শ্ৰীশুক উৱাচ
শ্ৰুত্ৱেহিতং সাধু সভাসভাজিতং
মহত্তমাগ্ৰণ্য উৰুক্ৰমাত্মনঃ ।
যুধিষ্ঠিৰো দৈত্যপতেৰ্মুদান্ৱিতঃ
পপ্ৰচ্ছ ভূযস্তনযং স্ৱযম্ভুৱঃ ॥ ১ ॥
শ্ৰুত্ৱেহিতং সাধু সভাসভাজিতং
মহত্তমাগ্ৰণ্য উৰুক্ৰমাত্মনঃ ।
যুধিষ্ঠিৰো দৈত্যপতেৰ্মুদান্ৱিতঃ
পপ্ৰচ্ছ ভূযস্তনযং স্ৱযম্ভুৱঃ ॥ ১ ॥
শ্ৰীযুধিষ্ঠিৰ উৱাচ
ভগৱন্ শ্ৰোতুমিচ্ছামি নৃণাং ধৰ্মং সনাতনম্ ।
ৱৰ্ণাশ্ৰমাচাৰযুতং যত্পুমান্ৱিন্দতে পৰম্ ॥ ২ ॥
ভগৱন্ শ্ৰোতুমিচ্ছামি নৃণাং ধৰ্মং সনাতনম্ ।
ৱৰ্ণাশ্ৰমাচাৰযুতং যত্পুমান্ৱিন্দতে পৰম্ ॥ ২ ॥
ভৱান্প্ৰজাপতেঃ সাক্ষাদাত্মজঃ পৰমেষ্ঠিনঃ ।
সুতানাং সম্মতো ব্ৰহ্মংস্তপোযোগসমাধিভিঃ ॥ ৩ ॥
সুতানাং সম্মতো ব্ৰহ্মংস্তপোযোগসমাধিভিঃ ॥ ৩ ॥
নাৰাযণপৰা ৱিপ্ৰা ধৰ্মং গুহ্যং পৰং ৱিদুঃ ।
কৰুণাঃ সাধৱঃ শান্তাস্ত্ৱদ্ৱিধা ন তথাপৰে ॥ ৪ ॥
কৰুণাঃ সাধৱঃ শান্তাস্ত্ৱদ্ৱিধা ন তথাপৰে ॥ ৪ ॥
শ্ৰীনাৰদ উৱাচ
নত্ৱা ভগৱতেঽজায লোকানাং ধৰ্মসেতৱে ।
ৱক্ষ্যে সনাতনং ধৰ্মং নাৰাযণমুখাচ্ছ্ৰুতম্ ॥ ৫ ॥
নত্ৱা ভগৱতেঽজায লোকানাং ধৰ্মসেতৱে ।
ৱক্ষ্যে সনাতনং ধৰ্মং নাৰাযণমুখাচ্ছ্ৰুতম্ ॥ ৫ ॥
যোঽৱতীৰ্যাত্মনোংঽশেন দাক্ষাযণ্যাং তু ধৰ্মতঃ ।
লোকানাং স্ৱস্তযেঽধ্যাস্তে তপো বদৰিকাশ্ৰমে ॥ ৬ ॥
লোকানাং স্ৱস্তযেঽধ্যাস্তে তপো বদৰিকাশ্ৰমে ॥ ৬ ॥
ধৰ্মমূলং হি ভগৱান্সৰ্ৱৱেদমযো হৰিঃ ।
স্মৃতং চ তদ্ৱিদাং ৰাজন্যেন চাত্মা প্ৰসীদতি ॥ ৭ ॥
স্মৃতং চ তদ্ৱিদাং ৰাজন্যেন চাত্মা প্ৰসীদতি ॥ ৭ ॥
সত্যং দযা তপঃ শৌচং তিতিক্ষেক্ষা শমো দমঃ ।
অহিংসা ব্ৰহ্মচৰ্যং চ ত্যাগঃ স্ৱাধ্যায আৰ্জৱম্ ॥ ৮ ॥
অহিংসা ব্ৰহ্মচৰ্যং চ ত্যাগঃ স্ৱাধ্যায আৰ্জৱম্ ॥ ৮ ॥
সন্তোষঃ সমদৃক্সেৱা গ্ৰাম্যেহোপৰমঃ শনৈঃ ।
নৃণাং ৱিপৰ্যযেহেক্ষা মৌনমাত্মৱিমৰ্শনম্ ॥ ৯ ॥
নৃণাং ৱিপৰ্যযেহেক্ষা মৌনমাত্মৱিমৰ্শনম্ ॥ ৯ ॥
অন্নাদ্যাদেঃ সংৱিভাগো ভূতেভ্যশ্চ যথাৰ্হতঃ ।
তেষ্ৱাত্মদেৱতাবুদ্ধিঃ সুতৰাং নৃষু পাণ্ডৱ ॥ ১০ ॥
তেষ্ৱাত্মদেৱতাবুদ্ধিঃ সুতৰাং নৃষু পাণ্ডৱ ॥ ১০ ॥
শ্ৰৱণং কীৰ্তনং চাস্য স্মৰণং মহতাং গতেঃ ।
সেৱেজ্যাৱনতিৰ্দাস্যং সখ্যমাত্মসমৰ্পণম্ ॥ ১১ ॥
সেৱেজ্যাৱনতিৰ্দাস্যং সখ্যমাত্মসমৰ্পণম্ ॥ ১১ ॥
নৃণামযং পৰো ধৰ্মঃ সৰ্ৱেষাং সমুদাহৃতঃ ।
ত্ৰিংশল্লক্ষণৱান্ ৰাজন্সৰ্ৱাত্মা যেন তুষ্যতি ॥ ১২ ॥
ত্ৰিংশল্লক্ষণৱান্ ৰাজন্সৰ্ৱাত্মা যেন তুষ্যতি ॥ ১২ ॥
সংস্কাৰা যত্ৰাৱিচ্ছিন্নাঃ স দ্ৱিজোঽজো জগাদ যম্ ।
ইজ্যাধ্যযনদানানি ৱিহিতানি দ্ৱিজন্মনাম্ ।
জন্মকৰ্মাৱদাতানাং ক্ৰিযাশ্চাশ্ৰমচোদিতাঃ ॥ ১৩ ॥
ইজ্যাধ্যযনদানানি ৱিহিতানি দ্ৱিজন্মনাম্ ।
জন্মকৰ্মাৱদাতানাং ক্ৰিযাশ্চাশ্ৰমচোদিতাঃ ॥ ১৩ ॥
ৱিপ্ৰস্যাধ্যযনাদীনি ষডন্যস্যাপ্ৰতিগ্ৰহঃ ।
ৰাজ্ঞো ৱৃত্তিঃ প্ৰজাগোপ্তুৰৱিপ্ৰাদ্ৱা কৰাদিভিঃ ॥ ১৪ ॥
ৰাজ্ঞো ৱৃত্তিঃ প্ৰজাগোপ্তুৰৱিপ্ৰাদ্ৱা কৰাদিভিঃ ॥ ১৪ ॥
ৱৈশ্যস্তু ৱাৰ্তাৱৃত্তিঃ স্যান্নিত্যং ব্ৰহ্মকুলানুগঃ ।
শূদ্ৰস্য দ্ৱিজশুশ্ৰূষা ৱৃত্তিশ্চ স্ৱামিনো ভৱেত্ ॥ ১৫ ॥
শূদ্ৰস্য দ্ৱিজশুশ্ৰূষা ৱৃত্তিশ্চ স্ৱামিনো ভৱেত্ ॥ ১৫ ॥
ৱাৰ্তা ৱিচিত্ৰা শালীনযাযাৱৰশিলোঞ্ছনম্ ।
ৱিপ্ৰৱৃত্তিশ্চতুৰ্ধেযং শ্ৰেযসী চোত্তৰোত্তৰা ॥ ১৬ ॥
ৱিপ্ৰৱৃত্তিশ্চতুৰ্ধেযং শ্ৰেযসী চোত্তৰোত্তৰা ॥ ১৬ ॥
জঘন্যো নোত্তমাং ৱৃত্তিমনাপদি ভজেন্নৰঃ ।
ঋতে ৰাজন্যমাপত্সু সৰ্ৱেষামপি সৰ্ৱশঃ ॥ ১৭ ॥
ঋতে ৰাজন্যমাপত্সু সৰ্ৱেষামপি সৰ্ৱশঃ ॥ ১৭ ॥
ঋতামৃতাভ্যাং জীৱেত মৃতেন প্ৰমৃতেন ৱা ।
সত্যানৃতাভ্যামপি ৱা ন শ্ৱৱৃত্ত্যা কদাচন ॥ ১৮ ॥
সত্যানৃতাভ্যামপি ৱা ন শ্ৱৱৃত্ত্যা কদাচন ॥ ১৮ ॥
ঋতমুঞ্ছশিলং প্ৰোক্তমমৃতং যদযাচিতম্ ।
মৃতং তু নিত্যযাচ্ঞা স্যাত্প্ৰমৃতং কৰ্ষণং স্মৃতম্ ॥ ১৯ ॥
মৃতং তু নিত্যযাচ্ঞা স্যাত্প্ৰমৃতং কৰ্ষণং স্মৃতম্ ॥ ১৯ ॥
সত্যানৃতং চ ৱাণিজ্যং শ্ৱৱৃত্তিৰ্নীচসেৱনম্ ।
ৱৰ্জযেত্তাং সদা ৱিপ্ৰো ৰাজন্যশ্চ জুগুপ্সিতাম্ ।
সৰ্ৱৱেদমযো ৱিপ্ৰঃ সৰ্ৱদেৱমযো নৃপঃ ॥ ২০ ॥
ৱৰ্জযেত্তাং সদা ৱিপ্ৰো ৰাজন্যশ্চ জুগুপ্সিতাম্ ।
সৰ্ৱৱেদমযো ৱিপ্ৰঃ সৰ্ৱদেৱমযো নৃপঃ ॥ ২০ ॥
শমো দমস্তপঃ শৌচং সন্তোষঃ ক্ষান্তিৰাৰ্জৱম্ ।
জ্ঞানং দযাচ্যুতাত্মত্ৱং সত্যং চ ব্ৰহ্মলক্ষণম্ ॥ ২১ ॥
জ্ঞানং দযাচ্যুতাত্মত্ৱং সত্যং চ ব্ৰহ্মলক্ষণম্ ॥ ২১ ॥
শৌৰ্যং ৱীৰ্যং ধৃতিস্তেজস্ত্যাগশ্চাত্মজযঃ ক্ষমা ।
ব্ৰহ্মণ্যতা প্ৰসাদশ্চ সত্যং চ ক্ষত্ৰলক্ষণম্ ॥ ২২ ॥
ব্ৰহ্মণ্যতা প্ৰসাদশ্চ সত্যং চ ক্ষত্ৰলক্ষণম্ ॥ ২২ ॥
দেৱগুৰ্ৱচ্যুতে ভক্তিস্ত্ৰিৱৰ্গপৰিপোষণম্ ।
আস্তিক্যমুদ্যমো নিত্যং নৈপুণ্যং ৱৈশ্যলক্ষণম্ ॥ ২৩ ॥
আস্তিক্যমুদ্যমো নিত্যং নৈপুণ্যং ৱৈশ্যলক্ষণম্ ॥ ২৩ ॥
শূদ্ৰস্য সন্নতিঃ শৌচং সেৱা স্ৱামিন্যমাযযা ।
অমন্ত্ৰযজ্ঞো হ্যস্তেযং সত্যং গোৱিপ্ৰৰক্ষণম্ ॥ ২৪ ॥
অমন্ত্ৰযজ্ঞো হ্যস্তেযং সত্যং গোৱিপ্ৰৰক্ষণম্ ॥ ২৪ ॥
স্ত্ৰীণাং চ পতিদেৱানাং তচ্ছুশ্ৰূষানুকূলতা ।
তদ্বন্ধুষ্ৱনুৱৃত্তিশ্চ নিত্যং তদ্ৱ্ৰতধাৰণম্ ॥ ২৫ ॥
তদ্বন্ধুষ্ৱনুৱৃত্তিশ্চ নিত্যং তদ্ৱ্ৰতধাৰণম্ ॥ ২৫ ॥
সম্মাৰ্জনোপলেপাভ্যাং গৃহমণ্ডনৱৰ্তনৈঃ ।
স্ৱযং চ মণ্ডিতা নিত্যং পৰিমৃষ্টপৰিচ্ছদা ॥ ২৬ ॥
স্ৱযং চ মণ্ডিতা নিত্যং পৰিমৃষ্টপৰিচ্ছদা ॥ ২৬ ॥
কামৈৰুচ্চাৱচৈঃ সাধ্ৱী প্ৰশ্ৰযেণ দমেন চ ।
ৱাক্যৈঃ সত্যৈঃ প্ৰিযৈঃ প্ৰেম্ণা কালে কালে ভজেত্পতিম্ ॥ ২৭ ॥
ৱাক্যৈঃ সত্যৈঃ প্ৰিযৈঃ প্ৰেম্ণা কালে কালে ভজেত্পতিম্ ॥ ২৭ ॥
সন্তুষ্টালোলুপা দক্ষা ধৰ্মজ্ঞা প্ৰিযসত্যৱাক্ ।
অপ্ৰমত্তা শুচিঃ স্নিগ্ধা পতিং ত্ৱপতিতং ভজেত্ ॥ ২৮ ॥
অপ্ৰমত্তা শুচিঃ স্নিগ্ধা পতিং ত্ৱপতিতং ভজেত্ ॥ ২৮ ॥
যা পতিং হৰিভাৱেন ভজেত্ শ্ৰীৰিৱ তত্পৰা ।
হৰ্যাত্মনা হৰেৰ্লোকে পত্যা শ্ৰীৰিৱ মোদতে ॥ ২৯ ॥
হৰ্যাত্মনা হৰেৰ্লোকে পত্যা শ্ৰীৰিৱ মোদতে ॥ ২৯ ॥
ৱৃত্তিঃ সঙ্কৰজাতীনাং তত্তত্কুলকৃতা ভৱেত্ ।
অচৌৰাণামপাপানামন্ত্যজান্তেৱসাযিনাম্ ॥ ৩০ ॥
অচৌৰাণামপাপানামন্ত্যজান্তেৱসাযিনাম্ ॥ ৩০ ॥
প্ৰাযঃ স্ৱভাৱৱিহিতো নৃণাং ধৰ্মো যুগে যুগে ।
ৱেদদৃগ্ভিঃ স্মৃতো ৰাজন্প্ৰেত্য চেহ চ শৰ্মকৃত্ ॥ ৩১ ॥
ৱেদদৃগ্ভিঃ স্মৃতো ৰাজন্প্ৰেত্য চেহ চ শৰ্মকৃত্ ॥ ৩১ ॥
ৱৃত্ত্যা স্ৱভাৱকৃতযা ৱৰ্তমানঃ স্ৱকৰ্মকৃত্ ।
হিত্ৱা স্ৱভাৱজং কৰ্ম শনৈৰ্নিৰ্গুণতামিযাত্ ॥ ৩২ ॥
হিত্ৱা স্ৱভাৱজং কৰ্ম শনৈৰ্নিৰ্গুণতামিযাত্ ॥ ৩২ ॥
উপ্যমানং মুহুঃ ক্ষেত্ৰং স্ৱযং নিৰ্ৱীৰ্যতামিযাত্ ।
ন কল্পতে পুনঃ সূত্যৈ উপ্তং বীজং চ নশ্যতি ॥ ৩৩ ॥
ন কল্পতে পুনঃ সূত্যৈ উপ্তং বীজং চ নশ্যতি ॥ ৩৩ ॥
এৱং কামাশযং চিত্তং কামানামতিসেৱযা ।
ৱিৰজ্যেত যথা ৰাজন্নগ্নিৱত্ কামবিন্দুভিঃ ॥ ৩৪ ॥
ৱিৰজ্যেত যথা ৰাজন্নগ্নিৱত্ কামবিন্দুভিঃ ॥ ৩৪ ॥
যস্য যল্লক্ষণং প্ৰোক্তং পুংসো ৱৰ্ণাভিৱ্যঞ্জকম্ ।
যদন্যত্ৰাপি দৃশ্যেত তত্তেনৈৱ ৱিনিৰ্দিশেত্ ॥ ৩৫ ॥
যদন্যত্ৰাপি দৃশ্যেত তত্তেনৈৱ ৱিনিৰ্দিশেত্ ॥ ৩৫ ॥