ଶ୍ରୀନାରଦ ଉଵାଚ
କର୍ମନିଷ୍ଠା ଦ୍ଵିଜାଃ କେଚିତ୍ତପୋନିଷ୍ଠା ନୃପାପରେ ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେଽନ୍ଯେ ପ୍ରଵଚନେ କେଚନ ଜ୍ଞାନଯୋଗଯୋଃ ॥ ୧ ॥
କର୍ମନିଷ୍ଠା ଦ୍ଵିଜାଃ କେଚିତ୍ତପୋନିଷ୍ଠା ନୃପାପରେ ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯେଽନ୍ଯେ ପ୍ରଵଚନେ କେଚନ ଜ୍ଞାନଯୋଗଯୋଃ ॥ ୧ ॥
ଜ୍ଞାନନିଷ୍ଠାଯ ଦେଯାନି କଵ୍ଯାନ୍ଯାନନ୍ତ୍ଯମିଚ୍ଛତା ।
ଦୈଵେ ଚ ତଦଭାଵେ ସ୍ଯାଦିତରେଭ୍ଯୋ ଯଥାର୍ହତଃ ॥ ୨ ॥
ଦୈଵେ ଚ ତଦଭାଵେ ସ୍ଯାଦିତରେଭ୍ଯୋ ଯଥାର୍ହତଃ ॥ ୨ ॥
ଦ୍ଵୌ ଦୈଵେ ପିତୃକାର୍ଯେ ତ୍ରୀନେକୈକମୁଭଯତ୍ର ଵା ।
ଭୋଜଯେତ୍ସୁସମୃଦ୍ଧୋଽପି ଶ୍ରାଦ୍ଧେ କୁର୍ଯାନ୍ନ ଵିସ୍ତରମ୍ ॥ ୩ ॥
ଭୋଜଯେତ୍ସୁସମୃଦ୍ଧୋଽପି ଶ୍ରାଦ୍ଧେ କୁର୍ଯାନ୍ନ ଵିସ୍ତରମ୍ ॥ ୩ ॥
ଦେଶକାଲୋଚିତଶ୍ରଦ୍ଧାଦ୍ରଵ୍ଯପାତ୍ରାର୍ହଣାନି ଚ ।
ସମ୍ଯଗ୍ଭଵନ୍ତି ନୈତାନି ଵିସ୍ତରାତ୍ସ୍ଵଜନାର୍ପଣାତ୍ ॥ ୪ ॥
ସମ୍ଯଗ୍ଭଵନ୍ତି ନୈତାନି ଵିସ୍ତରାତ୍ସ୍ଵଜନାର୍ପଣାତ୍ ॥ ୪ ॥
ଦେଶେ କାଲେ ଚ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ମୁନ୍ଯନ୍ନଂ ହରିଦୈଵତମ୍ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧିଵତ୍ପାତ୍ରେ ନ୍ଯସ୍ତଂ କାମଧୁଗକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିଧିଵତ୍ପାତ୍ରେ ନ୍ଯସ୍ତଂ କାମଧୁଗକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୫ ॥
ଦେଵର୍ଷିପିତୃଭୂତେଭ୍ଯ ଆତ୍ମନେ ସ୍ଵଜନାଯ ଚ ।
ଅନ୍ନଂ ସଂଵିଭଜନ୍ପଶ୍ଯେତ୍ସର୍ଵଂ ତତ୍ପୁରୁଷାତ୍ମକମ୍ ॥ ୬ ॥
ଅନ୍ନଂ ସଂଵିଭଜନ୍ପଶ୍ଯେତ୍ସର୍ଵଂ ତତ୍ପୁରୁଷାତ୍ମକମ୍ ॥ ୬ ॥
ନ ଦଦ୍ଯାଦାମିଷଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ନ ଚାଦ୍ଯାଦ୍ଧର୍ମତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ ।
ମୁନ୍ଯନ୍ନୈଃ ସ୍ଯାତ୍ପରା ପ୍ରୀତିର୍ଯଥା ନ ପଶୁହିଂସଯା ॥ ୭ ॥
ମୁନ୍ଯନ୍ନୈଃ ସ୍ଯାତ୍ପରା ପ୍ରୀତିର୍ଯଥା ନ ପଶୁହିଂସଯା ॥ ୭ ॥
ନୈତାଦୃଶଃ ପରୋ ଧର୍ମୋ ନୃଣାଂ ସଦ୍ଧର୍ମମିଚ୍ଛତାମ୍ ।
ନ୍ଯାସୋ ଦଣ୍ଡସ୍ଯ ଭୂତେଷୁ ମନୋଵାକ୍କାଯଜସ୍ଯ ଯଃ ॥ ୮ ॥
ନ୍ଯାସୋ ଦଣ୍ଡସ୍ଯ ଭୂତେଷୁ ମନୋଵାକ୍କାଯଜସ୍ଯ ଯଃ ॥ ୮ ॥
ଏକେ କର୍ମମଯାନ୍ ଯଜ୍ଞାନ୍ ଜ୍ଞାନିନୋ ଯଜ୍ଞଵିତ୍ତମାଃ ।
ଆତ୍ମସଂଯମନେଽନୀହା ଜୁହ୍ଵତି ଜ୍ଞାନଦୀପିତେ ॥ ୯ ॥
ଆତ୍ମସଂଯମନେଽନୀହା ଜୁହ୍ଵତି ଜ୍ଞାନଦୀପିତେ ॥ ୯ ॥
ଦ୍ରଵ୍ଯଯଜ୍ଞୈର୍ଯକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୂତାନି ବିଭ୍ଯତି ।
ଏଷ ମାକରୁଣୋ ହନ୍ଯାଦତଜ୍ଜ୍ଞୋ ହ୍ଯସୁତୃପ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଏଷ ମାକରୁଣୋ ହନ୍ଯାଦତଜ୍ଜ୍ଞୋ ହ୍ଯସୁତୃପ୍ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଦୈଵୋପପନ୍ନେନ ମୁନ୍ଯନ୍ନେନାପି ଧର୍ମଵିତ୍ ।
ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋଽହରହଃ କୁର୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକୀଃ କ୍ରିଯାଃ ॥ ୧୧ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋଽହରହଃ କୁର୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକୀଃ କ୍ରିଯାଃ ॥ ୧୧ ॥
ଵିଧର୍ମଃ ପରଧର୍ମଶ୍ଚ ଆଭାସ ଉପମା ଛଲଃ ।
ଅଧର୍ମଶାଖାଃ ପଞ୍ଚେମା ଧର୍ମଜ୍ଞୋଽଧର୍ମଵତ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଅଧର୍ମଶାଖାଃ ପଞ୍ଚେମା ଧର୍ମଜ୍ଞୋଽଧର୍ମଵତ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଧର୍ମବାଧୋ ଵିଧର୍ମଃ ସ୍ଯାତ୍ପରଧର୍ମୋଽନ୍ଯଚୋଦିତଃ ।
ଉପଧର୍ମସ୍ତୁ ପାଖଣ୍ଡୋ ଦମ୍ଭୋ ଵା ଶବ୍ଦଭିଚ୍ଛଲଃ ॥ ୧୩ ॥
ଉପଧର୍ମସ୍ତୁ ପାଖଣ୍ଡୋ ଦମ୍ଭୋ ଵା ଶବ୍ଦଭିଚ୍ଛଲଃ ॥ ୧୩ ॥
ଯସ୍ତ୍ଵିଚ୍ଛଯା କୃତଃ ପୁମ୍ଭିରାଭାସୋ ହ୍ଯାଶ୍ରମାତ୍ପୃଥକ୍ ।
ସ୍ଵଭାଵଵିହିତୋ ଧର୍ମଃ କସ୍ଯ ନେଷ୍ଟଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଯେ ॥ ୧୪ ॥
ସ୍ଵଭାଵଵିହିତୋ ଧର୍ମଃ କସ୍ଯ ନେଷ୍ଟଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଯେ ॥ ୧୪ ॥
ଧର୍ମାର୍ଥମପି ନେହେତ ଯାତ୍ରାର୍ଥଂ ଵାଧନୋ ଧନମ୍ ।
ଅନୀହାନୀହମାନସ୍ଯ ମହାହେରିଵ ଵୃତ୍ତିଦା ॥ ୧୫ ॥
ଅନୀହାନୀହମାନସ୍ଯ ମହାହେରିଵ ଵୃତ୍ତିଦା ॥ ୧୫ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ଯ ନିରୀହସ୍ଯ ସ୍ଵାତ୍ମାରାମସ୍ଯ ଯତ୍ସୁଖମ୍ ।
କୁତସ୍ତତ୍କାମଲୋଭେନ ଧାଵତୋଽର୍ଥେହଯା ଦିଶଃ ॥ ୧୬ ॥
କୁତସ୍ତତ୍କାମଲୋଭେନ ଧାଵତୋଽର୍ଥେହଯା ଦିଶଃ ॥ ୧୬ ॥
ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟମନସଃ ସର୍ଵାଃ ଶିଵମଯା ଦିଶଃ ।
ଶର୍କରାକଣ୍ଟକାଦିଭ୍ଯୋ ଯଥୋପାନତ୍ପଦଃ ଶିଵମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଶର୍କରାକଣ୍ଟକାଦିଭ୍ଯୋ ଯଥୋପାନତ୍ପଦଃ ଶିଵମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ କେନ ଵା ରାଜନ୍ନ ଵର୍ତେତାପି ଵାରିଣା ।
ଔପସ୍ଥ୍ଯଜୈହ୍ଵ୍ଯକାର୍ପଣ୍ଯାଦ୍ଗୃହପାଲାଯତେ ଜନଃ ॥ ୧୮ ॥
ଔପସ୍ଥ୍ଯଜୈହ୍ଵ୍ଯକାର୍ପଣ୍ଯାଦ୍ଗୃହପାଲାଯତେ ଜନଃ ॥ ୧୮ ॥
ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ତେଜୋ ଵିଦ୍ଯା ତପୋ ଯଶଃ ।
ସ୍ରଵନ୍ତୀନ୍ଦ୍ରିଯଲୌଲ୍ଯେନ ଜ୍ଞାନଂ ଚୈଵାଵକୀର୍ଯତେ ॥ ୧୯ ॥
ସ୍ରଵନ୍ତୀନ୍ଦ୍ରିଯଲୌଲ୍ଯେନ ଜ୍ଞାନଂ ଚୈଵାଵକୀର୍ଯତେ ॥ ୧୯ ॥
କାମସ୍ଯାନ୍ତଂ ହି କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ କ୍ରୋଧସ୍ଯୈତତ୍ଫଲୋଦଯାତ୍ ।
ଜନୋ ଯାତି ନ ଲୋଭସ୍ଯ ଜିତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଦିଶୋ ଭୁଵଃ ॥ ୨୦ ॥
ଜନୋ ଯାତି ନ ଲୋଭସ୍ଯ ଜିତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଦିଶୋ ଭୁଵଃ ॥ ୨୦ ॥
ପଣ୍ଡିତା ବହଵୋ ରାଜନ୍ବହୁଜ୍ଞାଃ ସଂଶଯଚ୍ଛିଦଃ ।
ସଦସସ୍ପତଯୋଽପ୍ଯେକେ ଅସନ୍ତୋଷାତ୍ପତନ୍ତ୍ଯଧଃ ॥ ୨୧ ॥
ସଦସସ୍ପତଯୋଽପ୍ଯେକେ ଅସନ୍ତୋଷାତ୍ପତନ୍ତ୍ଯଧଃ ॥ ୨୧ ॥
ଅସଙ୍କଲ୍ପାଜ୍ଜଯେତ୍କାମଂ କ୍ରୋଧଂ କାମଵିଵର୍ଜନାତ୍ ।
ଅର୍ଥାନର୍ଥେକ୍ଷଯା ଲୋଭଂ ଭଯଂ ତତ୍ତ୍ଵାଵମର୍ଶନାତ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଅର୍ଥାନର୍ଥେକ୍ଷଯା ଲୋଭଂ ଭଯଂ ତତ୍ତ୍ଵାଵମର୍ଶନାତ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଆନ୍ଵୀକ୍ଷିକ୍ଯା ଶୋକମୋହୌ ଦମ୍ଭଂ ମହଦୁପାସଯା ।
ଯୋଗାନ୍ତରାଯାନ୍ମୌନେନ ହିଂସାଂ କାମାଦ୍ଯନୀହଯା ॥ ୨୩ ॥
ଯୋଗାନ୍ତରାଯାନ୍ମୌନେନ ହିଂସାଂ କାମାଦ୍ଯନୀହଯା ॥ ୨୩ ॥
କୃପଯା ଭୂତଜଂ ଦୁଃଖଂ ଦୈଵଂ ଜହ୍ଯାତ୍ସମାଧିନା ।
ଆତ୍ମଜଂ ଯୋଗଵୀର୍ଯେଣ ନିଦ୍ରାଂ ସତ୍ତ୍ଵନିଷେଵଯା ॥ ୨୪ ॥
ଆତ୍ମଜଂ ଯୋଗଵୀର୍ଯେଣ ନିଦ୍ରାଂ ସତ୍ତ୍ଵନିଷେଵଯା ॥ ୨୪ ॥
ରଜସ୍ତମଶ୍ଚ ସତ୍ତ୍ଵେନ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚୋପଶମେନ ଚ ।
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଗୁରୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁରୁଷୋ ହ୍ଯଞ୍ଜସା ଜଯେତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଗୁରୌ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁରୁଷୋ ହ୍ଯଞ୍ଜସା ଜଯେତ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଯସ୍ଯ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଗଵତି ଜ୍ଞାନଦୀପପ୍ରଦେ ଗୁରୌ ।
ମର୍ତ୍ଯାସଦ୍ଧୀଃ ଶ୍ରୁତଂ ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ କୁଞ୍ଜରଶୌଚଵତ୍ ॥ ୨୬ ॥
ମର୍ତ୍ଯାସଦ୍ଧୀଃ ଶ୍ରୁତଂ ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ କୁଞ୍ଜରଶୌଚଵତ୍ ॥ ୨୬ ॥
ଏଷ ଵୈ ଭଗଵାନ୍ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷେଶ୍ଵରଃ ।
ଯୋଗେଶ୍ଵରୈର୍ଵିମୃଗ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିର୍ଲୋକୋ ଯଂ ମନ୍ଯତେ ନରମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଯୋଗେଶ୍ଵରୈର୍ଵିମୃଗ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିର୍ଲୋକୋ ଯଂ ମନ୍ଯତେ ନରମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଷଡ୍ଵର୍ଗସଂଯମୈକାନ୍ତାଃ ସର୍ଵା ନିଯମଚୋଦନାଃ ।
ତଦନ୍ତା ଯଦି ନୋ ଯୋଗାନାଵହେଯୁଃ ଶ୍ରମାଵହାଃ ॥ ୨୮ ॥
ତଦନ୍ତା ଯଦି ନୋ ଯୋଗାନାଵହେଯୁଃ ଶ୍ରମାଵହାଃ ॥ ୨୮ ॥
ଯଥା ଵାର୍ତାଦଯୋ ହ୍ଯର୍ଥା ଯୋଗସ୍ଯାର୍ଥଂ ନ ବିଭ୍ରତି ।
ଅନର୍ଥାଯ ଭଵେଯୁଃ ସ୍ମ ପୂର୍ତମିଷ୍ଟଂ ତଥାସତଃ ॥ ୨୯ ॥
ଅନର୍ଥାଯ ଭଵେଯୁଃ ସ୍ମ ପୂର୍ତମିଷ୍ଟଂ ତଥାସତଃ ॥ ୨୯ ॥
ଯଶ୍ଚିତ୍ତଵିଜଯେ ଯତ୍ତଃ ସ୍ଯାନ୍ନିଃସଙ୍ଗୋଽପରିଗ୍ରହଃ ।
ଏକୋ ଵିଵିକ୍ତଶରଣୋ ଭିକ୍ଷୁର୍ଭୈକ୍ଷ୍ଯମିତାଶନଃ ॥ ୩୦ ॥
ଏକୋ ଵିଵିକ୍ତଶରଣୋ ଭିକ୍ଷୁର୍ଭୈକ୍ଷ୍ଯମିତାଶନଃ ॥ ୩୦ ॥
ଦେଶେ ଶୁଚୌ ସମେ ରାଜନ୍ସଂସ୍ଥାପ୍ଯାସନମାତ୍ମନଃ ।
ସ୍ଥିରଂ ସୁଖଂ ସମଂ ତସ୍ମିନ୍ନାସୀତର୍ଜ୍ଵଙ୍ଗ ଓମିତି ॥ ୩୧ ॥
ସ୍ଥିରଂ ସୁଖଂ ସମଂ ତସ୍ମିନ୍ନାସୀତର୍ଜ୍ଵଙ୍ଗ ଓମିତି ॥ ୩୧ ॥
ପ୍ରାଣାପାନୌ ସନ୍ନିରୁନ୍ଧ୍ଯାତ୍ପୂରକୁମ୍ଭକରେଚକୈଃ ।
ଯାଵନ୍ମନସ୍ତ୍ଯଜେତ କାମାନ୍ସ୍ଵନାସାଗ୍ରନିରୀକ୍ଷଣଃ ॥ ୩୨ ॥
ଯାଵନ୍ମନସ୍ତ୍ଯଜେତ କାମାନ୍ସ୍ଵନାସାଗ୍ରନିରୀକ୍ଷଣଃ ॥ ୩୨ ॥
ଯତୋ ଯତୋ ନିଃସରତି ମନଃ କାମହତଂ ଭ୍ରମତ୍ ।
ତତସ୍ତତ ଉପାହୃତ୍ଯ ହୃଦି ରୁନ୍ଧ୍ଯାଚ୍ଛନୈର୍ବୁଧଃ ॥ ୩୩ ॥
ତତସ୍ତତ ଉପାହୃତ୍ଯ ହୃଦି ରୁନ୍ଧ୍ଯାଚ୍ଛନୈର୍ବୁଧଃ ॥ ୩୩ ॥
ଏଵମଭ୍ଯସ୍ଯତଶ୍ଚିତ୍ତଂ କାଲେନାଲ୍ପୀଯସା ଯତେଃ ।
ଅନିଶଂ ତସ୍ଯ ନିର୍ଵାଣଂ ଯାତ୍ଯନିନ୍ଧନଵହ୍ନିଵତ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଅନିଶଂ ତସ୍ଯ ନିର୍ଵାଣଂ ଯାତ୍ଯନିନ୍ଧନଵହ୍ନିଵତ୍ ॥ ୩୪ ॥
କାମାଦିଭିରନାଵିଦ୍ଧଂ ପ୍ରଶାନ୍ତାଖିଲଵୃତ୍ତି ଯତ୍ ।
ଚିତ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମସୁଖସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ନୈଵୋତ୍ତିଷ୍ଠେତ କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଚିତ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମସୁଖସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ନୈଵୋତ୍ତିଷ୍ଠେତ କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଯଃ ପ୍ରଵ୍ରଜ୍ଯ ଗୃହାତ୍ପୂର୍ଵଂ ତ୍ରିଵର୍ଗାଵପନାତ୍ପୁନଃ ।
ଯଦି ସେଵେତ ତାନ୍ଭିକ୍ଷୁଃ ସ ଵୈ ଵାନ୍ତାଶ୍ଯପତ୍ରପଃ ॥ ୩୬ ॥
ଯଦି ସେଵେତ ତାନ୍ଭିକ୍ଷୁଃ ସ ଵୈ ଵାନ୍ତାଶ୍ଯପତ୍ରପଃ ॥ ୩୬ ॥
ଯୈଃ ସ୍ଵଦେହଃ ସ୍ମୃତୋଽନାତ୍ମା ମର୍ତ୍ଯୋ ଵିଟ୍କୃମିଭସ୍ମଵତ୍ ।
ତ ଏନମାତ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ଶ୍ଲାଘଯନ୍ତି ହ୍ଯସତ୍ତମାଃ ॥ ୩୭ ॥
ତ ଏନମାତ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ଶ୍ଲାଘଯନ୍ତି ହ୍ଯସତ୍ତମାଃ ॥ ୩୭ ॥
ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ କ୍ରିଯାତ୍ଯାଗୋ ଵ୍ରତତ୍ଯାଗୋ ଵଟୋରପି ।
ତପସ୍ଵିନୋ ଗ୍ରାମସେଵା ଭିକ୍ଷୋରିନ୍ଦ୍ରିଯଲୋଲତା ॥ ୩୮ ॥
ତପସ୍ଵିନୋ ଗ୍ରାମସେଵା ଭିକ୍ଷୋରିନ୍ଦ୍ରିଯଲୋଲତା ॥ ୩୮ ॥
ଆଶ୍ରମାପସଦା ହ୍ଯେତେ ଖଲ୍ଵାଶ୍ରମଵିଡମ୍ବନାଃ ।
ଦେଵମାଯାଵିମୂଢାଂସ୍ତାନୁପେକ୍ଷେତାନୁକମ୍ପଯା ॥ ୩୯ ॥
ଦେଵମାଯାଵିମୂଢାଂସ୍ତାନୁପେକ୍ଷେତାନୁକମ୍ପଯା ॥ ୩୯ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ଚେଦ୍ଵିଜାନୀଯାତ୍ପରଂ ଜ୍ଞାନଧୁତାଶଯଃ ।
କିମିଚ୍ଛନ୍କସ୍ଯ ଵା ହେତୋର୍ଦେହଂ ପୁଷ୍ଣାତି ଲମ୍ପଟଃ ॥ ୪୦ ॥
କିମିଚ୍ଛନ୍କସ୍ଯ ଵା ହେତୋର୍ଦେହଂ ପୁଷ୍ଣାତି ଲମ୍ପଟଃ ॥ ୪୦ ॥
ଆହୁଃ ଶରୀରଂ ରଥମିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି
ହଯାନଭୀଷୂନ୍ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଶମ୍ ।
ଵର୍ତ୍ମାନି ମାତ୍ରା ଧିଷଣାଂ ଚ ସୂତଂ
ସତ୍ତ୍ଵଂ ବୃହଦ୍ ବନ୍ଧୁରମୀଶସୃଷ୍ଟମ୍ ॥ ୪୧ ॥
ହଯାନଭୀଷୂନ୍ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଶମ୍ ।
ଵର୍ତ୍ମାନି ମାତ୍ରା ଧିଷଣାଂ ଚ ସୂତଂ
ସତ୍ତ୍ଵଂ ବୃହଦ୍ ବନ୍ଧୁରମୀଶସୃଷ୍ଟମ୍ ॥ ୪୧ ॥
ଅକ୍ଷଂ ଦଶପ୍ରାଣମଧର୍ମଧର୍ମୌ
ଚକ୍ରେଽଭିମାନଂ ରଥିନଂ ଚ ଜୀଵମ୍ ।
ଧନୁର୍ହି ତସ୍ଯ ପ୍ରଣଵଂ ପଠନ୍ତି
ଶରଂ ତୁ ଜୀଵଂ ପରମେଵ ଲକ୍ଷ୍ଯମ୍ ॥ ୪୨ ॥
ଚକ୍ରେଽଭିମାନଂ ରଥିନଂ ଚ ଜୀଵମ୍ ।
ଧନୁର୍ହି ତସ୍ଯ ପ୍ରଣଵଂ ପଠନ୍ତି
ଶରଂ ତୁ ଜୀଵଂ ପରମେଵ ଲକ୍ଷ୍ଯମ୍ ॥ ୪୨ ॥
ରାଗୋ ଦ୍ଵେଷଶ୍ଚ ଲୋଭଶ୍ଚ ଶୋକମୋହୌ ଭଯଂ ମଦଃ ।
ମାନୋଽଵମାନୋଽସୂଯା ଚ ମାଯା ହିଂସା ଚ ମତ୍ସରଃ ॥ ୪୩ ॥
ମାନୋଽଵମାନୋଽସୂଯା ଚ ମାଯା ହିଂସା ଚ ମତ୍ସରଃ ॥ ୪୩ ॥
ରଜଃ ପ୍ରମାଦଃ କ୍ଷୁନ୍ନିଦ୍ରା ଶତ୍ରଵସ୍ତ୍ଵେଵମାଦଯଃ ।
ରଜସ୍ତମଃପ୍ରକୃତଯଃ ସତ୍ତ୍ଵପ୍ରକୃତଯଃ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୪୪ ॥ H
ରଜସ୍ତମଃପ୍ରକୃତଯଃ ସତ୍ତ୍ଵପ୍ରକୃତଯଃ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୪୪ ॥ H
ଯାଵନ୍ନୃକାଯରଥମାତ୍ମଵଶୋପକଲ୍ପଂ
ଧତ୍ତେ ଗରିଷ୍ଠଚରଣାର୍ଚନଯା ନିଶାତମ୍ ।
ଜ୍ଞାନାସିମଚ୍ଯୁତବଲୋ ଦଧଦସ୍ତଶତ୍ରୁଃ
ସ୍ଵାନନ୍ଦତୁଷ୍ଟ ଉପଶାନ୍ତ ଇଦଂ ଵିଜହ୍ଯାତ୍ ॥ ୪୫ ॥
ଧତ୍ତେ ଗରିଷ୍ଠଚରଣାର୍ଚନଯା ନିଶାତମ୍ ।
ଜ୍ଞାନାସିମଚ୍ଯୁତବଲୋ ଦଧଦସ୍ତଶତ୍ରୁଃ
ସ୍ଵାନନ୍ଦତୁଷ୍ଟ ଉପଶାନ୍ତ ଇଦଂ ଵିଜହ୍ଯାତ୍ ॥ ୪୫ ॥
ନୋଚେତ୍ପ୍ରମତ୍ତମସଦିନ୍ଦ୍ରିଯଵାଜିସୂତା
ନୀତ୍ଵୋତ୍ପଥଂ ଵିଷଯଦସ୍ଯୁଷୁ ନିକ୍ଷିପନ୍ତି ।
ତେ ଦସ୍ଯଵଃ ସହଯସୂତମମୁଂ ତମୋଽନ୍ଧେ
ସଂସାରକୂପ ଉରୁମୃତ୍ଯୁଭଯେ କ୍ଷିପନ୍ତି ॥ ୪୬ ॥
ନୀତ୍ଵୋତ୍ପଥଂ ଵିଷଯଦସ୍ଯୁଷୁ ନିକ୍ଷିପନ୍ତି ।
ତେ ଦସ୍ଯଵଃ ସହଯସୂତମମୁଂ ତମୋଽନ୍ଧେ
ସଂସାରକୂପ ଉରୁମୃତ୍ଯୁଭଯେ କ୍ଷିପନ୍ତି ॥ ୪୬ ॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଚ ନିଵୃତ୍ତଂ ଚ ଦ୍ଵିଵିଧଂ କର୍ମ ଵୈଦିକମ୍ ।
ଆଵର୍ତତେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେନ ନିଵୃତ୍ତେନାଶ୍ନୁତେଽମୃତମ୍ ॥ ୪୭ ॥
ଆଵର୍ତତେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେନ ନିଵୃତ୍ତେନାଶ୍ନୁତେଽମୃତମ୍ ॥ ୪୭ ॥
¨ ହିଂସ୍ରଂ ଦ୍ରଵ୍ଯମଯଂ କାମ୍ଯମଗ୍ନିହୋତ୍ରାଦ୍ଯଶାନ୍ତିଦମ୍ ।
ଦର୍ଶଶ୍ଚ ପୂର୍ଣମାସଶ୍ଚ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଂ ପଶୁଃ ସୁତଃ ॥ ୪୮ ॥
ଦର୍ଶଶ୍ଚ ପୂର୍ଣମାସଶ୍ଚ ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଂ ପଶୁଃ ସୁତଃ ॥ ୪୮ ॥
ଏତଦିଷ୍ଟଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତାଖ୍ଯଂ ହୁତଂ ପ୍ରହୁତମେଵ ଚ ।
ପୂର୍ତଂ ସୁରାଲଯାରାମକୂପାଜୀଵ୍ଯାଦିଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ପୂର୍ତଂ ସୁରାଲଯାରାମକୂପାଜୀଵ୍ଯାଦିଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୪୯ ॥
ଦ୍ରଵ୍ଯସୂକ୍ଷ୍ମଵିପାକଶ୍ଚ ଧୂମୋ ରାତ୍ରିରପକ୍ଷଯଃ ।
ଅଯନଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ସୋମୋ ଦର୍ଶ ଓଷଧିଵୀରୁଧଃ ॥ ୫୦ ॥
ଅଯନଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ସୋମୋ ଦର୍ଶ ଓଷଧିଵୀରୁଧଃ ॥ ୫୦ ॥
ଅନ୍ନଂ ରେତ ଇତି କ୍ଷ୍ମେଶ ପିତୃଯାନଂ ପୁନର୍ଭଵଃ ।
ଏକୈକଶ୍ଯେନାନୁପୂର୍ଵଂ ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵେହ ଜାଯତେ ॥ ୫୧ ॥
ଏକୈକଶ୍ଯେନାନୁପୂର୍ଵଂ ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵେହ ଜାଯତେ ॥ ୫୧ ॥
ନିଷେକାଦିଶ୍ମଶାନାନ୍ତୈଃ ସଂସ୍କାରୈଃ ସଂସ୍କୃତୋ ଦ୍ଵିଜଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଷୁ କ୍ରିଯାଯଜ୍ଞାନ୍ ଜ୍ଞାନଦୀପେଷୁ ଜୁହ୍ଵତି ॥ ୫୨ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଷୁ କ୍ରିଯାଯଜ୍ଞାନ୍ ଜ୍ଞାନଦୀପେଷୁ ଜୁହ୍ଵତି ॥ ୫୨ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନସ୍ଯୂର୍ମୌ ଵାଚି ଵୈକାରିକଂ ମନଃ ।
ଵାଚଂ ଵର୍ଣସମାମ୍ନାଯେ ତମୋଙ୍କାରେ ସ୍ଵରେ ନ୍ଯସେତ୍ ।
ଓଙ୍କାରଂ ବିନ୍ଦୌ ନାଦେ ତଂ ତଂ ତୁ ପ୍ରାଣେ ମହତ୍ଯମୁମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ଵାଚଂ ଵର୍ଣସମାମ୍ନାଯେ ତମୋଙ୍କାରେ ସ୍ଵରେ ନ୍ଯସେତ୍ ।
ଓଙ୍କାରଂ ବିନ୍ଦୌ ନାଦେ ତଂ ତଂ ତୁ ପ୍ରାଣେ ମହତ୍ଯମୁମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ଅଗ୍ନିଃ ସୂର୍ଯୋ ଦିଵା ପ୍ରାହ୍ଣଃ ଶୁକ୍ଲୋ ରାକୋତ୍ତରଂ ସ୍ଵରାଟ୍ ।
ଵିଶ୍ଵୋଽଥ ତୈଜସଃ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତୁର୍ଯ ଆତ୍ମା ସମନ୍ଵଯାତ୍ ॥ ୫୪ ॥
ଵିଶ୍ଵୋଽଥ ତୈଜସଃ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତୁର୍ଯ ଆତ୍ମା ସମନ୍ଵଯାତ୍ ॥ ୫୪ ॥
ଦେଵଯାନମିଦଂ ପ୍ରାହୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଭୂତ୍ଵାନୁପୂର୍ଵଶଃ ।
ଆତ୍ମଯାଜ୍ଯୁପଶାନ୍ତାତ୍ମା ହ୍ଯାତ୍ମସ୍ଥୋ ନ ନିଵର୍ତତେ ॥ ୫୫ ॥
ଆତ୍ମଯାଜ୍ଯୁପଶାନ୍ତାତ୍ମା ହ୍ଯାତ୍ମସ୍ଥୋ ନ ନିଵର୍ତତେ ॥ ୫୫ ॥
ଯ ଏତେ ପିତୃଦେଵାନାମଯନେ ଵେଦନିର୍ମିତେ ।
ଶାସ୍ତ୍ରେଣ ଚକ୍ଷୁଷା ଵେଦ ଜନସ୍ଥୋଽପି ନ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୫୬ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରେଣ ଚକ୍ଷୁଷା ଵେଦ ଜନସ୍ଥୋଽପି ନ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୫୬ ॥
ଆଦାଵନ୍ତେ ଜନାନାଂ ସଦ୍ ବହିରନ୍ତଃ ପରାଵରମ୍ ।
ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଵଚୋ ଵାଚ୍ଯଂ ତମୋ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତ୍ଵଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୫୭ ॥
ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଵଚୋ ଵାଚ୍ଯଂ ତମୋ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତ୍ଵଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୫୭ ॥
ଆବାଧିତୋଽପି ହ୍ଯାଭାସୋ ଯଥା ଵସ୍ତୁତଯା ସ୍ମୃତଃ ।
ଦୁର୍ଘଟତ୍ଵାଦୈନ୍ଦ୍ରିଯକଂ ତଦ୍ଵଦର୍ଥଵିକଲ୍ପିତମ୍ ॥ ୫୮ ॥
ଦୁର୍ଘଟତ୍ଵାଦୈନ୍ଦ୍ରିଯକଂ ତଦ୍ଵଦର୍ଥଵିକଲ୍ପିତମ୍ ॥ ୫୮ ॥
କ୍ଷିତ୍ଯାଦୀନାମିହାର୍ଥାନାଂ ଛାଯା ନ କତମାପି ହି ।
ନ ସଙ୍ଘାତୋ ଵିକାରୋଽପି ନ ପୃଥଙ୍ନାନ୍ଵିତୋ ମୃଷା ॥ ୫୯ ॥
ନ ସଙ୍ଘାତୋ ଵିକାରୋଽପି ନ ପୃଥଙ୍ନାନ୍ଵିତୋ ମୃଷା ॥ ୫୯ ॥
ଧାତଵୋଽଵଯଵିତ୍ଵାଚ୍ଚ ତନ୍ମାତ୍ରାଵଯଵୈର୍ଵିନା ।
ନ ସ୍ଯୁର୍ହ୍ଯସତ୍ଯଵଯଵିନ୍ଯସନ୍ନଵଯଵୋଽନ୍ତତଃ ॥ ୬୦ ॥
ନ ସ୍ଯୁର୍ହ୍ଯସତ୍ଯଵଯଵିନ୍ଯସନ୍ନଵଯଵୋଽନ୍ତତଃ ॥ ୬୦ ॥
ସ୍ଯାତ୍ସାଦୃଶ୍ଯଭ୍ରମସ୍ତାଵଦ୍ଵିକଲ୍ପେ ସତି ଵସ୍ତୁନଃ ।
ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵାପୌ ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ତଥା ଵିଧିନିଷେଧତା ॥ ୬୧ ॥
ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵାପୌ ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ତଥା ଵିଧିନିଷେଧତା ॥ ୬୧ ॥
ଭାଵାଦ୍ଵୈତଂ କ୍ରିଯାଦ୍ଵୈତଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ଵୈତଂ ତଥାତ୍ମନଃ ।
ଵର୍ତଯନ୍ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯେହ ତ୍ରୀନ୍ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ଧୁନୁତେ ମୁନିଃ ॥ ୬୨ ॥
ଵର୍ତଯନ୍ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯେହ ତ୍ରୀନ୍ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ଧୁନୁତେ ମୁନିଃ ॥ ୬୨ ॥
କାର୍ଯକାରଣଵସ୍ତ୍ଵୈକ୍ଯଦର୍ଶନଂ ପଟତନ୍ତୁଵତ୍ ।
ଅଵସ୍ତୁତ୍ଵାଦ୍ଵିକଲ୍ପସ୍ଯ ଭାଵାଦ୍ଵୈତଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୩ ॥
ଅଵସ୍ତୁତ୍ଵାଦ୍ଵିକଲ୍ପସ୍ଯ ଭାଵାଦ୍ଵୈତଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୩ ॥
ଯଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣି ପରେ ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵକର୍ମସମର୍ପଣମ୍ ।
ମନୋଵାକ୍ତନୁଭିଃ ପାର୍ଥ କ୍ରିଯାଦ୍ଵୈତଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୪ ॥
ମନୋଵାକ୍ତନୁଭିଃ ପାର୍ଥ କ୍ରିଯାଦ୍ଵୈତଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୪ ॥
ଆତ୍ମଜାଯାସୁତାଦୀନାମନ୍ଯେଷାଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ।
ଯତ୍ସ୍ଵାର୍ଥକାମଯୋରୈକ୍ଯଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ଵୈତଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୫ ॥
ଯତ୍ସ୍ଵାର୍ଥକାମଯୋରୈକ୍ଯଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଦ୍ଵୈତଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୬୫ ॥
ଯଦ୍ ଯସ୍ଯ ଵାନିଷିଦ୍ଧଂ ସ୍ଯାଦ୍ଯେନ ଯତ୍ର ଯତୋ ନୃପ ।
ସ ତେନେହେତ କାର୍ଯାଣି ନରୋ ନାନ୍ଯୈରନାପଦି ॥ ୬୬ ॥
ସ ତେନେହେତ କାର୍ଯାଣି ନରୋ ନାନ୍ଯୈରନାପଦି ॥ ୬୬ ॥
ଏତୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵେଦୋକ୍ତୈର୍ଵର୍ତମାନଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ।
ଗୃହେଽପ୍ଯସ୍ଯ ଗତିଂ ଯାଯାଦ୍ ରାଜଂସ୍ତଦ୍ଭକ୍ତିଭାଙ୍ନରଃ ॥ ୬୭ ॥
ଗୃହେଽପ୍ଯସ୍ଯ ଗତିଂ ଯାଯାଦ୍ ରାଜଂସ୍ତଦ୍ଭକ୍ତିଭାଙ୍ନରଃ ॥ ୬୭ ॥
ଯଥା ହି ଯୂଯଂ ନୃପଦେଵ ଦୁସ୍ତ୍ଯଜା-
ଦାପଦ୍ଗଣାଦୁତ୍ତରତାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭୋଃ ।
ଯତ୍ପାଦପଙ୍କେରୁହସେଵଯା ଭଵା-
ନହାରଷୀନ୍ନିର୍ଜିତଦିଗ୍ଗଜଃ କ୍ରତୂନ୍ ॥ ୬୮ ॥
ଦାପଦ୍ଗଣାଦୁତ୍ତରତାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭୋଃ ।
ଯତ୍ପାଦପଙ୍କେରୁହସେଵଯା ଭଵା-
ନହାରଷୀନ୍ନିର୍ଜିତଦିଗ୍ଗଜଃ କ୍ରତୂନ୍ ॥ ୬୮ ॥
ଅହଂ ପୁରାଭଵଂ କଶ୍ଚିଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵ ଉପବର୍ହଣଃ ।
ନାମ୍ନାତୀତେ ମହାକଲ୍ପେ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ସୁସମ୍ମତଃ ॥ ୬୯ ॥
ନାମ୍ନାତୀତେ ମହାକଲ୍ପେ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ସୁସମ୍ମତଃ ॥ ୬୯ ॥
ରୂପପେଶଲମାଧୁର୍ଯସୌଗନ୍ଧ୍ଯପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ।
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରିଯତମୋ ନିତ୍ଯଂ ମତ୍ତଃ ସ୍ଵପୁରଲମ୍ପଟଃ ॥ ୭୦ ॥
ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପ୍ରିଯତମୋ ନିତ୍ଯଂ ମତ୍ତଃ ସ୍ଵପୁରଲମ୍ପଟଃ ॥ ୭୦ ॥
ଏକଦା ଦେଵସତ୍ରେ ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ ।
ଉପହୂତା ଵିଶ୍ଵସୃଗ୍ଭିର୍ହରିଗାଥୋପଗାଯନେ ॥ ୭୧ ॥
ଉପହୂତା ଵିଶ୍ଵସୃଗ୍ଭିର୍ହରିଗାଥୋପଗାଯନେ ॥ ୭୧ ॥
ଅହଂ ଚ ଗାଯଂସ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ପରିଵୃତୋ ଗତଃ ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵସୃଜସ୍ତନ୍ମେ ହେଲନଂ ଶେପୁରୋଜସା ।
ଯାହି ତ୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରତାମାଶୁ ନଷ୍ଟଶ୍ରୀଃ କୃତହେଲନଃ ॥ ୭୨ ॥
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵସୃଜସ୍ତନ୍ମେ ହେଲନଂ ଶେପୁରୋଜସା ।
ଯାହି ତ୍ଵଂ ଶୂଦ୍ରତାମାଶୁ ନଷ୍ଟଶ୍ରୀଃ କୃତହେଲନଃ ॥ ୭୨ ॥
ତାଵଦ୍ଦାସ୍ଯାମହଂ ଜଜ୍ଞେ ତତ୍ରାପି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍ ।
ଶୁଶ୍ରୂଷଯାନୁଷଙ୍ଗେଣ ପ୍ରାପ୍ତୋଽହଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରତାମ୍ ॥ ୭୩ ॥
ଶୁଶ୍ରୂଷଯାନୁଷଙ୍ଗେଣ ପ୍ରାପ୍ତୋଽହଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରତାମ୍ ॥ ୭୩ ॥
ଧର୍ମସ୍ତେ ଗୃହମେଧୀଯୋ ଵର୍ଣିତଃ ପାପନାଶନଃ ।
ଗୃହସ୍ଥୋ ଯେନ ପଦଵୀମଞ୍ଜସା ନ୍ଯାସିନାମିଯାତ୍ ॥ ୭୪ ॥
ଗୃହସ୍ଥୋ ଯେନ ପଦଵୀମଞ୍ଜସା ନ୍ଯାସିନାମିଯାତ୍ ॥ ୭୪ ॥
ଯୂଯଂ ନୃଲୋକେ ବତ ଭୂରିଭାଗା
ଲୋକଂ ପୁନାନା ମୁନଯୋଽଭିଯନ୍ତି ।
ଯେଷାଂ ଗୃହାନାଵସତୀତି ସାକ୍ଷାଦ୍
ଗୂଢଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମନୁଷ୍ଯଲିଙ୍ଗମ୍ ॥ ୭୫ ॥
ଲୋକଂ ପୁନାନା ମୁନଯୋଽଭିଯନ୍ତି ।
ଯେଷାଂ ଗୃହାନାଵସତୀତି ସାକ୍ଷାଦ୍
ଗୂଢଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମନୁଷ୍ଯଲିଙ୍ଗମ୍ ॥ ୭୫ ॥
ସ ଵା ଅଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ମହଦ୍ଵିମୃଗ୍ଯ
କୈଵଲ୍ଯନିର୍ଵାଣସୁଖାନୁଭୂତିଃ ।
ପ୍ରିଯଃ ସୁହୃଦ୍ ଵଃ ଖଲୁ ମାତୁଲେଯ
ଆତ୍ମାର୍ହଣୀଯୋ ଵିଧିକୃଦ୍ଗୁରୁଶ୍ଚ ॥ ୭୬ ॥
କୈଵଲ୍ଯନିର୍ଵାଣସୁଖାନୁଭୂତିଃ ।
ପ୍ରିଯଃ ସୁହୃଦ୍ ଵଃ ଖଲୁ ମାତୁଲେଯ
ଆତ୍ମାର୍ହଣୀଯୋ ଵିଧିକୃଦ୍ଗୁରୁଶ୍ଚ ॥ ୭୬ ॥
ନ ଯସ୍ଯ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଵପଦ୍ମଜାଦିଭୀ
ରୂପଂ ଧିଯା ଵସ୍ତୁତଯୋପଵର୍ଣିତମ୍ ।
ମୌନେନ ଭକ୍ତ୍ଯୋପଶମେନ ପୂଜିତଃ
ପ୍ରସୀଦତାମେଷ ସ ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ॥ ୭୭ ॥
ରୂପଂ ଧିଯା ଵସ୍ତୁତଯୋପଵର୍ଣିତମ୍ ।
ମୌନେନ ଭକ୍ତ୍ଯୋପଶମେନ ପୂଜିତଃ
ପ୍ରସୀଦତାମେଷ ସ ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ॥ ୭୭ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ଦେଵର୍ଷିଣା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିଶମ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭଃ ।
ପୂଜଯାମାସ ସୁପ୍ରୀତଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ ॥ ୭୮ ॥
ଇତି ଦେଵର୍ଷିଣା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିଶମ୍ଯ ଭରତର୍ଷଭଃ ।
ପୂଜଯାମାସ ସୁପ୍ରୀତଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଃ ॥ ୭୮ ॥
କୃଷ୍ଣପାର୍ଥାଵୁପାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପୂଜିତଃ ପ୍ରଯଯୌ ମୁନିଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପାର୍ଥଃ ପରମଵିସ୍ମିତଃ ॥ ୭୯ ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୃଷ୍ଣଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପାର୍ଥଃ ପରମଵିସ୍ମିତଃ ॥ ୭୯ ॥
ଇତି ଦାକ୍ଷାଯଣୀନାଂ ତେ ପୃଥଗ୍ଵଂଶାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ।
ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଦ୍ଯା ଲୋକା ଯତ୍ର ଚରାଚରାଃ ॥ ୮୦ ॥
ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଦ୍ଯା ଲୋକା ଯତ୍ର ଚରାଚରାଃ ॥ ୮୦ ॥