେହଵଶାନୁଗଃ ॥ ୩ ॥
ଯଜମାନୋଽଵହଦ୍ ଭାଗଂ ମାତୃସ୍ନେହଵଶାନୁଗଃ ॥ ୩ ॥
ତଦ୍ଦେଵହେଲନଂ ତସ୍ଯ ଧର୍ମାଲୀକଂ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ।
ଆଲକ୍ଷ୍ଯ ତରସା ଭୀତସ୍ତଚ୍ଛୀର୍ଷାଣ୍ଯଚ୍ଛିନଦ୍ ରୁଷା ॥ ୪ ॥
ଆଲକ୍ଷ୍ଯ ତରସା ଭୀତସ୍ତଚ୍ଛୀର୍ଷାଣ୍ଯଚ୍ଛିନଦ୍ ରୁଷା ॥ ୪ ॥
ସୋମପୀଥଂ ତୁ ଯତ୍ତସ୍ଯ ଶିର ଆସୀତ୍ କପିଞ୍ଜଲଃ ।
କଲଵିଙ୍କଃ ସୁରାପୀଥମନ୍ନାଦଂ ଯତ୍ ସ ତିତ୍ତିରିଃ ॥ ୫ ॥
କଲଵିଙ୍କଃ ସୁରାପୀଥମନ୍ନାଦଂ ଯତ୍ ସ ତିତ୍ତିରିଃ ॥ ୫ ॥
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମଞ୍ଜଲିନା ଜଗ୍ରାହ
ଯଦପୀଶ୍ଵରଃ ।
ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ତଦଘଂ ଭୂତାନାଂ ସ
ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ ।
ଭୂମ୍ଯମ୍ବୁଦ୍ରୁମଯୋଷିଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚତୁର୍ଧା ଵ୍ଯଭଜଦ୍ଧରିଃ ॥ ୬ ॥
ଯଦପୀଶ୍ଵରଃ ।
ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ତଦଘଂ ଭୂତାନାଂ ସ
ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ ।
ଭୂମ୍ଯମ୍ବୁଦ୍ରୁମଯୋଷିଦ୍ଭ୍ଯଶ୍ଚତୁର୍ଧା ଵ୍ଯଭଜଦ୍ଧରିଃ ॥ ୬ ॥
ଭୂମିସ୍ତୁରୀଯଂ ଜଗ୍ରାହ ଖାତପୂରଵରେଣ
ଵୈ ।
ଈରିଣଂ
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯା ରୂପଂ ଭୂମୌ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୭ ॥
ଵୈ ।
ଈରିଣଂ
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯା ରୂପଂ ଭୂମୌ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୭ ॥
ତୁର୍ଯଂ ଛେଦଵିରୋହେଣ ଵରେଣ ଜଗୃହୁର୍ଦ୍ରୁମାଃ ।
ତେଷାଂ ନିର୍ଯାସରୂପେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୮ ॥
ତେଷାଂ ନିର୍ଯାସରୂପେଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯା ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୮ ॥
ଶଶ୍ଵତ୍କାମଵରେଣାଂହସ୍ତୁରୀଯଂ ଜଗୃହୁଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ।
ରଜୋରୂପେଣ ତାସ୍ଵଂହୋ ମାସି ମାସି ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୯ ॥
ରଜୋରୂପେଣ ତାସ୍ଵଂହୋ ମାସି ମାସି ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୯ ॥
ଦ୍ରଵ୍ଯଭୂଯୋଵରେଣାପସ୍ତୁରୀଯଂ ଜଗୃହୁର୍ମଲମ୍ ।
ତାସୁ ବୁଦ୍ବୁଦଫେନାଭ୍ଯାଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ତଦ୍ଧରତି କ୍ଷିପନ୍ ॥ ୧୦ ॥
ତାସୁ ବୁଦ୍ବୁଦଫେନାଭ୍ଯାଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ତଦ୍ଧରତି କ୍ଷିପନ୍ ॥ ୧୦ ॥
ହତପୁତ୍ରସ୍ତତସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଜୁହାଵେନ୍ଦ୍ରାଯ ଶତ୍ରଵେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୋ ଵିଵର୍ଧସ୍ଵ ମା ଚିରଂ ଜହି ଵିଦ୍ଵିଷମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୋ ଵିଵର୍ଧସ୍ଵ ମା ଚିରଂ ଜହି ଵିଦ୍ଵିଷମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଅଥାନ୍ଵାହାର୍ଯପଚନାଦୁତ୍ଥିତୋ ଘୋରଦର୍ଶନଃ ।
କୃତାନ୍ତ ଇଵ ଲୋକାନାଂ ଯୁଗାନ୍ତସମଯେ ଯଥା ॥ ୧୨ ॥
କୃତାନ୍ତ ଇଵ ଲୋକାନାଂ ଯୁଗାନ୍ତସମଯେ ଯଥା ॥ ୧୨ ॥
ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵିଵର୍ଧମାନଂ ତମିଷୁମାତ୍ରଂ ଦିନେ ଦିନେ ।
ଦଗ୍ଧଶୈଲପ୍ରତୀକାଶଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଭ୍ରାନୀକଵର୍ଚସମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ଦଗ୍ଧଶୈଲପ୍ରତୀକାଶଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଭ୍ରାନୀକଵର୍ଚସମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ତପ୍ତତାମ୍ରଶିଖାଶ୍ମଶ୍ରୁଂ ମଧ୍ଯାହ୍ନାର୍କୋଗ୍ରଲୋଚନମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଦେଦୀପ୍ଯମାନେ ତ୍ରିଶିଖେ ଶୂଲ ଆରୋପ୍ଯ ରୋଦସୀ ।
ନୃତ୍ଯନ୍ତମୁନ୍ନଦନ୍ତଂ ଚ ଚାଲଯନ୍ତଂ ପଦା ମହୀମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ନୃତ୍ଯନ୍ତମୁନ୍ନଦନ୍ତଂ ଚ ଚାଲଯନ୍ତଂ ପଦା ମହୀମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଦରୀଗମ୍ଭୀରଵକ୍ତ୍ରେଣ ପିବତା ଚ ନଭସ୍ତଲମ୍ ।
ଲିହତା ଜିହ୍ଵଯର୍କ୍ଷାଣି ଗ୍ରସତା ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଲିହତା ଜିହ୍ଵଯର୍କ୍ଷାଣି ଗ୍ରସତା ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ମହତା ରୌଦ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରେଣ ଜୃମ୍ଭମାଣଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ।
ଵିତ୍ରସ୍ତା ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଲୋକା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵେ ଦିଶୋ ଦଶ ॥ ୧୭ ॥
ଵିତ୍ରସ୍ତା ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଲୋକା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵେ ଦିଶୋ ଦଶ ॥ ୧୭ ॥
ଯେନାଵୃତା ଇମେ ଲୋକାସ୍ତପସା ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରମୂର୍ତିନା ।
ସ ଵୈ ଵୃତ୍ର ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପାପଃ ପରମଦାରୁଣଃ ॥ ୧୮ ॥
ସ ଵୈ ଵୃତ୍ର ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପାପଃ ପରମଦାରୁଣଃ ॥ ୧୮ ॥
ତଂ ନିଜଘ୍ନୁରଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ସଗଣା ଵିବୁଧର୍ଷଭାଃ ।
ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈର୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରୌଘୈଃ ସୋଽଗ୍ରସତ୍ତାନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ॥ ୧୯ ॥
ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈର୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରୌଘୈଃ ସୋଽଗ୍ରସତ୍ତାନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ॥ ୧୯ ॥
ତତସ୍ତେ ଵିସ୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ ଵିଷଣ୍ଣା ଗ୍ରସ୍ତତେଜସଃ ।
ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମାଦିପୁରୁଷମୁପତସ୍ଥୁଃ ସମାହିତାଃ ॥ ୨୦ ॥
ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚମାଦିପୁରୁଷମୁପତସ୍ଥୁଃ ସମାହିତାଃ ॥ ୨୦ ॥
ଶ୍ରୀଦେଵା ଊଚୁଃ
ଵାଯ୍ଵମ୍ବରାଗ୍ନ୍ଯପ୍କ୍ଷିତଯସ୍ତ୍ରିଲୋକା
ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଯେ ଵଯମୁଦ୍ଵିଜନ୍ତଃ ।
ହରାମ ଯସ୍ମୈ ବଲିମନ୍ତକୋଽସୌ
ବିଭେତି ଯସ୍ମାଦରଣଂ ତତୋ ନଃ ॥ ୨୧ ॥
ଵାଯ୍ଵମ୍ବରାଗ୍ନ୍ଯପ୍କ୍ଷିତଯସ୍ତ୍ରିଲୋକା
ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଯେ ଵଯମୁଦ୍ଵିଜନ୍ତଃ ।
ହରାମ ଯସ୍ମୈ ବଲିମନ୍ତକୋଽସୌ
ବିଭେତି ଯସ୍ମାଦରଣଂ ତତୋ ନଃ ॥ ୨୧ ॥
ଅଵିସ୍ମିତଂ ତଂ ପରିପୂର୍ଣକାମଂ
ସ୍ଵେନୈଵ ଲାଭେନ ସମଂ ପ୍ରଶାନ୍ତମ୍ ।
ଵିନୋପସର୍ପତ୍ଯପରଂ ହି ବାଲିଶଃ
ଶ୍ଵଲାଙ୍ଗୁଲେନାତିତିତର୍ତି ସିନ୍ଧୁମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ସ୍ଵେନୈଵ ଲାଭେନ ସମଂ ପ୍ରଶାନ୍ତମ୍ ।
ଵିନୋପସର୍ପତ୍ଯପରଂ ହି ବାଲିଶଃ
ଶ୍ଵଲାଙ୍ଗୁଲେନାତିତିତର୍ତି ସିନ୍ଧୁମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଯସ୍ଯୋରୁଶୃଙ୍ଗେ ଜଗତୀଂ ସ୍ଵନାଵଂ
ମନୁର୍ଯଥାବଧ୍ଯ ତତାର ଦୁର୍ଗମ୍ ।
ସ ଏଵ ନସ୍ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରଭଯାଦ୍ଦୁରନ୍ତାତ୍
ତ୍ରାତାଶ୍ରିତାନ୍ଵାରିଚରୋଽପି ନୂନମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ମନୁର୍ଯଥାବଧ୍ଯ ତତାର ଦୁର୍ଗମ୍ ।
ସ ଏଵ ନସ୍ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରଭଯାଦ୍ଦୁରନ୍ତାତ୍
ତ୍ରାତାଶ୍ରିତାନ୍ଵାରିଚରୋଽପି ନୂନମ୍ ॥ ୨୩ ॥
ପୁରା ସ୍ଵଯମ୍ଭୂରପି ସଂଯମାମ୍ଭ-
ସ୍ଯୁଦୀର୍ଣଵାତୋର୍ମିରଵୈଃ କରାଲେ ।
ଏକୋଽରଵିନ୍ଦାତ୍ ପତିତସ୍ତତାର
ତସ୍ମାଦ୍ ଭଯାଦ୍ଯେନ ସ ନୋଽସ୍ତୁ ପାରଃ ॥ ୨୪ ॥
ସ୍ଯୁଦୀର୍ଣଵାତୋର୍ମିରଵୈଃ କରାଲେ ।
ଏକୋଽରଵିନ୍ଦାତ୍ ପତିତସ୍ତତାର
ତସ୍ମାଦ୍ ଭଯାଦ୍ଯେନ ସ ନୋଽସ୍ତୁ ପାରଃ ॥ ୨୪ ॥
ଯ ଏକ ଈଶୋ ନିଜମାଯଯା ନଃ
ସସର୍ଜ ଯେନାନୁସୃଜାମ
ଵିଶ୍ଵମ୍ ।
ସସର୍ଜ ଯେନାନୁସୃଜାମ
ଵିଶ୍ଵମ୍ ।
ଯୋ ନଃ ସପତ୍ନୈର୍ଭୃଶମର୍ଦ୍ଯମାନାନ୍
ଦେଵର୍ଷିତିର୍ଯଙ୍ନୃଷୁ ନିତ୍ଯ ଏଵ ।
କୃତାଵତାରସ୍ତନୁଭିଃ ସ୍ଵମାଯଯା
କୃତ୍ଵାତ୍ମସାତ୍ ପାତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଚ ॥ ୨୬ ॥
ଦେଵର୍ଷିତିର୍ଯଙ୍ନୃଷୁ ନିତ୍ଯ ଏଵ ।
କୃତାଵତାରସ୍ତନୁଭିଃ ସ୍ଵମାଯଯା
କୃତ୍ଵାତ୍ମସାତ୍ ପାତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଚ ॥ ୨୬ ॥
ତମେଵ ଦେଵଂ ଵଯମାତ୍ମଦୈଵତଂ
ପରଂ ପ୍ରଧାନଂ ପୁରୁଷଂ ଵିଶ୍ଵମନ୍ଯମ୍ ।
ଵ୍ରଜାମ ସର୍ଵେ ଶରଣଂ ଶରଣ୍ଯଂ
ସ୍ଵାନାଂ ସ ନୋ ଧାସ୍ଯତି ଶଂ ମହାତ୍ମା ॥ ୨୭ ॥
ପରଂ ପ୍ରଧାନଂ ପୁରୁଷଂ ଵିଶ୍ଵମନ୍ଯମ୍ ।
ଵ୍ରଜାମ ସର୍ଵେ ଶରଣଂ ଶରଣ୍ଯଂ
ସ୍ଵାନାଂ ସ ନୋ ଧାସ୍ଯତି ଶଂ ମହାତ୍ମା ॥ ୨୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ତେଷାଂ ମହାରାଜ ସୁରାଣାମୁପତିଷ୍ଠତାମ୍ ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶ୍ଯଭୂଦାଵିଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ॥ ୨୮ ॥
ଇତି ତେଷାଂ ମହାରାଜ ସୁରାଣାମୁପତିଷ୍ଠତାମ୍ ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶ୍ଯଭୂଦାଵିଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ॥ ୨୮ ॥
ଆତ୍ମତୁଲ୍ଯୈଃ ଷୋଡଶଭିର୍ଵିନା ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୌସ୍ତୁଭୌ ।
ପର୍ଯୁପାସିତମୁନ୍ନିଦ୍ରଶରଦମ୍ବୁରୁହେକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ପର୍ଯୁପାସିତମୁନ୍ନିଦ୍ରଶରଦମ୍ବୁରୁହେକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତମଵନୌ ସର୍ଵ ଈକ୍ଷଣାହ୍ଲାଦଵିକ୍ଲଵାଃ ।
ଦଣ୍ଡଵତ୍ ପତିତା ରାଜଞ୍ଛନୈରୁତ୍ଥାଯ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ॥ ୩୦ ॥
ଦଣ୍ଡଵତ୍ ପତିତା ରାଜଞ୍ଛନୈରୁତ୍ଥାଯ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ॥ ୩୦ ॥
ଶ୍ରୀଦେଵା ଊଚୁଃ
ନମସ୍ତେ ଯଜ୍ଞଵୀର୍ଯାଯ ଵଯସେ ଉତ ତେ ନମଃ ।
ନମସ୍ତେ ହ୍ଯସ୍ତଚକ୍ରାଯ ନମଃ ସୁପୁରୁହୂତଯେ ॥ ୩୧ ॥
ନମସ୍ତେ ଯଜ୍ଞଵୀର୍ଯାଯ ଵଯସେ ଉତ ତେ ନମଃ ।
ନମସ୍ତେ ହ୍ଯସ୍ତଚକ୍ରାଯ ନମଃ ସୁପୁରୁହୂତଯେ ॥ ୩୧ ॥
ଯତ୍ତେ ଗତୀନାଂ ତିସୃଣାମୀଶିତୁଃ ପରମଂ ପଦମ୍ ।
ନାର୍ଵାଚୀନୋ ଵିସର୍ଗସ୍ଯ ଧାତର୍ଵେଦିତୁମର୍ହତି ॥ ୩୨ ॥
ନାର୍ଵାଚୀନୋ ଵିସର୍ଗସ୍ଯ ଧାତର୍ଵେଦିତୁମର୍ହତି ॥ ୩୨ ॥
ଓଁ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ନାରାଯଣ ଵାସୁଦେଵାଦିପୁରୁଷ ମହାପୁରୁଷ ମହାନୁଭାଵ ପରମମଙ୍ଗଲ ପରମକଲ୍ଯାଣ ପରମକାରୁଣିକ କେଵଲ ଜଗଦାଧାର ଲୋକୈକନାଥ ସର୍ଵେଶ୍ଵର ଲକ୍ଷ୍ମୀନାଥ ପରମହଂସପରିଵ୍ରାଜକୈଃ ପରମେଣାତ୍ମଯୋଗସମାଧିନା ପରିଭାଵିତପରିସ୍ଫୁଟପାରମହଂସ୍ଯଧର୍ମେଣୋଦ୍ଘାଟିତତମଃକପାଟ ଦ୍ଵାରେ ଚିତ୍ତେଽପାଵୃତ ଆତ୍ମଲୋକେ ସ୍ଵଯମୁପଲବ୍ଧନିଜସୁଖାନୁଭଵୋ ଭଵାନ୍ ॥ ୩୩ ॥
ଦୁରଵବୋଧ ଇଵ ତଵାଯଂ ଵିହାରଯୋଗୋ ଯଦଶରଣୋଽଶରୀର ଇଦମନଵେକ୍ଷିତାସ୍ମତ୍ସମଵାଯ ଆତ୍ମନୈଵାଵିକ୍ରିଯମାଣେନ ସଗୁଣମଗୁଣଃ ସୃଜସି ପାସି ହରସି ॥ ୩୪ ॥
ଅଥ ତତ୍ର ଭଵାନ୍ କିଂ ଦେଵଦତ୍ତଵଦିହ ଗୁଣଵିସର୍ଗପତିତଃ ପାରତନ୍ତ୍ର୍ଯେଣ ସ୍ଵକୃତକୁଶଲାକୁଶଲଂ ଫଲମୁପାଦଦାତ୍ଯାହୋସ୍ଵିଦାତ୍ମାରାମ ଉପଶମଶୀଲଃ ସମଞ୍ଜସଦର୍ଶନ ଉଦାସ୍ତ ଇତି ହ ଵାଵ ନ ଵିଦାମଃ ॥ ୩୫ ॥
ନ ହି ଵିରୋଧ ଉଭଯଂ ଭଗଵତ୍ଯପରିମିତଗୁଣଗଣ ଈଶ୍ଵରେଽନଵଗାହ୍ଯମାହାତ୍ମ୍ଯେଽର୍ଵାଚୀନଵିକଲ୍ପଵିତର୍କଵିଚାରପ୍ରମାଣାଭାସକୁତର୍କଶାସ୍ତ୍ରକଲିଲାନ୍ତଃକରଣାଶ୍ରଯଦୁରଵଗ୍ରହଵାଦିନାଂ ଵିଵାଦାନଵସର ଉପରତ ସମସ୍ତମାଯାମଯେ କେଵଲ ଏଵାତ୍ମମାଯାମନ୍ତର୍ଧାଯ କୋ ନ୍ଵର୍ଥୋ ଦୁର୍ଘଟ ଇଵ ଭଵତି ସ୍ଵରୂପଦ୍ଵଯାଭାଵାତ୍ ॥ ୩୬ ॥
ସମଵିଷମମତୀନାଂ ମତମନୁସରସି ଯଥା
ରଜ୍ଜୁଖଣ୍ଡଃ ସର୍ପାଦିଧିଯାମ୍
ରଜ୍ଜୁଖଣ୍ଡଃ ସର୍ପାଦିଧିଯାମ୍
ସ ଏଵ ହି ପୁନଃ ସର୍ଵଵସ୍ତୁନି ଵସ୍ତୁସ୍ଵରୂପଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ସକଲଜଗତ୍କାରଣକାରଣଭୂତଃ ସର୍ଵ ପ୍ରତ୍ଯଗାତ୍ମତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵଗୁଣାଭାସୋପଲକ୍ଷିତ ଏକ ଏଵ ପର୍ଯଵଶେଷିତଃ ॥ ୩୮ ॥
ଅଥ ହ ଵାଵ ତଵ ମହିମାମୃତରସସମୁଦ୍ରଵିପ୍ରୁଷା ସକୃଦଵଲୀଢଯା ସ୍ଵମନସି ନିଷ୍ଯନ୍ଦମାନାନଵରତସୁଖେନ ଵିସ୍ମାରିତଦୃଷ୍ଟଶ୍ରୁତଵିଷଯସୁଖଲେଶାଭାସାଃ ପରମଭାଗଵତା ଏକାନ୍ତିନୋ ଭଗଵତି ସର୍ଵଭୂତପ୍ରିଯସୁହୃଦି ସର୍ଵାତ୍ମନି ନିତରାଂ ନିରନ୍ତରଂ ନିର୍ଵୃତମନସଃ କଥମୁ ହ ଵା ଏତେ ମଧୁମଥନ ପୁନଃ ସ୍ଵାର୍ଥକୁଶଲା ହ୍ଯାତ୍ମପ୍ରିଯସୁହୃଦଃ ସାଧଵସ୍ତ୍ଵଚ୍ଚରଣାମ୍ବୁଜାନୁସେଵାଂ ଵିସୃଜନ୍ତି ନ ଯତ୍ର ପୁନରଯଂ ସଂସାରପର୍ଯାଵର୍ତଃ ॥ ୩୯ ॥
ତ୍ରିଭୁଵନାତ୍ମଭଵନ ତ୍ରିଵିକ୍ରମ ତ୍ରିନଯନ ତ୍ରିଲୋକମନୋହରାନୁଭାଵ ତଵୈଵ ଵିଭୂତଯୋ ଦିତିଜଦନୁଜାଦଯଶ୍ଚାପି ତେଷାମୁପକ୍ରମସମଯୋଽଯମିତି ସ୍ଵାତ୍ମମାଯଯା ସୁରନରମୃଗମିଶ୍ରିତ ଜଲଚରାକୃତିଭିର୍ଯଥାପରାଧଂ ଦଣ୍ଡଂ ଦଣ୍ଡଧର ଦଧର୍ଥ ଏଵମେନମପି ଭଗଵଞ୍ଜହି ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରମୁତ ଯଦି ମନ୍ଯସେ ॥ ୪୦ ॥
ଅସ୍ମାକଂ ତାଵକାନାଂ ତତତତ ନତାନାଂ ହରେ ତଵ ଚରଣନଲିନଯୁଗଲ ଧ୍ଯାନାନୁବଦ୍ଧହୃଦଯନିଗଡାନାଂ ସ୍ଵଲିଙ୍ଗଵିଵରଣେନାତ୍ମସାତ୍କୃତାନାମନୁକମ୍ପାନୁରଞ୍ଜିତଵିଶଦରୁଚିରଶିଶିରସ୍ମିତାଵଲୋକେନ ଵିଗଲିତ ମଧୁରମୁଖ ରସାମୃତ କଲଯା ଚାନ୍ତସ୍ତାପମନଘାର୍ହସି ଶମଯିତୁମ୍ ॥ ୪୧ ॥
ଅଥ ଭଗଵଂସ୍ତଵାସ୍ମାଭିରଖିଲଜଗଦୁତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥିତିଲଯନିମିତ୍ତାଯମାନଦିଵ୍ଯମାଯାଵିନୋଦସ୍ଯ ସକଲଜୀଵନିକାଯାନାମନ୍ତର୍ହୃଦଯେଷୁ ବହିରପି ଚ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରତ୍ଯଗାତ୍ମସ୍ଵରୂପେଣ ପ୍ରଧାନରୂପେଣ ଚ ଯଥାଦେଶକାଲଦେହାଵସ୍ଥାନଵିଶେଷଂ ତଦୁପାଦାନୋପଲମ୍ଭକତଯାନୁଭଵତଃ ସର୍ଵପ୍ରତ୍ଯଯସାକ୍ଷିଣ ଆକାଶଶରୀରସ୍ଯ ସାକ୍ଷାତ୍ପରବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମାତ୍ମନଃ କିଯାନିହ ଵାର୍ଥଵିଶେଷୋ ଵିଜ୍ଞାପନୀଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗାଦିଭିରିଵ ହିରଣ୍ଯରେତସଃ ॥ ୪୨ ॥
ଅତ ଏଵ ସ୍ଵଯଂ ତଦୁପକଲ୍ପଯାସ୍ମାକଂ ଭଗଵତଃ ପରମଗୁରୋସ୍ତଵ ଚରଣଶତପଲାଶଚ୍ଛାଯାଂ ଵିଵିଧଵୃଜିନ ସଂସାରପରିଶ୍ରମୋପଶମନୀମୁପସୃତାନାଂ ଵଯଂ ଯତ୍କାମେନୋପସାଦିତାଃ ॥ ୪୩ ॥
ଅଥୋ ଈଶ ଜହି ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରଂ ଗ୍ରସନ୍ତଂ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍ ।
ଗ୍ରସ୍ତାନି ଯେନ ନଃ କୃଷ୍ଣ ତେଜାଂସ୍ଯସ୍ତ୍ରାଯୁଧାନି ଚ ॥ ୪୪ ॥
ଗ୍ରସ୍ତାନି ଯେନ ନଃ କୃଷ୍ଣ ତେଜାଂସ୍ଯସ୍ତ୍ରାଯୁଧାନି ଚ ॥ ୪୪ ॥
ହଂସାଯ ଦହ୍ରନିଲଯାଯ ନିରୀକ୍ଷକାଯ
କୃଷ୍ଣାଯ ମୃଷ୍ଟଯଶସେ ନିରୁପକ୍ରମାଯ ।
ସତ୍ସଙ୍ଗ୍ରହାଯ ଭଵପାନ୍ଥନିଜାଶ୍ରମାପ୍ତା-
ଵନ୍ତେ ପରୀଷ୍ଟଗତଯେ ହରଯେ ନମସ୍ତେ ॥ ୪୫ ॥
କୃଷ୍ଣାଯ ମୃଷ୍ଟଯଶସେ ନିରୁପକ୍ରମାଯ ।
ସତ୍ସଙ୍ଗ୍ରହାଯ ଭଵପାନ୍ଥନିଜାଶ୍ରମାପ୍ତା-
ଵନ୍ତେ ପରୀଷ୍ଟଗତଯେ ହରଯେ ନମସ୍ତେ ॥ ୪୫ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଅଥୈଵମୀଡିତୋ ରାଜନ୍ ସାଦରଂ ତ୍ରିଦଶୈର୍ହରିଃ ।
ସ୍ଵମୁପସ୍ଥାନମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ରାହ ତାନଭିନନ୍ଦିତଃ ॥ ୪୬ ॥
ଅଥୈଵମୀଡିତୋ ରାଜନ୍ ସାଦରଂ ତ୍ରିଦଶୈର୍ହରିଃ ।
ସ୍ଵମୁପସ୍ଥାନମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ରାହ ତାନଭିନନ୍ଦିତଃ ॥ ୪୬ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ପ୍ରୀତୋଽହଂ ଵଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ମଦୁପସ୍ଥାନଵିଦ୍ଯଯା ।
ଆତ୍ମୈଶ୍ଵର୍ଯସ୍ମୃତିଃ ପୁଂସାଂ ଭକ୍ତିଶ୍ଚୈଵ ଯଯା ମଯି ॥ ୪୭ ॥
ପ୍ରୀତୋଽହଂ ଵଃ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ମଦୁପସ୍ଥାନଵିଦ୍ଯଯା ।
ଆତ୍ମୈଶ୍ଵର୍ଯସ୍ମୃତିଃ ପୁଂସାଂ ଭକ୍ତିଶ୍ଚୈଵ ଯଯା ମଯି ॥ ୪୭ ॥
କିଂ ଦୁରାପଂ ମଯି ପ୍ରୀତେ ତଥାପି ଵିବୁଧର୍ଷଭାଃ ।
ମଯ୍ଯେକାନ୍ତମତିର୍ନାନ୍ଯନ୍ମତ୍ତୋ ଵାଞ୍ଛତି ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ ॥ ୪୮ ॥
ମଯ୍ଯେକାନ୍ତମତିର୍ନାନ୍ଯନ୍ମତ୍ତୋ ଵାଞ୍ଛତି ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ ॥ ୪୮ ॥
ନ ଵେଦ କୃପଣଃ ଶ୍ରେଯ ଆତ୍ମନୋ ଗୁଣଵସ୍ତୁଦୃକ୍ ।
ତସ୍ଯ ତାନିଚ୍ଛତୋ ଯଚ୍ଛେଦ୍ଯଦି ସୋଽପି ତଥାଵିଧଃ ॥ ୪୯ ॥
ତସ୍ଯ ତାନିଚ୍ଛତୋ ଯଚ୍ଛେଦ୍ଯଦି ସୋଽପି ତଥାଵିଧଃ ॥ ୪୯ ॥
ସ୍ଵଯଂ ନିଃଶ୍ରେଯସଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ନ ଵକ୍ତ୍ଯଜ୍ଞାଯ କର୍ମ ହି ।
ନ ରାତି ରୋଗିଣୋଽପଥ୍ଯଂ ଵାଞ୍ଛତୋଽପି ଭିଷକ୍ତମଃ ॥ ୫୦ ॥
ନ ରାତି ରୋଗିଣୋଽପଥ୍ଯଂ ଵାଞ୍ଛତୋଽପି ଭିଷକ୍ତମଃ ॥ ୫୦ ॥
ମଘଵନ୍ ଯାତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଦଧ୍ଯଞ୍ଚମୃଷିସତ୍ତମମ୍ ।
ଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତତପଃସାରଂ ଗାତ୍ରଂ ଯାଚତ ମା ଚିରମ୍ ॥ ୫୧ ॥ H
ଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତତପଃସାରଂ ଗାତ୍ରଂ ଯାଚତ ମା ଚିରମ୍ ॥ ୫୧ ॥ H
ସ ଵା ଅଧିଗତୋ ଦଧ୍ଯଙ୍ଙଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିଷ୍କଲମ୍ ।
ଯଦ୍ଵା ଅଶ୍ଵଶିରୋ ନାମ ତଯୋରମରତାଂ ଵ୍ଯଧାତ୍ ॥ ୫୨ ॥
ଯଦ୍ଵା ଅଶ୍ଵଶିରୋ ନାମ ତଯୋରମରତାଂ ଵ୍ଯଧାତ୍ ॥ ୫୨ ॥
ଦଧ୍ଯଙ୍ଙାଥର୍ଵଣସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ ଵର୍ମାଭେଦ୍ଯଂ ମଦାତ୍ମକମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ଯତ୍ପ୍ରାଦାତ୍ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଯତ୍ତ୍ଵମଧାସ୍ତତଃ ॥ ୫୩ ॥
ଵିଶ୍ଵରୂପାଯ ଯତ୍ପ୍ରାଦାତ୍ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଯତ୍ତ୍ଵମଧାସ୍ତତଃ ॥ ୫୩ ॥
ଯୁଷ୍ମଭ୍ଯଂ ଯାଚିତୋଽଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞୋଽଙ୍ଗାନି ଦାସ୍ଯତି ।
ତତସ୍ତୈରାଯୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଵିନିର୍ମିତଃ ।
ଯେନ ଵୃତ୍ରଶିରୋ ହର୍ତା ମତ୍ତେଜଉପବୃଂହିତଃ ॥ ୫୪ ॥
ତତସ୍ତୈରାଯୁଧଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଵିନିର୍ମିତଃ ।
ଯେନ ଵୃତ୍ରଶିରୋ ହର୍ତା ମତ୍ତେଜଉପବୃଂହିତଃ ॥ ୫୪ ॥
ତସ୍ମିନ୍ ଵିନିହତେ ଯୂଯଂ ତେଜୋଽସ୍ତ୍ରାଯୁଧସମ୍ପଦଃ ।
ଭୂଯଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯଥ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ନ ହିଂସନ୍ତି ଚ ମତ୍ପରାନ୍ ॥ ୫୫ ॥
ଭୂଯଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯଥ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ନ ହିଂସନ୍ତି ଚ ମତ୍ପରାନ୍ ॥ ୫୫ ॥