శ్రీనారద ఉవాచ
హిరణ్యకశిపూ రాజన్నజేయమజరామరమ్ ।
ఆత్మానమప్రతిద్వన్ద్వమేకరాజం వ్యధిత్సత ॥ ౧ ॥
హిరణ్యకశిపూ రాజన్నజేయమజరామరమ్ ।
ఆత్మానమప్రతిద్వన్ద్వమేకరాజం వ్యధిత్సత ॥ ౧ ॥
స తేపే మన్దరద్రోణ్యాం తపః పరమదారుణమ్ ।
ఊర్ధ్వబాహుర్నభోదృష్టిః పాదాఙ్గుష్ఠాశ్రితావనిః ॥ ౨ ॥
ఊర్ధ్వబాహుర్నభోదృష్టిః పాదాఙ్గుష్ఠాశ్రితావనిః ॥ ౨ ॥
జటాదీధితిభీ రేజే సంవర్తార్క ఇవాంశుభిః ।
తస్మింస్తపస్తప్యమానే దేవాః స్థానాని భేజిరే ॥ ౩ ॥
తస్మింస్తపస్తప్యమానే దేవాః స్థానాని భేజిరే ॥ ౩ ॥
తస్య మూర్ధ్నః సముద్భూతః సధూమోఽగ్నిస్తపోమయః ।
తీర్యగూర్ధ్వమధోలోకాన్ ప్రాతపద్విష్వగీరితః ॥ ౪ ॥
తీర్యగూర్ధ్వమధోలోకాన్ ప్రాతపద్విష్వగీరితః ॥ ౪ ॥
చుక్షుభుర్నద్యుదన్వన్తః సద్వీపాద్రిశ్చచాల భూః ।
నిపేతుః సగ్రహాస్తారా జజ్వలుశ్చ దిశో దశ ॥ ౫ ॥
నిపేతుః సగ్రహాస్తారా జజ్వలుశ్చ దిశో దశ ॥ ౫ ॥
తేన తప్తా దివం త్యక్త్వా బ్రహ్మలోకం యయుః సురాః ।
ధాత్రే విజ్ఞాపయామాసుర్దేవదేవ జగత్పతే ।
దైత్యేన్ద్రతపసా తప్తా దివి స్థాతుం న శక్నుమః ॥ ౬ ॥
ధాత్రే విజ్ఞాపయామాసుర్దేవదేవ జగత్పతే ।
దైత్యేన్ద్రతపసా తప్తా దివి స్థాతుం న శక్నుమః ॥ ౬ ॥
తస్య చోపశమం భూమన్ విధేహి యది మన్యసే ।
లోకా న యావన్నఙ్క్ష్యన్తి బలిహారాస్తవాభిభూః ॥ ౭ ॥
లోకా న యావన్నఙ్క్ష్యన్తి బలిహారాస్తవాభిభూః ॥ ౭ ॥
తస్యాయం కిల సఙ్కల్పశ్చరతో దుశ్చరం తపః ।
శ్రూయతాం కిం న విదితస్తవాథాపి నివేదితమ్ ॥ ౮ ॥
శ్రూయతాం కిం న విదితస్తవాథాపి నివేదితమ్ ॥ ౮ ॥
సృష్ట్వా చరాచరమిదం తపోయోగసమాధినా ।
అధ్యాస్తే సర్వధిష్ణ్యేభ్యః పరమేష్ఠీ నిజాసనమ్ ॥ ౯ ॥
అధ్యాస్తే సర్వధిష్ణ్యేభ్యః పరమేష్ఠీ నిజాసనమ్ ॥ ౯ ॥
తదహం వర్ధమానేన తపోయోగసమాధినా ।
కాలాత్మనోశ్చ నిత్యత్వాత్సాధయిష్యే తథాత్మనః ॥ ౧౦ ॥
కాలాత్మనోశ్చ నిత్యత్వాత్సాధయిష్యే తథాత్మనః ॥ ౧౦ ॥
అన్యథేదం విధాస్యేఽహమయథా పూర్వమోజసా ।
కిమన్యైః కాలనిర్ధూతైః కల్పాన్తే వైష్ణవాదిభిః ॥ ౧౧ ॥
కిమన్యైః కాలనిర్ధూతైః కల్పాన్తే వైష్ణవాదిభిః ॥ ౧౧ ॥
ఇతి శుశ్రుమ నిర్బన్ధం తపః పరమమాస్థితః ।
విధత్స్వానన్తరం యుక్తం స్వయం త్రిభువనేశ్వర ॥ ౧౨ ॥
విధత్స్వానన్తరం యుక్తం స్వయం త్రిభువనేశ్వర ॥ ౧౨ ॥
తవాసనం ద్విజగవాం పారమేష్ఠ్యం జగత్పతే ।
భవాయ శ్రేయసే భూత్యై క్షేమాయ విజయాయ చ ॥ ౧౩ ॥
భవాయ శ్రేయసే భూత్యై క్షేమాయ విజయాయ చ ॥ ౧౩ ॥
ఇతి విజ్ఞాపితో దేవైర్భగవానాత్మభూర్నృప ।
పరితో భృగుదక్షాద్యైర్యయౌ దైత్యేశ్వరాశ్రమమ్ ॥ ౧౪ ॥
పరితో భృగుదక్షాద్యైర్యయౌ దైత్యేశ్వరాశ్రమమ్ ॥ ౧౪ ॥
న దదర్శ ప్రతిచ్ఛన్నం వల్మీకతృణకీచకైః ।
పిపీలికాభిరాచీర్ణం మేదస్త్వఙ్మాంసశోణితమ్ ॥ ౧౫ ॥
పిపీలికాభిరాచీర్ణం మేదస్త్వఙ్మాంసశోణితమ్ ॥ ౧౫ ॥
తపన్తం తపసా లోకాన్ యథాభ్రాపిహితం రవిమ్ ।
విలక్ష్య విస్మితః ప్రాహ హసంస్తం హంసవాహనః ॥ ౧౬ ॥
విలక్ష్య విస్మితః ప్రాహ హసంస్తం హంసవాహనః ॥ ౧౬ ॥
శ్రీబ్రహ్మోవాచ
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భద్రం తే తపఃసిద్ధోఽసి కాశ్యప ।
వరదోఽహమనుప్రాప్తో వ్రియతామీప్సితో వరః ॥ ౧౭ ॥
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భద్రం తే తపఃసిద్ధోఽసి కాశ్యప ।
వరదోఽహమనుప్రాప్తో వ్రియతామీప్సితో వరః ॥ ౧౭ ॥
అద్రాక్షమహమేతం తే హృత్సారం మహదద్భుతమ్ । దంశభక్షితదేహస్య ప్రాణా హ్యస్థిషు శేరతే ॥ ౧౮ ॥
నైతత్పూర్వర్షయశ్చక్రుర్న కరిష్యన్తి చాపరే ।
నిరమ్బుర్ధారయేత్ప్రాణాన్ కో వై దివ్యసమాః శతమ్ ॥ ౧౯ ॥
నిరమ్బుర్ధారయేత్ప్రాణాన్ కో వై దివ్యసమాః శతమ్ ॥ ౧౯ ॥
వ్యవసాయేన తేఽనేన దుష్కరేణ మనస్వినామ్ । తపోనిష్ఠేన భవతా జితోఽహం దితినన్దన ॥ ౨౦ ॥
తతస్త ఆశిషః సర్వా దదామ్యసురపుఙ్గవ ।
మర్తస్య తే హ్యమర్తస్య దర్శనం నాఫలం మమ ॥ ౨౧ ॥
మర్తస్య తే హ్యమర్తస్య దర్శనం నాఫలం మమ ॥ ౨౧ ॥
శ్రీనారద ఉవాచ
ఇత్యుక్త్వాదిభవో దేవో భక్షితాఙ్గం పిపీలికైః ।
కమణ్డలుజలేనౌక్షద్దివ్యేనామోఘరాధసా ॥ ౨౨ ॥
ఇత్యుక్త్వాదిభవో దేవో భక్షితాఙ్గం పిపీలికైః ।
కమణ్డలుజలేనౌక్షద్దివ్యేనామోఘరాధసా ॥ ౨౨ ॥
స తత్కీచకవల్మీకాత్ సహఓజోబలాన్వితః ।
సర్వావయవసమ్పన్నో వజ్రసంహననో యువా ।
ఉత్థితస్తప్తహేమాభో విభావసురివైధసః ॥ ౨౩ ॥
సర్వావయవసమ్పన్నో వజ్రసంహననో యువా ।
ఉత్థితస్తప్తహేమాభో విభావసురివైధసః ॥ ౨౩ ॥
స నిరీక్ష్యామ్బరే దేవం హంసవాహముపస్థితమ్ ।
ననామ శిరసా భూమౌ తద్దర్శనమహోత్సవః ॥ ౨౪ ॥
ననామ శిరసా భూమౌ తద్దర్శనమహోత్సవః ॥ ౨౪ ॥
ఉత్థాయ ప్రాఞ్జలిః ప్రహ్వ ఈక్షమాణో దృశా విభుమ్ ।
హర్షాశ్రుపులకోద్భేదో గిరా గద్గదయాగృణాత్ ॥ ౨౫ ॥
హర్షాశ్రుపులకోద్భేదో గిరా గద్గదయాగృణాత్ ॥ ౨౫ ॥
శ్రీహిరణ్యకశిపురువాచ
కల్పాన్తే కాలసృష్టేన యోఽన్ధేన తమసావృతమ్ ।
అభివ్యనగ్జగదిదం స్వయఞ్జ్యోతిః స్వరోచిషా ॥ ౨౬ ॥
కల్పాన్తే కాలసృష్టేన యోఽన్ధేన తమసావృతమ్ ।
అభివ్యనగ్జగదిదం స్వయఞ్జ్యోతిః స్వరోచిషా ॥ ౨౬ ॥
ఆత్మనా త్రివృతా చేదం సృజత్యవతి లుమ్పతి ।
రజఃసత్త్వతమోధామ్నే పరాయ మహతే నమః ॥ ౨౭ ॥
రజఃసత్త్వతమోధామ్నే పరాయ మహతే నమః ॥ ౨౭ ॥
నమ ఆద్యాయ బీజాయ జ్ఞానవిజ్ఞానమూర్తయే ।
ప్రాణేన్ద్రియమనోబుద్ధివికారైర్వ్యక్తిమీయుషే ॥ ౨౮ ॥
ప్రాణేన్ద్రియమనోబుద్ధివికారైర్వ్యక్తిమీయుషే ॥ ౨౮ ॥
త్వమీశిషే జగతస్తస్థుషశ్చ
ప్రాణేన ముఖ్యేన పతిః ప్రజానామ్ ।
చిత్తస్య చిత్తైర్మనఇన్ద్రియాణాం
పతిర్మహాన్ భూతగుణాశయేశః ॥ ౨౯ ॥
ప్రాణేన ముఖ్యేన పతిః ప్రజానామ్ ।
చిత్తస్య చిత్తైర్మనఇన్ద్రియాణాం
పతిర్మహాన్ భూతగుణాశయేశః ॥ ౨౯ ॥
త్వం సప్తతన్తూన్ వితనోషి తన్వా
త్రయ్యా చతుర్హోత్రకవిద్యయా చ ।
త్వమేక ఆత్మాత్మవతామనాది-
రనన్తపారః కవిరన్తరాత్మా ॥ ౩౦ ॥
త్రయ్యా చతుర్హోత్రకవిద్యయా చ ।
త్వమేక ఆత్మాత్మవతామనాది-
రనన్తపారః కవిరన్తరాత్మా ॥ ౩౦ ॥
త్వమేవ కాలోఽనిమిషో జనానా-
మాయుర్లవాద్యవయవైః క్షిణోషి ।
కూటస్థ ఆత్మా పరమేష్ఠ్యజో మహాం-
స్త్వం జీవలోకస్య చ జీవ ఆత్మా ॥ ౩౧ ॥
మాయుర్లవాద్యవయవైః క్షిణోషి ।
కూటస్థ ఆత్మా పరమేష్ఠ్యజో మహాం-
స్త్వం జీవలోకస్య చ జీవ ఆత్మా ॥ ౩౧ ॥
త్వత్తః పరం నాపరమప్యనేజ-
దేజచ్చ కిఞ్చిద్వ్యతిరిక్తమస్తి ।
విద్యాః కలాస్తే తనవశ్చ సర్వా
హిరణ్యగర్భోఽసి బృహత్త్రిపృష్ఠః ॥ ౩౨ ॥
దేజచ్చ కిఞ్చిద్వ్యతిరిక్తమస్తి ।
విద్యాః కలాస్తే తనవశ్చ సర్వా
హిరణ్యగర్భోఽసి బృహత్త్రిపృష్ఠః ॥ ౩౨ ॥
వ్యక్తం విభో స్థూలమిదం శరీరం
యేనేన్ద్రియప్రాణమనోగుణాంస్త్వమ్ ।
భుఙ్క్షే స్థితో ధామని పారమేష్ఠ్యే
అవ్యక్త ఆత్మా పురుషః పురాణః ॥ ౩౩ ॥
యేనేన్ద్రియప్రాణమనోగుణాంస్త్వమ్ ।
భుఙ్క్షే స్థితో ధామని పారమేష్ఠ్యే
అవ్యక్త ఆత్మా పురుషః పురాణః ॥ ౩౩ ॥
అనన్తావ్యక్తరూపేణ యేనేదమఖిలం తతమ్ ।
చిదచిచ్ఛక్తియుక్తాయ తస్మై భగవతే నమః ॥ ౩౪ ॥
చిదచిచ్ఛక్తియుక్తాయ తస్మై భగవతే నమః ॥ ౩౪ ॥
యది దాస్యస్యభిమతాన్ వరాన్మే వరదోత్తమ ।
భూతేభ్యస్త్వద్విసృష్టేభ్యో మృత్యుర్మా భూన్మమ ప్రభో ॥ ౩౫ ॥
భూతేభ్యస్త్వద్విసృష్టేభ్యో మృత్యుర్మా భూన్మమ ప్రభో ॥ ౩౫ ॥
నాన్తర్బహిర్దివా నక్తమన్యస్మాదపి చాయుధైః ।
న భూమౌ నామ్బరే మృత్యుర్న నరైర్న మృగైరపి ॥ ౩౬ ॥
న భూమౌ నామ్బరే మృత్యుర్న నరైర్న మృగైరపి ॥ ౩౬ ॥
వ్యసుభిర్వాసుమద్భిర్వా సురాసురమహోరగైః ।
అప్రతిద్వన్ద్వతాం యుద్ధే ఐకపత్యం చ దేహినామ్ ॥ ౩౭ ॥
అప్రతిద్వన్ద్వతాం యుద్ధే ఐకపత్యం చ దేహినామ్ ॥ ౩౭ ॥
సర్వేషాం లోకపాలానాం మహిమానం యథాత్మనః ।
తపోయోగప్రభావాణాం యన్న రిష్యతి కర్హిచిత్ ॥ ౩౮ ॥
తపోయోగప్రభావాణాం యన్న రిష్యతి కర్హిచిత్ ॥ ౩౮ ॥