శ్రీనారద ఉవాచ
బ్రహ్మచారీ గురుకులే వసన్దాన్తో గురోర్హితమ్ ।
ఆచరన్దాసవన్నీచో గురౌ సుదృఢసౌహృదః ॥ ౧ ॥
బ్రహ్మచారీ గురుకులే వసన్దాన్తో గురోర్హితమ్ ।
ఆచరన్దాసవన్నీచో గురౌ సుదృఢసౌహృదః ॥ ౧ ॥
సాయం ప్రాతరుపాసీత గుర్వగ్న్యర్కసురోత్తమాన్ ।
సన్ధ్యే ఉభే చ యతవాగ్జపన్బ్రహ్మ సమాహితః ॥ ౨ ॥
సన్ధ్యే ఉభే చ యతవాగ్జపన్బ్రహ్మ సమాహితః ॥ ౨ ॥
ఛన్దాంస్యధీయీత గురోరాహూతశ్చేత్ సుయన్త్రితః ।
ఉపక్రమేఽవసానే చ చరణౌ శిరసా నమేత్ ॥ ౩ ॥
ఉపక్రమేఽవసానే చ చరణౌ శిరసా నమేత్ ॥ ౩ ॥
మేఖలాజినవాసాంసి జటాదణ్డకమణ్డలూన్ ।
బిభృయాదుపవీతం చ దర్భపాణిర్యథోదితమ్ ॥ ౪ ॥
బిభృయాదుపవీతం చ దర్భపాణిర్యథోదితమ్ ॥ ౪ ॥
సాయం ప్రాతశ్చరేద్భైక్ష్యం గురవే తన్నివేదయేత్ ।
భుఞ్జీత యద్యనుజ్ఞాతో నో చేదుపవసేత్ క్వచిత్ ॥ ౫ ॥
భుఞ్జీత యద్యనుజ్ఞాతో నో చేదుపవసేత్ క్వచిత్ ॥ ౫ ॥
సుశీలో మితభుగ్దక్షః శ్రద్దధానో జితేన్ద్రియః ।
యావదర్థం వ్యవహరేత్ స్త్రీషు స్త్రీనిర్జితేషు చ ॥ ౬ ॥
యావదర్థం వ్యవహరేత్ స్త్రీషు స్త్రీనిర్జితేషు చ ॥ ౬ ॥
వర్జయేత్ప్రమదాగాథామగృహస్థో బృహద్వ్రతః ।
ఇన్ద్రియాణి ప్రమాథీని హరన్త్యపి యతేర్మనః ॥ ౭ ॥
ఇన్ద్రియాణి ప్రమాథీని హరన్త్యపి యతేర్మనః ॥ ౭ ॥
కేశప్రసాధనోన్మర్దస్నపనాభ్యఞ్జనాదికమ్ ।
గురుస్త్రీభిర్యువతిభిః కారయేన్నాత్మనో యువా ॥ ౮ ॥
గురుస్త్రీభిర్యువతిభిః కారయేన్నాత్మనో యువా ॥ ౮ ॥
నన్వగ్నిః ప్రమదా నామ ఘృతకుమ్భసమః పుమాన్ ।
సుతామపి రహో జహ్యాదన్యదా యావదర్థకృత్ ॥ ౯ ॥
సుతామపి రహో జహ్యాదన్యదా యావదర్థకృత్ ॥ ౯ ॥
కల్పయిత్వాత్మనా యావదాభాసమిదమీశ్వరః ।
ద్వైతం తావన్న విరమేత్తతో హ్యస్య విపర్యయః ॥ ౧౦ ॥
ద్వైతం తావన్న విరమేత్తతో హ్యస్య విపర్యయః ॥ ౧౦ ॥
ఏతత్సర్వం గృహస్థస్య సమామ్నాతం యతేరపి ।
గురువృత్తిర్వికల్పేన గృహస్థస్యర్తుగామినః ॥ ౧౧ ॥
గురువృత్తిర్వికల్పేన గృహస్థస్యర్తుగామినః ॥ ౧౧ ॥
అఞ్జనాభ్యఞ్జనోన్మర్దస్త్ర్యవలేఖామిషం మధు ।
స్రగ్గన్ధలేపాలఙ్కారాంస్త్యజేయుర్యే బృహద్వ్రతాః ॥ ౧౨ ॥
స్రగ్గన్ధలేపాలఙ్కారాంస్త్యజేయుర్యే బృహద్వ్రతాః ॥ ౧౨ ॥
ఉషిత్వైవం గురుకులే ద్విజోఽధీత్యావబుధ్య చ ।
త్రయీం సాఙ్గోపనిషదం యావదర్థం యథాబలమ్ ॥ ౧౩ ॥
త్రయీం సాఙ్గోపనిషదం యావదర్థం యథాబలమ్ ॥ ౧౩ ॥
దత్త్వా వరమనుజ్ఞాతో గురోః కామం యదీశ్వరః ।
గృహం వనం వా ప్రవిశేత్ప్రవ్రజేత్తత్ర వా వసేత్ ॥ ౧౪ ॥
గృహం వనం వా ప్రవిశేత్ప్రవ్రజేత్తత్ర వా వసేత్ ॥ ౧౪ ॥
అగ్నౌ గురావాత్మని చ సర్వభూతేష్వధోక్షజమ్ ।
భూతైః స్వధామభిః పశ్యేదప్రవిష్టం ప్రవిష్టవత్ ॥ ౧౫ ॥
భూతైః స్వధామభిః పశ్యేదప్రవిష్టం ప్రవిష్టవత్ ॥ ౧౫ ॥
ఏవం విధో బ్రహ్మచారీ వానప్రస్థో యతిర్గృహీ ।
చరన్విదితవిజ్ఞానః పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి ॥ ౧౬ ॥
చరన్విదితవిజ్ఞానః పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి ॥ ౧౬ ॥
వానప్రస్థస్య వక్ష్యామి నియమాన్మునిసమ్మతాన్ ।
యానాస్థాయ మునిర్గచ్ఛేదృషిలోకముహాఞ్జసా ॥ ౧౭ ॥
యానాస్థాయ మునిర్గచ్ఛేదృషిలోకముహాఞ్జసా ॥ ౧౭ ॥
న కృష్టపచ్యమశ్నీయాదకృష్టం చాప్యకాలతః ।
అగ్నిపక్వమథామం వా అర్కపక్వముతాహరేత్ ॥ ౧౮ ॥
అగ్నిపక్వమథామం వా అర్కపక్వముతాహరేత్ ॥ ౧౮ ॥
వన్యైశ్చరుపురోడాశాన్ నిర్వపేత్ కాలచోదితాన్ ।
లబ్ధే నవే నవేఽన్నాద్యే పురాణం చ పరిత్యజేత్ ॥ ౧౯ ॥
లబ్ధే నవే నవేఽన్నాద్యే పురాణం చ పరిత్యజేత్ ॥ ౧౯ ॥
అగ్న్యర్థమేవ శరణముటజం వాద్రికన్దరమ్ ।
శ్రయేత హిమవాయ్వగ్నివర్షార్కాతపషాట్స్వయమ్ ॥ ౨౦ ॥
శ్రయేత హిమవాయ్వగ్నివర్షార్కాతపషాట్స్వయమ్ ॥ ౨౦ ॥
కేశరోమనఖశ్మశ్రుమలాని జటిలో దధత్ ।
కమణ్డల్వజినే దణ్డవల్కలాగ్నిపరిచ్ఛదాన్ ॥ ౨౧ ॥
కమణ్డల్వజినే దణ్డవల్కలాగ్నిపరిచ్ఛదాన్ ॥ ౨౧ ॥
చరేద్వనే ద్వాదశాబ్దానష్టౌ వా చతురో మునిః ।
ద్వావేకం వా యథా బుద్ధిర్న విపద్యేత కృచ్ఛ్రతః ॥ ౨౨ ॥
ద్వావేకం వా యథా బుద్ధిర్న విపద్యేత కృచ్ఛ్రతః ॥ ౨౨ ॥
యదాకల్పః స్వక్రియాయాం వ్యాధిభిర్జరయాథవా ।
ఆన్వీక్షిక్యాం వా విద్యాయాం కుర్యాదనశనాదికమ్ ॥ ౨౩ ॥
ఆన్వీక్షిక్యాం వా విద్యాయాం కుర్యాదనశనాదికమ్ ॥ ౨౩ ॥
ఆత్మన్యగ్నీన్ సమారోప్య సన్న్యస్యాహం మమాత్మతామ్ ।
కారణేషు న్యసేత్ సమ్యక్సఙ్ఘాతం తు యథార్హతః ॥ ౨౪ ॥
కారణేషు న్యసేత్ సమ్యక్సఙ్ఘాతం తు యథార్హతః ॥ ౨౪ ॥
ఖే ఖాని వాయౌ నిశ్వాసాంస్తేజఃసూష్మాణమాత్మవాన్ ।
అప్స్వసృక్శ్లేష్మపూయాని క్షితౌ శేషం యథోద్భవమ్ ॥ ౨౫ ॥
అప్స్వసృక్శ్లేష్మపూయాని క్షితౌ శేషం యథోద్భవమ్ ॥ ౨౫ ॥
వాచమగ్నౌ సవక్తవ్యామిన్ద్రే శిల్పం కరావపి ।
పదాని గత్యా వయసి రత్యోపస్థం ప్రజాపతౌ ॥ ౨౬ ॥
పదాని గత్యా వయసి రత్యోపస్థం ప్రజాపతౌ ॥ ౨౬ ॥
మృత్యౌ పాయుం విసర్గం చ యథాస్థానం వినిర్దిశేత్ ।
దిక్షు శ్రోత్రం సనాదేన స్పర్శేనాధ్యాత్మని త్వచమ్ ॥ ౨౭ ॥
దిక్షు శ్రోత్రం సనాదేన స్పర్శేనాధ్యాత్మని త్వచమ్ ॥ ౨౭ ॥
రూపాణి చక్షుషా రాజన్ జ్యోతిష్యభినివేశయేత్ ।
అప్సు ప్రచేతసా జిహ్వాం ఘ్రేయైర్ఘ్రాణం క్షితౌ న్యసేత్ ॥ ౨౮ ॥
అప్సు ప్రచేతసా జిహ్వాం ఘ్రేయైర్ఘ్రాణం క్షితౌ న్యసేత్ ॥ ౨౮ ॥
మనో మనోరథైశ్చన్ద్రే బుద్ధిం బోధ్యైః కవౌ పరే ।
కర్మాణ్యధ్యాత్మనా రుద్రే యదహం మమతాక్రియా ।
సత్త్వేన చిత్తం క్షేత్రజ్ఞే గుణైర్వైకారికం పరే ॥ ౨౯ ॥
కర్మాణ్యధ్యాత్మనా రుద్రే యదహం మమతాక్రియా ।
సత్త్వేన చిత్తం క్షేత్రజ్ఞే గుణైర్వైకారికం పరే ॥ ౨౯ ॥
అప్సు క్షితిమపో జ్యోతిష్యదో వాయౌ నభస్యముమ్ ।
కూటస్థే తచ్చ మహతి తదవ్యక్తేఽక్షరే చ తత్ ॥ ౩౦ ॥
కూటస్థే తచ్చ మహతి తదవ్యక్తేఽక్షరే చ తత్ ॥ ౩౦ ॥
ఇత్యక్షరతయాత్మానం చిన్మాత్రమవశేషితమ్ ।
జ్ఞాత్వాద్వయోఽథ విరమేద్ దగ్ధయోనిరివానలః ॥ ౩౧ ॥
జ్ఞాత్వాద్వయోఽథ విరమేద్ దగ్ధయోనిరివానలః ॥ ౩౧ ॥